1. Mở đầu:
1.1. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết đối với trẻ ở tuổi mầm non không gì làm trẻ thích thú
hơn là tham gia vào các trò chơi, trò chơi có lợi cho sự phát triển trí não của bé, sẽ
dễ dàng giúp trẻ phát triển một cách tự nhiên và hiệu quả nhất. Để các hoạt động
của trò chơi có hiệu quả thì đồ dùng, đồ chơi là một nhu cầu tự nhiên không thể
thiếu được đối với các hoạt động của trẻ ở trường Mầm non, nó cần cho trẻ như
“Thức ăn, nước uống” hàng ngày. Trong trường Mầm non, vui chơi là hoạt động
chủ đạo của trẻ và đồ dùng dạy học là phương tiện giúp trẻ thực hiện hoạt động đó,
đồng thời cũng chính là cách giúp trẻ tiếp thu bài học một cách sinh động, nhiệt
tình hơn.
Đặc điểm của trẻ mầm non là luôn có nhu cầu chơi với những đồ dùng, đồ
chơi có màu sắc đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn. Để thỏa mãn được nhu cầu đó
của trẻ, đòi hỏi người giáo viên mầm non phải luôn sáng tạo ra nhiều loại đồ dùng,
đồ chơi mới lạ, hấp dẫn và phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp với tình huống
giáo dục trong các hoạt động, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ trong
trường Mầm non.
Hơn thế nữa đồ dùng học tập, đồ chơi tự tạo là nguyên vật liệu dễ kiếm, rẻ
tiền và nếu được học thì ai cũng có thể làm được theo ý tưởng riêng của mình một
cách sáng tạo. Những nguyên vật liệu đó từ những dây thừng cũ, tất tay hỏng, bông
vải vụn, vỏ chai nhựa các loại, quả bóng vỡ, cây khô, bìa lịch cũ, sách báo, vỏ sò,
đá cuội, lốp xe… Có nhiều kiểu dáng và kích thước khác nhau, đó là nguồn vật
liệu phong phú và đa dạng, có thể tận dụng để làm những việc hữu ích.
Việc tận dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu để làm đồ dùng,
đồ chơi cho trẻ hoạt động là một việc làm rất có ý nghĩa, vừa tiết kiệm được tiền
mua sắm nguyên vật liệu, tạo ra những đồ dùng, đồ chơi mang tính sáng tạo,
phong phú vừa làm tăng số lượng đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, vừa an toàn về sức
khỏe mà hiệu quả sử dụng lại khá cao. Qua đó hình thành ý thức tuyên truyền với
mọi người xung quanh, từ trẻ đến phụ huynh học sinh về việc bảo vệ môi trường.
Đồng thời góp phần làm giảm thiểu lượng rác thải, giảm chi phí cho công tác vệ
sinh môi trường.

thành quả lao động của người khác.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Một số giải pháp chỉ đạo giúp giáo viên thực hiện tốt công tác làm đồ dùng đồ
chơi tự tạo trong trường mầm non.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp thống kê
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
2.1. Cơ sở lý luận:
Đối với trẻ mầm non vui chơi là hoạt động chủ đạo, là cuộc sống hằng ngày
của trẻ, từ những hoạt động vui chơi ấy giúp trẻ phát tiển tâm sinh lý hài hòa cả về
thể chất lẫn trí tuệ, trẻ năng động và sáng tạo trong các hoạt động, phát triển tốt các
mặt: Đức, trí , thể, mỹ, lao động.
Để việc chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả tốt nhất, đó là những bộ đồ dùng đồ
chơi sáng tạo, vì đồ dùng đồ chơi là nhu cầu tất yếu không thể thiếu được trong thế
giới trẻ thơ, cũng giống như “Đi cày cần phải có trâu”. Vì quan điểm điểm dạy học
ở trường mầm non là “Học mà chơi, chơi mà học”.
Muốn đạt được mục tiêu giáo dục mầm non thì trước hết phải quan tâm đến
hoạt động giảng dạy trẻ. Hàng ngày trẻ tham gia vào các hoạt động như thế nào
phần lớn tùy thuộc vào đồ dùng đồ chơi cô chuẩn bị, trong thời buổi nghành công
nghiệp phát triển như hiện nay đã sản xuất ra rất nhiều các loại đồ dùng đồ chơi,
nhưng không phải bộ đồ dùng đồ chơi nào cũng mang lại hiệu quả trong các hoạt
động vì màu sắc không chính xác hoặc kích thức không hợp lý, bên cạch đó có
những loại đồ dùng đồ chơi có tiền mua nhưng lại không được như ý… Chính vì
vậy để có được những bộ đồ dùng đồ chơi bền đẹp, đảm bảo độ chính xác về màu
sắc, đa dạng về chủng loại và lại không tốn kém về kinh tế thì phải cần đến đôi bàn
tay khóe léo của người giáo viên, sự nhiệt tình, tỉ mỉ, óc sáng tạo để tạo ra những
bộ đồ dùng đồ chơi như ý phục vụ cho hoạt động học tập và vui chơi của trẻ và
mang lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục trẻ.

Số trẻ trên nhóm, lớp đông, không đủ 2 GV/ nhóm, lớp nên cũng ảnh hưởng
đến việc làm ĐDĐC.
Kinh phí mua sắm đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu còn hạn hẹp trong khi
nhu cầu đồ dùng đồ chơi cho trẻ ngày càng tăng cao.
2.2.3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài:
Đầu tháng 8 năm 2018, tôi tiến hành khảo sát số lượng đồ dùng trong toàn
trường (Cả đồ dùng, đồ chơi mua sẵn và đồ dùng, đồ chơi tự làm).
Số lượng đồ dùng, đồ chơi của các nhóm lớp trong toàn trường còn hạn chế
về số lượng, trong đó nhiều đồ dùng đồ chơi mua sẵn trên thị trường và ít đồ dùng
đồ chơi tự làm, chưa phong phú, đa dạng.
Khảo sát về đồ dùng, đồ chơi:
Đầu năm học 2018 - 2019
Phân loại đồ dùng, đồ chơi
ĐD ĐC mua sẵn ĐD ĐC tự làm
Số lượng
Số lượng
Đồ dùng, đồ chơi phục vụ HĐ học
150
74
Đồ dùng, đồ chơi phục vụ HĐ ngoài trời
15
10
Đồ dùng, đồ chơi phục vụ HĐ góc
105
80
Đồ dùng, đồ chơi trang trí lớp
30
35
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
3

Thời
gian

Nội dung

Biện pháp

Kết quả

- Xây dựng kế - Đôn đốc nhắc nhở - 100% nhóm lớp thực hoạch chỉ
đạo giáo giáo viên thực hiện hiện tốt
viên làm đồ dùng đồ đúng kê hoạch phù
chơi, hướng dẫn
hợp với trong độ tuổi
giáo viên xây dựng
kế hoạch hù hợp với
nhóm lớp của mình
Thông qua buổi
họp đầu năm GVCN
- Tuyên truyền qua - 100% giáo viên chủ
cuộc
họp phụ huynh nhiệm đã tuyên truyền

Tuần
1

Tuần
2

Thời

động vui chơi

- Các tổ trưởng, tổ phó
-Đúc rút kinh nghiệm
và học hỏi những cái
mới, sự
sáng tạo
trong việc làm đồ
dùng đồ chơi cho bản
thân

được tiếp thu và sáng tạo
trong việc hướng dẫn làm
ĐD, ĐC cho GV trong
nhà trường

phế liệu đó làm ra
sản phẩm gì ?
- Chỉ đạo,
khuyến - Tổ chúc sinh hoạt
- Các tổ đánh giá xếp loại
khích giáo viên làm chuyên môn 2
lần/
đồ dùng đồ chơi có tuần
thể phục vụ cho
nhiều hoạt động
Nội dung

Biện pháp


- Tất cả GV khối nhóm
lớp tự nhận xét đánh giá
về bản thân trong việc
thực hiện nhiệm vụ
- GV xếp loại giỏi = 7
GV 47%
GV xếp loại giỏi = 8 GV
= 53%

2.3.2. Giải pháp 2: Tham quan và học tập kinh nghiệm từ trường bạn:
Qua nhận biết phân loại và nguyên tắc làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên vật
liệu. Từ những hiểu biết đó giáo viên cần phải làm gì, làm như thế nào ?, mặc dù
đã có ý tưởng rồi nhưng giáo viên vẫn chưa tự tin khi mình làm ra một sản phẩm
từ nguyên liệu đó một cách sáng tạo. Chính vì vậy tôi đã bàn bạc và tham mưu với
Ban giám hiệu nhà trường tổ chức cho giáo viên đi tham quan học tập kinh nghiệm
làm đồ dùng đồ chơi ở một số trường trong huyện Hoằng Hóa như trường Mầm
non thị trấn Bút Sơn, trường Mầm non Hoằng Quỳ, Hoằng Quý và trường Mầm
non Lam Sơn Thành phố Thanh Hóa đây là những điểm trường có nhiều giáo viên
khéo tay làm đồ dùng đồ chơi tự tạo đẹp để cho giáo viên trường mình học tập rút
kinh nghiệm.
Qua buổi tham quan giáo viên rất phấn chấn với những loại đồ dùng đồ chơi
mà mình vừa được khám phá, từ đó khi về trườnggiáo viên đã hăng hái làm đồ
dùng đồ chơi một cách rõ rệt, không chỉ làm theo kế hoạch mà giáo viên còn tự
giác làm thêm những loại đồ dùng đồ chơi phục vụ cho cả hoạt động học, hoạt
động góc, và trang trí phòng nhóm lớp mình phong phú hơn, xinh động hơn.

6


Hình ảnh: Giáo viên làm đồ chơi và trang trí nhóm lớp

phế thải, đồ vật sẵn có trong cuộc sống hàng ngày để cô và trẻ làm đồ dùng, đồ
chơi phục vụ cho các hoạt động.

Hình ảnh: Giáo viên thu gom và vệ sinh phế liệu
8


Cũng có những ý kiến của phụ huynh cho rằng những đồ dùng, đồ chơi được
làm từ nguyên vật liệu phế thải đó có an toàn đối với trẻ không? Tôi đã giải tỏa
những băn khoăn đó bằng cách mời phụ huynh đến dự một số hoạt động có sử
dụng đồ dùng, đồ chơi tự tạo, để họ được tận mắt nhìn thấy trẻ học tập và vui chơi
rất an toàn và có hiệu quả.

Hình ảnh: Trẻ chơi với đồ chơi tự làm
2.3.4. Giải pháp 4: Tổ chức tốt hội thi “Đồ dùng, đồ chơi tự tạo”:
Việc tổ chức hội thi: “Đồ dùng, đồ chơi tự tạo” bằng nguyên vật liệu thiên
nhiên và phế liệu cho toàn thể giáo viên trong trường, là cơ hội để giáo viên tích
cực đi sâu nghiên cứu, học hỏi cách làm, nâng cao khả năng vận dụng sáng tạo để
làm đồ dùng đồ chơi, đồng thờihọc tập được nhiều kinh nghiệm, nảy sinh ra nhiều
ý tưởng và sáng kiến hay khi làm đồ dùng đồ chơi. Qua hội thi giáo viên có điều kiện
để rút kinh nghiệm cho bản thân, vận dụng và phát huy kỹ năng, khả năng làm đồ
dùng đồ chơi của mình trước đồng nghiệp và từ đó có hướng phấn đấu tốt hơn.
Theo kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của năm học 2018-2019, nhà trường đã tổ
chức tốt hội thi “Đồ dùng, đồ chơi tự làm” vào 2 đợt trong năm học:
Đợt 1: Tổ chức vào ngày 20/ 11/ 2018. Nhằm phát động phong trào thi đua
lập thành tích chào mừng ngày 20/11. Ở đợt 1 này tôi đã phối kết hợp giữa tổ chức
hội thi “Bé khỏe bé tài năng” cấp trường để gắn với việc làm đồ dùng để phục vụ
cho hội thi. Chẳng hạn như đối với phần thi “ Màn chào hỏi” là thể hiện trình diễn
thời trang thì yêu cầu mỗi lớp giáo viên phải tự thiết kế những bộ trang phục để
cho các cháu biểu diễn hoàn toàn là trang phục mà giáo viên phải tự thiết kế dựa

tạo, có tính sử dụng cao trong các hoạt động
+ Giải nhất, nhì, ba cho từng bộ đồ dùng đồ chơi mầm non có chất lượng.

11


Một số hình ảnh trưng bày sản phẩm của các khối lớp thi làm ĐDĐC dịp 26/3
Qua việc tổ chức các Hội thi đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ tất cả
các giáo viên và thật sự đã tạo ra được phong trào thi đua sôi nổi trong đội ngũ cán
bộ, giáo viên. Các giáo viên đã rất nỗ lực, cố gắng hoàn thiện tỉ mỉ từng đồ dùng,
đồ chơi. Từ những nguyên vật liệu tưởng chừng như đã bỏ đi nhưng với đôi bàn
tay khéo léo, óc sáng tạo, cần cù, chịu khó của các cô giáo trường Mầm non Hoằng
Đồng đã tạo ra được những bộ đồ dùng, đồ chơi rất ngộ ngĩnh và đẹp mắt, phù hợp
với lứa tuổi mầm non và có giá trị sử dụng cao góp phần làm phong phú thêm
nguồn đồ dùng, đồ chơi cho các tiết học và các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ở
độ tuổi mà giáo viên đang phụ trách.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường:
Sau một năm thực hiện đề tài, tôi đã thu được một số kết quả sau:
- 100% giáo viên trong trường đã hưởng ứng cao với phong trào làm đồ dùng
đồ chơi do tôi phát động, số lượng ĐDĐC trong toàn trường tăng lên rõ rệt,
12


- Trong năm học, toàn trường đã làm được 357 thể loại ĐDĐC phục vụ cho
hoạt động của các chủ đề.
- 100% các nhóm lớp trang trí lớp phong phú, nổi bật các chủ đề. Đồ dùng đồ
chơi phong phú hấp dẫn trẻ. Những đồ dùng này kích thích trí tưởng tượng và sự
sáng tạo của trẻ. Trẻ có ý thức trân trọng, giữ gìn đồ chơi trong lớp hơn.
- Chất lượng các hoạt động của giáo viên cao hơn so với đầu năm học.


112

Như vậy, sau một năm triển khai và áp dụng, đồ dùng đồ chơi tự làm ở 9
nhóm lớp đã tăng đáng kể về số lượng, đa dạng, phong phú, hiệu quả sử dụng cao.
3. Kết luận, kiến nghị:
3.1. Kết luận:
Với những giải pháp nêu trên tôi đã áp dụng vào công tác chỉ đạo tập thể giáo
viên làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo đem lại hiệu quả cao.Từ những kết quả đạt được,
tôi đã rút ra được những kinh nghiệm như sau:
- Tham mưu huy động các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị phục
vụ cho việc chăm sóc và giáo dục trẻ trong nhà trường.
- Vận động cán bộ, giáo viên sưu tầm và làm thêm đồ dùng, đồ chơi tự tạo và
hàng tháng thường xuyên tổ chức cho giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi ít nhất là một
bộ mới có chất lượng và hiệu quả, thường xuyên thay đổi, bổ sung đồ dùng đồ chơi
theo các chủ đề cho trẻ tránh sự nhằm chán...
- Kết hợp chặt chẽ với các phụ huynh, với các ban nghành mua sắm thêm đồ
dùng đồ chơi, thiết bị dạy học trong nhà trường đầy đủ về số lượng và đảm bảo về
chất lượng.
- Giáo viên phải có sự lựa chọn và chuẩn bị chu đáo như: Lựa chọn đồ chơi
cần làm, chuẩn bị nguyên vật liệu và dụng cụ đầy đủ, chu đáo trước khi thực hiện.
3.2. Ý kiến đề xuất:
13


- Nhà trường cần đầu tư hơn nữa về cơ sở vật chất, mua sắm thêm trang thiết
bị, đồ dùng đồ chơi…
- Phòng giáo dục Huyện cần mở các lớp tập huấn, chuyên đề có nội dung về
làm đồ dùng đồ chơi tự tạo để giáo viên được học tập.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi trong việc chỉ đạo tập thể


Tâm lý học trẻ em

TS Mai Nguyệt Nga

2

Mô đun 30: Làm đồ
dùng đồ chơi tự tạo

Phùng Thị Tường

3

Hướng dẫn làm đồ dùng
đồ chơi cho trẻ mầm
TS Đàm Thị Luyến
non

4

Các tài liệu tham khảo
làm đồ dùng đồ chơi
cho trẻ mầm non

Chuyên đề BDTX

NXBGD

15

2

Tạo môi trường học tập trong
lớp cho trẻ 5 tuổi hoạt động tích
cực.

2012 - 2013

C

Cấp huyện

3

Một số biện pháp nâng cao chất
lượng chăm sóc nuôi dưỡng
phòng, chống suy dinh dưỡng
cho trẻ mầm non.

2015 - 2016

C

Cấp tỉnh

16