MỤC LỤC

1. Mở đầu.
1.1 Lý do chọn đề tài ............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu .....................................................................................3
1.3.Đối tượng nghiên cứu .....................................................................................3
1.4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................3
2. Nội dung.
2.1. Cơ sở lý
luận............................ ......................................................................3
2.3. Các giải pháp và biện…………….…………………………………………6
2.3.1. Các giải pháp………. …………………………………………………….6
2.3.2. Các biện pháp tổ chức thực hiện………….................................................7
2.4. Hiệu quả …………………………………………………………………...18
3. Kết luận và kiến nghị.
3.1. Kết luận……………………………………………………………………19
3.2. Kiến nghị…………………………………………………………………..20
Tài liệu tham khảo……………………………………………………………….
Phụ lục……………………………………………………………………………


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Bác Hồ kính yêu đã nói:
“ Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan.”
Giáo dục Mầm non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốc
dân, chiếm vị trí quan trọng. Giáo dục mầm non có nhiệm vụ xây dựng những
cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách con người. Trẻ em
là hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của cả dân tộc, việc bảo vệ chăm sóc
giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm của mọi người mà của toàn xã hội và

nhất đó là giáo dục trẻ về đạo đức làm người.
2


Làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể còn giúp trẻ tích lũy
và mở rộng vốn từ ngữ phong phú đa dạng, giúp trẻ phát âm chuẩn tiếng việt
khả năng nói sõi, diễn đạt ngôn ngữ rõ ràng mạch lạc và tạo điều kiện thuận lợi
cho trẻ chuẩn bị bước vào lớp 1. Có thể nói rằng làm quen với tác phẩm văn học
thông qua truyên kể ở lứa tuổi mầm non là một hoạt động quan trọng và rất cần
thiết nó góp phần vào việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ
về mọi mặt như: Đức, trí, thể, mỹ, phát triển ngôn ngữ, mở rộng kiến thức và mở
rộng hiểu biết về thế giới xung quanh cho trẻ. Rất nhiều câu truyện đã giúp
chúng ta giải đáp những thắc mắc cho trẻ. Ông cha ta đã có câu “Tiên học lễ,
hậu học văn” vì vậy mà ngay từ lứa tuổi mầm non chúng ta cần phải cho trẻ
nhận thức được các vấn đề về đạo đức của con người, từ đó xây dựng ở trẻ tình
cảm đạo đức, hành vi đạo đức cần thiết. Có thể khẳng định rằng văn học là một
phương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ. Thông qua các nhân vật (đặc biệt là hành
động của nhân vật) trong các tác phẩm trẻ nhận thức được các khái niệm đạo
đức, trẻ bộc lộ tình cảm đạo đức đối với nhân vật và lấy đó làm bài tập cho việc
cư xử của mình (hành vi đạo đức). Các nhà văn đã mượn các nhân vật như:
Chàng hoàng tử, công chúa, bà tiên, ông bụt, cô bé, cậu bé. Những con vật như
gà,vịt, thỏ, gấu, mèo…Để gửi đến cho trẻ những bài học giáo dục đạo đức rất
nhẹ nhàng nhưng sâu sắc.
Vậy làm thế nào để cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học thông qua
truyện kể? đây là dấu chấm hỏi để cho những người làm công tác giáo dục phải
suy nghĩ và tự tìm tòi ra những phương pháp và biện pháp giáo dục phù hợp.
Song trong thực tế văn học còn gặp nhiều bất cập đặc biệt là nhận sự tiếp cận
của chương trình giáo dục mầm non hiện nay trong giảng dạy của giáo viên còn
chậm, chưa tự linh hoạt việc nghiên cứu tài liệu còn hạn chế, trang thiết bị còn
thiếu. Đặc điểm tâm sinh lý, ý thức của trẻ ở lứa tuổi 5- 6 tuổi còn hạn chế do cơ

hành luyện tập để cung cấp kiến thức và vận dụng những điều đã tiếp thu.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Là phương pháp trực tiếp tác động
vào đối tượng có trong thực tiễn để làm bộc lộ bản chất và quy luật vận động
của đối tượng đó, giúp người nghiên cứu thu thập hoặc làm nảy sinh các ý tưởng
nghiên cứu đề xuất sáng tạo.
- Phương pháp xử lý thống kê toán học: Tổng hợp và phân tích số liệu đã
điều tra và khảo sát.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận:
Sự nghiệp giáo dục có một vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển đất
nước về trước mắt cũng như lâu dài. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của
Đảng đã xác định “cùng với khoa học và công nghệ, Giáo dục và Đào tạo là
quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân
tài”. Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ IX của Đảng đã nhấn mạnh: “Phát triển
Giáo dục - Đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn nhân lực, là yếu
tố cơ bản để phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế bền vững”.
Theo chương trình giáo dục mầm non mới (ban hành kèm theo TT số
17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cũng đã nêu
rõ. Mục tiêu của GDMN là giúp trẻ phát triển về thể chấ, tình cảm, trí tuệ, thẩm
mỹ, hình than những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1,
hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực và
phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống can thiết, phù hợp với lứa
tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đạt nền tảng cho việc
học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời).
Đứng trước tình hình đổi mới của đất nước, cùng với sự phát triển không
ngừng của nền giáo dục nước nhà, đứng trước thời kỳ hội nhập kinh tế, đất nước
đang trên đường mở cửa những ảnh hưởng không nhỏ của nền nhiều nền văn
hóa khác nhau. Thì việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa vốn có của
cha ông ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ cần và cập nhật nhất. Bên cạnh đó, việc tiếp

dục mầm non hiện nay nhằm nâng cao chất lượng phát triển trí tuệ, ngôn ngữ
cho trẻ 5- 6 tuổi cần : “Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với tác phẩm văn
học thông qua truyện kể” Đó là một việc làm hết sức cần thiết giúp trẻ mầm non
tiếp cận một cách hồn nhiên và nhanh nhất với chương trình giáo dục Tiểu học
hiện nay.
2.2. THỰC TRẠNG:
2.2.1. Thực trạng:
Liên Lộc là xã nằm ở phía đông bắc huyện Hậu Lộc, phía tây bắc giáp xã
Tuy lộc, phía đông bắc giáp xã Quang lộc, phía nam giáp xã Hoa lộc, phía đông
giáp với huyện Nga Sơn.
Xã Liên lộc là xã vùng màu có tổng diện tích tự nhiên là 502,42 ha trong
đó có 1274 hộ, và có 4282 nhân khẩu. Thu nhập bình quân đầu người là 20 triệu
đồng/người/ năm. Những năm gần đây điều kiện kinh tế ở xã đang trên đà phát
triển. Đời sống của nhân dân đang được thay đổi. Bên cạnh đó còn có các tổ
chức đoàn thể luôn kề vai sát cánh để ủng hộ nhà trường trong mọi phong trào
thi đua.,
5


2.2.2. Thuận lợi:
Trường Mầm non Liên Lộc là một trường nằm ngay trung tâm của xã. Trường
có 9 lớp học ( 04 nhóm nhà trẻ và 05 lớp mẫu giáo) trong đó có 1 nhóm 06 -18
tháng tuổi, 01 nhóm 18 – 24 tháng tuổi và có 02 nhóm 24 – 36 tháng tuổi, có
02 lớp 3- 4 tuổi, 02 lớp 4- 5 tuổi và 01 lớp 5- 6 tuổi được sự quan tâm của các
cấp lãnh đạo, Trường được xây dựng khang trang và đầu tư đầy đủ về cơ sở vật
chất. Với đội ngũ cán bộ giáo viên luôn tâm huyết với nghề 100% đều đạt trình
độ chuẩn, 80% trên chuẩn. Điều đó cũng góp phần thuận lợi cho việc học hỏi
kinh nghiệm.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao quản lý và điều hành trong mọi
công việc trong trường. Trường được xây dựng tập trung tại một khu nên rất

nào đó ảnh hưởng đến quá trình học tập của các cháu. Đây là một vấn đề đang
được quan tâm và giải quyết sớm để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
6


2.2.4.Kết quả khảo sát thực trạng.
Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng.
Kết quả
Tốt
SL %

Đạt
Khá
SL %

TB
SL %

Chưa đạt
Yếu
Kém
SL % SL %

23

2

9

5


2

8

0

0

Khả năng diễn đạt
ngôn ngữ giao tiếp.
23

2

9

4

17

14

61

3

13

0

đều về chất lượng, số ít cháu còn nhút nhát và quá hiếu động.
- Nhận thức của một số phụ huynh học sinh về hoạt động học chưa đúng.
2.3. CÁC GIẢI PHÁP VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
2.3.1. Các giải pháp tổ chức thực hiện.
Từ kết quả khảo sát trên tôi nhận thấy cần phải có những giải pháp tốt để
nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổ làm quen với tác phẩm văn học
thông qua truyện kể cho trẻ. Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu và tìm tòi đưa ra
một số giải pháp cụ thể sau.
+Đối với trẻ. Xây dựng nề nếp học tập tạo cho trẻ thói quen trong học tập
và có hứng thú với hoạt động văn học thông qua truyện kể.
+Đối với giáo viên. Tự học tự tìm hiểu nghiên cứu đổi mới phương pháp
dạy học lấy trẻ làm trung tâm và giáo dục trẻ cá biệt. Tăng cường làm đồ dùng
đồ chơi phục vụ cho hoạt động văn học thông qua truyện kể.
7


+Đối với phụ huynh. Tích cực tuyên truyền và trao đổi để phụ huynh hiểu
rõ về tầm quan trọng của hoạt động văn học thông qua truyện kể cho trẻ nghe
nhằm phối kết hợp nâng cao nhận thức cho trẻ khi nghe người lớn kể truyện.
2.3.2. Các biện pháp tổ chức và thực hiện.
* Biện pháp 1: Xây dựng nề nếp, thói quen, tạo môi trường hoạt động cho trẻ.
- Xây dựng nề nếp thói quen cho trẻ:
Ngay từ ngày đầu vào năm học tôi đã chú trọng đến việc xây dựng nề nếp
và thói quen cho trẻ. Một số trẻ ở trong lớp rất hiếu động, hay nói chuyện riêng
trong giờ học, nên tôi xếp những cháu nghịch ngồi cạnh những cháu ngoan.
Luyện cho trẻ những thói quen ngồi ngoan, chú ý, hứng thú trong giờ học, tạo
cho trẻ cảm giác tự tin không sợ sệt, tạo không khí vui vẻ mạnh dạn khi phát
biểu ý kiến.
Mọi lúc mọi nơi cũng cần cho trẻ làm quen với văn học thông qua truyện
kể. Vào buổi sáng giờ đón trẻ tôi cho trẻ được chơi theo ý thích trong đố góc

Vườn rau của mẹ, vườn cổ tích...Môi trường ngoài khuôn viên: Con đường, cánh
đồng lúa...Giúp trẻ tìm tòi khám phá và phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn
trong cuộc sống, qua đó các kiến thức, kỹ năng của trẻ được củng cố và bổ sung.
Ví dụ: ở chủ đề bản thân trong dịp “Ngày hội đêm Rằm” cô cùng trẻ tổ
chức đóng kịch để có tiết mục kịch phục vụ cho buổi biểu diễn.
Tạo môi trường cho trẻ chú ý đảm bảo sức khỏe va an toàn cho trẻ cần
coi trọng hàng đầu. Môi trường cần có đủ điều kiện về không gian, thời gian và
phương tiện để trẻ hoạt động thực sự.
Trang trí lớp phù hợp với sự thay đổi của từng chủ đề giáo dục tạo sự mới
mẻ dễ thu hút tính tìm hiểu của trẻ. Bố trí góc văn học phù hợp để từng cá nhân
trẻ hoặc nhóm trẻ có thể lựa chọn theo yêu cầu và hứng thú. Tổ chức các hoạt
động thích hợp các nội dung theo chủ đề, đảm bảo tác động lên nhiều mặt phát
triển của trẻ. Khai thác mối liên hệ giữa nội dung hoạt động của các lĩnh vực
khác nhau. Tuy nhiên kết hợp phải nhẹ nhàng, linh hoạt, hợp lý đảm bảo trọng
tâm của giờ hoạt động. (Ảnh 1- phụ lục)
Để giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học thông qua truyện kể thì
việc tạo cơ hội cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học phải thường xuyên. Ngay
từ đầu năm học BGH nhà trường đã trang bị cho lớp nhiều cuốn truyện, tạp chí.
Ngoài ra tôi còn sưu tầm các sách văn học, các họa báo, tạp chí, lịch cũ, nguyên
liệu cho trẻ tự làm sách để xây dựng một “Góc thư viện” mang nội dung văn
học, tại “Góc thư viện” trẻ được xem các tranh truyện, tạp chí, họa báo. (Ảnh 2phụ lục)
Trong góc chơi với các tác phẩm văn học đó, tôi có chú ý sưu tầm nhiều
nguyên vật liệu khác nhau cho trẻ làm rối cho chính trẻ biểu diễn. (Ảnh 3- phụ
lục)
Trong quá trình trẻ biểu diễn, thể hiện đó tự trẻ đã cảm nhận được nhịp
điệu, câu từ trong các tác phẩm đó.
*Biện pháp 2: Nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi cách làm và cách sử
dụng đồ dùng đồ chơi trong hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông
qua truyện kể.
- Chuẩn bị nguyên vật liệu:

hợp kể nội dung câu truyện khi dùng rối phải chú ý kết hợp giữa lời kể và cách
sử dụng nhân vật cho phù hợp.
Ngoài ra có những truyện tôi sử dụng bằng mô hình và sa bàn, các nhân
vật là những con vật như thỏ, chó, mèo, gấu, gà trống tôi làm bằng các lọ phế
thải hay bằng bìa cứng.
Khi sử dụng trong giờ dạy kể truyện tôi chỉ đưa đồ dùng đó ra 1 đến 2 lần
không nên kết hợp nhiều lần làm trẻ nhàm chán. Tùy vào từng nội dung câu
truyện mà tôi sử dụng đồ dùng trực quan cho phù hợp.
Chính vì thế tôi thiết nghĩ để giờ học đạt kết quả cao thì hình tượng trực
quan là rất quan trọng đối với trẻ lời nói cụ thể và có hình ảnh trực quan minh
họa của giáo viên giúp trẻ cảm nhận được tác phẩm văn học thông qua truyện kể
một cách dễ hiểu nhất.
Việc tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể
trong trường mầm non một phương tiện không thể thiếu để hỗ trợ cho việc thành
công của tiết dạy chính là đồ dùng trực quan minh họa, lựa chọn phương tiện
trực quan sao cho phù hợp có tác dụng giáo dục thẩm mỹ, phương pháp này phù
hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non, ngôn ngữ hình thể của cô giáo là
phương tiện trực quan sinh động nhất. Ngôn ngữ nói, đọc diễn cảm rõ ràng mạch
lạc, tình cảm hòa quyện giữa âm thanh, nghĩa từ, giữa giọng điệu và cử chỉ điệu
bộ sẽ làm sống dậy hình ảnh đẹp trong mắt trẻ. Ngoài ngôn ngữ hình thể thì rối,
tranh cũng là biện pháp trực quan sinh động giúp trẻ hứng thú và tạo kết quả tốt
trong giờ học. (Ảnh 5 – phụ lục)
Đặc điểm của trẻ là nhận thức từ trực quan đến trìu tượng cho nên nếu
không có trực quan thì trẻ khó tưởng tượng được. Mặt khác sự chú ý của trẻ còn
phân tán chưa bền vững, đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn sẽ thu hút sự tập trung
chú ý của trẻ hơn. Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, rối rệt, mô hình, sa
bàn, vật thật, sân khấu…Đồ dùng trực quan phải sử dụng đúng lúc, đúng chỗ
nhằm khắc sâu kiến thức trong câu truyện. Với tôi khi dạy kể truyện cho trẻ mẫu
10


yêu nghề, yêu trẻ mạnh dạn đổi mới sáng tạo linh hoạt trong mỗi tiết dạy.Giáo
viên phải luôn tìm tòi sáng tạo, thường xuyên cập nhật thông tin tham khảo các
giáo án điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy. Đồng
thời tham gia sinh hoạt chuyên môn đầy đủ. Dự giờ đồng nghiệp về hoạt động các
lớp trong trường, tham khảo sách báo, tài liệu, phim ảnh...Để thực hiện một cách có
hiệu quả hơn.
*Biện pháp 4: Lấy trẻ làm trung tâm của các hoạt động dạy và học.
Thực tế hiện nay quan điểm “Giáo viên làm trung tâm cho mọi hoạt động
giáo dục” Đã chuyển sang quan điểm “Lấy trẻ làm trung tâm”. Trẻ phải được coi
là trung tâm của mọi hoạt động giáo dục. Giáo viên cần phải dựa vào đặc điểm
tâm sinh lý và đặc điểm nhận thức của từng trẻ để từ đó lập kế hoạch giáo dục
phù hợp. Bên cạnh đó giáo viên mầm non cần hiểu rằng việc đặt câu hỏi “Trẻ
học gì?” chỉ là hình thức bề ngoài của một vấn đề. Mà cần phải đặt câu hỏi “Trẻ
học như thế nào?” đó mới là điều cốt lõi của quá trình giáo dục trẻ.
11


Như chúng ta đã biết phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm là
phương pháp phát huy được tối đa tính tích cực, khả năng tiếp thu và trí tưởng
tượng của trẻ. Vì vậy khi sử dụng phương pháp này trong quá trình dạy trẻ cô
chỉ nên gợi mở, kích thích sự sáng tạo của trẻ, hướng dẫn trẻ để trẻ được chủ
động tư duy từng chi tiết các nhân vật qua các câu truyện, không sử dụng câu
hỏi đóng mà sử dụng câu hỏi mở.
Ví dụ: Ở truyện: “Tấm cám” của chủ đề gia đình tôi tạo dựng tình huống gây
hứng thú vào bài cho trẻ. Chim vàng anh bay vào lớp trò chuyện với các bạn,
sau đó cô hỏi trẻ Vàng Anh là nhân vật trong chuyện gì? Muốn biết được Vàng
Anh là nhân vật trong chuyện gì chúng ta lắng nghe cô kể chuyện Tấm Cám thì
rõ nhé!
- Cô kể chuyện cho trẻ nghe với giọng khoan thai chậm chạp, thể hiện ngữ
điệu, nhịp điệu mang tính chữ tình. Sau đó cô đặt câu hỏi đàm thoại với

12


Bên cạnh các biện pháp nói trên trong các giờ dạy trẻ đóng kịch tôi còn sưu
tầm các bản nhạc phù hợp với câu truyện để làm phụ họa khi trẻ thể hiện các
vai.
-Tổ chức hội thi bé kể chuyện hay của lớp: Mỗi chủ đề tổ chức 1 lần vào tuần
cuối của chủ đề. Trong mỗi lần tổ chức thi tôi đều mời một số giáo viên trong
trường, ban giám hiệu và một số phụ huynh của lớp tới dự. Qua hình thức này đã
tạo được hứng thú cho trẻ và sự quan tâm, phấn khởi, sự tin tưởng của các bậc
phụ huynh đối với việc chăm sóc giáo dục của giáo viên trong lớp. Từ những
câu hỏi cô đưa ra kích thích được sự tư duy của trẻ giúp trẻ nhớ lại khắc sâu hơn
nội dung truyện một cách chính xác và sâu sắc.
Có thể nói lấy trẻ làm trung tâm của các hoạt động dạy và học trong trường mầm
non là thực sự rất cần thiết và quan trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ
hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm phát huy tính tích cực chủ động
sáng tạo của trẻ. Trẻ được chủ động đưa ra những ý tưởng của mình, và tự tìm
tòi khám phá. Ngoài ra còn tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ giải bày tâm tư
nguyện vong, mong ước của trẻ với cô với bạn bè nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn,
trẻ hiểu nhau hơn hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn. Vì thế mà giờ hoạt động
làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể đạt kết quả cao hơn.
* Biện pháp 5: Sử dụng giọng điệu, ngữ điệu, cử chỉ phù hợp với tính cách
của từng nhân vật.
Khi thực hiện một hoạt động kể truyện bản thân tôi có một thuận lợi cơ
bản đó là có giọng nói nhẹ nhàng, tình cảm, dễ nghe và chuẩn tiếng phổ thông
đặc biệt là tôi rất thích hoạt động văn học. Nhưng có lẽ điều đó vẫn chưa đủ để
lôi cuốn trẻ hứng thú vào hoạt động, bởi vì quan điểm của tôi ngoài những ưu
điểm cô cần phải thực hiện về ngữ điệu sắc thái, tình cảm điệu bộ, ánh mắt, nét
mặt sao cho phù hợp với diễn biến của tác phẩm bộc lộ rõ tính cách nhân vật qua
ngôn ngữ đọc, kể để giúp trẻ hiểu rõ được tính cách tốt, xấu của từng nhân vật

hay khi đã hướng dẫn trẻ đọc, kể tôi cố gắng giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái
cơ bản trong giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật,
giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường (khẫu ngữ) và ngôn ngữ thơ giàu nhạc
tính. Qua tác phẩn văn học, trẻ quen dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện
của ngôn ngữ văn hoá, dần dần tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ
nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt.
Ví dụ : Với câu truyện “Chú thỏ thông minh” tôi sử dụng mô hình sân
khấu là một khu đầm lầy nhỏ, có hoa, cỏ, cây…Nhân vật trong truyện được cách
điệu hoá, thỏ mặc quần áo, di bằng 2 chân…Khi tôi dạy, tôi dùng cánh tay lồng
vào con rối, điều khiển con rối bằng ba ngón tay: ngón cái, trỏ, giữa sao cho
những cử chỉ phù hợp với lời thoại trong truyện…Nhờ việc sử dụng nghệ thuật
rối trong tiết học mà số trẻ có khả năng cảm thụ tác phẩm văn học đạt cao, đa số
trẻ nhớ được nội dung câu truyện, lời thoại của các nhân vật trong truyện và qua
đó trẻ biết nhận xét đánh giá tính cách của nhân vật trong truyện như ai là người
xấu? Ai là người tốt. (Ảnh 7 – phụ lục)
* Biện pháp 6: Lồng ghép tích hợp chuyên đề vào hoạt động văn học thông
qua truyện kể.
Hàng năm cứ vào đầu năm học, có những chuyên đề đổi mới bổ sung,
chỉnh sửa về nội dung, phương pháp giáo dục mầm non lấy trẻ làm trung tâm và
các chuyên đề như chuyên đề phát triển ngôn ngữ, chuyên đề phát triển vận
động, chuyên đề giáo dục âm nhạc, Chuyên đề giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Chính vì thế tôi thấy việc lồng ghép các nội dung chuyên đề vào các hoạt động
nói chung và hoạt động văn hoc văn học thông qua truyện kể nói riêng là việc
làm rất cần thiết. Bởi nội dung chuyên đề mang tính giáo dục cao. Nội dung
chuyên đề giúp cho trẻ mầm non tạo được những thói quen những hành vi trong
cuộc sống cũng như giáo dục ý thức của con người với môi trường, con người
với cuộc sống. Thông qua nội dung chuyên đề tôi có thể lồng ghép vào nội dung
của hoạt động cụ thể như:
Ví dụ: Ở chủ đề gia đình qua câu truyện “ Ba cô gái” tôi lồng ghép chuyên đề
“Hoạt động giáo dục âm nhạc”, chuyên đề giáo dục kỹ năng sống cho trẻ như:

*Biện pháp 7: Làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể ở mọi lúc,
mọi nơi.
Giáo dục văn học thông qua truyện kể ở mẫu giáo cho ta thấy rằng năng
lực cảm thụ văn học thông qua truyện kể của trẻ không thể tự nó mà phát triển
được, mà phải qua một quá trình: Học chơi và mọi lúc mọi nơi.
Mọi lúc mọi nơi cũng cần cho trẻ làm quen với văn học.
+Giờ đón trẻ và trả trẻ tôi cho trẻ được chơi theo ý thích trong đó góc sách
truyện tôi luôn khuyến khích trẻ tham gia. Trẻ sẽ được xem các câu chuyện mà
trẻ thích, được chơi với các con rối trẻ yêu, được nghe các câu chuyện mà trẻ
cảm thấy hứng thú…Khi trẻ được tiếp xúc nhiều lần trẻ sẽ dàn dần cảm nhận
được những cái hay cái đẹp trong các tác phẩm đó và sẽ càng ngày càng thích
thú hơn với các hoạt động văn học...Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm
quen với văn học thông qua truyện kể: Trẻ được ngồi dưới tán cây nghe cô kể
các câu chuyện cổ tích, những câu chuyện gắn với cuộc sống hàng ngày của các
con.
+ Làm quen văn học thông qua truyện kể qua các “giờ học khác”: Trong
mọi giờ học khác đều có thể tích hợp môn làm quen văn học thông qua truyện
kể. Những câu chuyện đã học hoặc chưa được học.
15


Ví dụ: Giờ học: Tìm hiểu môi trường xung quanh về chủ đề gia đình, đề tài Gia
đình bé”. Cô trò truyện với trẻ về gia đình. Gia đình con có những ai? Có bao
nhiêu người? Thuộc gia đình đông con hay ít con? Gia đình lớn hay gia đình
nhỏ? Trong giờ học cô giáo dục trẻ yêu thương những người trong gia đình và
biết giúp đỡ bố mẹ, ông bà. Qua các giờ học khác tôi tích hợp cho trẻ làm quen
văn học thông qua truyện kể vào những lúc trò truyện với trẻ theo đề tài. Đưa
những câu truyện bên cạnh việc cung cấp vốn từ cho trẻ còn giúp trẻ tìm hiểu về
xung quanh. Hình thành cho tre tình cảm đối với con người, trong cuộc sống,
giúp cho các giờ học sinh động hấp dẫn, tránh sự nhàm chán, trong giờ học

thích học bộ môn này, rất mạnh dạn khi giao tiếp, thích trò chuyện cùng người
lớn và đặc biệt rất thích tham gia vào hoạt động của tất cả các chương trình giáo
dục mầm non nói chung, hoạt động văn học thông qua truyện kể nói riêng.
*Biện pháp8: Giáo dục trẻ cá biệt.
16


Việc giáo dục cá biệt có ý thức nề nếp khi sinh hoạt tập thể, vui chơi, học
tập cùng bạn bè trong lớp trong các hoạt động hàng ngày là nhiệm vụ căn bản,
quan trọng của giáo viên mầm non. Có như vậy mới hình thành dần dần ở trẻ
những thói quen kỹ luật, những nề nếp nội quy, tạo tiền đề nhân cách sống của
con người văn minh sau này cho trẻ. Đặc biệt trong lĩnh vực cho trẻ làm quen
với tác phẩm văn học thông qua truyện kể, giáo dục cá biệt sẽ giúp cô giáo củng
cố, bổ sung các kiến thức, kĩ năng, cách phát âm và từ đó trẻ có khả năng cảm
thụ tác phẩm. Trong quá trình dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua
truyện kể, tôi luôn tìm hiểu khả năng, đặc điểm tâm lý của từng trẻ. Từ đó xây
dựng các biện pháp giáo dục phù hợp.
-Ở lớp có khoảng 10% trẻ còn chưa tự tin vào bản thân, ít giơ tay phát biểu, cô
có khuyến khích thì cũng không giơ tay, nói nhỏ. Do các cô thường sợ mất thời
gian thường thích gọi trẻ mạnh dạn trả lời lưu loát chứ ít quan tâm đến trẻ nhút
nhát. Vì lẽ đó mà cháu lại càng ít có cơ hội trả lời.
+Biện pháp giải quyết: Tôi thường xuyên gần gũi, tâm sự và quan tâm đến trẻ
nhút nhát mọi lúc mọi nơi. Khi giao tiếp với trẻ cô phải nhẹ nhàng, từ được hứng
thú cho trẻ khi giao lưu, trò chuyện thoải mái tự nhiên. Đặc biệt tôi hay khen các
cháu trước lớp khi cháu làm được việc tốt dù rất nhỏ, động viên khuyến khích
cháu để giúp khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia vào các hoạt động, mạnh dạn
đứng lên trả lời khi cô hỏi. Tôi còn thường xuyên nêu gương bạn tốt cho cháu
noi theo. Thời gian này, tôi động viên các cháu trẻ lời những câu hỏi dễ, khi trẻ
đã mạnh dạn hơn, tôi cho trẻ trả lời những câu hỏi ở mức độ khó hơn. Tôi xếp
trẻ ngồi cạnh những trẻ có ý thức tập trung vào hoạt động và hăng say phát biểu

giáo dục trẻ, và việc giúp trẻ nắm chắc những kiến thức đã được học ở lớp một
cách tốt nhất.
Ví dụ: Khi con đi học về bố, mẹ có thể hỏi trẻ hôm nay ở lớp con học bài
gì? và gợi ý cho trẻ để trẻ tự kể lại truyện mà cô vừa dạy ở trường cho ông, bà
và bố, mẹ nghe như:
- Câu truyện mà hôm nay cô giáo kể là câu truyện gì con?
- Bà già sinh được mấy người con? Các con bà có thương bà không?
Ví dụ: Câu truyện gì kể về ba cô gái? Hoặc cô gái út thương mẹ có trong
câu truyện gì?
Công tác phối kết hợp với phụ huynh là rất cần thiết và rất quan trọng để
chăm sóc và giáo dục trẻ một cách tốt nhất về đức – trí – thể - mĩ. “Trẻ em hôm
nay thế giới ngày mai”. (Ảnh 8 – phụ lục)
* Bảng 2: Kết quả sau khi áp dụng một số biện pháp nâng cao chất lượng
cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể .
Kết quả
Đạt
Chưa đạt
Nội dung
Tổng
đánh giá
số trẻ
Tốt
Khá
TB
Yếu
Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
Trẻ có khả năng cảm
23
6

0
0 0
phẩm.
*Kết quả: Từ bảng khảo sát áp dụng một số biện pháp trên cho thấy kết quả đã
nâng lên rõ rệt. Loại tốt từ 13% lên 30%. Loại khá từ 27% lên 40%. Trung bình
giảm hẳn từ 61% còn 40%. Đặc biệt là không còn trẻ ở loại yếu.
+Về phía trẻ: Đã hứng thú tích cực hơn trong hoạt động văn học thông qua
truyện kể, khả năng diễn đạt câu thành thạo hơn, hiểu và cảm thụ về tác phẩm
rất tốt.
18


+Về phía cô: Đã có biện pháp linh hoạt và sáng tạo hơn khi thực hiện hoạt động
văn học thông qua truyện kể cho trẻ.
* Nguyên nhân của kết quả trên: Do cô đã có những biện pháp linh hoạt sáng tạo
hơn, biết lựa chọn đồ dùng dạy học phù hợp khoa học hơn để tạo cho hoạt động
có hiệu quả.
2.4. Hiệu quả:
Từ kết quả trên tôi nhận thấy việc áp dụng các biện pháp dạy trẻ làm quen
với tác phẩm văn học thông qua truyện kể như trên rất phù hợp và đem lại hiệu
quả cao. Điều đó được thể hiện rõ qua bảng so sánh đối chứng kết quả khảo sát
thực trạng và kết qủa sau khi áp dụng một số biện pháp của bảng 3.
* Bảng 3: Bảng so sánh đối chứng kết quả khảo sát thực trạng và kết quả sau
khi áp dụng các biện pháp nâng cao chất lượng.
Kết quả
Đạt
Chưa đạt
Nội dung
Tổng
Bảng

1

2

Khả năng diễn đạt
23
6
25 7
31
9
39 1
5
0
ngôn ngữ giao tiếp.
Khả năng cảm thụ
cái thiện, cái ác 23
2
9
5
22
15 64 1
5
0
trong tác phẩm.
Trẻ có khả năng
23
8
35 10 43
5
22 0

trong tác phẩm.
* So sánh với kết quả ban đầu của bảng 1 và kết quả sau khi áp dụng “Một số
biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5-6 làm quen với tác phẩm
văn học thông qua truyện kể ” của Bảng 2 ta thấy số trẻ hiểu và tiếp thu bài tốt,
khá được tăng lên rõ rệt. Số cháu trung bình giảm cháu yếu kém không còn.
- 100% trẻ lớp tôi đều yêu thích hoạt động văn học từ nghe cô đọc thơ, kể
truyện sáng tạo theo tranh, đọc diễn cảm, đóng kịch, nhập vai theo nội dung câu
truyện mà tôi yêu cầu.
19

0
0
0
0
0
0


- 100% Trẻ được phát triển ngôn ngữ thông qua đọc, kể diến cảm, trẻ mạnh
dạn tự tin hơn, tích cực tham gia vào các hoạt động một cách sáng tạo, linh hoạt.
Chính vì thế qua khảo sát đánh giá chất lượng của nhà Trường, lớp tôi về hoạt
động với văn học được đánh giá rất cao so với mặt bằng chung của toàn Trường.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
- Từ việc đúc rút được kinh nghiệm từ thực tế của bản thân cũng như qua
nghiên cứu tài liệu và qua các lớp học chuyên đề. Tôi đã có thêm nhiều kinh
nghiệm và kiến thức trong việc dạy trẻ làm quen với văn học thông qua truyện
kể. Bởi vì hoạt động văn học nói chung và hoạt động văn học thông qua truyện
kể nói riêng là hoạt động rất quan trọng đối với trẻ đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi
mầm non, từ những câu truyện trẻ được nghe cô kể trẻ hiểu được cách cư sử

20


Đối với trẻ: Các cháu thuộc rất nhiều câu truyện, biết đóng kịch và đánh
giá các nhân vật trong truyện. Trẻ phát âm chuẩn và nói rõ ràng mạch lạc hơn,
trẻ nói được nhiều câu (câu đơn, câu ghép)…
Đây là cơ sở giúp cho trẻ học tốt các môn học, tạo điều kiện cho việc hình
và phát triển toàn diện cho trẻ, giúp trẻ có một tâm thế vững vàng để chuẩn bị
bước vào lớp 1. Đây chính là quá trình phát triển và hoàn thiện con người việt
nam trong tương lai.
3.2. Kiến nghị:
Để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua
truyện kể tôi có những đề xuất sau:
- Đối với nhà trường:
+Tham mưu với các cấp các ngành đầu tư thêm cơ sở vật chất theo Thông tư
02/2010/TT-BGĐT ngày 11/02/2010.
+ Tăng cường dự giờ thăm lớp, xây dựng tiết mẫu làm quen với tác phẩm văn
học thông qua truyện kể để giáo viên được học hỏi, đúc rút kinh nghiệm trong
quá trình giảng dạy khắc phục những thiếu sót tồn đọng. Tăng cường tự làm đồ
dùng đồ chơi phục vụ cho dạy và học.
- Đối với Phòng giáo dục và đào tạo:
+ Thường xuyên cung cấp các tập san để giáo viên được học hỏi đúc rút kinh
nghiệm trong quá trình giảng dạy.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi rút ra trong quá trình thực hiện với
hoạt động văn học thông qua truyện kể. Do thời gian nghiên cứu có hạn nên
không tránh phần thiếu sót. Tôi mong được hội đồng khoa học các cấp lãnh đạo
cũng như các bạn đồng nghiệp góp ý để sáng kiến kinh nghiệm của tôi được
hoàn thiện hơn, áp dụng vào thực tiến đạt hiệu quả cao hơn. Từ đó góp một phần
nhỏ vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Xin chân thành cảm ơn!


PHỤ LỤC

Ảnh 1: Tạo môt trường thuận lợi cho trẻ hoạt động.

Ảnh 2: Góc thư viện trẻ được xem tranh truyện tạp trí, họa báo.

23


Ảnh 3: Trẻ biểu diễn rối.

Ảnh 4: Cô và cháu cùng làm đồ dùng đồ chơi phục vụ hoạt động văn học.

24


Ảnh 5: Đồ dùng trực quan do giáo viên tự làm.

Ảnh 6: Đoạn phim hoạt hình từ máy chiếu.

25