Sáng kiến kinh nghiệm.”kết hợp phương pháp giảng dạy trong sinh học 12”
KẾT HP PHƯƠNG PHÁP
THUYẾT TRÌNH – VẤN ĐÁP
TRONG MỘT SỐ BÀI SINH HỌC 12
MỤC LỤC:
1. Lí do chọn đề tài
2. Cơ sở lí luận
3. Nội dung
4. Phương pháp thực hiện
5. Kết quả
6. Bài học kinh nghiệm
GV:Lê Thò Thắm
1
Sáng kiến kinh nghiệm.”kết hợp phương pháp giảng dạy trong sinh học 12”
KẾT HP PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH – VẤN ĐÁP
TRONG MỘT SỐ BÀI SINH HỌC 12
1/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hiện nay Bộ GD và ĐT đang tiến hành đổi mới toàn diện về giáo dục ở các
cấp học. Trong đó, có cấp trung học phổ thông nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả
đào tạo.
Công cuộc đổi mới này liên quan nhiều lónh vực như đổi mới chương trình, đổi
mới sách giáo khoa, đổi mới thiết bò dạy và học, đổi mới phương pháp dạy và học,
đổi mới quan niệm và cách thức kiểm tra đánh giá, đổi mới quản lí………
Tuy nhiên, những đổi mới này có đem lại hiệu quả hay không phụ thuộc rất
nhiều vào người giáo viên, những người trực tiếp thể hiện tinh thần đổi mới nói trên
trong từng tiết học.
Trong những năm gần nay đã có nhiều chương trình nghiên cứu và ứng dụng
các biện pháp khác nhau nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục, một trong những biện
pháp đó là phương pháp dạy học tích cực.
Trong tình hình đổi mới phương pháp dạy học hiện nay ở các trường phổ thông
đã có những tiến bộ đáng kể. Phương pháp dạy học truyền thống “giáo viên làm

+ Không đòi hỏi nhiều sự chuẩn bò
+ Chủ động về thời gian
Tuy nhiên, phương pháp thuyết trình thông báo – tái hiện còn có những hạn chế:
+ Chỉ đòi quá trình nhận thức thụ động của trò.
+ Không giúp trò tích cực phát triển của ngôn ngữ nói
+ Chỉ cho phép trò đạt tới trình độ tái hiện của sự lónh hội
+ Không có sự tham gia tích cực của người học.
+ Không thu được thông tin phản hồi từ người học
+ Mức độ lưu giử thông tin của người học thấp
+ Có thể tạo nên sự nhàm chán
+ Người học không có cơ hội áp dụng những ý đạt được.
Như vậy phương pháp thuyết trình thông báo – tái hiện với những hạn chế nêu
trên làm cho hoạt động của người học mang tính thụ động, thiếu sự độc lập và sáng
tạo.
Tuy nhiên lí luận dạy học khẳng đònh rằng phương pháp thuyết trình thông báo
– tái hiện vẫn sẽ tiếp tục là phương pháp dạy học thông dụng vì những ưu điểm nêu
trên của nó. Điều này vẫn được thể hiện trong sách giáo khoa sinh học 12 mới.
Sách giáo khoa sinh học 12 đã được biên soạn theo hướng đổi mới phương pháp dạy
học thông qua các câu lệnh (câu hỏi và bài tập) để tổ chức các hoạt động học tập của
học sinh. Song, tỉ lệ thông tin, thông báo bằng kênh chữ ở các bài học vẫn là chủ yếu.
Trong một bài, có những mục hoàn toàn là thông tin thông báo bằng kênh chữ, thậm
chí một số lệnh chỉ yêu cầu sự tái hiện kiến thức, do đó giáo viên vẫn phải dùng
phương pháp thuyết trình thông báo – tái hiện là chủ yếu.
Về bản chất phương pháp thuyết trình thông báo – tái hiện là “người dạy làm
trung tâm”, không tổ chức hoạt động tích cực của người học. Nhưng
kế thừa những ưu điểm của nó kết hợp với sự thay đổi tính chất
thông báo – tái hiện bằng tính chất nêu vấn đề – Ơrixtic thì hiệu quả dạy học sẽ
tăng lên rõ rệt.
GV:Lê Thò Thắm
3

phân li.
- Để hình thành khái niệm lai một tính trạng, giáo viên đặt câu hỏi cho ví dụ về
một cặp tính trạng tương phản trên một cơ thể.
 giáo viên nhấn mạnh và nêu vấn đề tiếp.
- Thế nào là phép lai 1 tính trạng?
- Cho cặp lai: Ptc: Thân cao x Hoa vàng, phép lai này
có phải là lai một cặp tính trạng không? Vì sao?
- Vì sao F1 lại đồng tính trội? Vì sao F2 lại phân tính 3 trội : 1 lặn?
GV:Lê Thò Thắm
4
Sáng kiến kinh nghiệm.”kết hợp phương pháp giảng dạy trong sinh học 12”
Giáo viên nêu câu hỏi gợi ý để học sinh giải quyết vấn đề trên: giáo viên
dùng mô hình(một cặp NST màu vàng, một cặp NST màu xanh) rồi nêu câu hỏi:
- Khi hình thành giao tử sẽ cho những giao tử có NST như thế nào?
- Khi thụ tinh hợp tử có cặp NST như thế nào?
- Khi F1 hình thành giao tử có loại giao tử nào? Vì sao xác đònh như vậy?
- Khi thụ tinh F2 có những loại cơ thể có cặp NST như thế nào? Vì sao xác đònh
được như vậy?
Cuối bài giáo viên can nhấn mạnh một số điều kiện nghiệm đúng quy luật
phân li. Giáo viên có thể đưa ra vấn đề:
- Vì sao bố mẹ phải thuần chủng?
- Vì sao tính trạng trội phải trội hoàn toàn?
Để kiểm tra lại kiến thức về lai phân tích đã học lớp 9, giáo viên có thể nêu
vấn đề:
- Bằng cách nào xác đònh kiểu gen của cây Hoa đỏ ở F2? Giáo viên có thể gợi
ý:
- Hoa đỏ là tính trạng trội hay lặn? Có mấy kiểu gen? Tính trạng trội có thể biểu
hiện kiểu hình trong trường hợp nào?
- Hoa trắng là tính trạng trội hay lặn? Có mấy kiểu gen? tính trạng lặn chỉ biểu
hiện kiểu hình trong trường hợp nào?