LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tác giả. Các kết quả
nghiên cứu và các kết luận trong luận văn là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một
nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào. Việc tham khảo các nguồn tài liệu (nếu có) đã
được thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định.
Tác giả luận văn

Hoàng Thị Thúy

i


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành Luận văn của mình, ngoài sự nỗ lực, cố gắng của bản thân, tác giả xin
chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, chỉ bảo, hướng dẫn tận tình của các thầy, cô giảng viên
trong Khoa Kinh tế & Quản lý, Phòng đào tạo Đại học và sau đại học - Trường Đại học
Thủy Lợi.
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới giảng viên PGS.TS Ngô Thị Thanh Vân đã
tận tình chỉ đạo, trực tiếp hướng dẫn tác giả trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành
luận văn.
Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Lãnh đạo, cán bộ cơ quan Ủy ban Mặt trận
Tổ quốc huyện Võ Nhai và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các xã, thị trấn trên địa bàn
huyện Võ Nhai đã tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình nghiên cứu và thu thập
tài liệu, số liệu để hoàn thành luận văn.
Tác giả xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, chia sẻ, giúp đỡ nhiệt
tình để tác giả hoàn thiện Luận văn này.

ii


MỤC LỤC



2.1 Đặc điểm chung của huyện Võ Nhai ................................................................. 37
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên .................................................................................... 37
2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội ......................................................................... 39
2.2 Khái quát việc triển khai thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở của Mặt trận Tổ
quốc huyện Võ Nhai ................................................................................................ 41
2.2.1 Hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện ...................................... 41
2.2.2 Hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã ..................................... 43
2.3 Thực trạng vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong thực hiện quy chế dân chủ ở cơ
sở tại huyện Võ Nhai................................................................................................ 43
2.3.1 Hoạt động tuyên truyền, phổ biến quy chế thực hiện dân chủ ................. 43
2.3.2 Hoạt động phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc với chính quyền và các tổ
chức thành viên trong việc thực hiện quy chế .................................................. 48
2.3.3 Hoạt động giám sát việc thực hiện quy chế dân chủ của Mặt trận Tổ quốc
........................................................................................................................... 55
2.4 Đánh giá kết quả và nguyên nhân của những hạn chế yếu kém ........................ 60
2.4.1 Những kết quả đạt được ........................................................................... 60
2.4.2 Những hạn chế ......................................................................................... 61
2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế ............................................................. 64
Kết luận chương 2 ......................................................................................................... 68
CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA MẶT TRẬN TỔ
QUỐC TRONG THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ PHỤC VỤ PHÁT
TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI HUYỆN VÕ NHAI ................................................ 70
3.1 Quan điểm và định hướng phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc các cấp trong
thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tại huyện Võ Nhai ............................................ 70
3.2 Những cơ hội và thách thức của phát huy vai trò Mặt trận Tổ quốc các cấp
trong thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tại huyện Võ Nhai ................................... 79
3.3 Một số giải pháp phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong thực hiện quy chế
dân chủ ở cơ sở phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tại huyện Võ Nhai................... 84

Bảng 2.2 Kết quả phối hợp tuyên truyền ................................................................ 47
Bảng 2.3 Kết quả vận động xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa........51
Bảng 2.4 Kết quả vận động xây dựng Quỹ “Vì người nghèo”, Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”
và công tác vận động ủng hộ ..................................................................................... 52
Bảng 2.5 Công tác phối hợp tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri và các cuộc giám
sát ............................................................................................................................ 57
Bảng 2.6 Kết quả hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân .....................................59
Bảng 2.7 Kết quả hoạt động của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng...................59

vii


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Nguyên nghĩa

CT/TW

Chỉ thị/Trung ương

ĐA/TU

Đề án/Tỉnh ủy

KH/HU

Kế hoạch/Huyện ủy

MTTQ

hội bằng pháp luật. Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân
và vì dân chính là cách thức cơ bản để phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Một
trong những điểm cơ bản để xây dựng nhà nước pháp quyền, phát huy quyền làm chủ
của nhân dân là phải không ngừng xây dựng và thể chế hóa mục tiêu, phương châm,
những nguyên tắc vận hành của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Với ý nghĩa
đó, ngày 18/2/1998, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ
thị số 30-CT/TW [[4]] về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Chỉ thị đã quy định cụ
thể trách nhiệm, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc cùng các tổ chức chính trị - xã hội
trong việc xây dựng và thực hiện quy chế này ở cấp xã.
Trong những năm qua Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp trong huyện Võ Nhai đã tập
trung chỉ đạo việc kiện toàn củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của Ủy ban
Mặt trận Tổ quốc cấp xã, Ban công tác Mặt trận, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám
sát đầu tư của cộng đồng. Tuy nhiên, công tác chỉ đạo của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc là
chưa đều, nhất là ở cấp cơ sở. Nhiều nơi, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận tổ quốc bị
động, lúng túng trong việc đề ra biện pháp chỉ đạo cho phù hợp với tình hình, đặc điểm
của địa phương mình. Việc kiện toàn củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của Ủy
ban Mặt trận Tổ quốc, Ban công tác Mặt trận, Ban Thanh tra nhân dân còn chậm; một
số cán bộ xã, thị trấn chưa nắm được quy chế dân chủ và công tác Mặt trận tham gia
thực hiện quy chế dân chủ; hoạt động giám sát của Mặt trận và đoàn thể chính trị - xã
hội ở cấp xã còn hạn chế; công tác tuyên truyền vận động nhân dân học tập nắm vững
các quan điểm của Bộ Chính trị, nội dung quyền làm chủ trực tiếp trong quy chế còn
hình thức; việc lồng ghép nội dung công tác Mặt trận tham gia thực hiện quy chế dân
chủ với các nội dung cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô
thị văn minh" chưa chặt chẽ.

1


Trong thời kỳ phát triển mới của đất nước, Đại hội XII [[7]] của Đảng tiếp tục khẳng
định và phát triển những chủ trương và quan điểm lớn về đại đoàn kết toàn dân tộc,

xã, thị trấn - thực trạng, nguyên nhân và những kinh nghiệm thực tiễn.
- Nghiên cứu về chủ trương, giải pháp nhằm phát huy vai trò của Mặt trận trong việc
thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trong thời gian tới.
b. Phạm vi nghiên cứu:
- Về nội dung: Nghiên cứu một số vấn đề về lý luận và thực tiễn vai trò của Mặt trận
Tổ quốc trong thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.
- Về thời gian: Vai trò của Mặt trận Tổ quốc huyện Võ Nhai trong thực hiện quy chế
dân chủ ở cơ sở giai đoạn 2016-2018 và đề ra những biện pháp trong thời gian tới.
- Về không gian: Đánh giá vai trò của Mặt trận Tổ quốc huyện Võ Nhai trong thực
hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.
5. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
a. Ý nghĩa khoa học:
Những kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung, hoàn thiện và hệ thống hóa các vấn đề lý
luận về phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong việc thực hiện quy chế dân chủ
cấp huyện.
b. Ý nghĩa thực tiễn:
Kết quả đề tài có giá trị tham khảo cho Mặt trận Tổ quốc huyện Võ Nhai tỉnh Thái
Nguyên và các nhà quản lý nói chung. Ngoài ra có giá trị tham khảo cho các nhà quản
lý, các đơn vị, cá nhân khác quan tâm đến công tác phát huy vai trò của Mặt trận Tổ
quốc trong việc thực hiện quy chế dân chủ cấp huyện.
6. Kết quả dự kiến đạt được
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về phát huy vai trò của Mặt trận Tổ
quốc trong việc thực hiện quy chế dân chủ cấp huyện.
3


- Đánh giá thực trạng vai trò của Mặt trận Tổ quốc huyện Võ Nhai trong thực hiện
quy chế dân chủ ở cơ sở.
- Đề ra các giải pháp nhằm phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong thực hiện quy
chế dân chủ ở cơ sở tại huyện Võ Nhai thời gian tới, góp phần thực hiện mục tiêu phát

của Đảng ta về Mặt trận Tổ quốc trong thời kỳ đổi mới, tiến hành công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, được thể chế hóa và bảo đảm
bằng pháp luật của nhà nước.
Trước hết cần thấy rằng, ở nước ta hệ thống chính trị là hệ thống về mặt tổ chức và
chức năng của các cơ quan, các tổ chức như Đảng - Nhà nước - Mặt trận Tổ quốc, các
tổ chức chính trị - xã hội là thành viên của Mặt trận Tổ quốc (như Đoàn thanh niên,
Hội nông dân, Tổ chức công đoàn, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh) và đoàn thể quần
chúng nhằm thực hiện một trong những nhiệm vụ quan trọng bậc nhất là phát huy dân
chủ, quyền làm chủ của Nhân dân. Để nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, tăng cường
hiệu lực quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân cần xác định
đúng đắn vai trò và mối quan hệ qua lại giữa Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc.
Đảng ta đã khẳng định [[5]], trong hệ thống chính trị nước ta, Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân, phát huy dân chủ,

5


là nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân, thực hiện giám
sát của nhân dân.
Mặt trận Tổ quốc với tư cách là bộ phận của hệ thống chính trị - một trong những chủ
thể tổ chức thực hiện, phát huy dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân và tăng cường
khối đại đoàn kết toàn dân. Một trong những vấn đề bức xúc nhất từ nhiều năm nay
trong số các vấn đề cơ bản của hệ thống chính trị ở nước ta là: làm thế nào để thực sự
phát huy dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân. Vấn đề này có thể thấy trong vai trò
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam [[11]] ra đời xác
định địa vị pháp lý của Mặt trận Tổ quốc trong hệ thống chính trị và là một công cụ
pháp lý hữu hiệu tổ chức thực hiện và phát huy dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân.
Điều 1 Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quy định: "Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là cơ
sở chính trị của chính quyền nhân dân" và "Mặt trận Tổ quốc là Tổ chức liên minh
chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ

Tập hợp và đoàn kết mọi lực lượng yêu nước. Chức năng vốn có này của Mặt trận Tổ
quốc hiện nay càng phải đặc biệt được nhấn mạnh nhằm hoàn thành nhiệm vụ lịch sử
vĩ đại là đổi mới đất nước - một nhiệm vụ mà chỉ có toàn dân "không phân biệt giai
cấp và tầng lớp xã hội, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, quá khứ", người Việt Nam ở
trong nước hay người Việt Nam ở nước ngoài mới thực hiện được. Đó cũng là di sản
tư tưởng quý giá nổi bật mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta về Đại đoàn kết
dân tộc. Người còn nói: "Trong Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như trong
Cách mạng xã hội chủ nghĩa, Mặt trận Dân tộc thống nhất vẫn là một trong những lực
lượng to lớn của Cách mạng Việt Nam" [[16]]. Mặt trận Tổ quốc tập trung trong cơ
cấu nhiều tổ chức quan trọng như: Liên đoàn lao động, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ,
Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Hội Chữ thập đỏ,… và các thành viên là các cá
nhân tiêu biểu trong các giai cấp, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo, giới
kinh doanh,... là nơi thu hút được nhiều người tham gia, làm cho các cuộc vận động
toàn dân, các phong trào quần chúng trong việc giải quyết các nhiệm vụ do Đảng phát
động trở thành hiện thực. Xây dựng và tập hợp khối Đại đoàn kết toàn dân là trách
nhiệm lớn lao của Mặt trận Tổ quốc mà Đảng giao phó trở thành trách nhiệm pháp lý
của Mặt trận Tổ quốc - một vinh dự của Mặt trận Tổ quốc như một công cụ có hiệu lực
thực sự và thực tế phát huy sức mạnh của toàn dân.
Tham gia, phối hợp với các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện những nhiệm vụ có
tính xã hội và nhân dân rộng lớn. Những nhiệm vụ như tuyên truyền, vận động nhân
dân thực hiện quyền làm chủ, thi hành chính sách, pháp luật, tổ chức vận động nhân
dân thực hiện dân chủ ở cơ sở, hướng dẫn nhân dân xây dựng hương ước, quy ước về
nếp sống tự quản ở thôn, làng, bản, tổ dân phố và cộng đồng dân cư khác ở cơ sở. Một
8


mình nhà nước sẽ không thể đảm đương hết được các công việc trên nếu không có sự
tham gia của Mặt trận Tổ quốc các cấp. Ở đây kênh Mặt trận được đặc biệt phát huy.
Hiệu quả thuyết phục, vận động của Mặt trận được thể hiện rõ trong những phong trào
mang tính toàn dân như: Phong trào đền ơn đáp nghĩa, Cuộc vận động “Toàn dân đoàn

tục sự nghiệp cách mạng đã được chuẩn bị từ trước của Hội Phản đế đồng minh (19301936) và của Mặt trân Dân chủ Đông Dương (1936-1939). Tiếp theo Mặt trận Việt
Minh là Mặt trận Liên Việt đã góp phần đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
đến thắng lợi. Kế tục Mặt trận Liên Việt, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ra đời đã đoàn
kết, tập hợp các tầng lớp nhân dân tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc,
làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà ở miền Nam. Trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã cùng với Mặt trận
Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và liên minh các lực lượng dân tộc dân chủ
và hòa bình Việt Nam đoàn kết nhân dân cả nước làm tròn sứ mệnh lịch sử vẻ vang:
giải phóng miền Nam bảo vệ miền Bắc, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ
nhân dân trong cả nước. Từ khi đất nước thống nhất, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giữ
vai trò quan trọng trong việc củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta [[3]] còn tồn tại lâu dài các giai cấp
tầng lớp, các dân tộc, các tôn giáo. Với nền kinh tế nhiều thành phần có nhiều hình
thức sở hữu về tư liệu sản xuất nhưng cơ cấu, tính chất, vị trí của các giai cấp trong xã
hội đã thay đổi nhiều cùng với những biến đổi to lớn về kinh tế - xã hội. Mối quan hệ
giữa các giai cấp, các tầng lớp xã hội là quan hệ đoàn kết, hợp tác lâu dài trong sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhiều tổ chức xã hội - nghề nghiệp ra đời. Sự
phát triển của khoa học - công nghệ, sự giao lưu văn hóa không ngừng đã tác động đến
lối sống và nếp nghĩ của mọi tầng lớp mọi người trong xã hội.
Như vậy, trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước với nền dân
chủ ngày càng phát triển thì vai trò của Mặt trận và các đoàn thể ngày càng được mở
rộng. Văn kiện Đại hội XI của Đảng đã chỉ rõ: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn
thể nhân dân có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc..." [[5]]; Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ
lên Chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) tiếp tục khẳng định: “Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp đại
đoàn kết toàn dân tộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích
10




đồng thời là động lực bảo đảm cho thắng lợi của sự nghiệp cách mạng, nhất là trong
công cuộc đổi mới của thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Mở rộng dân
chủ xã hội chủ nghĩa, từng bước thực hiện quyền dân chủ của nhân dân một cách trực
tiếp và rộng rãi nhất là bản chất tốt đẹp của nhà nước, nhằm thu hút mọi tầng lớp nhân
dân tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội, tham gia kiểm tra, giám sát hoạt động
của nhà nước, của chính quyền ở cơ sở, khắc phục tình trạng suy thoái, quan liêu và vi
phạm quyền làm chủ và tệ tham nhũng. Dân chủ phải đi đôi với kỷ cương, kỷ luật,
chống khuynh hướng dân chủ cực đoan, quá khích. Dân chủ phải trong khuôn khổ của
pháp luật. Công tác tuyên truyền, phổ biến của Mặt trận phải đến địa bàn dân cư, thông
qua các Ban công tác Mặt trận ở khu dân cư để từ đó phổ biến cho dân tới từng hộ gia
đình. Đây là thế mạnh của công tác Mặt trận và tổ chức Mặt trận, để truyền đạt chủ
trương, chính sách pháp luật tới từng người dân, tổ chức các hoạt động phong trào
nhân dân vì lợi ích của Đảng và Nhà nước.
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã tích cực, chủ động phối hợp với Hội đồng nhân dân,
Ủy ban nhân dân và các tổ chức thành viên chỉ đạo và tổ chức để nhân dân được quyền
thông tin về pháp luật, về chính sách của nhà nước, nhất là những vấn đề có liên quan
trực tiếp đến đời sống và lợi ích hàng ngày của dân trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa,
xã hội, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Ví dụ như thông báo để nhân dân được biết các
Nghị quyết của hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã và của các cấp trên liên
quan đến địa phương; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của cấp xã, kế
hoạch vay vốn phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo; dự án xây đường giao thông
nông thôn, kênh mương, xây dựng trường học, trạm xá, trạm bơm, trạm biến thế...
Hình thức thông tin có hiệu quả của Mặt trận là thông qua các Ban công tác Mặt trận,
thông qua các tổ chức thành viên của Mặt trận, những người tiêu biểu trong các dân
tộc và chức sắc tôn giáo, cán bộ đã nghỉ hưu, người cao tuổi...
Tổ chức để dân thảo luận và quyết định những loại việc liên quan trực tiếp đến đời
sống của nhân dân trên địa bàn dân cư như: chủ trương huy động sức dân để xây dựng
kết cấu hạ tầng và các công trình phúc lợi công cộng, các khoản đóng góp tự nguyện

- Thông qua việc tham dự các kỳ họp Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân.
- Thông qua việc tham gia các Hội đồng, Ban chỉ đạo ở địa phương.

14


- Thông qua việc tổ chức các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước của
nhân dân.
- Thông qua tiếp dân, thu thập ý kiến, kiến nghị của nhân dân.
- Thông qua tổ chức, chỉ đạo hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân.
Mặt trận thực hiện quyền giám sát của mình, đồng thời chỉ đạo hoạt động giám sát của
Ban Thanh tra nhân dân trong quá trình thực hiện quyền làm chủ trực tiếp của nhân
dân ở xã, thị trấn theo các nội dung trong quy chế dân chủ của Chính phủ đã ban hành
và theo quy định của Luật Thanh tra. Hoạt động giám sát của Mặt trận và của Ban
Thanh tra nhân dân ở xã, thị trấn, với mục đích là góp phần xây dựng và củng cố chính
quyền nhân dân, làm cho bộ máy nhà nước ngày càng trong sạch, vững mạnh, hoạt
động ngày càng có hiệu lực và hiệu quả để quản lý tốt mọi mặt của đời sống xã hội
theo pháp luật nhà nước, thể hiện được quyền lực của nhân dân. Nội dung giám sát của
Mặt trận có tính bao trùm, nhất là giám sát việc ban hành các văn bản pháp luật có liên
quan trực tiếp việc thực hiện quyền dân chủ trực tiếp của nhân dân ở cơ sở, giám sát
việc thực hiện công khai các nội dung mà chính quyền cơ sở có trách nhiệm thông tin
để dân biết, nhất là những chính sách, pháp luật liên quan đến quyền và nghĩa vụ của
công dân, đến những đối tượng xã hội do Mặt trận trực tiếp vận động, liên quan đến
nhiệm vụ, quyền hạn của Mặt trận Tổ quốc. Giám sát việc tổ chức để nhân dân được
thảo luận và quyết định những việc liên quan trực tiếp đến đời sống của nhân dân,
những việc nhân dân thảo luận, đóng góp ý kiến vào các chủ trương, kế hoạch, nghị
quyết, quyết định trước khi Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân quyết định. Giám
sát quá trình tổ chức thực hiện các công việc cụ thể ở địa phương, cơ sở để bảo đảm
việc thực thi đó là dân chủ, công khai, đúng quy định của pháp luật. Còn giám sát của
Ban Thanh tra nhân dân là giám sát trực tiếp khi thực hiện các công việc cụ thể do các

chủ trực tiếp của dân. Những quyền này có quan hệ trực tiếp với chế độ tự quản và chủ
yếu diễn ra ở địa bàn dân cư thôn xóm, làng, bản, tổ dân phố nên Ban công tác Mặt
trận có vai trò rất quan trọng. Ban công tác Mặt trận là những tế bào của Mặt trận Tổ
quốc; là nơi trực tiếp tổ chức vận động nhân dân, các hộ gia đình và người dân; nắm
tâm tư nguyện vọng, kiến nghị của các tầng lớp nhân dân trong thôn xóm, làng, bản;
giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật; hòa giải các mâu thuẫn trong nội bộ
nhân dân. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã, thị trấn có nhiệm vụ hướng dẫn các Ban công
tác Mặt trận phối hợp với trưởng thôn xóm, làng, bản vận động nhân dân thực hiện các
chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, nghị quyết của Hội đồng
16


nhân dân, quyết định của Ủy ban nhân dân, chương trình hành động của Mặt trận Tổ
quốc các cấp; động viên nhân dân giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, đại biểu
dân cử, cán bộ, công chức nhà nước; tổ chức hội nghị nhân dân thảo luận và quyết
định các công việc thuộc nội bộ cộng đồng dân cư để nâng cao dân sinh, dân trí, giữ
gìn trật tự an ninh, an toàn xã hội; bàn biện pháp tham gia xây dựng chính quyền địa
phương theo chương trình của xã và xóm; bàn mở rộng và nâng cao chất lượng các
hình thức tự quản của dân ở địa bàn dân cư theo quy định của pháp luật về những công
việc mang tính xã hội hóa.
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã, thị trấn cần khảo sát các Ban công tác Mặt trận ở địa
phương mình để bổ khuyết theo Điều lệ Mặt trận Tổ quốc, nhằm kiện toàn, củng cố
Ban công tác Mặt trận, bồi dưỡng kiến thức công tác Mặt trận cho Trưởng Ban công
tác Mặt trận, đáp ứng yêu cầu thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.
Trên cơ sở các nhiệm vụ của Mặt trận tham gia tổ chức thực hiện quy chế dân chủ, sau
một thời gian triển khai thực hiện ở địa phương, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ
quốc xã, thị trấn cần xây dựng quy chế phối hợp công tác với Hội đồng nhân dân, Ủy
ban nhân dân để việc tổ chức thực hiện các nội dung của quy chế thành chương trình,
kế hoạch và đi vào nếp ở xã, thị trấn.
Như vậy, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân có vai trò đặc biệt quan trọng