BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ THU THẢO

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ
CHẾ MỘT CỬA Ở CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. NGUYỄN THỊ HÀ

HÀ NỘI – 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được
ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Hà Nội, ngàytháng năm 2016
Tác giả

Nguyễn Thị Thu Thảo

1.1.6. Ý nghĩa của thủ tục hành chính................................................17
1.2. Cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính..................19
1.2.1. Khái niệm cải cách hành chính.................................................19
1.2.2. Cải cách thủ tục hành chính..................................................... 19
1.2.3. Sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính.........................21
1.3. Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở UBND

cấp

xã.............................................................................................................23
1.3.1. Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xã

23
1.3.2. Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại cấp xã
thành phố Việt Trì................................................................................28
Tiểu kết Chương 1.......................................................................................33
Chương 2 THỰC TRẠNG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH .. 34

Ở CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ TỈNH PHÚ
THỌ............................................................................................................34
2.1. Khái quát về thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ............................34
2.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện dân cư.................................................34
2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội..........................................37


2.2. Tình hình thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một
cửa ở cấp xã tại địa bàn thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ................44
2.2.1. Công tác xây dựng và thực hiện thể chế...................................45
2.2.2. Quy định quy trình thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo
cơ chế "một cửa"................................................................................. 47

101
3.2.6. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát....................................103
3.2.7. Các giải pháp khác...................................................................104
Tiểu kết Chương 3...................................................................................107
KẾT LUẬN..................................................................................................108
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................110


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm vừa qua, đất nước ta đã có sự phát triển về kinh tế - văn
hóa, xã hội. Đây không chỉ là niềm tự hào của Đảng và nhà nước mà còn là
niềm vui mừng, phấn khởi của toàn thể nhân dân Việt Nam. Trong những
thành tựu đó có phần đóng góp quan trọng của công tác cải cách hành chính
một cách toàn diện, sâu sắc và có hiệu quả.
Quá trình thực hiện cải cách hành chính gắn liền với việc thực hiện mô
hình một cửa, sau đó là một cửa liên thông và nay là cải cách thủ tục hành
chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông hiên đại, đã thu được những
kết quả tích cực ban đầu. Để có được những kết quả đó, trước hết các cơ quan
chính quyền địa phương đã từng bước triển khai thực các văn bản đã được nhà
nước ban hành như: Quyết định số 136/2001/QĐ - TTg ngày 17/9/2001 của
Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành
chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010; Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg ngày
04/9/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế thực hiện cơ
chế một cửa tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương; Quyết định số
93/QĐ-TTg ngày 22/6/2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành cơ
chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa
phương; Nghị quyết số 30c/NQ-CP ban hành ngày 8/11/2011 của Chính phủ
ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011
- 2020. Những quy định vừa nêu đã góp phần tạo hành lang pháp lý, đưa ra

mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức với cá nhân công dân.
Việc thực hiện thủ tục hành chính ở các xã, phường được đơn giản,
thuận tiện, công khai và dân chủ sẽ góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả
hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, rút ngắn khoản cách giữa nhà
nước với nhân dân và góp phần phát triển kinh tế - xã hội.


Chính vì những lý do nêu trên mà tác giả chọn đề tài: “Cải cách thủ
tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt
Trì, tỉnh Phú Thọ” nghiên cứu làm luận văn Thạc sĩ quản lý công.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài
Nghiên cứu về cải cách hành chính, cải cách thủ tục hành chính theo cơ
chế một cửa đã có nhiều nhà khoa học, nhiều nhà hoạch định chính sách quan
tâm nghiên cứu từ lâu và đã có rất nhiều công trình khoa học được công bố,
đăng tải từ trung ương đến địa phương. Có thể kể đến một số công trình tiêu
biểu sau đây:
- Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn (2001) Thủ tục hành chính lý luận
và thực tiễn, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
- Bùi Thế Vĩnh, “Một số vấn đề cần quan tâm khi triển khai và thực
hiện cơ chế một cửa”, Thông tin khoa học hành chính, số 3/2005.
- Nguyễn Ngọc Hiến,(2001) “Giải pháp cải cách hành chính ở Việt
Nam”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội.
- Thang Văn Phúc (2001) “Cải cách hành chính nhà nước, thực trạng,
nguyên nhân và giải pháp”, Nxb Chính trị Quốc gia.
Các công trình khoa học nêu trên, chủ yếu đề cập đến những vấn đề lý
luận trong đó chủ yếu đề cập đến các khái niệm, đặc điểm, vai trò cảu thủ tục
hành chính và sự cần thiết cần phải cải cách hành chính; các giải pháp cải
cách hành chính nhưng chủ yếu đề cập đến những vấn đề chung chung, chưa
có công trình nghiên cứu về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa
tại các xã, phường.

hành chính một cửa. Tuy nhiên, các công trình này nghiên cứu mô hình một
cửa ở các cấp, các lĩnh vực, địa phương khác nhau và hầu như chưa có đề tài
nào nghiên cứu cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã trên
địa bàn thành phố Việt Trì. Vì vậy, việc tìm hiểu và nghiên cứu những khó
khăn và hạn chế trên cơ sở lý luận chung về cải cách thủ tục hành chính theo
cơ chế một cửa tại Việt Trì trong bối cảnh hiện nay là hoàn toàn cần thiết.


3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Nghiên cứu, phân tích thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ
chế một cửa tại các xã, phường thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, trên cơ sở đó
đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc thực hiện cải cách
TTHC theo cơ chế một cửa tại xã, phường, thành phố Việt Trì, Tỉnh Phú Thọ
trong thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn phải thực hiện một
số nhiệm vụ cụ thể sau:
- Thứ nhất, hệ thống hoá cơ sở lý luận về cải cách hành chính và cải
cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa.
- Thứ hai, nghiên cứu, phân tích thực trạng việc triển khai hoạt động cải
cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã, phường thành phố
Việt Trì;
- Thứ ba, phân tích chỉ ra được những mặt đạt được, mặt hạn chế, xác
định nguyên nhân của từng mặt hạn chế còn tồn tại trong việc thực hiện cải
cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã, phường, trên địa bàn
thành phố Việt Trì;
- Thứ tư, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác cải
cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại cấp xã, thành phố Việt Trì
trong thời gian tới.

chính tại xã, phường trong thời gian tới.
7. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung
của luận văn chia thành 3 chương:


Chương 1: Cơ sở lý luận về thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính
theo cơ chế một cửa
Chương 2: Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp
xã trên địa bàn thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ
Chương 3: Giải pháp cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại cấp
xã, thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA
1.1. Những vấn đề chung về hành chính và thủ tục hành chính
1.1.1. Khái niệm về hành chính
Theo nghĩa thông dụng nhất, hành chính là hoạt động quản lý, lãnh
đạo. Đó là các hoạt động được thực hiện bởi các cơ quan hành chính Nhà
nước; hay là những cơ quan thực hiện các hoạt động chấp hành, điều hành các
mặt hoạt động của đời sống xã hội, các cơ quan chấp hành của quyền lực nhà
nước, bộ máy Chính phủ; hoặc cũng có thể là những người có chức vụ lãnh
đạo quảng lý trong cơ quan, đơn vị, xí nghiệp.
Theo từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ “ Hành chính” được hiểu với nhiều
nghĩa:
-Thuộc phạm vi chỉ đạo quản lý việc chấp hành luật pháp, chính sách
của Nhà nước, cơ quan hành chính các cấp;
- Thuộc về những công việc sự vụ như văn thư, tổ chức, kế toán…

những thủ tục phù hợp, theo “Giáo trình thủ tục hành chính” của học viện
Hành chính quốc gia thì “thủ tục là phương thức, cách thức giải quyết công
việc theo một trình tự nhất định, một thể lệ thống nhất, gồm một loạt nhiệm
vụ liên quan chặt chẽ với nhau nhằm đạt được kết quả mong muốn”.
Hoạt động quản lý Nhà nước cần phải tuân theo những quy tắc pháp lý,
quy định và trình tự, cách thức khi sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan để
giải quyết công việc. Thủ tục hành chính là một loại thủ tục gắn với hoạt động
của cơ quan hành chính Nhà nước.
Theo Điều 3 Nghị định 63/2010/NĐ-CP về kiểm soát thủ tục hành
chính có giải thích: “Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ
và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để
giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức”.


Theo Luật Hành chính, thủ tục hành chính là trình tự thực hiện hình
thức hoạt động của một cơ quan hành chính nhà nước. Các thủ tục hành chính
có mục đích thiết lập trật tự hoạt động quản lý nhà nước trong mọi lĩnh vực.
Nó gồm toàn bộ các quy tắc pháp lý quy định về trình tự, trật tự thực hiện
thẩm quyền của các cơ quan nhà nước trong việc giải quyết nhiệm vụ của Nhà
nước và công việc liên quan đến công dân tạo thành một hệ thống quy phạm
về thủ tục. Chúng là những nguyên tắc bắt buộc các cơ quan nhà nước cũng
như các công chức nhà nước phải tuân theo. Như vậy thủ tục hành chính là
trình tự thẩm quyền trong hoạt động hành chính nhà nước, là cách thức mà
nhà nước áp dụng để làm cho các quy định của luật pháp có được sự đảm bảo
thống nhất trong quá trình thực thi và áp dụng vào đời sống.
Có rất nhiều quan niệm về thủ tục hành chính, nhưng có thể hiểu một
cách chung nhất theo Sách Giáo trình Thủ tục hành chính của Học viện Hành
chính quốc gia:
“Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức giải quyết công việc của các
cơ quan hành chính nhà nướccó thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ của

những tính chất đặc thù riêng
- Thứ hai, thủ tục hành chính là thủ tục giải quyết công việc của nhà
nước và công việc liên quan đến quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý của công
dân. Chính vì vậy, đối tượng cần thực hiện các thủ tục hành chính để giải
quyết thường không giống nhau mà rất phức tạp, dẫn đến yêu cầu thủ tục
hành chính cần đơn giản, nhanh gọn, ít khâu, nhưng vẫn đảm bảo chính xác.
- Thứ ba, quản lý hành chính nhà nước chủ yếu là hoạt động định
hướng, mang tính mệnh lệnh cưỡng chế đòi hỏi phải thi hành nhanh chóng,
kịp thời,hiệu quả. Chính vì vậy, thủ tục hành chính phải kết hợp khuôn mẫu
ổn định tương đối và chặt chẽ với các biện pháp thích ứng cho từng loại công
việc và từng đối tượng


- Thứ tư, hoạt động quản lý hành chính đang ngày trở nên hết sức
phong phú, đa dạng về nội dung, hình thức cũng như biện pháp do sự chuyển
đổi của nhà nước từ cơ chế tập trung sang cơ chế kinh tế thị trường có sự điều
tiết của nhà nước cùng sự chuyển đổi của nền hành chính đơn thuần sang nền
hành chính phục vụ. Do đó, thủ tục hành chính ngày nay rất đa dạng.
- Thứ năm, các thủ tục hành chính do nhà nước thực hiện chủ yếu tại
văn phòng của công sở nhà nước và phương tiện truyền đạt quyết định cũng
như các thông tin quản lý phần lớn là văn bản, vì thế nó gắn chặt với công tác
văn thư, với việc tổ chức ban hành, sử dụng và quản lý văn bản trong cơ quan
nhà nước.
- Thứ sáu, trong bối cảnh toàn cầu hóa, thủ tục hành chính sẽ chịu ảnh
hưởng và tác động, đặc biệt trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, đầu tư nước
ngoài…đòi hỏi thủ tục hành chính phải có những thay đổi phù hợp không chỉ
với yêu cầu trong nước mà còn cả với quốc tế để có thể dễ dàng hội nhập và
mở cửa.
- Cuối cùng, so với các quy phạm của luật hành chính thủ tục hành
chính có tính năng động hơn và đòi hỏi phải thay đổi nhanh hơn một khi thực

của các cơ quan, phản ánh tính đặc thù trong quá trình vận dụng các thủ tục
đó vào thực tiễn.
Cách phân loại này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp cho các chủ
thể thủ tục hành chính định hướng dễ dàng và chính xác hơn trong giải quyết
các công việc có liên quan.
c. Phân loại theo chức năng chuyên môn hoạt động của các cơ quan Cách
phân loại này thường được áp dụng trong các cơ quan có chức năng

quản lý chuyên môn. Các cơ quan chuyên môn thực hiện các hoạt động của
mình phải đảm bảo những thủ tục cần thiết theo yêu cầu chung của Nhà nước.


Theo cách phân loại này, có các loại thủ tục hành chính như sau:
- Thủ tục cung cấp các dịch vụ thông tin
- Thủ tục kiểm tra mức độ an toàn trong lao động
- Thủ tục hải quan…
d. Phân loại theo quan hệ công tác
Cách phân loại này còn thường được gọi là phân loại theo tính chất quan
hệ thủ tục hành chính. Theo cách phân loại này, có ba nhóm thủ tục sau đây:

- Thủ tục hành chính nội bộ: Thủ tục hành chính nội bộ là thủ tục thực
hiện các công việc nội bộ trong cơ quan nhà nước, trong hệ thống cơ quan nhà
nước và trong bộ máy nhà nước nói chung.
- Thủ tục hành chính thực hiện thẩm quyền, hay (thủ tục hành chính
liên hệ)
Là thủ tục tiến hành giải quyết các công việc liên quan đến quyền và lợi
ích hợp pháp của công dân; phòng ngừa, ngăn chặn, xử phạt các hành vi vi
phạm hành chính; trung thu, trưng mua các động sản và bất động sản của tổ
chức và công dân khi nhà nước có yêu cầu giải quyết nhiệm vụ nhất định vì
lợi ích cộng đồng.

đảm bảo được yêu cầu quản lý Nhà nước, đồng thời tạo được môi trường pháp
lý thông thoáng thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Bên cạnh đó, cần tiến
hành công việc rà soạt các thủ tục hành chính song song, qua đó phát hiện
những khuyến khuyết và bổ sung kịp thời, đổi mới trong chính sách, pháp
luật, tổ chức bộ máy, quy chế làm việc và hoạt động của các cơ quan hành
chính nhà nước. Việc xây dựng thủ tục hành chính phải được đặt trên những
nguyên tắc cơ bản do Hiến pháp quy định. Những nguyên tắc này có thể trực
tiếp liên quan đến việc xây dựng các thủ tục hành chính, nhưng cũng có thể
chỉ được quy định trên những nguyên tắc chung và đòi hỏi phải được cụ thể
hóa bằng các văn bản pháp luật khác. Qua nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã
thừa nhận việc xây dựng và thực hiện thủ tục hành chính cần phải tuân thủ
một số nguyên tắc sau:


Nguyên tắc xây dựng thủ tục hành chính
- Nguyên tắc phù hợp với Pháp chế Xã hội chủ nghĩa, phù hợp với luật
pháp hiện hành của Nhà nước ta, có tính hệ thống nhằm đạt được một công cụ
quản lý hữu hiệu cho bộ máy Nhà nước.
- Nguyên tắc phù hợp với thực tế, phù hợp với nhu cầu khách quan của
sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
- Nguyên tắc thủ tục hành chính phải đơn giản, dễ hiểu, công khai và
thuận lợi cho việc thực hiện.
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống.
Nguyên tắc thực hiện thủ tục hành chính
Thủ tục hành chính được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc được ghi nhận
trong Hiến pháp, Luật và các văn bản pháp quy. Các nguyên tắc đó bao gồm:

- Chỉ có cơ quan Nhà nước do pháp luật quy dịnh mới được thực hiện
các thủ tục hành chính nhất định, và phải thực hiện đúng trình tự với những
phương tiện, biện pháp và hình thức được pháp luật cho phép.

hiện nay, một số ngành chức năng quy định thủ tục theo mẫu in sẵn trong
phạm vi ngành và lưu hành trên toàn quốc, do đó một công vụ ở bất cứ địa
phương nào cũng đòi hỏi các cơ quan hành chính áp dụng các biện pháp thích
hợp và thống nhất.
- Thủ tục hành chính khi xây dựng và vận dụng một cách hợp lý sẽ tạo ra
khả năng sáng tạo trong việc thực hiện các quyết định quản lý đã được thông
qua, đem lại hiệu quả thiết thực cho Nhà nước. Nó liên quan đến quyền lợi của

công dân, do đó khi xây dựng và vận dụng tốt vào đời sống nó sẽ có ý nghĩa
thiết thực, làm giảm sự phiền hà, củng cố quan hệ giữa nhà nước và công dân.
Công việc có thể được giải quyết nhanh chóng, chính xác theo đúng yêu cầu
của cơ quan nhà nước, góp phần chống tệ nạn tham nhũng, sách nhiễu nhân


dân. Ở những nơi thủ tục hành chính vận dụng không hợp lý do căn bệnh cửa
quyền, quan liêu chưa được khắc phục. Ngược lại, ở nơi nào thực hiện giảm
nhẹ các thủ tục hành chính, tập trung vào “một cửa” để giải quyết yêu cầu của
dân thì ở đó hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước được nâng lên rõ rệt, công
việc được giải quyết nhanh chóng, thuận lợi và ở đó lòng tin của nhân dân vào
cơ quan nhà nước được khôi phục, củng cố và nâng cao.
- Thủ tục hành chính là một bộ phận của pháp luật hành chính nên việc
xây dựng và thực hiện tốt các thủ tục hành chính sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với
quá trình triển khai và thực thi luật pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt
Nam. Trên thực tế, Đảng và Nhà nước ta đã và đang đề ra nhiều phương pháp,
biện pháp nhằm cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa, thông
thoáng góp phần cho kinh tế phát triển. Ví dụ: chúng ta ban hành luật đầu tư
nước ngoài tại Việt Nam để thu hút vốn đầu tư nhưng thủ tục thành lập doanh
nghiệp của chúng ta thì quá nặng nề, nhiều bước, yêu cầu nhiều loại giấy tờ…
Điều này gây tâm lý chán nản cho nhà đầu tư, do đó môi trường đầu tư của
Việt Nam mất đi tính cạnh tranh so với các nước trong khu vực và trên thế

Từ những phân tích trên, có thể hiểu: Cải cách hành chính nhà nước là
tạo ra những thay đổi trong các yếu tố cấu thành của nền hành chính nhằm là
cho các cơ quan hành chính nhà nước hot động hiệu lực, hiệu quả hơn, phục
vụ nhân dân, phục vụ xã hội tốt hơn.
1.2.2. Cải cách thủ tục hành chính
Theo nghĩa chung nhất, cải cách là một biện pháp được thực hiện để
giải quyết những đòi hỏi của thực tiễn với mục tiêu rõ ràng, chương trình cụ
thể và yêu cầu phải hoàn tất trong một thời gian nhất định.
Ở Việt Nam từ trước tới nay vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về
cải cách thủ tục hành chính, trong các văn bản quy phạm pháp luật và trong
các giáo trình còn có quan điểm khác nhau, chúng tôi xin nêu ra một số quan
niệm như sau về cải cách thủ tục hành chính: