TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
(2011 – 2014)
ĐỀ TÀI:
CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ
CHẾ MỘT CỬA – THỰC TIỄN TẠI SỞ NỘI VỤ,
THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Giảng viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
rất nhiều trong quá trình nghiên cứu và hoàn tất đề tài.
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN Cần Thơ, ngày tháng năm
.
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN 1
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN 2
1.1.1 Hành chính và quản lý 4
1.1.2 Quản lý nhà nước 4
1.1.3 Quản lý hành chính nhà nước 5
1.2 Thủ tục hành chính và sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính 8
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của thủ tục hành chính 8
1.2.1.1 Những quan điểm chung về thủ tục hành chính 8
1.2.1.2 Ðặc điểm của thủ tục hành chính 10
1.2.1.3 Ý nghĩa của thủ tục hành chính 10
1.2.2 Phân loại các thủ tục hành chính 11
1.2.2.1 Phân loại theo đối tượng quản lý hành chính nhà nước 11
1.2.2.2 Phân loại theo các loại hình công việc cụ thể mà các cơ quan nhà
nước được giao thực hiện trong quá trình hoạt động của mình 12
1.2.2.3 Phân loại theo chức năng hoạt động của các cơ quan 12
1.2.2.4 Phân loại dựa trên quan hệ công tác 12
1.2.3 Các nguyên tắc xây dựng và thực hiện thủ tục hành chính 14
1.2.3.1 Các nguyên tắc xây dựng thủ tục hành chính 14
1.2.3.2 Các nguyên tắc thực hiện thủ tục hành chính 15
1.2.4 Cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam 16
1.2.4.1 Những quan điểm chung về cải cách hành chính 16
1.2.4.2 Sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam 17
1.2.4.3 Nội dung cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam 18
CHƯƠNG 2. CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ VIỆC THỰC HIỆN
CƠ CHẾ MỘT CỬA – THỰC TIỄN TẠI SỞ NỘI VỤ, THÀNH PHỐ CẦN
THƠ 24
2.1 Lược sử quy định về cơ chế một cửa tại Việt Nam 24
2.1.1 Giai đoạn từ năm 1991 đến 2001 24
2.1.2 Giai đoạn từ năm 2001 đến nay 25
2.2 Các quy định của pháp luật về tổ chức thực hiện cải cách thủ tục hành
chính theo cơ chế một cửa và thực tiễn áp dụng tại Sở Nội Vụ, Thành Phố
Cần Thơ 27
3.1 Định hướng công tác cải cách thủ tục hành chính ở Thành Phố Cần Thơ 54
3.2 Một số giải pháp đề xuất nhằm tăng cường hiệu quả trong cải cách thủ tục
hành chính theo cơ chế một cửa tại Sở Nội Vụ Thành Phố Cần Thơ 55
3.2.1 Hệ thống hóa các loại thủ tục hành chính và quy trình giải quyết 55
3.2.2 Hướng đến dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 đối với tất cả các thủ tục
hành chính 56
3.2.3 Công tác thông tin, tuyên truyền 57
3.2.4 Nâng cao nhận thức, trình độ của đội ngũ công chức và cơ sở hạ tầng
của bộ phận một cửa 57
3.2.5 Theo dõi và đo lường thái độ, sự hài lòng của công dân đối với việc
thực hiện các thủ tục hành chính 58
3.2.6 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát 59
KẾT LUẬN 60
TÀI LIỆU THAM KHẢO 62
PHỤ LỤC 68
Đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa - Thực tiễn tại Sở Nội vụ,
Thành phố Cần Thơ” GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn 1 SVTH: Trần Ngọc Cầm
MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Những chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế - xã hội của đất nước ta trong những
năm thực hiện đường lối đổi mới do Đại hội lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt nam
(năm 1986) đề ra đã tạo một bước chuyển có ý nghĩa hết sức quan trọng từ nền kinh tế
kế hoạch hóa vận hành theo cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế hàng
GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn 2 SVTH: Trần Ngọc Cầm
toàn cần thiết và phù hợp. Muốn cải cách hành chính thì thủ tục hành chính phải được
đơn giản hóa một cách tối đa, tránh rườm rà. Để đáp ứng yêu cầu đó Thủ tướng Chính
phủ đã ký Quyết định 181/2003/QĐ-TTg ngày 04/9/2003 về việc ban hành Quy chế
thực hiện cơ chế “Một cửa” tại cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương. Ngày
22/6/2007, Thủ tướng chính phủ đã ban hành Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg về việc
ban hành quy chế thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính
nhà nước ở địa phương.
Theo tinh thần trên, Thành ủy và Ủy ban Nhân dân Thành phố Cần Thơ đã có
những kế hoạch cụ thể, và tiến hành triển khai cải cách thủ tục hành chính tại địa
phương. Sở Nội vụ Thành phố Cần Thơ với các lĩnh vực quản lý của mình có rất nhiều
loại thủ tục hành chính với số lượng ngày càng gia tăng. Cùng với tốc độ phát triển
kinh tế, yêu cầu của cá nhân ngày càng nhiều, đòi hỏi Sở phải có những đổi mới về qui
trình giải quyết thủ tục hành chính để đáp ứng yêu cầu thực tế đặt ra. Nhằm nâng cao
hơn nữa hiệu quả trong cải cách thủ tục hành chính và công tác xây dựng nền hành
chính trong sạch lành mạnh, và để thực hiện Quyết định số 93/2007/Q Đ-TTg ngày
22/6/2007 của Thủ Tướng chính phủ về việc ban hành Quy chế thực hiện cơ chế một
cửa, một cửa liên thông, Sở Nội vụ đã bố trí và phân công các công chức làm việc tại
Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả tại Sở.
Qua những năm hoạt động, bước đầu các lĩnh vực cơ bản đã được giải quyết
nhanh gọn, thuận tiện. Các thủ tục hành chính đảm bảo đơn giản, rõ ràng, đúng pháp
luật. Tuy nhiên, theo đánh giá chung, hoạt động của Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả
tại Sở Nội vụ còn có những hạn chế. Nhận thấy đây là vấn đề có tính chất trọng yếu
đối với hoạt động của Sở, em quyết định chọn đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính
theo cơ chế một cửa - Thực tiễn tại Sở Nội vụ, Thành phố Cần Thơ” là luận văn
tốt nghiệp của mình với mong muốn đem lại một cái nhìn tổng quan về công cuộc cải
cách hành chính trong các cơ quan hành chính Nhà nước nói chung và tình hình cải
cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại Sở Nội vụ Thành phố Cần Thơ nói
pháp phân tích, tổng hợp, đối chiếu, so sánh luật viết, phương pháp nghiên cứu thực
tiễn (phương pháp quan sát khoa học, phương pháp điều tra trực tiếp, phương pháp
phỏng vấn, phân tích và tổng kết kinh nghiệm), trên cơ sở đó xây dựng các giải pháp
có tính khoa học.
6. KẾT CẤU ĐỀ TÀI
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được chia
thành ba chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về cải cách thủ tục hành chính.
Chương 2. Các quy định của pháp luật về việc thực hiện cơ chế một cửa – Thực
tiễn tại Sở Nội vụ, Thành phố Cần Thơ.
Chương 3. Một số giải pháp đề xuất nhằm tăng cường hiệu quả trong cải cách
thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại Sở Nội vụ, Thành phố Cần Thơ.
Đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa - Thực tiễn tại Sở Nội vụ,
Thành phố Cần Thơ” GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn 4 SVTH: Trần Ngọc Cầm
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
1.1 Khái niệm về quản lý hành chính nhà nước
1.1.1 Hành chính và quản lý
Hành chính
Thuật ngữ "Hành chính" được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau.
Thuật ngữ "Hành chính" có gốc từ tiếng La tinh "Administratio", tiếng Anh -
"Administration" và tiếng Pháp là "Administration" có nghĩa là quản lý, lãnh đạo.
Hành chính ngày nay được hiểu là hoạt động quản lý xã hội của nhà nước, nó
phải được xem xét trong mối quan hệ Nhà nước và hệ thống chính trị, tức là
trong một thể chế xã hội cụ thể. Hành chính nhà nước là lĩnh vực công, gắn liền
3
Phan Trung Hiền, Giáo trình Luật Hành chính 1, trường Đại học Cần Thơ, năm 2009, tr. 7-8
Đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa - Thực tiễn tại Sở Nội vụ,
Thành phố Cần Thơ” GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn 5 SVTH: Trần Ngọc Cầm
lý nhà nước và các hình thức quản lý khác (ví dụ: quản lý của xã hội cộng sản nguyên
thuỷ ) thể hiện:
Quản lý nhà nước mang tính quyền lực nhà nước gắn liền với cưỡng chế
nhà nước khi cần thiết;
Quản lý nhà nước được thực hiện bằng bộ máy quản lý chuyên nghiệp;
Quản lý nhà nước phải dựa chủ yếu trên cơ sở pháp luật;
Quản lý nhà nước thể hiện cả tính giai cấp và tính xã hội;
Có đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước chuyên trách có chế độ đãi ngộ riêng.
1.1.3 Quản lý hành chính nhà nước
4
Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành, điều hành của cơ quan
hành chính nhà nước, của các cơ quan nhà nước khác và các tổ chức được nhà nước uỷ
quyền quản lý trên cơ sở của luật và để thi hành luật nhằm thực hiện chức năng tổ
chức, quản lý, điều hành các quá trình xã hội của nhà nước.
Quản lý hành chính nhà nước (nói tắt là quản lý nhà nước) chính là quản lý nhà
nước chủ yếu diễn ra trong lĩnh vực hành pháp - được thực hiện bởi ít nhất một bên có
thẩm quyền hành chính nhà nước.
Vì vậy, quản lý hành chính nhà nước trước hết và chủ yếu được thực hiện bởi hệ
thống cơ quan hành chính nhà nước: Chính phủ, các Bộ và các cơ quan chính quyền
địa phương các cấp, ngoại trừ các tổ chức trực thuộc nhà nước mà không nằm trong cơ
cấu quyền lực như các doanh nghiệp.
Điều này thể hiện ở việc các chủ thể quản lý hành chính căn cứ vào tình hình, đặc
điểm của từng đối tượng quản lý để đề ra các biện pháp quản lý thích hợp. Tính chủ
động sáng tạo còn thể hiện rõ nét trong hoạt động xây dựng, ban hành văn bản quy
phạm pháp luật hành chính, áp dụng pháp luật hành chính để điều chỉnh các hoạt động
quản lý nhà nước.
Chính do sự phức tạp, đa dạng, phong phú của đối tượng quản lý, các chủ thể
quản lý phải áp dụng biện pháp giải quyết mọi tình huống phát sinh một cách có hiệu
quả nhất. Tuy nhiên, chủ động và sáng tạo không vượt ra ngoài phạm vi của nguyên
tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa và kỷ luật nhà nước. Để đạt được điều này, đòi hỏi tôn
trọng triệt để tất cả các nguyên tắc trong hệ thống các nguyên tắc quản lý hành chính
nhà nước.
Hoạt động quản lý hành chính nhà nước được bảo đảm về phương diện tổ
chức bộ máy hành chính nhà nước
Trước hết là bộ máy cơ quan nhà nước - đây là hệ thống cơ quan nhiều về số
lượng, biên chế; phức tạp về cơ cấu tổ chức; đa dạng về chức năng, nhiệm vụ cũng
như phương pháp hoạt động; có cơ sở vật chất to lớn, có đối tượng quản lý đông đảo,
đa dạng, chủ thể chủ yếu là cơ quan hành chính nhà nước, đó là điều kiện quan trọng
để thực hiện nhiệm vụ quản lý. Các cơ quan hành chính trực tiếp xử lý công việc hàng
ngày của Nhà nước, thường xuyên tiếp xúc với dân, giải quyết các yêu cầu của dân, là
cầu nối quan trọng của Đảng, nhà nước với nhân dân. Nhân dân đánh giá chế độ, đánh
giá Đảng trước hết thông qua hoạt động của bộ máy hành chính.
Bảo đảm tính liên tục và ổn định trong hoạt động quản lý. Liên tục nhằm đảm
bảo hoạt động bình thường của bộ máy hành chính nhà nước. Tính ổn định nhằm để
Đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa - Thực tiễn tại Sở Nội vụ,
Thành phố Cần Thơ” GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn 7 SVTH: Trần Ngọc Cầm
đảm bảo các hoạt động như: lưu trữ hồ sơ, giấy tờ. Đó có thể nói là trách nhiệm của cơ
GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn 8 SVTH: Trần Ngọc Cầm
1.2 Thủ tục hành chính và sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của thủ tục hành chính
5
1.2.1.1 Những quan điểm chung về thủ tục hành chính
Theo nghĩa thông thường thủ tục là phương cách giải quyết công việc theo một
trình tự nhất định. Cũng có thể hiểu thủ tục là những quy tắc, chế độ, phép tắc hay quy
định chung phải tuân theo khi làm việc công.
Trong hoạt động của mình, tương ứng với các chức năng, nhà nước cần phải đặt
ra và tuân theo những quy tắc pháp lý, những quy định chung về trình tự, cách thức khi
sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan để giải quyết công việc. Khoa học pháp lý gọi
đó là những quy phạm thủ tục. Quy phạm này gồm các bộ phận: thủ tục lập pháp, thủ
tục tố tụng tư pháp và thủ tục hành chính.
Thủ tục lập hiến và lập pháp: là thủ tục làm hiến pháp và làm luật .
Thủ tục tố tụng tư pháp: là thủ tục giải quyết tranh chấp dân sự, định tội được
thực hiện bởi các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.
Thủ tục hành chính: là thủ tục thực hiện thẩm quyền trong hoạt động quản lý
hành chính nhà nước.
Toàn bộ các quy tắc pháp luật quy định về trình tự, trật tự thực hiện thẩm quyền
của cơ quan nhà nước trong việc giải quyết nhiệm vụ nhà nước và công việc liên quan
đến công dân tạo thành hệ thống quy phạm thủ tục. Chúng là những nguyên tắc bắt
buộc các cơ quan nhà nước cũng như công chức nhà nước phải tuân theo trong quá
trình giải quyết công việc thuộc chức năng của mình. Nó nhằm bảo đảm cho công việc
đạt được mục đích đã định, phù hợp với thẩm quyền, chức năng do luật quy định cho
các cơ quan trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Bởi vậy có thể xem thủ tục
hành chính là trình tự thực hiện thẩm quyền của các cơ quan nhà nước hoặc các cá
nhân, tổ chức được ủy quyền trong việc thực thi công vụ, trong việc giải quyết các
kiến nghị, yêu cầu của dân.
điều hành, tổ chức các hoạt động tác nghiệp hành chính."
Chỉ có các hoạt động quản lý hành chính được quy phạm thủ tục hành chính điều
chỉnh mới là thủ tục hành chính, còn các hoạt động tổ chức - tác nghiệp cụ thể nào đó
trong hoạt động quản lý hành chính không được các quy phạm thủ tục hành chính điều
chỉnh thì không phải là thủ tục hành chính .
Thủ tục hành chính chủ yếu là thủ tục trong việc thực hiện chỉ đạo thi hành pháp
luật. Thủ tục này do pháp luật quy định. Toàn bộ những quy phạm pháp luật về thủ tục
hành chính tạo thành một chế định quan trọng của luật hành chính gọi là chế định thủ
tục hành chính. Về chế định thủ tục hành chính có thể chia thành một số nhóm sau:
Nhóm quy định về quy chế ban hành thủ tục hành chính và thẩm quyền
các cơ quan tiến hành thủ tục.
Nhóm quy định việc thông qua quyết định cho từng loại thủ tục, truyền đạt
đến cho người thi hành thủ tục; việc thực hiện và trình tự khiếu nại, giải quyết
khiếu nại đối với quyết định ban hành.
Đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa - Thực tiễn tại Sở Nội vụ,
Thành phố Cần Thơ” GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn 10 SVTH: Trần Ngọc Cầm
1.2.1.2 Ðặc điểm của thủ tục hành chính
Thủ tục hành chính được thực hiện bởi nhiều cơ quan và công chức nhà nước.
Ngoài cơ quan hành chính và công chức nhà nước là những chủ thể chủ yếu tiến hành
thủ tục hành chính, theo quy định của pháp luật hiện hành các cơ quan hành pháp, các
cơ quan tư pháp cũng có loại hoạt động thuộc hệ thống nền hành chính nhà nước cho
nên các cơ quan này cũng thực hiện một số thủ tục hành chính.
Thủ tục hành chính là thủ tục giải quyết công việc nội bộ của nhà nước và công
việc liên quan đến quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý của công dân. Do vậy những
công việc có thể đòi hỏi nhiều khâu, nhiều bước.
Quản lý hành chính nhà nước chủ yếu là hoạt động cho phép, ra quyết định có
định hành chính tạo ra.
Thủ tục hành chính khi được xây dựng và vận dụng một cách hợp lý sẽ tạo khả
năng sáng tạo trong việc thực hiện các quyết định quản lý đã được thông qua, đem lại
hiệu quả thiết thực cho hoạt động quản lý nhà nước. Thủ tục hành chính liên quan đến
nghĩa vụ và quyền lợi của công dân. Do vậy khi được xây dựng hợp lý và vận dụng tốt
vào đời sống nó sẽ tạo ra mối quan hệ tốt giữa nhà nước với nhân dân.
Thủ tục hành chính cũng là một biện pháp của pháp luật về hành chính nên việc
xây dựng và thực hiện tốt các thủ tục hành chính sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình
xây dựng và phát triển luật pháp. Ðặc biệt, khi nhà nước ta đang tiếp tục công cuộc cải
cách nền hành chính nhà nước và xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam thì thủ tục
hành chính càng đóng vai trò quan trọng .
Thủ tục hành chính xét trên một phương diện nhất định là sự biểu hiện trình độ
văn hóa của tổ chức. Ðây là văn hóa giao tiếp trong bộ máy nhà nước, văn hóa điều
hành, nó thể hiện mức độ văn minh của một nền hành chính phát triển.
1.2.2 Phân loại các thủ tục hành chính
6
1.2.2.1 Phân loại theo đối tượng quản lý hành chính nhà nước
Theo cách phân loại này, thủ tục hành chính được xác định cho từng chức năng
của bộ máy quản lý hiện hành. Sự phân loại này giúp cho người quản lý xác định được
tính đặc thù của lĩnh vực mà mình phụ trách từ đó đề ra yêu cầu xây dựng cho lĩnh vực
này những thủ tục hành chính cần thiết nhằm quản lý tốt các nhiệm vụ đặt ra theo mục
tiêu do nhà nước quy định. Căn cứ theo cách phân loại này thì ta có các thủ tục như:
Thủ tục trước bạ, hộ tịch;
Thủ tục trong lĩnh vực đăng ký và hoạt động kinh doanh;
Thủ tục trong xuất nhập khẩu hàng hóa;
Thủ tục liên quan đến đất đai, nhà ở, xây dựng;
Thủ tục liên quan đến hoạt động đền bù và giải phóng mặt bằng…
6
tác, phối hợp giữa các cơ quan nhà nước cùng cấp, ngang cấp; quan hệ công tác giữa
chính quyền cấp tỉnh với các bộ đây là vấn đề quy định còn lỏng lẽo và các thủ tục
đang có hiệu lực chưa được thi hành nghiêm. Thủ tục hành chính nội bộ bao gồm: thủ
tục ban hành quyết định; thủ tục khen thưởng, kỷ luật; thủ tục lập các tổ chức, thi
tuyển và bổ nhiệm cán bộ viên chức nhà nước.
Thủ tục hành chính liên hệ:
Là thủ tục tiến hành giải quyết các công việc liên quan đến quyền tự do, quyền và
lợi ích hợp pháp của công dân, phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý vi phạm hành chính. Ðây
là thủ tục rất đa dạng.
Đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa - Thực tiễn tại Sở Nội vụ,
Thành phố Cần Thơ” GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn 13 SVTH: Trần Ngọc Cầm
Trước hết nó là thủ tục giải quyết các yêu cầu, đề nghị của công dân và tập thể
công dân. Trong những trường hợp công dân muốn thực hiện phải xin phép nhà nước.
Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành xem xét và giải quyết các đơn đó bằng
quyết định hành chính cá biệt cho phép. Tuy nhiên, quá trình giải quyết đó phải tuân
theo những trình tự, thủ tục nhất định. Có thể gọi đó là thủ tục cho phép, ví dụ: Thủ tục
xin cấp giấy phép xây dựng; thủ tục xin giấy phép đăng lý kinh doanh, thủ tục giải
quyết các yêu cầu của cơ quan, tổ chức khác của cơ quan nhà nước; thủ tục xem xét
kiến nghị, yêu cầu khiếu nại, tố cáo của công dân…
Thứ hai là khi công dân hoặc tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính hay
cố tình không chịu thi hành các quyết định hành chính thì các cơ quan hành chính hoặc
cán bộ, công chức có thẩm quyền được thực hiện các biện pháp ngăn chặn, xử phạt
hay cưỡng chế thi hành bằng quyết định hành chính có tính cách ra lệnh và các hành vi
hành chính trực tiếp. Quá trình đó phải tuân theo các điều kiện, thủ tục do pháp luật
quy định. Thủ tục cưỡng chế thi hành và xử phạt cần phải có thời hạn và điều kiện để
tránh lạm quyền, xâm phạm đến quyền tự do, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Việc xây dựng các thủ tục hành chính được đặt trên những nguyên tắc cơ bản do
Hiến pháp quy định. Những nguyên tắc này có thể trực tiếp liên quan đến việc xây
dựng các thủ tục hành chính nhưng cũng có thể chỉ được quy định trên những nguyên
tắc chung và đòi hỏi phải cụ thể hóa bằng các văn bản luật khác như luật tổ chức chính
phủ, luật tổ chức hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân các cấp, bộ luật hình sự, bộ
luật dân sự. Ngoài ra việc việc xây dựng thủ tục hành chính còn phải tuân theo một số
nguyên tắc khác. Cụ thể:
Xây dựng thủ tục hành chính phải phù hợp với pháp chế xã hội chủ nghĩa, phù
hợp với pháp luật hiện hành của nhà nước ta. Theo nguyên tắc này chỉ có các cơ quan
nhà nước, những người có thẩm quyền do pháp luật quy định mới được ban hành thủ
tục hành chính nhất định và phải thực hiện đúng trình tự với những phương tiện, biện
pháp và hình thức được pháp luật cho phép. Thủ tục hành chính được thực hiện bằng
phương tiện vật chất của nhà nước là chủ yếu, nhằm tạo điều kiện cho các đương sự
thực hiện quyền và thi hành nghĩa vụ .
Xây dựng thủ tục hành chính phù hợp với thực tế, với nhu cầu khách quan của sự
phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Theo nguyên tắc này, thủ tục hành chính phải
được xây dựng trên cơ sở nhận thức được yêu cầu khách quan của tiến trình phát triển
kinh tế xã hội. Hiện nay đất nước ta đang đi vào công nghiệp hóa, xã hội hóa đất nước
do vậy cần phải xây dựng thủ tục hành chính sao cho phù hợp với tình hình đất nước
hiện tại để tạo điều kiện cho nền kinh tế thị trường hoạt động hữu hiệu. Ðồng thời với
việc ban hành những thủ tục mới cần phải kịp thời sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ những thủ
tục không còn hiệu lực để tạo điều kiện tốt cho các hoạt động của nền kinh tế thị
trường phát triển.
Xây dựng thủ tục hành chính sao cho đơn giản, dễ hiểu, công khai, thuận lợi cho
việc thực hiện.Theo nguyên tắc này việc xây dựng thủ tục hành chính cần tránh phức
tạp, rườm rà, gây cho dân khó hiểu, khó chấp hành. Chính sự đơn giản sẽ tiết kiệm tiền
của, sức lực của nhân dân trong việc thực hiện nghĩa vụ của mình, đồng thời sẽ hạn
chế việc lợi dụng chức quyền vi phạm quyền tự do của công dân.
7
hành chính mang lại hiệu quả cần giảm bớt các cấp, các cửa, các giai đoạn, tăng quyền
đồng thời với trách nhiệm của các cơ quan thực hiện thủ tục, giảm tới mức tối thiểu và
trong nhiều thủ tục bỏ hẳn các loại phí, lệ phí đối với công dân, tổ chức. Ðây là
nguyên tắc quan trọng nhằm đảm bảo cho mọi công dân có thể tham gia thủ tục hành
chính để bảo vệ quyền tự do, lợi ích hợp pháp của mình và để nhà nước phục vụ nhân
dân tốt hơn.
ti: Ci cỏch th tc hnh chớnh theo c ch mt ca - Thc tin ti S Ni v,
Thnh ph Cn Th GVHD: Lõm Bỏ Khỏnh Ton 16 SVTH: Trn Ngc Cm
1.2.4 Ci cỏch th tc hnh chớnh Vit Nam
1.2.4.1 Nhng quan im chung v ci cỏch hnh chớnh
Ci cỏch hnh chớnh l quỏ trỡnh ci bin cú k hoch c th t mc tiờu hon
thin mt hay mt s ni dung ca nn hnh chớnh nh nc (th ch, c cu t chc,
chun hoỏ i ng cỏn b, cụng chc) nhm xõy dng nn hnh chớnh cụng ỏp ng
yờu cu ca mt nn hnh chớnh hiu lc, hiu qu v hin i.
8
Ci cỏch hnh chớnh c nờu ra cú mt s c im sau:
9
Ci cỏch hnh chớnh l mt s thay i cú k hoch, theo mt mc tiờu
nht nh, c xỏc nh bi c quan nh nc cú thm quyn.
Ci cỏch hnh chớnh khụng lm thay i bn cht ca h thng hnh
chớnh, m ch lm cho h thng ny tr nờn hiu qu hn, phc v nhõn dõn c
tt hn so vi trc, cht lng cỏc th ch qun lý nh nc ng b, kh thi, i
vo cuc sng hn, c ch hot ng, chc nng, nhim v ca b mỏy, cht
lng i ng cỏn b, cụng chc lm vic trong cỏc c quan nh nc sau khi
Quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng về cải cách hành chính, từ năm 2001
đến nay, Chính phủ đã ban hành và tổ chức thực hiện hai chương trình tổng thể cải
cách hành chính nhà nước, đánh dấu một bước phát triển mới trong tiến trình cải cách
nền hành chính nhà nước, với mục tiêu, nội dung mở rộng, toàn diện và đồng bộ. Đó là
Chương trình Tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010 được Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg, ngày 17/9/2001, và
Chương trình Tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 được ban
hành tại Nghị quyết số 30c/NQ-CP, ngày 8/11/2011 của Chính phủ.
1.2.4.2 Sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam
Nguyên nhân khách quan
Hiện nay cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật trên thế giới đang phát triển hết
sức mạnh mẽ, cùng với yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra nhiều nguy cơ và
thách thức. Thị trường ngày càng cạnh tranh gay gắt, tính thời cơ nảy sinh qua cạnh
tranh là rất mạnh. Có những quyết sách kịp thời và đúng đắn, có hiệu quả hành chính
cao thì mới chớp được những thời cơ tốt và chiến thắng trong cạnh tranh. Vì thế không
ngừng nâng cao hiệu lực và hiệu quả hành chính là nhiệm vụ chiến lược bức bách và
gay gắt. Bên cạnh đó, cùng với sự phát triển của đất nước, có rất nhiều lĩnh vực mới ra
đời, nhu cầu của người dân ngày càng tăng, các loại thủ tục hành chính cũng như quy
trình giải quyết các loại cũ vốn đã quá rườm rà, phức tạp nay lại càng không phù hợp.
Muốn thu hút đầu tư, muốn phát triển đất nước thì thủ tục hành chính càng phải đơn
giản, thuận tiện nhưng vẫn đảm bảo tính pháp lý, chặt chẽ và đầy đủ.
Nguyên nhân chủ quan
Quản lý hành chính của bất cứ nước nào cũng đều đụng đến ba vấn đề cốt lõi: tổ
chức, nhân sự và thủ tục điều hành. Tổ chức có hợp lý, nhân viên có được sử dụng
đúng khả năng và tiêu chuẩn, thủ tục điều hành có đơn giản thì quản lý mới hiệu quả.
Quản lý hành chính được thực hiện bằng một loạt hành động nối tiếp nhau theo
một trình tự nhất định, tức là chúng diễn ra theo một thủ tục nhất định. Những thủ tục
hữu hiệu là rất cần thiết vì nó đảm bảo cho tiến trình hành chính không bị phá rối hoặc
cản trở.
Mối quan hệ giữa tổ chức, nhân sự và thủ tục là mối quan hệ biện chứng: muốn
tục hành chính trong việc giải quyết các công việc của công dân và các tổ chức. Đây là
văn bản pháp lý có giá trị pháp lý quan trọng, là khâu đột phá để cải cách nền hành
chính quốc gia nói chung. Cải cách hành chính mà trong đó cải cách thủ tục hành
chính được xác định là một trong những nhiệm vụ rất quan trọng trong quá trình xây
dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam Xã Hội Chủ Nghĩa.
Giai đoạn 2001 đến 2010
Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010 của
Chính phủ được ban hành kèm theo Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg ngày 17/9/2001
của Thủ tướng Chính phủ cũng đã nêu bốn nội dung cơ bản của cải cách hành chính
Việt Nam, đó là cải cách thể chế, cải cách tổ chức bộ máy hành chính, đổi mới, nâng
Copyright: Tài liệu đại học ©