BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA - VŨNG TÀU
----------------------------------------
PHẠM ĐỖ LAN ANH
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH
VAY VỐN BẰNG HÌNH THỨC CHO VAY THEO
HẠN MỨC THẤU CHI CỦA KHÁCH HÀNG CÁ
NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ MỸ
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Bà Rịa Vũng Tàu, Tháng 6 năm 2020
ii
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA - VŨNG TÀU
---------------------------------------
PHẠM ĐỖ LAN ANH
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH
VAY VỐN BẰNG HÌNH THỨC CHO VAY THEO
HẠN MỨC THẤU CHI CỦA KHÁCH HÀNG CÁ
NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ MỸ
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
MSHV: 17110007
I- Tên đề tài:
“Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn bằng hình thức cho vay theo hạn
mức thấu chi của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển
Việt Nam – chi nhánh Phú Mỹ”
II- Nhiệm vụ và nội dung:
Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn bằng hình thức cho vay theo hạn
mức thấu chi của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
– chi nhánh Phú Mỹ và từ kết quả nghiên cứu để đưa ra một số hàm ý quản trị.
III- Ngày giao nhiệm vụ:
IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 20/05/2020
V- Cán bộ hướng dẫn: TS. Phạm Văn Tài
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
VIỆN QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan Đề tài Luận văn thạc sĩ “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định
vay vốn bằng hình thức cho vay theo hạn mức thấu chi của khách hàng cá nhân tại
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Phú Mỹ” là kết quả
của của quá trình nghiên cứu độc lập của riêng Tôi cùng với sự hướng dẫn của Tiến sĩ
Phạm Văn Tài.
Những số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng,
được trích dẫn từ những công trình, tài liệu đã được công bố.
Kết quả nghiên cứu được trình bày trong bài luận văn này chưa từng được công
bố ở bất cứ công trình nào khác trước đây.
triển Việt Nam – chi nhánh Phú Mỹ” được thực hiện nhằm tìm ra các nhân tố tác động
đến quyết định vay vốn theo hạn mức thấu chi của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Phú Mỹ (BIDV Phú Mỹ) và mức độ
tác động của các nhân tố đó tới quyết định vay vốn của khách hàng.
Dựa trên cơ sở lý thuyết về quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân kết hợp với
nghiên cứu định tính, tác giả đã xác định được 5 biến độc lập: Thương hiệu, Thủ tục vay
vốn, Lãi suất và phí vay vốn, Nhân viên ngân hàng, Sự thuận tiện. Tác giả đã sử dụng
kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và phương pháp nghiên cứu định lượng để
thực hiện nghiên cứu này. Kết quả phân tích mô hình hồi quy nhị phân cho thấy có 4
biến tác động thuận chiều đến quyết định vay vốn bằng hình thức thấu chi của khách
hàng cá nhân tại BIDV Phú Mỹ (Thương hiệu, Lãi suất và phí vay vốn, Nhân viên ngân
hàng, Sự thuận tiện).
Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đã đưa ra một số hàm ý quản trị nhằm tăng tỷ lệ
đồng ý vay vốn theo hạn mức thấu chi của khách hàng cá nhân thông qua 4 yếu tố đã
nêu trên.
iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BIDV
Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam
BIDV Phú Mỹ
Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Mỹ
EFA
ĐCTC
Định chế tài chính
v
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Hình 2. 1. Mô hình hành vi mua hàng ............................................................................. 6
Hình 2. 2. Những bước từ giai đoạn đánh giá đến giai đoạn quyết định ......................... 7
Hình 2. 3. Mô hình nghiên cứu đề xuất.......................................................................... 16
Hình 3. 1 .Biểu tượng BIDV qua các năm ..................................................................... 22
Hình 3. 2. Sơ đồ tổ chức BIDV Phú Mỹ ........................................................................ 25
Hình 3. 3. Cơ cấu thu nhập ròng từ phí dịch vụ của BIDV Phú Mỹ năm 2018 ............. 27
Hình 3. 4. Dư nợ cho vay và tỷ lệ nợ xấu tại BIDV Phú Mỹ 2016 -2018 ..................... 28
Hình 3. 5. Quy trình nghiên cứu .................................................................................... 30
Hình 4. 1. Biểu đồ thể hiện tỷ lệ khách hàng từng có vay vốn, tỷ lệ khách hàng đã từng
vay theo hạn mức thấu chi.............................................................................................. 42
vi
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2. 1. Bảng tổng hợp kết quả nghiên cứu của các tác giả....................................... 14
Bảng 2. 2. Tổng hợp các biến của mô hình .................................................................... 17
Bảng 3. 1 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Phú Mỹ giai đoạn 2016 -2018 ... 26
Bảng 3. 2. Cơ cấu nguồn vốn huy động ........................................................................ 27
Bảng 3. 3. Kết quả cho vay theo hạn mức thấu chi giai đoạn 2016-2018 tại BIDV Phú
TÓM TẮT LUẬN VĂN ................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ................................................................................iv
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ .......................................................................... v
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ...................................................................................vi
MỤC LỤC
.............................................................................................................. viii
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI .................................................................... 1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................... 1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu ......................................................................................... 2
1.3. Đối tượng nghiên cứu và khảo sát ................................................................... 2
1.4. Phạm vi nghiên cứu .......................................................................................... 3
1.5. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 3
1.6. Kết cấu của luận văn ........................................................................................ 4
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN & MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ............................... 5
2.1. Cơ sở lý luận ...................................................................................................... 5
2.1.1. Lý thuyết hành vi của người tiêu dùng ........................................................ 5
2.1.2. Lý thuyết về cho vay, vai trò, phân loại ....................................................... 9
2.1.3. Lý thuyết về cho vay theo hạn mức thấu chi .............................................. 11
2.1.4. Khái niệm về việc ra quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân ........... 12
2.2. Các nghiên cứu có liên quan đến đề tài ........................................................ 12
2.2.1. Các nghiên cứu liên quan .......................................................................... 12
2.2.2. Tổng hợp các kết quả nghiên cứu và nhận xét .......................................... 14
2.2.3. Kết luận và hướng nghiên cứu ................................................................... 15
2.3. Mô hình nghiên cứu: ...................................................................................... 15
2.3.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất ...................................................................... 15
2.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn theo hạn mức thấu chi của
khách hàng cá nhân................................................................................................. 15
Phương pháp nghiên cứu định tính .............................................................. 30
3.4.1. Mẫu nghiên cứu định tính .......................................................................... 31
3.4.2. Kết quả nghiên cứu định tính ..................................................................... 31
3.4.3. Xây dựng thang đo ..................................................................................... 33
3.6
Phương pháp nghiên cứu định lượng ........................................................... 35
3.5.1
Kích thước mẫu .......................................................................................... 36
3.5.2
Thu thập dữ liệu ......................................................................................... 36
3.5.3
Thiết kế bảng câu hỏi ................................................................................. 37
3.5.4
Đánh giá thang đo và phân tích kết quả nghiên cứu ................................. 37
CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .................................................................. 40
4.1
Phân tích thống kê mô tả ............................................................................... 40
4.4.4. Kiểm định mức độ dự báo tính chính xác của mô hình ............................. 53
4.4.5. Kiểm định Wald ......................................................................................... 54
4.4.6. Phương trình hồi quy tổng quát ................................................................. 55
CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ................................................. 57
5.1. Kết luận ........................................................................................................... 57
5.2. Hàm ý quản trị ................................................................................................ 58
5.2.1. Đối với nhân tố Nhân viên ngân hàng ....................................................... 58
5.2.2. Đối với nhân tố thương hiệu ngân hàng .................................................... 60
5.2.3. Đối với nhân tố Lãi suất, phí vay vốn ........................................................ 61
5.2.4. Đối với nhân tố Sự thuận tiện .................................................................... 62
5.3. Hạn chế của nghiên cứu ................................................................................. 63
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................................. 66
PHỤ LỤC
................................................................................................................ 68
1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Nhà kinh tế học Paul Samuelson đã từng nói: “Cạnh tranh là sự kình địch giữa các
doanh nghiệp với nhau để giành khách hàng, thị trường”. Cạnh tranh giúp tạo động lực
để các doanh nghiệp không ngừng cải tiến sản phẩm, nâng cao lợi ích xã hội, nhưng cạnh
tranh cũng chính là nguyên nhân khiến rất nhiều doanh nghiệp phải rơi vào tình trạng
phá sản.
Đặt trong hoàn cảnh các ngân hàng tại Việt Nam, Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát
triển Việt Nam cũng đang phải chịu sự cạnh tranh vô cùng gay gắt của hơn 30 ngân hàng
trong và ngoài nước. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt
Nam nếu muốn tồn tại thì bắt buộc phải đa dạng hóa nguồn thu, giảm thiểu rủi ro hoạt
1.2.2.
Mục tiêu cụ thể
- Mục tiêu 1: Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn theo hạn mức
thấu chi của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt
Nam - chi nhánh Phú Mỹ
- Mục tiêu 2: Đo lường mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến quyết định vay vốn
theo hạn mức thấu chi của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát
triển Việt Nam - chi nhánh Phú Mỹ
- Mục tiêu 3: Đề xuất một số giải pháp để nhằm duy trì và gia tăng khách hàng từ đó
nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay theo hạn mức thấu chi của khách hàng
cá nhân cho Chi nhánh.
1.3. Đối tượng nghiên cứu và khảo sát
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tới quyết định vay vốn bằng hình thức cho vay theo
hạn mức thấu chi của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt
Nam - Chi nhánh Phú Mỹ.
1.3.2. Đối tượng khảo sát
Là các khách hàng cá nhân đã, hoặc đang có nhu cầu vay vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu
tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Phú Mỹ thông qua việc phỏng vấn bằng bảng hỏi.
3
1.4. Phạm vi nghiên cứu
1.4.1. Nội dung nghiên cứu
Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn bằng hình thức Cho vay theo
hạn mức thấu chi của khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt
Nam - Chi nhánh Phú Mỹ.
1.4.2. Không gian nghiên cứu
phỏng vấn trực tiếp khách hàng thông qua bảng câu hỏi chi tiết nhằm đánh giá thang đo
và kiểm định mô hình lý thuyết cùng các giả thuyết đã đặt ra. Mẫu nghiên cứu được lấy
theo phương pháp thuận tiện.
1.6. Kết cấu của luận văn
Luận văn này được chia thành 5 chương.
Chương 1: Tổng quan về đề tài
Chương 2: Cơ sở lý luận và mô hình nghiên cứu
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Chương 1 đã nêu ra lý do chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn
bằng hình thức cho vay theo hạn mức thấu chi của khách hàng cá nhân tại Ngân
hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Phú Mỹ”. Qua đó tác giả đã
nêu rõ mục tiêu, đối tượng, phạm vi của nghiên cứu, bố cục của bài luận văn, từ đó làm
cơ sở để phân tích vấn đề cần nghiên cứu của những chương sau.
5
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN & MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
Chương một đã giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu. Chương hai tác giả sẽ
trình bày các khái niệm và lý thuyết có liên quan đến sản phẩm cho vay theo hạn mức
thấu chi và khái niệm quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân. Các lý thuyết này sẽ
làm cơ sở cho việc đề xuất mô hình nghiên cứu phù hợp.
2.1. Cơ sở lý luận
2.1.1. Lý thuyết hành vi của người tiêu dùng
2.1.1.1. Khái niệm “Hành vi của người tiêu dùng”
➢ Theo Lamb Hair Mcdaniel
Hành vi của người tiêu dùng là toàn bộ quá trình người đó sử dụng để đưa ra quyết định
Đánh giá các phương án
Quyết định mua
(Nguồn: Philip Kotler and Gary Armstrong, Principples of Marketing, 2011)
Bước 1: Nhận biết nhu cầu
Quá trình ra quyết định của người mua hàng được bắt đầu từ khi họ có nhu cầu
mua sắm bất kỳ hàng hóa, dịch vụ nào đó. Nhu cầu mua sắm có thể bắt nguồn từ những
tác nhân kích thích bên trong hay bên ngoài.
Nhu cầu có thể bắt nguồn từ các tác nhân bên trong khi những nhu cầu cơ bản
nhất như ăn, uống, ngủ, nghỉ… chưa được thỏa mãn và tăng đến mức cao và trở thành
điều thôi thúc. Và vì vậy để giải quyết niềm thôi thúc đó, họ sẽ hướng vào những đối
tượng có khả năng thỏa mãn được niềm thôi thúc.
Nhu cầu cũng có thể bắt nguồn từ các tác nhân bên ngoài. Ví dụ: một người đi
ngang qua cửa hiệu bánh mì và hình ảnh những chiếc bánh mì vừa mới nướng
xong đã kích thích làm cho người đó cảm thấy đói hoặc một người nào đó thấy người
hàng xóm mua xe mới rất đẹp làm cho người đó thấy thích... tất cả các điều trên đều có
thể tạo nên nhu cầu của con người. Sau khi nhận biết rằng mình có nhu cầu về sản phẩm
7
hay dịch vụ nào đó thì người đó sẽ tiến hành bước 2 là tìm kiếm thông tin liên quan đến
sản phẩm hay dịch vụ đó.
Bước 2: Tìm kiếm thông tin
Người tiêu dùng khi có nhu cầu bắt đầu họ sẽ tìm kiếm thông tin liên quan sản
phẩm hay dịch vụ đó. Ví dụ: một người có nhu cầu về mua ôtô, họ sẽ tự mình đọc tài
liệu, gọi điện thoại cho bạn bè, tham gia các hoạt động khác để tìm hiểu về ôtô, họ sẽ
chú ý đến những quảng cáo ôtô, ôtô bạn bè đã mua...
Điều quan trọng nhất là những người làm marketing phải quan tâm chính là nguồn
(Nguồn: Philip Kotler and Gary Armstrong, Principples of Marketing, 2011)
8
Ý định mua hàng của người tiêu dùng thường chịu tác động bởi 2 yếu tố:
-
Yếu tố thứ nhất là Thái độ của những người khác:
Thái độ của những người khác đối với phương án mua hàng có thể làm suy yếu đi hoặc
tăng thêm ý định của người tiêu dùng vào phương án đó: (1) Thái độ phản đối/ ủng hộ
của những người đó đối với phương án ưu tiên của người tiêu dùng; (2) Động cơ của
người tiêu dùng muốn làm theo mong muốn của người khác
-
Yếu tố thứ hai là Tình huống bất ngờ:
Người tiêu dùng đã chuẩn bị sẵn phương án mua hàng. Khi họ chuẩn bị quyết định mua
hàng thì tình huống bất ngờ có thể xuất hiện làm họ phải thay đổi ý định mua hàng.
Bước 5: Hành vi sau khi mua
Công việc của người marketing không kết thúc khi sản phẩm hay dịch vụ được
bán. Sau khi mua sản phẩm, người tiêu dùng hài lòng hoặc không hài lòng nó được thể
hiện bằng các hành vi sau khi mua. Nếu sản phẩm ít hơn so với kỳ vọng, người tiêu dùng
thất vọng; nếu đáp ứng kỳ vọng thì người tiêu dùng hài lòng; nếu vượt quá kỳ vọng thì
người tiêu dùng thích thú. Khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng càng lớn thì người mua
thất vọng càng nhiều. Từ đó cho thấy người bán hàng nên hứa hẹn những gì mà thương
hiệu của mình cung cấp để người mua hài lòng.
Sau khi mua, người tiêu dùng hài lòng với những lợi ích của sản phẩm chọn và
rất vui mừng vì tránh được những hạn chế của những sản phẩm không mua. Tuy nhiên,
mua sản phẩm là một sự thỏa hiệp. Do đó, người mua rất là khó chịu khi mua nhằm
Doanh thu từ hoạt động kinh doanh thường chiếm tỷ trọng rất cao trong cơ cấu tổng
doanh thu của Ngân hàng (từ 70% - 90%). Tỷ lệ này càng cao với các Ngân hàng ở các
nước đang phát triển do các sản phẩm ngân hàng còn chưa được đa dạng.
Ngoài ra, bên cạnh việc cho vay, ngân hàng có thể bán chéo một số sản phẩm dịch vụ
khác ăn theo dịch vụ cho vay như mở tài khoản thanh toán, dịch vụ thu nợ tự động, bảo
hiểm khoản vay, thông tin khoản vay qua tin nhắn điện thoại…, góp phần làm đa dạng
hóa hoạt động của Ngân hàng.
-
Hoạt động cho vay góp phần điều hoà cung- cầu dịch vụ hàng hoá
10
Doanh nghiệp muốn phát triển sản xuất, hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh mà thiếu
vốn thì không thể làm được. Việc cho vay của Ngân hàng giúp giải quyết nhu cầu thiếu
vốn của doanh nghiệp, từ đó có thể sản xuất ra nhiều hàng hóa – dịch vụ phục vụ nhu
cầu tiêu dùng.
Tuy nhiên doanh nghiệp chỉ có thể thu lại lợi nhuận cũng như trả được nợ cho ngân hàng
khi doanh nghiệp bán được hết số sản phẩm hàng hoá đã sản xuất ra, hay phải có một bộ
phận những người tiêu dùng mua và có khả năng mua được sản phẩm đó.
Về phía người tiêu dùng, với một mức thu nhập nhất định, họ có thể ngay lập tức không
thể có đủ tiền để mua hàng hoá mà mình muốn. Khi đó việc vay vốn Ngân hàng là một
giải pháp giúp hỗ trợ người tiêu dùng mua được hàng hóa khi chưa đủ tiền.
Như vậy hoạt động cho vay vốn của Ngân hàng vừa cung cấp nguồn vốn còn cho doanh
nghiệp, vừa giúp người tiêu dùng thỏa mãn nhu cầu mua hang, từ đó góp phần điều hoà
cung cầu sản phẩm hàng hoá dịch vụ cho nền kinh tế.
-
Hoạt động cho vay góp phần điều tiết và phân phối các nguồn vốn
2.1.2.3. Phân loại “cho vay”
*Theo thời hạn cho vay: (Căn cứ Điều 10 Thông tư 39/2016/TT-NHNN)
- Cho vay ngắn hạn: Thời hạn vay dưới 12 tháng
- Cho vay trung hạn: Thời hạn vay từ 12 tháng đến 5 năm
- Cho vay dài hạn: Thời gian vay từ 5 năm trở lên
* Theo Phương thức cho vay: (Căn cứ Điều 27 Thông tư 39/2016/TT-NHNN)
- Cho vay từng lần
- Cho vay hợp vốn
- Cho vay lưu vụ
- Cho vay theo hạn mức
- Cho vay theo hạn mức cho vay dự phòng
- Cho vay theo hạn mức thấu chi trên tài khoản thanh toán
- Cho vay quay vòng
- Cho vay tuần hoàn (rollover)
- Cho vay khác
2.1.3. Lý thuyết về cho vay theo hạn mức thấu chi
➢ Theo Saga.vn
12
Cho vay thấu chi là việc tổ chức tín dụng chấp thuận bằng văn bản cho khách hàng chi
vượt số tiền có trên tài khoản thanh toán của khách hàng. Ngân hàng cấp cho bạn một
hạn mức sử dụng tiền trên tài khoản vãng lai tại ngân hàng, với hạn mức thấu chi này,
bạn có thể dùng tiền trong hạn mức này khi tài khoản bạn không có số dư.
➢ Theo Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam
Cho vay theo hạn mức thấu chi (cho vay thấu chi) là hình thức ngân hàng cấp phép cho
khách hàng chi tiêu vượt số tiền có trên tài khoản của khách hàng.
Cho vay thấu chi gồm 2 hình thức: vay thấu chi tín chấp (không có tài sản đảm bảo), vay
thấu chi không có tài sản đảm bảo. Cho vay thấu chi chỉ áp dụng với khách hàng có chi
trả thu nhập qua tài khoản tiền gửi tại BIDV