Tiểu Luận Đề Tài

Luật Kinh tế
Tiểu luận luật Kinh tế - GVHD : ThS Lữ Lâm Uyên
CHƯƠNG I : Những lí luận cơ bản về giải quyết tranh chấp kinh doanh ,
thương mại tại toà án
1. Các khái niệm cơ bản :
1.1. Tranh chấp kinh doanh , thương mại là gì ?
Tranh chấp kinh doanh, thương mại là những bất đồng , xung đột chủ yếu về lợi
ích kinh tế giữa các chủ thể có liên quan đến lĩnh vực hợp đồng thương mại hoặc
các hoạt động kinh tế khác được pháp luật quuy định là tranh chấp kinh tế , thuộc
thẩm quyền giải quyết của cơ quan tài phán kinh tế .
1.2. Phân loại trong kinh trong tranh chấp doanh ,thương mại :
9 Tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh , thương mại giữa cá
nhân , tổ chức có đăng kí kinh doanh với nhau và đều có mục đích lợi
nhuận .
9 Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ , chuyển giao công nghệ giữa cá nhân ,
tổ chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận .
9 Tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty , giữa các thành
viên của công ty với nhau liên quan đến việc thành lập , sáp nhập , giải thể
, chuyển đổi hình thức tổ chức …
9 Các tranh chấp khác về kinh doanh , thương mại mà pháp luật có quy định .
1.3. Đặc trưng của tranh chấp kinh doanh , thương mại :
9 Tranh chấp về kinh doanh , thương mại nảy sinh trực tiếp từ các quan hệ
kinh doanh và luôn gắn liền với hoạt động kinh doanh . Đó là hệ quả phát

2 SVTH : Nguyễn Thế Hùng KHDT3

Tiểu luận luật Kinh tế - GVHD : ThS Lữ Lâm Uyên
9 Toà án giải quyết các tranh chấp theo nguyên tắc xét xử tập thể và theo
nguyên tắc đa số .
2. Khái quát về các toà án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh doanh,
thương mại ở nước ta .
2.1. Toà án nhân dân các cấp gồm có :
9 Toà án nhân dân cấp huyện
9 Toà án nhận dân cấp tỉnh
9 Toà án nhân dân tối cao .
2.2. Sơ lược về toà kinh tế :
Toà kinh tế là một toà chuyên trách của toà án nhân dân , được thành lập theo
Luật sửa đổi , bổ sung một số điều của Luật Tổ chức toà án nhân dân ngày
28/12/1993 . Toà kinh tế chỉ được tổ chức ở 2 cấp :
9 Ở trung ương : Toà kinh tế được thành lập trong toà án nhân dân tối cao .
9 Ở địa phương : Toà kinh tế chỉ được tổ chức ở cấp tỉnh .
2.3. Chức năng của toà án :
Toà kinh tế nói riêng và toà án nhân dân nói chung đều là cơ quan xét xử của nhà
nước , nằm trong hệ thống cấu trúc cơ quan nhà nước , hoạt động bằng nguồn
kinh phí được cấp từ ngân sách nhà nước . Toà án nhân danh nhà nước để giải
quyết các vụ án và các việc khác do pháp luật quy định , có vai trò bảo vệ trật tự
công cộng , bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể kinh doanh và bảo
vệ pháp chế XHCN.
2.4. Thẩm quyền của toà án :
3 SVTH : Nguyễn Thế Hùng KHDT3

Tiểu luận luật Kinh tế - GVHD : ThS Lữ Lâm Uyên
9 Toà án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền sơ thẩm các vụ án theo quy
định của pháp luật tố tụng .

pháp của đương sự , người làm chứng , người giám định , người phiên
dịch, người đại diện .
4. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh doanh , thương mại của toà án :
4.1. Thẩm quyền theo nội dung tranh chấp
9 Tranh chấp phát sinh trong ohạt động kinh doanh , thương mại giữa cá
nhân , tổ chức có đăng kí kinh doanh với nhau và đều có mục đích lợi
nhuận bao gồm : mua bán hang hoá , cung ứng dịch vụ phân phối , vận
chuyển hàng hoá , hành khách mua bán cổ phiếu , trái phiếu , đầu tư , tài
chính , ngân hàng , bảo hiểm , thăm dò khai thác .
9 Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ , chuyển giao công nghệ giữa các cá
nhân , tổ chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận .
9 Tranh chấp giữa các công ty với các thành viên của công ty , giữa các
thành viên của công ty với nhay lien quan đến việc thành lập , hoạt động ,
giải thể, sáp nhập , hợp nhất , chia tách , chuyển đổi hình thức tổ chức của
công ty .
9 Các tranh chấp hkác về kinh doanh , thương mại mà pháp luật có quy định
chẳng hạn tranh chấp hợp đồng uỷ thác , giám định , đấu thầu , đấu giá …
4.2. Thẩm quyền theo cấp toà án :
5 SVTH : Nguyễn Thế Hùng KHDT3

Tiểu luận luật Kinh tế - GVHD : ThS Lữ Lâm Uyên
9 Toà án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp về
kinh doanh , thương mại phát sinh từ hoạt động mua bán hang hoá , phân
phối , địa diện , cho thuê , vận chuyển hang hoá , hành khách bằng đường
sắt , đường bộ , đường thuỷ nội địa trừ trường hợp có đương sự hoặc tài
sản ở nước ngoài hoậc cần phải uỷ thác tư pháp cho cơ quan lãnh sự của
Việt Nam ở nước ngoài , cho toà án nước ngoài .
9 Toà án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết giải quyết tất cả các
tranh chấp kinh doanh còn lại trừ những tranh chấp thuộc thẩm quyền giải
quyết của toà án nhân dân cấp huyện . Ngoài ra , toà án cấp tỉnh còn có thể

 Nếu tranh chấp phát sinh từ hoạt động của chi nhánh tổ chức thì
nguyên đơn có thể yêu cầu toà án nơi tổ chức có trụ sở hoặc nơi tổ
chức có chi nhánh giải quyết .
 Nếu bị đơn không có nơi cư trú , làm việc trụ sở ở Việt Nam thì
nguyên đơn có thể yêu cầu toà án nơi mình cư trú , làm việc giải quyết
.
 Nếu tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thì nguyên đơn có
thể yêu cầu toà án nơi mình cư trú , làm việc , có trụ sở hoặc nơi xảy ra
việc gây thiệt hại giải quyết .
 Nếu tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng thì nguyên đơn có thể
yêu cầu toá án nơi hợp đồng được thực hiện gải quyết .
 Nếu các bị đơn cư trú , làm việc ở nhiều nơi khác nhau thì nguyên đơn
có thể yêu cầu toà án nơi một trong các bị đơn .
9 Xác định thẩm quyền của toà án theo sự thoả thuận của các bên tranh chấp
7 SVTH : Nguyễn Thế Hùng KHDT3

Tiểu luận luật Kinh tế - GVHD : ThS Lữ Lâm Uyên
5. Các nguyên tắc cơ bản trong giải quyết tranh chấp kinh doanh thương
mại tại toà án
5.1. Nguyên tắc tôn trọng quyền tự định đoạt của đượng sự
Nguyên tắc này nhằm đảm bảo quyền tự do kinh doanh , tự do hợp đồng của chủ
thể kinh doanh , nhà nước không can thiệp vào những hoạt động kinh doanh đúng
pháp luật . Cơ chế thị trường vốn dĩ đã dung nạp nhiều phương thức giải quyết
tranh chấp kinh doanh thương mại khác nhau như : thương lượng , hoà giải , giả
quyuết thong qua trọng tài hoặc theo phương thức tố tụng tại toà án . Các bên
tranh chấp có quyền tự do lựa chọn một phương thức giải quyết có lợi cho mình
nhất . Toà án chỉ giải quyết khi đương sự có yêu cầu hoặc trường hợp thoả thuận
trọng tài vô hiệu .
Khi tranh chấp xảy ra đượng sự có quyền tự quyết định việc khởi kiện , chủ động
đề xuất các yêu cầu , phạm vi mức độ quyền và lợi ích cần được bảo vệ . Ngay cả

Các bên có quyền và nghĩa vụ trình bày những gì mà họ cho là cần thiết . Toà
án không bắt buộc phải thu thập them chứng cứ mà chỉ tiến hành xác minh ,
thu thập thêm chứng cứ khi thấy cần thiết để đảm bảo giải quyết vụ án được
chính xác .
5.4. Nguyên tắc bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong tố tụng dân sự
Khi tham gia tố tụng kinh tế , các đương sự bình đẳng về quyền và nghĩa vụ
trong việc thực hiện các hành vi tố tụng . Trước toà án không có sự phân biệt
đối xử giữa các bên tranh chấp theo hình thức tổ chức , hình thức sở hữu hay
thành phần kinh tế . Các chủ thể có quyền ngang nhau trong việc đưa ra yêu
9 SVTH : Nguyễn Thế Hùng KHDT3

Tiểu luận luật Kinh tế - GVHD : ThS Lữ Lâm Uyên
cầu và phản đối yêu cầu của bên kia đều có nghĩa vụ thu thập, cung cấp chứng
cứ nhằm bảo vệ quyền lợi của mình .
5.5. Nguyên tắc đảm bảo quyền bảo vệ của đương sự
Đương sự có quyền tự bảo vệ hoặc nhờ luật sư hay người khác có đủ điều kiện
theo quy định của pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình .
Trong quá trình gải quyết , đương sự có quyền đưa ra chứng cứ , có quyền đối
chất và khi bị kiện thì có quyền yêu cầu phản tố . Toà án có trách nhiệm bảo
đảm cho đương sự thực hiện quyền bảo đảm của mình .
Trong quá trình giải quyết vụ án , đương sự , người đại diện hợp pháp của
đương sự có quyền yêu cầu tào áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khẩn cấp
tạm thời để giải quyết yêu cầu cấp bách của đương sự , bảo vệ chứng cứ …
Người yêu cầu phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về yêu cầu đó
nếu yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời không đúng gây thiệt hại
cho người bị áp dụng hợăc cho người thứ ba thì phải bồi thường .
Đương sự có quyền khiếu nại , tố cao những việc làm trái pháp luật của người
tiến hành tố tụng dân sự hoặc của bất cứ cá nhân , cơ quan tổ chức nào trong
hoạt động tố tụng dân sự .
6. Thủ tục giải quyết tranh chấp kinh doanh , thương mại tại toà án