Sáng kiến kinh nghiệm Phương pháp sơ đồ hoá
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lí do chọn đề tài:
Hiện nay vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã trở thành vấn đề được quan tâm của tất cả các cấp
học.Việc đổi mới phương pháp dạy học để học sinh phát huy hết khả năng tư duy của mình là cơng việc
đòi hỏi phải tiến hành thường xun, liên tục.
Thực tế hiện nay do thời gian trên lớp ít, mà khối lượng các mơn học ngày càng nhiều, các vấn đề của
xã hội ít được đưa vào chương trình học. Vì vậy người giáo viên làm sao vừa truyền tải kiến thức của bài
một cách súc tích, lại vừa hướng dẫn học sinh tìm hiểu các vấn đề đó. Qua đó ta thấy rằng việc đổi mới
phương pháp dạy học là 1 vấn đề cấp bách.
Việc đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải tiến hành thường xun, có sự đổi mới để học sinh hiểu
bài nhanh hơn và sâu hơn, phát huy được khả năng tư duy, năng lực học tập của học sinh.
Mơn địa lí ở THPT khơng chỉ thể hiện ở kênh chữ mà còn thê hiện ở kênh hình. Trong q trình giảng
dạy, GV có thể dạy theo hình thức sơ đồ hố.
Từ những lí do trên tơi đã chọ đề tài :"Vận dụng phương pháp sơ đồ hố vào bài giảng địa lí 11"
II. Giới hạn của đề tài:
Do hạn chế về thời gian, phương tiện nghiên cứu nên giới hạn của đề tài chỉ áp dụng vào một số bài
trong chương trình địa lí 11.
III. Phương pháp nghiên cứu
1. Phương pháp thu thập tài liệu:
Tìm hiểu thu thập tài liệu từ chuẩn kiến thức – kỹ năng, SGK, sách tham khảo, sách giáo viên và
các giáo trình có liên quan
2. Phương pháp khai thác, sử dụng sách giáo khoa:
Từ các vấn đề trong sách, khai thác để lập ra các sơ đồ hố trong từng nội dung cụ thể
3. Phương pháp phân tích:
Phân tích các nội dung cụ thể để lập sơ đồ sát và phù hợp với nội dung bài hơn.
4. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Thơng qua q trình dạy học trên lớp trong các năm tơi đã dạy lớp 11.
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Tác dụng của việc vận dụng sơ đồ hố vào bài giảng địa lí.
Phương pháp sơ đồ hố chính là việc liên hệ kiến thức của bài học theo một quy luật nhất định,

lí quan trọng, là nơi cung cấp số lượng dầu mỏ lớn cho thế giới, và là nơi khơng ổn định ,thường xun
xảy ra các cuộc xung đột vũ trang...
Phần 2. Giáo viên có thể u cầu học sinh dựa vào sách giáo khoa tìm ngun nhân, tình hình và kết
quả của khu vực Tây Nam á và Trung á theo sơ đồ
Năm học 2010 - 2011
2
Sáng kiến kinh nghiệm Phương pháp sơ đồ hoá2. Vận dụng phương pháp sơ đồ hố bài 6:
HỢP CHÚNG QUỐC HOA KÌ - Tiết 1: Tự nhiên và dân cư
Đối với bài này phương pháp chủ đạo cho phần tự nhiên là học sinh thảo luận theo nhóm nhỏ theo
sơ đồ trên phiếu học tập. Giáo viên u cầu học sinh xác định các vùng tự nhiên của Hoa Kì vùng phía
Tây, vùng trung tâm và vùng phía đơng của Hoa kì, rồi chia nhóm cho học sinh tìm hiểu các điều kiện tự
nhiên của các vùng
- Nhóm 1, 4: Tìm hiểu đặc điểm vùng phía Tây về vị trí địa lí, địa hình, đặc điểm khí hậu, tài ngun
phát triển nơng nghiệp và cơng nghiệp .
- Nhóm 2, 5: Tìm hiểu đặc điểm miền Trung Tâm về vị trí địa lí, địa hình, đặc điểm khí hậu, tài ngun
phát triển nơng nghiệp cơng nghiệp .
- Nhóm 3, 6: Tìm hiểu đặc điểm vùng phía Đơng về vị trí địa lí,địa hình, đặc điểm khí hậu, tài ngun
phát triển nơng nghiệp và cơng nghiệp.

Năm học 2010 - 2011
3
Kinh tế giảm
sút, chậm tốc độ
tăng trưởng
Khu vực Tây Nam Á và Trung Á
Mâu thuẫn về
quyền lợi: đất

Sáng kiến kinh nghiệm Phương pháp sơ đồ hoá
Phiếu học tập
Vùng phía Tây
Vị trí địa lí Đặc điểm địa
hình
Đặc điểm khí
hậu
Tài ngun phát
triển nơng
nghiệp
Tài ngun phát
triển cơng nghiệp
Vùng Trung Tâm
Vị trí địa lí Đặc điểm địa
hình
Đặc điểm khí
hậu
Tài ngun phát
triển nơng
nghiệp
Tài ngun phát
triển cơng nghiệp
Sau khi các nhóm thảo luận xòn, giáo viên đưa ra một sơ đồ chung ở trên bảng, các nhóm lên bảng
trình bày, giáo viên nhận xét và chuẩn kiến thức.
Như vậy học sinh vừa nắm được kiến thức của bài học, đồng thời có thể so sánh được giữa các
vùng với nhau.
Năm học 2010 - 2011
Vùng phía Đơng
Vị trí địa lí Đặc điểm địa
hình

Giáo viên đưa sơ đồ trống, u cầu học sinh đọc mục 1- SGK điền vào sơ đồ tình hình phát triển kinh tế
của Trung Quốc
Năm học 2010 - 2011
5