Website: Email : Tel : 0918.775.368
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HẠCH TOÁN THÀNH PHẨM TIÊU THỤ
THÀNH PHẨM VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ TẠI CÔNG TY CỔ
PHẦN TẤM LỢP VÀ VẬT LIỆU XÂY DỰNG ĐÔNG ANH
I. Tổng quan về công ty cổ phần tấm lợp và vật liệu xây dựng Đông
Anh
1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty cổ phần tấm
lợp và vật liệu xây dựng Đông Anh:
Công ty cổ phần tấm lợp và vật liệu xây dựng Đông Anh được thành
lập năm 1980 theo quyết định số 196_BXD/TCC ngày 29/01/1980 của bộ
trưởng bộ xây dựng với tên gọi là: Xí nghiệp cung ứng vật tư vận tải. Trụ sở
chính của công ty đóng tại Km 23- quốc lộ 3- thị trấn Đông An- Hà Nội
Quá trình hình thành và phát triển của công ty có thể khái quát qua
các giai đoạn sau:
* Giai đoạn I (1980 – 1984): Với tên gọi là Xí nghiệp cung ứng vật tư
vận tải hạch toán phụ thuộc trực thuộc Tổng liên hiệp thi công cơ giới. Thời
kỳ này nền kinh tế nước ta chưa đổi mới, vẫn là nền kinh tế tập trung quan
liêu bao cấp, công ty được liên hiệp giao cho nghĩa vụ và quyền hạn kinh
doanh vật tư và sản xuất theo chỉ tiêu củ hội liên hiệp giao cho và luôn luôn
hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoach mà cấp trên đã đề ra.
* Giai đoạn II (1985 – 1989): Xí nghiệp chuyển sang tổ chức hạch toán
kinh tế độc lập với nghĩa vụ chính là hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ và
mục tiêu nghành nghề. Theo quy định ban đầu là tổ chức tiếp nhận và cung
ứng vật tư thiết bị phục vụ cho toàn liên hiệp.
* Giai đoạn III (1989 – 1998): Thời kỳ đầu của giai đoạn này nền kinh
tế của nước ta chuyển sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước
theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Xí nghiệp phải tự tìm đầu vào và đầu ra
cho sản phẩm của mình, tự xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh. Do đó xí
1
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
1
2
Hội đồng quản trị
Ban kiểm soát
Tổng giám đốc
Phó giám đốc
Phòngtổ chức hành chínhPhòng kinh tế kế hoạchPhòng công nghệ cơ điệnPhòng tài chính kế toán
Phòng kinh doanh tiếp thị
Phòng KCS
Phân xưởng sản xuất tấm lợp AC
Phân xưởng sản xuất tấm lợp KLM
Đội xe vận tải và đội xây lắp
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đông Anh thuộc tổng công ty xây dựng và phát triển hạ tầng và với một cơ
cấu tổ chức bộ máy quản lý mới để phù hợp với một công ty cổ phần.
Sơ đồ 1: Bộ máy tổ chức quản lý của công ty
Chức năng, nhiệm vụ của các cá nhân và phòng ban trong công ty:
* Hội đồng quản trị: Là cơ quan quản trị của công ty, có toàn quyền
nhân danh công ty để quyết định mọi vấn đề quan trọng liên quan đến
phương hướng mục tiêu của công ty (trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền
của đại hội đồng cổ đông), có quyền kiểm tra, giám sát việc thực hiện các
nghị quyết của hội đồng quản trị, của giám đốc công ty.
3
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
* Ban kiểm soát: Ban kiểm soát của công ty gồm 3 thành viên, hoạt
động độc lập theo nhiệm vụ và quyền hạn của mình được quy định tại điều lệ
của công ty và chịu trách nhiệm trước đại hội đồng cổ đông về việc kiểm tra,
giám sát, hoạt động của hội đồng quản trị và tổng giám đốc.
* Tổng giám đốc: Là người do hội đồng quản trị đề cử, bổ nhiệm và
công trình...
* Phòng KCS (kiểm tra chất lượng sản phẩm): Chịu trách nhiệm kiểm
tra chất lượng sản phẩm, có trách nhiệm nghiêm chỉnh thực hiện quy định,
pháp luật nhà nước, quyết định và chỉ thị của cơ quan cấp trên về kiểm tra
chất lượng sản phẩm.
* Phân xưởng sản xuất tấm lợp AC (PXTLAC): Là một phân xưởng của
công ty chuyên sản xuất tấm lợp Amiăng xi măng.
Đội xe vận tải và đội xây lắp: Làm nhiệm vụ vận chuyển nguyên vật
liệu Amiăng xi măng và vận chuyển tấm lợp theo yêu cầu của khách hàng.
Chuyên xây dựng và lắp đặt mới theo đơn đặt hàng.
2. Đặc điểm về quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm
Từ ngày thành lập và hoạt động đến nay, công ty có nhiệm vụ chính là
sản xuất vật liệu xây dựng phục vụ cho nhu cầu xây dựng của xã hội. Trong
thời buổi cạnh tranh kinh tế thị trường, công ty đã không ngừng cải tiến
máy móc thiết bị và mạnh dạn đầu tư mua sắm máy móc mới để nâng cao
chất lượng sản phẩm, giảm giá thành trên một đơn vị sản phẩm để đủ sức
cạnh tranh với các doanh nghiệp khác. Công ty đã lắp đặt dây chuyền sản
xuất với quy trình công nghệ khép kín. Từ khi đưa nguyên vật liệu vào đến
khi thành sản phẩm làm giảm bớt tiêu hao nguyên vật liệu, khối lượng thành
phẩm sản xuất trong một ca là lớn, chu kỳ để tạo ra một sản phẩm là tương
đối ngắn, điều này dẫn đến năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh
doanh của công ty ngày càng tăng. Các loại nguyên vật liệu chính là ximăng,
amiăng, bột giấy... là đối tượng lao động chủ yếu của công ty, chúng cấu
5
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thành nên thực thể sản phẩm và toàn bộ nguyên vật liệu được xuất dùng 1
lần vào sản xuất sản phẩm. Và cũng do đặc thù sản phẩm tấm lợp làm bằng
các nguyên vật liệu trên và thời gian để sản xuất ra chúng lại ngắn do đó
Bể phân phối Pulper
Bể xeo
Băng tải dạ
Xi lanh tạo tấm phẳng
Băng tải cao su
Xi lanh tạo sóng
Dưỡng hộ tự nhiên tại khuôn
Buồng hấp sấy kín
Nước đã khử
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Sơ đồ 2: Quy trình sản xuất sản phẩm của công ty
7
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
7
Kế toán trưởng (Phụ trách chung)
Kế toán tổng hợp kiêm kế toán về doanh thu, tiền mặt, thanh toán với người mua...Kế toán chi tiết, kế toán với ngân hàng, KT vật liệu, kế toán với người bán... Thủ quỹ
Website: Email : Tel : 0918.775.368
II. Tổ chức bộ máy kế toán trong Công ty
1. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán trong Công ty:
Cơ cấu của bộ máy kế toán thể hiện qua phòng tài chính kế toán của
công ty. Để đáp ứng yêu cầu hạch toán của công ty và để phù hợp với địa bàn
sản xuất tập trung, bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo hình thức
tập trung. Phòng tài chính kế toán của công ty gồm 4 người được thể hiện
qua sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán.
Sơ đồ 3: Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán:
2. Chế độ kế toán áp dụng tại Công ty
Công ty áp dụng niên độ kế toán là 1 năm tài chính, kỳ hạch toán là 1
tháng, cuối quý lập báo cáo và gửi báo cáo tài chính theo quy định. Đơn vị
tiền tệ sử dụng là VNĐ, mọi giao dịch liên quan đến ngoại tệ đều được quy
đổi theo tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh. Sản phẩm của công ty chịu
Nhìn chung sản phẩm của công ty đa dạng, chịu nhiệt tốt, phù hợp với
khí hậu nóng ẩm nước ta và kiến trúc á Đông, có độ bền cao (trên 20 năm),
giá rẻ và rất thuận cho việc lợp các công trình, có độ dài bất kỳ theo ý muốn.
Sản phẩm tấm lợp có một thị trường tiêu thụ rất rộng lớn nhất là tại các khu
công nghiệp, thành phố, các tỉnh... nơi có các công trình xây dựng.
9
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Sản phẩm của công ty đã được cung cấp cho nhiều dự án quan trọng
của các đối tác trong và ngoài nước như: Ximăng Nghi Sơn, Nhiệt điện Phả
Lại, Nhà máy giầy Sơn Long...
Tại các tỉnh phía Bắc, nơi thường hay phải gánh chịu thiên tai lũ lụt
vào mùa mưa bão, cần rất nhiều sản phẩm tấm lợp để khắc phục hậu quả.
Cho nên tấm lợp được tiêu thụ rất mạnh vào các mùa mưa bão thậm chí còn
sốt vì nhu cầu đáp ứng thị trường rất lớn mà công ty sản xuất không kịp. Tuy
nhiên vào các mùa khác thì nhu cầu trên thị trường có phần giảm đi. Sự khác
nhau trong đặc điểm tiêu thụ từng mùa đã khiến cho quá trình sản xuất của
công ty cũng có những nét riêng biệt. Để khắc phục những khó khăn này và
để làm cho đời sống của cán bộ công nhân viên luôn ổn định, công ty đã
nghiên cứu phân bổ cơ cấu sản xuất theo từng mùa.
2. Đánh giá thành phẩm
Để phản ánh và theo dõi số hiện có, tình hình biến động tăng giảm của
thành phẩm nhất thiết ta phải xác định giá trị của thành phẩm hay nói cách
khác kế toán phải xác tổ chức đánh giá giá trị thành phẩm.
Kế toán tổng hợp và chi tiết thành phẩm ở Công ty cổ phần tấm lợp và
vật liệu xây dựng Đông Anh được đánh giá theo thực tế.
* Giá thành của thành phẩm nhập kho được tính riêng cho từng sản
phẩm trên cơ sở tập hợp chi phí sản xuất trong kỳ.
* Giá thành của thành phẩm xuất kho được tính theo phương pháp giá
Liên 1: Lưu tại quyển ( Phòng kinh doanh)
Liên 2, liên 3: Giao cho người nhập.
Người nhập hàng mang 2 liên phiếu nhập kho xuống kho thành phẩm
để nhập hàng. Thủ kho kiểm tra số lượng và chất lượng hàng nhập, ghi số
lượng thực nhập và cột thực nhập, ký xác nhận vào cả 2 liên sau đó vào thẻ
kho. Định kỳ thủ kho đối chiếu với kế toán theo dõi thành phẩm ký xác nhận
vào thẻ kho và giao một liên cho kế toán. Còn một liên là chứng từ kế toán để
tính lương cho công nhân theo số lượng sản phẩm hoàn thành nhập kho.
11
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Ví dụ: Ngày 5 tháng 1 năm 2005, Phân xưởng sản xuất tấm lợp AC
nhập kho 10 000 tấm lợp AC
12
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đơn vị ... PHIẾU NHẬP KHO
Địa chỉ ... Ngày 05 tháng 01 năm 2005
Số : 15
Nợ TK: 155
Có TK: 154
Họ tên người giao hàng: Nguyễn Ngọc Quang - Phân xưởng sản xuất
tấm lợp AC
Theo biên bản kiểm nghiệm số 05 ngày 05 tháng 01 năm 2005 của
Phòng KCS
Nhập tại kho: Thành phẩm công ty
STT
Tên, nhãn hiệu,
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Liên 3: Dùng để thanh toán
Người mua mang 2 liên hoá đơn (liên 2, 3) tới kho thành phẩm để
nhận hàng. Thủ kho kiểm tra số lượng hàng xuất, ghi số lượng thực xuất vào
cột thực xuất, ký xác nhận vào cả 2 liên. Liên 2 giao cho khách hàng, liên 3
dùng để vào thẻ kho. Định kỳ thủ kho đối chiếu với kế toán theo dõi thành
phẩm ký xác nhận vào thẻ kho và giao liên 1 cho kế toán để thanh toán với
khách hàng.
Ví dụ: Ngày 15 tháng 1 năm 2005 xuất 5000 tấm lợp AC cho Công ty
TNHH thương mại và sản xuất Ba Tám theo hợp đồng kinh tế số 350/BT-VT
ký ngày 20/12/2004.
HÓA ĐƠN GTGT
Liên 3 (Dùng để thanh toán) No: TM
Ngày 15 tháng 1 năm 2005
Đơn vị bán hàng : Công ty Cổ phần tấm lợp và vật liệu xây dựng Đông Anh
Địa chỉ : Đông Anh – Hà Nội
Điện thoại : 048833831
Họ và tên người mua hàng : Nguyễn Thị Tám
Đơn vị : Công ty TNHH thương mại và SX Ba Tám
Địa chỉ : Thị trấn Đông Anh – Hà Nội
Hình thức thanh toán : Tiền mặt
STT
Tên hàng
hóa, dịch
vụ
Đơn vị
tính
Số
lượng
Ngày lập thẻ :31/01/2005
Tên thành phẩm : Tấm lợp AC
Đơn vị tính : Tấm
Mã số :
Chứng từ
Diễn giải
Số lượng Ký
xác
nhận
Ngày
tháng
Số phiếu
Nhập Xuất Tồn
Nhập Xuất
Kiểm kê 01/01/2005 300
0
03/01 13 Nhập từ phân xưởng TL AC 25 000
05/01 15 Nhập từ phân xưởng TL AC 23 000
15
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
15
Website: Email : Tel : 0918.775.368
15/01 131083 Xuất cho CT TNHH TM và
sản xuất Ba Tám.
5 000
............................
Cộng 1 010
000
1 013 000 0
Như vậy việc hạch toán chi tiết thành phẩm tại kho được thực hiện
ứng
Đơn
giá
Số
hiệu
Ngày
tháng
SL TT SL TT SL TT
13
15
03/01
05/01
15/01
PX TL
AC
BaTám
154
154
632
......
25
23
5
28
51
46
Cộng 17,5 1010 1767500
0
101
3
55
17 675 000
3 382 500
101
3
55
17 727 500
3 382 500
0
0
0
0
Cộng 52500 21 057
500
21 110
000
0
3.2. Hạch toán tổng hợp thành phẩm
17
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
17
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Ngoài việc theo dõi chi tiết tình hình nhập – xuất – tồn kho thành phẩm, kế
toán trong Công ty còn phải phản ánh tình hình này theo chỉ tiêu giá trị trên
sổ kế toán tổng hợp.
3.2.1. Tài khoản sử dụng
- Tài khoản 155: Thành phẩm
- Tài khoản154: Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang
- Tài khoản 632: Giá vốn hàng bán
Xuất phát từ đặc điểm của Công ty cổ phần tấm lợp và vật liệu xây
+ Khi xuất kho thành phẩm
Căn cứ vào bảng kê nhập xuất tồn kho thành phẩm kế toán ghi sổ theo
định khoản:
Nợ TK 632 : 21 110 000 000
Có TK 155 : 21 110 000 000
TL AC : 17 727 500 000
TL KLM : 3 382 500 000
Cuối tháng kết chuyển giá vốn hàng bán đã tiêu thụ để xác định kết
quả kinh doanh, kế toán ghi:
Nợ TK 911 : 21 110 000 000
Có TK 632 : 21 110 000 000
Tất cả các nghiệp vụ liên quan đến thành phẩm, giá vốn hàng bán đều
được phản ánh trên nhật ký chung và sổ cái các tài khoản.
Bảng số 4:
Công ty cổ phần tấm lợp và vật liệu xây dựng Đông Anh
NHẬT KÝ CHUNG
Tháng 01 năm 2005
Đơn vị tính: đồng
Trang số 31
Chứng từ Diễn giải TK
ĐƯ
Số tiền
Số
hiệu
Ngày
tháng
Nợ Có
Cộng mang sang 90540557183 90540557183
PN 31/01
.............
Chi phí quản lý doanh nghiệp
911
642
796553121
796553121
BK911 31/01 K/c doanh thu bán hàng
Doanh thu bán hàng
Xác định kết quả kinh doanh
511
911
23093569872
23093569872
BK911 31/01 K/c LN sản xuất kinh doanh
Xác định kết quả kinh doanh
Lợi nhuận chưa phân phối
911
421
419886198
419886198
Cộng 1788969969
27
17889699692
7
Kế toán tổng hợp Kế toán trưởng Giámđốc
(Ký, họ tên) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên)
Bảng số 5
Công ty cổ phần tấm lợp và vật liệu xây dựng Đông Anh
SỔ CÁI TK 155
Tháng 01 năm 2005
Tên Tài khoản: Thành phẩm
...................
155
155
632
154
154
155
52 500
437 500
402 500
87 500
Cộng phát sinh
Dư cuối kỳ
21 057 500
0
21 110 000
Người lập biểu Kế toán trưởng Thủ trưởng đơn
vị
IV. Hạch toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ tại
Công ty cổ phần tấm lợp và vật liệu xây dựng Đông Anh.
1. Thị trường tiêu thụ thành phẩm
Tiêu thụ sản phẩm là một nhiệm vụ rất quan trọng, nó quyết định đến
sự tồn tại, phát triển hay suy vong của một doanh nghiệp. Một trong những
doanh nghiệp có hiệu quả sản xuất kinh doanh tốt phải là một doanh nghiệp
tiêu thụ sản phẩm tốt và có một thị trường tốt. Nhất là trong giai đoạn hiện
nay khi tất cả các doanh nghiệp hoạt động theo quy luật của cơ chế thị
trường thì các biện pháp và chính sách để tiêu thụ sản phẩm của doanh
nghiệp càng phức tạp và cần cụ thể tăng cường thường xuyên hơn.
Sản phẩm tấm lợp của công ty là một loại hàng hoá thuộc lĩnh vực vật
liệu xây dựng, nó dùng để lợp mái các công trình, nhà xưởng, kho tàng, nhà
Đông Anh sản phẩm sản xuất ra hoặc là tiêu thụ ngay, hoặc là lưu kho để
bán cho khách lẻ và không có xuất gửi đại lý. Bất kỳ một lô sản phẩm nào
bán ra dù lớn, hay nhỏ cũng phải tuân thủ đủ các bước sau: đặt hàng - lập
hợp đồng – thanh toán – nhận hàng – lập hoá đơn giá trị gia tăng. Mặc dù
Công ty không sản xuất hàng loạt để gửi đại lý như nhiều doanh nghiệp sản
xuất kinh doanh khác nhưng Công ty vẫn có hệ thống đại lý để giúp mình tìm
22
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
22
Website: Email : Tel : 0918.775.368
kiếm các đơn đặt hàng. Cũng chính bởi lẽ đó mà ở Công ty tồn tại hai hình
thức bán hàng là bán hàng trực tiếp và bán hàng qua đại lý.
* Phương thức tiêu thụ trực tiếp
- Bán cho công trình
Do sản phẩm của Công ty là tấm lợp, kết cấu thép cầu trục, cổng trục
và do đặc điểm của ngành xây dựng công nghiệp nên hoạt động bán hàng
cho công trình, dự án chiếm tỉ trọng lớn nhất trong doanh số bán hàng của
Công ty. Bán hàng thông qua ký kết hợp đồng kinh tế tạo cơ sở vững chắc về
pháp luật trong hoạt động kinh doanh của Công ty nói chung và cho mỗi
nghiệp vụ tiêu thụ nói riêng.
Mỗi hợp đồng kinh tế thường quy định rõ:
+ Về quy cách, giá cả, chủng loại, số lượng từng loại thành phẩm
(thường được liệt kê trong phụ lục đính kèm).
+ Về thời gian giao hàng
+ Về phương thức giao hàng
+ Về phương thức thanh toán
+ Về tính toán lắp đặt, bảo hành và hướng dẫn sử dụng hàng hoá
+Về các điều khoản chung
Vì khối lượng bán cho các công trình thường là rất lớn do đó mà để
phù hợp với tiến độ thi công của công trình cũng như để đảm bảo thời gian
ra là giá bán thống nhất với giá bán lẻ niêm yết tại Công ty (không có giảm
giá hay hoa hồng).
* Bán qua đại lý
Công ty cổ phần tấm lợp và vật liệu xây dựng Đông Anh có mạng lưới
đại lý khắp Miền Bắc và các vùng đồng bằng ở nước ta. Khác với đại lý của
các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh khác, đại lý của Công ty không có
hàng ký gửi của Công ty mà thực chất chỉ làm môi giới bán hàng cho Công ty.
Khác với các cửa hàng do có quan hệ gần gũi với Công ty nên việc mua bán
có nhiều thuận lợi hơn như có thể đặt hàng và lập hợp đồng qua điện thoại,
lái xe của Công ty sẽ vận chuyển hàng đến địa điểm mà đại lý chỉ định rồi qua
24
Ho ng Dià ệu Ly - Kế toán 43D
24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đại lý lấy tiền về hoặc có thể nợ lại khi số nợ của đại lý còn ở trong giới hạn
mà Công ty cho phép.
3. Giá cả và phương thức thanh toán
* Giá cả: Để thu hút khách hàng, Công ty có một chính sách giá cả hết
sức linh hoạt, giá bán tính trên cơ sở giá thành sản xuất, điều chỉnh theo giá
thị trường đồng thời phụ thuộc mối quan hệ giữa khách hàng với Công ty
trên cơ sở giá cả cạnh tranh bù đắp chi phí đảm bảo có lợi nhuận dương.
Công ty chỉ thực hiện giảm giá đối với khách hàng mua thường xuyên,
ổn định, mua với số lượng lớn và thanh toán ngay bằng tiền mặt hoặc thanh
toán trước hạn và với khách hàng ở tỉnh xa. Phần giảm giá này Công ty có
thể thực hiện ngay hoặc cuối mỗi kỳ kinh doanh sau khi xem xét số khách
hàng mua trong kỳ để thưởng cho khách hàng mua nhiều với tỷ lệ 1% đến
3% trên tổng doanh số bán cả năm của khách hàng.
Ngoài ra, Công ty còn thực hiện một số dịch vụ kỹ thuật, tư vấn, thiết
kế nhằm giới thiệu và hướng dẫn khách hàng lắp đặt, sử dụng các thành
phẩm của mình mà không thu phí phục vụ. Chính sách giá cả linh hoạt phù