Cơ sở lý luận về đào tạo công nhân kỹ thuật.
I. Công nhân kỹ thuật và vai trò của lực lượng công nhân kỹ thuật
trong sự phát triển của Doanh nghiệp
1. Khái niệm về công nhân kỹ thuật
Theo thông lệ, người ta thường gọi những người thực hiện hoạt động
nghiên cứu và quản lý - lãnh đạo là cán bộ, còn những người thực hiện hoạt
động thừa hành trực tiếp là những người lao động hoặc công nhân, nhân viên
phục vụ v.v...
*Hoạt động thừa hành là những hoạt động trực tiếp thực hiện tạo ra sản
phẩm hoặc dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu của xã hội. Tuỳ theo mức độ phức
tạp của các hoạt động này mà chúng ta chia chúng ra thành những mức độ
khác nhau với sự đòi hỏi ở các mức độ kỹ năng, kỹ xảo khác nhau. Thông
thường người ta chia ở ba mức độ sau đây:
- Hoạt động thừa hành đòi hỏi mức độ kỹ năng, kỹ xảo lao động cao gọi là
hoạt động thừa hành kỹ thuật. Loại này thông thường phải đào tạo từ 1-3 năm
thì mới có khả năng thực hiện được công việc
- Hoạt động thừa hành đòi hỏi mức độ kỹ năng, kỹ xảo lao động thấp gọi là
hoạt động thừa hành giản đơn. Loại này thường chỉ cần đào tạo dưới một
năm là có khả năng thực hiện được công việc.
- Hoạt động thừa hành không đòi hỏi kỹ năng, kỹ xảo lao động . Loại
này chỉ cần những người có sức khoẻ là có khả năng thực hiện được công việc
ví dụ: bốc vác, quét dọn, đào đất .v.v.. Hoạt động thừa hành này gọi là lao động
phổ thông, không cần phải qua đào tạo.
Từ đây chúng ta xác định khái niệm lao động kỹ thuật như sau:
“ Công nhân kỹ thuật là những người thực hiện hoạt động thừa hành kỹ
thuật, đã trải qua giáo dục nghề nghiệp từ 1-3 năm và phải có văn bằng tốt
nghiệp giáo dục nghề nghiệp đó ”.
* Điều kiện để xác định là công nhân kỹ thuật bao gồm:
- Có văn bằng tốt nghiệp các trường dậy nghề, trung học nghề, trung
học chuyên nghiệp, cao đẳng kỹ thuật, có thời gian đào tạo từ 1-3 năm với
hình thức chính quy, tại chức.

- Công nhân kỹ thuật hàn
- Công nhân kỹ thuật tôi, ran, ủ
- v.v...
+ Ngành công nghiệp điện
- Công nhân kỹ thuật đường dây
- Công nhân kỹ thuật vận hành máy
- Công nhân kỹ thuật điện xí nghiệp
- Công nhân kỹ thuật điện động cơ
- Công nhân kỹ thuật điện tử
- v.v...
+ ………
2.3. Phân loại theo cấp đào tạo
Hiện nay, hệ thống đào tạo nghề nghiệp được chia ra thành các cấp đào
tạo:
+ Lớp cạnh xí nghiệp: đây là loại hình đào tạo đặc thù dùng để đào tạo
lao động kỹ thuật bậc thấp cho các xí nghiệp. Loại hình này thường đào tạo từ
9-12 tháng.
+ Trường dậy nghề: đây là loại hình trường công nhân kỹ thuật có tính
chất chính quy chuyên nghiệp đào tạo lao động kỹ thuật cho các ngành, lĩnh
vực cụ thể. Loại hình này thường đào tạo từ 12-27 tháng.
+ Trường trung học chuyên nghiệp: là loại hình đào tạo nhân viên
chuyên môn kỹ thuật cho các lĩnh vực ngành nghề, loại này đào tạo từ 2-3 năm.
+ Trường cao đẳng kỹ thuật: đây là loại hình đào tạo công nhân kỹ
thuật cao cấp cho một số ngành đòi hỏi trình độ kỹ thuật công nghệ cao như:
cao đẳng kỹ thuật công nghệ, kỹ thuật điện tử v.v... loại này đào tạo từ 3-3,5
năm.
2.4. Phân loại theo trình độ
Theo trình độ đào tạo hiện nay, chúng ta cần xác định rõ hai loại sau
đây:
+ Phân theo thời gian đào tạo thường có:

phí về nhân công và chi phí nguyên nhiên vật liệu là chi phí của thành phẩm.
Các chi phí này liên quan đến chất lượng các sản phẩm được tạo ra, khi chất
lượng sản phẩm tốt đạt tiêu chuẩn thì nó sẽ giảm chi phí sản phẩm sai hỏng.
Bên cạnh đó, việc sử dụng tiết kiệm nguyên nhiên vật liệu cũng góp phần tiết
kiệm chi phí cho doanh nghiệp. Việc lao động với năng suất cao cũng góp phần
nâng làm giảm chi phí nhân công. Chính vì thế, việc tiết kiệm chi phí sản xuất
kinh doanh (SXKD) phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ công nhân sản xuất.
* Lực lượng công nhân kỹ thuật là người tạo ra thặng dư cho DN.
Là người kết hợp sức lao động với các tư liệu lao động tạo ra sản phẩm
cho DN công nhân kỹ thuật là người tạo ra các giá trị thặng dư cho DN. Giá trị
thặng dư là yếu tố quyết định cho sự tồn tại của các DN kinh doanh vì mục tiêu
lợi nhuận, nó quyết định sự phát đạt của doanh nghiệp hay là sự tàn bại của
doanh nghiệp. Tuy nhiên để phát huy được vai trò các giá trị đó thì doanh
nghiệp cần phải có sự kết hợp nhiều yếu tố trong lĩnh vực quản lý điều hành
sản xuất và phân phối sản phẩm.
* Lực lượng công nhân kỹ thuật là người tạo lên sự hoạt động của DN.
Một doanh nghiệp để tồn tại được thì cần có các hoạt động mà người ta
thường gọi là hoạt động SXKD. Người công nhân là chủ thể trong quá trình sản
xuất, là người tạo nên sự tồn tại của DN thông qua các hoạt động của mình.
Một DN tồn tại khi mà DN đó có sự phản ứng trước thị trường thay đổi. Điều
này phụ thuộc phần nào vào lực lượng công nhân trực tiếp, lực lượng công
nhân lực lượng đông đảo nhất trong các doanh nghiệp.
Từ trên ta thấy công nhân là một phần không thể thiếu của mỗi doanh
nghiệp là lực lượng quan trọng quyết định trong qúa trình tồn tại doanh
nghiệp.
II.Đào tạo công nhân kỹ thuật
1. Vai trò của đào tạo &phát triển công nhân kỹ thuật ngày nay.
1.1. Đáp úng nhu cầu về công nhân kỹ thuật trình độ ngày càng tăng.
Sự phát triển của khoa học kỹ thuật công nghệ luôn đặt ra những vấn đề
mới, phức tạp hơn cho người lao động. Hoạt động lao động ngày càng đòi hỏi

trong đời sống xã hội nói chung. Việc nâng cao kiến thức tay nghề cho người
lao động sẽ giúp người lao động tự tin hơn trong công việc, giúp họ có cơ hội
phát triển cao hơn trong ngành nghề, tạo cho họ có cơ hội kiếm được thu nhập
cao hơn, tin yêu DN hơn, làm cho người lao động thoả mãn hơn khi tham gia
vào quá trình hoạt động của DN.
1.4. Đối với xã hội.
Việc đào tạo và phát triển lực lượng công nhân kỹ thuật là góp phần tạo
nghề nghiệp cho người lao động phổ thông, góp phần ổn định cơ cấu lao động
còn nhiều bất hợp lý hiện nay góp phần phát triển kinh tế xã hội cho đất nước.
Đào tạo phát triển lực lượng công nhân kỹ thuật là một bộ phận trong hệ
thống giáo dục quốc dân, chính vì thế nó góp phần phát triển sự nghiệp giáo
dục của đất nước, nâng cao trình độ dân trí, tạo một lực lượng lao động đủ
khả năng cung cấp cho sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, đưa
đất nước đi vào hội nhập khu vực và hội nhập thế giới.
2. Các nhân tố ảnh hưởng tới đào tạo công nhân kỹ thuật.
Đào tạo công nhân kỹ thuật là một nhân tố tác động mạnh đến tăng
trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Để nâng cao chất lượng của công tác đào
tạo công nhân kỹ thuật, chúng ta cần phải nghiên cứu và xem xét các yếu tố
ảnh hưởng tới công tác đào tạo sau đây:
- Quán triệt mục tiêu giáo dục của Đảng vào quá trình đào tạo lao động
kỹ thuật. Cần cụ thể hoá mục tiêu giáo dục nghề nghiệp vào chương trình, nội
dung, phương pháp đào tạo. Đặc biệt là xác định mục tiêu đào tạo của từng
nghề chuyên môn kỹ thuật, xác định rõ yêu cầu cần đạt được kỹ năng, kỹ xảo,
trình độ tay nghề của người tốt nghiệp.
- Tuyển dụng đầu vào phù hợp với từng nghề, chuyên môn kỹ thuật.
Trong tuyển dụng cần chú ý tới trình độ văn hoá và đặc tính tâm lý cá nhân.
Cần đặt ra tiêu chuẩn về văn hoá, tâm lý và sức khoẻ. Coi trọng cả ba tiêu
chuẩn đó trong tuyển chọn.
- Cơ sở vật chất kỹ thuật đào tạo có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng
đào tạo lao động kỹ thuật, chúng ta cần huy động mọi nguồn vốn vào tăng

tạo, cần phải từng bước nâng cao trình độ đào tạo trong nước theo kịp với thế
giới.
3. Khái niệm đào tạo công nhân kỹ thuật
Chúng ta đang tìm hiểu về đào tạo công nhân kỹ thuật. Vậy đào tạo công
nhân kỹ thuật là gì?
“Đào tạo công nhân kỹ thuật là quá trình giáo dục kỹ năng, kỹ sảo lao
động và nhân cách cho người học nhằm tạo ra năng lực làm việc của họ ở một
nghề hoặc chuyên môn kỹ thuật nào đó”.
Thực chất của đào tạo công nhân kỹ thuật là đào tạo cho người lao
động một nghề nào đó để họ tham gia vào lực lượng lao động xã hội và họ nuôi
sống , phát triển bản thân. Trong thời đại ngày nay, nghề trong xã hội chủ yếu
là nghề chuyên môn hoá và một số nghề được chuyên môn hoá hẹp, nó đòi hỏi
thời gian đào tạo dài và thực hành trên cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại.
Đào tạo công nhân kỹ thuật có hiệu quẩ cần phải đáp ứng được các yêu
cầu cơ bản sau:
+ Phải có hệ thống hướng nghiệp đầy đủ để lựa chọn được người học
có đặc tính tâm lý phù hợp với yêu cầu của nghề nghiệp.
+ Phải có chương trình đào tạo rõ ràng, cụ thể phù hợp với yêu cầu của
xã hội.
+ Phải có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại để đảm bảo cho học tập lý
thuyết và thực hành có chất lượng.
+Phải có đội ngũ giáo viên có kiến thức cao và tay nghề giỏi
Mục tiêu của đào tạo công nhân kỹ thuật phải đạt được là “ Đào tạo
người lao động có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có
đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức
khoẻ nhằm tạo điều kiện cho người lao động có khả năng tìm việc làm, đáp
ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh” (Luật giáo
dục).
4. Nội dung của đào tạo công nhân kỹ thuật.
Nội dung của đào tạo công nhân kỹ thuật phải tập trung vào đào tạo năng lực nghề nghiệp, coi