Trờng CĐ Nông Lâm Tạ Thị Hoa 5C
2
Phần ii: Chuyên đề khoa học
Tên chuyên đề:
Theo dõi khả năng sinh sản của gà Ross 208 bố mẹ từ 25 33 tuần tuổi
nuôi tại Việt Nam
I. Lời giới thiệu
Hiện nay chăn nuôi gia cầm đang có xu hớng phát triển mạnh tại Việt
Nam. Do u điểm là khả năng quay vòng vốn nhanh hơn các loại gia súc khác,
thêm vào đó là chi phí trên đầu gia cầm nhỏ hơn. các sản phẩm từ gia cầm nh
thịt, trứng, vừa có giá trị dinh dỡng cao, giàu protein, axit amin cần thiết và các
khoáng vi lợng, Lại nhập khẩu vì ng ời tiêu dùng Việt Nam. Các nhà chăn
nuôi, các hộ gia đình đã chọn vật nuôi làm vật nuôi chính trong cơ cấu chăn
nuôi của mình.
Tuy nhiên các giống gia cầm nội thờng có yếu điểm là cho khả năng sản
xuất kém: Khối lợng nhỏ, sức sản xuất thấp và sinh trởng kéo dài. Các giống
nội thờng chỉ tồn tại ở các hộ gia đình chăn nuôi nhỏ lẻ. Còn ở các cơ sở nghiên
cứu, các trại giống và các cơ sở chăn nuôi lớn, họ thờng nhập nội các giống gia
cầm phù hợp, cho nuôi thích nghi, có lai tạo với giống nội để tăng hiệu quả sản
xuất. Đợc sự giúp đỡ của các chuyên gia nớc ngoài, nhiều giống gia cầm đã
sống và phát triển tốt tại Việt Nam nh: Gà hớng trứng Leghorn, Goldline, gà
hớng thịt Plymouth rock, ISA 30MPK, gà Cornish, Các giống này đã dần
trở nên quen thuộc và đợc nhiều cơ sở chăn nuôi a chuộng.
Những năm gần đây, để đáp ứng nhu cầu thị trờng và đóng góp vào bộ su
tập các giống gà hớng thịt cao sản nuôi tại Việt Nam, chăn nuôi đã nhập bộ
giống gà hớng thịt cao sản nổi tiếng của Anh là: Ross 308. Bớc đầu đa vào
nghiên cứu và sử dụng cho thấy đây là giống gà cho sức sản xuất thịt cao, song
cha có chế độ nuôi phù hợp nên còn cho năng xuất thấp hơn tại xuất sứ.
Để tìm hiểu rõ hơn về giống gà Ross 308 tôi đã tiến hành nghiên cứu
chuyên đề:
Khoá luận tốt nghiệp Khoa Chăn nuôi thú y

* Buồng trứng:
Khoá luận tốt nghiệp Khoa Chăn nuôi thú y
Trờng CĐ Nông Lâm Tạ Thị Hoa 5C
2
Buồng trứng là nơi hình thành tế bào trứng. ở gà buồng trứng trái phát triển
hơn buồng trứng phải theo Vơng Đống 1968 [11].
Buồng trứng có hình bầu dục, nằm ở vùng thắt lng của xoang bụng, phía
trớc thận trái. Theo Pacl và Schoppe (1921) có 1906 tế bào trứng có thể nhìn
thấy đợc và 12000 tế bào trứng nhìn dới kính hiển vi và các tế bào phát triển ở
các giai đoạn khác nhau.
Trọng lợng buồng trứng thay đổi qua các giai đoạn phát triển khác nhau:
Theo giáo trình chăn nuôi gia cầm ĐHNN I thì một ngày tuổi khối lợng buồng
trứng là 0.03g: 3 tháng tuổi là 0.31g và 5 tháng tuổi là 6.55g; sau khi đẻ quả
trứng đầu là 38g.
* ống dẫn trứng
Là ống dài từ 10 12 cm ở gà, đờng kính 0.3 0.8 mm. ống dẫn trứng
chia làm 5 phần và có cấu tạo chức năng sinh lý khác nhau. Bao gồm loa kèn,
phần tiết lòng trắng, phần eo, từ cung, âm đạo.
* Loa kèn là đoạn đầu của ống dẫn trứng có hình ô van, đờng kính từ 8 9 cm,
nằm trong xoang bụng. Theo giáo trình chăn nuôi gia cầm ĐHNN I [ ]. Nhiệm
vụ của loa kèn là hứng trứng từ buồng trứng và thụ tinh. Nếu trứng không đợc
thụ tinh ở phần loa trên thì sẽ không có khả năng thụ tinh nữa.
*Phần tiết lòng trắng: Có thành dây, có nhiều nếp gấp dọc, có chứa nhiều tuyến
tiết da lòng trắng bao quanh lòng đỏ.
*Phần eo: Có đờng kính nhỏ và vòng cơ dày. Đây là nơi tạo hoàn thiện dây
chằng trứng và màng lòng trắng.
*Phần tử cung: Hình bao túi, thành tử cung có nhiều cơ dọc và cơ vòng dày,
màng nhầy tử cung tạo thành nếp gấp. Giữa tử cung và âm đạo có cơ vòng thắt.
*Phần âm đạo: Hơi hẹp lại so với tử cung, có cơ vòng phát triển. âm đạo có
chứa màng nhầy tạo thành gờ thấp và thông với lỗ huyệt.

thích sự sinh trởng và phát triển của tế bào trứng. Thời gian rụng trứng thờng 30
phút sau khi đẻ quả trứng trớc. Theo tiến sĩ Tôn Thất Sơn [17].
*Lòng trắng và các thành phần khác.
Tế bào trứng tách khỏi tế bào trứng có hình dạng cầu vàng chuyển vào túi
lòng đỏ hoặc vào loa kèn. Nhờ sự co bóp của cơ bụng loa kèn bao lấy tế bào
trứng. Lòng đỏ dừng lại ở loa kèn khoảng 20 phút. ở đây chúng hình thành thêm
dây chằng lòng đỏ nhng cha hoàn chỉnh. Sau đó, lòng đỏ chuyển tiếp đến phần
Khoá luận tốt nghiệp Khoa Chăn nuôi thú y
Trờng CĐ Nông Lâm Tạ Thị Hoa 5C
2
tiết lòng trắng. Thời gian lu lại tại đây khoảng 2.5 3 giờ. Lòng đỏ di động
theo chiều xoắn nh động ống dẫn trứng. Lòng trắng do các tuyến bào tiết ra bao
lấy lòng đỏ có tác dụng định dạng lòng đỏ. Bên trong là lòng trắng đặc, bên
ngoài là lòng trắng loãng, phần này đến phần eo mới hoàn chỉnh theo Tiến sĩ
Nguyễn Thị Mai [18].
Khi đến phần eo, dịch keo tiết ra dịch keo kết nối các phần lại với nhau.
Dây chằng lòng đỏ đợc hoàn thiện tại đây. ở phần eo tiết ra lòng trắng dạng
Keratin (Keratin) các hạt này thấm nớc phồng lên tạo thành màng trong lới vỏ
trứng. Sau đó màng ngoài dới vỏ cứng cũng đợc hình thành. Màng ngoài có các
sợi lòng trắng to hơn lòng trong. Trứng qua phần eo dừng lại ở đây khoảng 70
phút.
Khi xuống đến phần tử cung, do độ thẩm thấu cao, các chất khoáng và
H
2
O thấm vào trứng làm cho lòng trắng loãng ra, các màng căng lên. Phía ngoài
màng dới vỏ cũng đợc tích luỹ vỏ cứng từ các muối canxi hoà lẫn với lòng
trắng, tạo thành các múm gai. Các núm này liên kết chặt chẽ xong vẫn có những
lỗ nhỏ là lỗ khí. Để hình thành vỏ trứng mất khoảng 5g CaCO
3
, lợng này đợc

còn chịu tác dụng của nhiều yếu tố khác nh thời gian chiếu sáng trong ngày, c-
ờng độ chiếu sáng, việc tiêm phòng dịch hạch, Tình trạng này có hệ số di
truyền thấp theo Henderson và King thì H
2
= 27%.
1.5.Sự hình thành tinh trùng
Tinh trùng đợc hình thành từ tinh bào nguyên thuỷ. Tinh trùng đợc sinh
ra trong ống sinh tinh cong nhỏ. ống này chiếm 80% trọng lợng tinh hoàn. Khi
tinh bào bào nguyên thuỷ bớc vào giai đoạn sinh trởng làm cho kích thớc và
khối lợng lớn lên đến mức độ nhất định tạo thành tinh bào cấp I. Tinh bào cấp I
phân chia giảm nhiễm thành tinh bào cấp II. Tinh bào cấp II phân chia giảm
nhiễm lần II tạo thành tinh tử. Tinh tử là tế bào hình cầu, trong có chứa tế bào
chất vào nhiều bào quan. Quá trình phát triển, tinh tử biến thể thành tinh trùng,
có bộ NST 1N. Khi gặp trứng hai bộ NST sẽ tái tổ hợp khôi phục bộ nhiễm sắc
thể của loài 2N.
ở gà tinh trùng đợc hình thành nhiều vào tháng 2 và tháng 6, gà tiết ra
khoảng 0.4 1.6 ml/ lần giao phối và có 1.4 2.33 triệu tinh trùng/1ml.
Tinh trùng vẫn có khả năng thụ tinh sau 20 30 ngày. Tuy nhiên sau 2
giờ tinh trùng ở âm đạo, 5 giờ qua tử cung, 1 ngày tới eo, 4 5 ngày tới phần
tiết lòng trắng, 15 ngày ở khắp các phần của ống dẫn trứng nhng ít. Qua 30
Khoá luận tốt nghiệp Khoa Chăn nuôi thú y
Trờng CĐ Nông Lâm Tạ Thị Hoa 5C
2
ngày không còn tinh trùng. Điều này cảnh báo về tỉ lệ ghép trống mái sao cho
phù hợp để có tỉ lệ thụ tinh cao nhất.
1.6. Tỉ lệ thụ tinh và sức sinh sản của gà
Khả năng sinh sản của gà không chỉ phụ thuộc vào số lợng trứng đẻ mà
có liên quan chặt chẽ đến tỉ lệ thụ tinh và tỉ lệ ấp nở. Trong đó chỉ tiêu tổng thể
đánh giá khả năng sinh sản của một loại gà là số gia cầm con/mái. Tỉ lệ này phụ
thuộc vào con trống, sau đó là một số chỉ tiêu cho thấy sự ảnh hởng của con

Theo Giáo s Chăn nuôi gia cầm ĐHNN I [77]
Gà hớng thịt: Đực/cái = 1/8 1/10
Gà hớng trứng: Đực/cái = 1/12 1/14
Gà kim dụng: Đực/cái = 1/10 1/12
*Tỷ lệ nở:
Tỷ lệ nở là tính trạng đầu tiên đánh giá về sức sống khoẻ đời con là một
chứng minh đặc tính di truyền về sinh lực của giống, là một xác minh về sự liên
quan giữa tỷ lệ nở với cấu tạo trứng. Phạm Thị Hoà [26].
Theo các nghiên cứu thì tỷ lệ nở phụ thuộc vào yếu tố di truyền, yếu tố ấp
nở và các yếu tố khác. Tỷ lệ ấp nở cao khi các trứng thụ tinh có đầy đủ điều
kiện của trứng chọn ấp. Tức phải có khối lợng trung bình của giống và đẻ vào
những tuần đẻ cao. Tỷ lệ nở cao ở giữa chu kỳ đẻ và giảm dần ở cuối chu kỳ.
Hệ số di truyền tỷ lệ nở là H
2
= 0.03 0.05%. Theo Crostemden 1951 [15].
2.Khả năng sinh sản với chất lợng trứng.
Chất lợng trứng có ảnh hởng trực tiếp đến kết quả của khả năng sinh sản.
Vì chất lợng trứng tốt phản ánh khả năng sản xuất trứng tốt. Tuy vậy chất lợng
trứng là tình trạng có hệ số di truyền cao, nghĩa là mang đặc điểm di truyền chặt
chẽ của loài giống. Có nhiều yếu tố ảnh hởng đến chất lợng trứng nh: Điều kiện
dinh dỡng, chăm sóc, ánh sáng, nhiệt độ, Chất l ợng trứng cũng ảnh hởng đến
chất lợng ấp nở, tỷ lệ sống của đàn con.
Trong điều kiện không cho phép tôi chỉ có thể nghiên cứu một số chỉ tiêu
chất lợng trứng có ảnh hởng đến khả năng sinh sản của gia cầm.
2.1.Khối lợng trứng
Đây là chỉ tiêu quan trọng trong ấp nở, khối lợng trứng đánh giá sản lợng
trứng của cá thể hoặc cả đàn. Chỉ tiêu này có hệ số di truyền 40 60% theo
Khoá luận tốt nghiệp Khoa Chăn nuôi thú y
Trờng CĐ Nông Lâm Tạ Thị Hoa 5C
2

Trứng gà thờng có hình bầu dục, một đầu to và một đầu nhỏ. Thực tế sản
xuất ta còn bắt gặp những trứng có hình dạng bất thờng gọi là trứng dị hình.
Khoá luận tốt nghiệp Khoa Chăn nuôi thú y
Trờng CĐ Nông Lâm Tạ Thị Hoa 5C
2
Những trứng này không đợc chọn ấp vì trứng cho tỷ lệ nở rất thấp. Sau đâylà
một số trờng hợp trứng dị hình.
*Trứng vỏ mềm:
Do thức ăn thiếu khoáng Ca, P, hoặc do cơ thể bị chấn động thần kinh
quá mạnh, cha kịp tạo vỏ cứng đã đẻ hoặc do tử cung bị viêm làm mất khả năng
tạo vỏ cứng. Trứng đẻ ra chỉ có màng lòng trắng dai và mềm.
*Trứng hai lòng:
Trứng này xuất hiện khi hai lòng đỏ cùng rụng một lúc hoặc rụng cách
nhau không quá 20 phút. Trứng này xuất hiện ở chu kỳ đẻ trứng đầu tiên khi cơ
thể trao đổi chất khá mạnh. Nó giảm dần và mất hẳn ở các chu kỳ đẻ trứng sau.
Trứng rất to.
*Trứng giả (hay trứng không lòng đỏ):
Do vật lạ rơi vào loa kèn hoặc ống dẫn trứng làm kích thích phần tiết
lòng trắng bao bọc, tạo vỏ cứng rồi đẻ. Trứng này rất bé.
*Trứng méo, trứng ngắn, dài hoặc tròn.
Do phần ống dẫn tiết lòng trắng bị viêm, tử cung viêm hoặc do kích thích
thần kinh
*Trứng trong trứng:
Trờng hợp này ít xảy ra, do một quả trứng đã đợc tạo thành hoàn chỉnh
nhng do kích thích bên ngoài ống dẫn trứng co lại đẩy lên phía trên gặp tế bào
trứng rụng hoặc không gặp nhng vẫn bị lòng trắng bao bọc nhng vẫn đẻ ra.
Trứng này rất to.
3.Các yếu tố chỉ phối khả năng sinh sản của gia cầm
Khả năng sinh sản chịu sự chia phối trực tiếp của dòng, giống, sự phát
triển, độ béo, trọng lợng sống, độ thành thục, trạng thái sức khoẻ. Ngoài ra còn

0
C. Nếu dới giới hạn trên thì cơ thể phải tăng quá
trình thải nhiệt.
Theo Hớng dẫn kỹ thuật nuôi gà ISA MPK Xí nghiệp Lơng Mỹ
Hà Tây.
* ánh sáng:
Nếu ánh sáng trong ngày thiếu, sản lợng trứng giảm, yêu cầu với gà đẻ
thờng cần chiếu sáng 10 16 giờ/ngày và cờng độ là 3W/m
2
(30 Lux).
4. Đặc điểm về khả năng sinh sản của gà Ross 308 giai đoạn 25 33 tuần
tuổi.
Gà Ross 308 trong giai đoạn 25 33 tuần tuổi là giai đoạn đang trong
những tháng đầu của chu kỳ đẻ thứ nhất. Tất cả các chỉ tiêu về sinh sản trong
Khoá luận tốt nghiệp Khoa Chăn nuôi thú y
Trờng CĐ Nông Lâm Tạ Thị Hoa 5C
2
giai đoạn này đều có xu hớng tăng dần lên từ tuần 25 30. Sau đó giảm dần ở
các tuần đẻ sau, tuần 30 là đỉnh đẻ. Sản lợng trứng trong các tuần này tơng quan
thuận với sản lợng trứng của cả chu kỳ đẻ. Do đó để xác định về khả năng sinh
sản của gà Ross 308 ngời thức ăn thờng tính ở các tuần này để có phán đoán
sớm về công tác gia cầm.
Sau đây là một số chỉ tiêu tiêu chuẩn của gà Ross 308 bố mẹ do nớc
ngoài cùng cấp. Từ các số liệu này ta có thể đánh giá về gà Ross 308 nuôi tại
Việt Nam.
Tuần
tuổi
Khối lợng
trứng (g)
Tỷ lệ đẻ