Cơ sở lý luận của phát triển lực lượng đại lý bảo hiểm phi
nhân thọ chuyên nghiệp
1.1 – Các khái niệm cơ bản về bảo hiểm và đại lý bảo hiểm.
1.1.1- Khái niệm về bảo hiểm
Trong đời sống cũng như trong sản xuất kinh doanh, con người thường
gặp phải các rủi ro mang tính bất ngờ do nhiều nguyên nhân khác nhau không
thể lường trước hết được, dẫn đến những tổn thất về mặt tài chính, gây khó khăn
cho từng cá nhân cũng như các tổ chức. Con người đã có nhiều biện pháp để đối
phó với rủi ro, nhưng trong các biện pháp đó thì bảo hiểm được coi là biện pháp
có hiệu quả nhất.
“Bảo hiểm là một sự thỏa thuận hợp pháp thông qua đó một cá nhân hay
tổ chức (người tham gia bảo hiểm) chấp nhận đóng góp một khoản tiền nhất
định (phí bảo hiểm) cho một tổ chức khác (người bảo hiểm) để đổi lấy những
cam kết về những khoản bồi thường hoặc chi trả khi có sự kiện quy định trong
hợp đồng xảy ra”.
1
Bảo hiểm có rất nhiều tác dụng tích cực đối với nền kinh tế, là biện pháp
hiệu quả nhất để khắc phục hậu quả của rủi ro. Bảo hiểm có một số tác dụng cơ
bản như sau:
- Chuyển giao rủi ro: Bảo hiểm hoạt động giống như một cơ chế chuyển
giao rủi ro. Cùng với việc đóng phí bảo hiểm, người được bảo hiểm đã chuyển
giao những hậu quả rủi ro về tài chính sang công ty bảo hiểm.
- Dàn trải tổn thất: Bảo hiểm có tác dụng dàn trải tổn thất tài chính của
một số ít người sang cho một số đông người. Đây là tác dụng hết sức quan trọng
của bảo hiểm. Khi đông người tham gia bảo hiểm, không phải tất cả mọi người
tham gia đều chịu rủi ro tổn thất mà chỉ một số ít người trong số những người
mua bảo hiểm phải chịu rủi ro tổn thất. Do đó, thông qua việc đóng góp một
khoản tiền nhỏ, người tham gia bảo hiểm người tham gia bảo hiểm không
1 Trung tâm đào tạo Bảo Việt-Đại lý bảo hiểm phi nhân thọ cấp I-nxb thống kê (2003) tr 7
những được bảo vệ về mặt thiệt hại tài chính mà còn góp phần giúp đỡ cho
những người không may khác. Tác dụng này thể hiện rõ nguyên tắc lấy số đông

- Bảo hiểm nhân thọ là bảo hiểm liên qua đến các rủi ro liên quan đến
cuộc sống, sinh mạng và tuổi thọ của con người, các rủi ro này có tính chất thay
đổi rõ rệt theo thời gian, đối tượng bảo hiểm và được thực hiện theo kỹ thuật tồn
tích có đặc trưng là thời gian dài, quỹ được tích lũy qua nhiêu năm sau đó mới
được sử dụng để tri trả. Còn bảo hiểm phi nhân thọ gồm các bảo hiểm về tài
sản, trách nhiệm và các bảo hiểm con người phi nhân thọ. Việc quản lý quỹ của
bảo hiểm phi nhân thọ được thực hiện kỹ thuật phân chia, kỹ thuật này có đặc
trưng là tương đối ổn định và độc lập với tuổi thọ con người, kết quả thu chi của
các bảo hiểm này được phân bổ hết trong từng năm.
- Các nghiệp vụ bảo hiểm nhân thọ vừa mang tính tiết kiệm vừa mang
tính rủi ro, còn các nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ chỉ mang tính thuần túy là
rủi ro. Đây là sự khác nhau cơ bản nhất giữa bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm
nhân thọ. Vì sự khác nhau này mà phương thức tình phí và mức phí cho các sản
phẩm bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm nhân thọ cũng rất khác nhau.
- Bảo hiểm nhân thọ đáp ứng được nhiều mục đích khác nhau của người
tham gia bảo hiểm, trong khi các sản phẩm của bảo hiểm phi nhân thọ chỉ đáp
ứng mục đích là khắc phục hậu quả khi đối tượng tham gia bảo hiểm gặp phải
rủi ro tổn thất. Bảo hiểm phi nhân thọ giúp khách hàng khắc phục hậu quả khi
gặp rủi ro, tiết kiệm, mua sắm, giáo dục, …
Một công ty bảo hiểm hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ thì
được gọi là công ty bảo hiểm phi nhân thọ, công ty hoạt động trong lĩnh vực
nhân thọ thì được gọi là công ty bảo hiểm nhân thọ.
1.1.2 - Khái niệm về đại lý bảo hiểm
Đại lý nói chung là người làm việc cho một doanh nghiệp trên cơ sở hợp
đồng đại lý. Trong bảo hiểm, đại lý bảo hiểm là người làm việc cho công ty bảo
hiểm, thay mặt cho công ty bán các sản phẩm bảo hiểm cho người tiêu dùng. Có
thể coi công việc của đại lý như một dịch vụ bổ sung của sản phẩm bảo hiểm
cung cấp cho khách hàng là tư vấn, hướng dẫn, giới thiệu và chào bán các sản
phẩm đó đến tay người tiêu dùng. Khái niệm đại lý bảo hiểm được Tổng công
ty bảo hiểm Bảo Việt xác định như sau:

+ Đại lý chuyên nghiệp là đại lý đại lý cá nhân mà công việc đại lý là
công việc chính của họ, toàn bộ thời gian làm việc của họ là bán bảo hiểm cho
các công ty bảo hiểm, ngoài ra không làm bất cứ nghề nào khác. Đại lý chuyên
nghiệp được quản lý chặt chẽ và đào tạo chính quy vì vậy họ thường hoạt động
khá hiệu quả và mang lại lợi ích lớn cho công ty. Các công ty bảo hiểm muốn
phát triển được trong môi trường cạnh tranh ngày càng khắc nghiệt thì phải chú
trọng đến công tác tuyển dụng và đào tạo đội ngũ này cho riêng mình. Xu
hướng trên thế giới hiện nay đối với các công ty bảo hiểm phi nhân thọ là phát
triển lực lượng đại lý chuyên nghiệp ngày càng đông về số lượng, nâng cao về
chất lượng và chiếm vai trò vị trí quan trọng nhất trong các kênh phân phối sản
phẩm.
+ Đại lý bán chuyên nghiệp là đại lý cá nhân làm song song công việc
khai thác bảo hiểm và các công việc khác. Đây là đại lý đã có việc làm và thu
nhập khác, họ hoạt động đại lý bảo hiểm với tư cách là nghề phụ để tăng thêm
thu nhập. Tuy lực lượng này gắn bó không mật thiết với công ty bảo hiểm như
đại lý chuyên nghiệp nhưng cũng có những lợi thế riêng của nó mà các công ty
bảo hiểm cần tận dụng để khai thác sao cho có hiệu quả nhất.
Theo cách phân loại như trên, đại lý bảo hiểm là cá nhân (đặc biệt là đại
lý bảo hiểm chuyên nghiệp) được coi là một bộ phận trong lực lượng lao động
của công ty bảo hiểm, lực lượng này được công ty bảo hiểm uỷ nhiệm trực tiếp
thực hiện các công việc giới thiệu, tư vấn, tiếp thị, bán hàng và công tác sau bán
hàng.
1.2 – Một số vấn đề cơ bản về đại lý bảo hiểm phi nhân thọ
chuyên nghiệp.
a) Quan hệ giữa đại lý bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm
Quan hệ giữa đại lý bảo hiểm và doanh nghiệp được xác lập thông qua
hợp đồng đại lý bảo hiểm. Một mặt, đại lý là lao động trực thuộc doanh nghiệp,
nhưng mặt khác đại lý cũng được coi như là một đối tác của doanh nghiệp, có
quan hệ bình đẳng với nhau. Đại lý chịu sự quản lý của doanh nghiệp song cũng
có sự độc lập nhất định.