70

Chỉång 4
CÅ CÁÚU TỈÛ ÂËNH TÁM

4-1. khại niãûm.
Cå cáúu tỉû âënh tám l nhỉỵng cå cáúu vỉìa âënh vë, vỉìa kẻp chàût âäưng thåìi cọ
tạc dủng lm cho tám âäúi xỉïïng ca chi tiãút trng våïi tám ca cå cáúu tỉû âënh tám.
Cå cáúu tỉû âënh tám ráút cáưn thiãút khi phi gạ âàût chi tiãút hai hồûc nhiãưu láưn,
khiãún nhỉỵng láưn gạ âàût âọ tám ca chi tiãút cọ vë trê khäng âäøi. Cạc bãư màût âënh vë
ca cå cáúu tỉû âënh tám âãưu cọ chuøn dëch âỉåüc, khäng cäú âënh, chụng tiãún vo
hồûc li ra cng täúc âäü, cho nãn màût âënh vë âäưng thåìi cng l bãư màût kẻp chàût.
- Ỉu âiãøm :
+ Gim thåìi gian âënh vë v kẻp
chàût chi tiãút.
+ Âäü chênh xạc âënh tám cao, vç
dung sai ca hai màû
t chøn v dung sai
khong cạch hai màût chøn âãưu phán cho
hai bãn
Vê dủ hçnh 4-1: màût âënh vë ca chi
tiãút l hai màût phàóng, kêch thỉåïc giỉỵa hai
màût âënh vë l L
±∆
L
. Vë trê giåïi hản ca chi
tiãút l 1 v 2. Trë säú dëch chuøn låïn nháút

1

2

∆L ∆L

71 4-3. Tỉû âënh tám bàòng chãm.
Hçnh 4-3, tỉû âënh tám bàòng khe chãm : Nhåì li 4 cọ 3 màût vạt nghiãng nhỉ
hçnh chãm, nãn khi vàûn âai äúc 5 tiãún vo, li 4 s âáøy ba con trỉåüt 3 ra âãưu nhau
âãø âënh tám v kẻp chàût ln chi tiãút gia cäng bàòng màût chøn trong ca nọ.
Gọc náng ca chãm thỉåìmg láúy bàòng 15
0
.
Kãút cáúu ca chãm cọ âäü chênh
xạc âënh tám cao, âäü cỉïng vỉỵng täút.
Khi vàûn ngỉåüc âai äúc 5, li 4 âỉåüc kẹo ra v chi tiãút âỉåüc thạo lng.
4-4 Tỉû âënh tám bàòng ân báøy .
Hçnh 4-4 l cạc kãút cáúu tỉû âënh tám bàòng ân báøy, hçnh 4-4a âënh tám bàòng
màût ngoi; hçnh 4-4b, c âënh tám bàòng màût trong.

Hçnh 4-2 : Tỉû âënh tám bàòng ren äúc trại chiãưu nhau .1, 2- khäúi V; 3-trủc
vêt cọ ren trại chiãưu nhau; 4-10-vêt cäú âënh; 5, 6, 8, 9- vêt ;7- chảc.

A-A

A
Hỉåïng A

72

Âäü chênh xạc âënh vë bàòng phỉång phạp ny phủ thüc vo sỉû làõp ghẹp
cạc chäút quay, tè lãû giỉỵa cạc cạnh tay ân.

4-5. Tỉû âënh tám bàòng cạc âỉåìng cong.
Hçnh 4-5 âënh tám bàòng màût trong ca chi tiãút, dỉûa vo âỉåìng cong ca
rnh âãø âáøy hai chäút âënh vë vo läù chi
tiãút. Hnh trçnh ca loải ny ráút ngàõn, âãø
tàng hnh trçnh cọ thãø lm thnh hai âoản
âỉåìng cong: âoản âáưu gọc náng dỉåïi 30
0

âãø âáøy chi tiãút âi âoản xa, âoản hai gọc
náng nh hån 5

Hçnh 4-4: Tỉû âënh tám bàòng ân báøy
Q
Hçnh 4-5
Q
Q

73

ω
=
v
a
.
Khi θ=1 radian, thç a=r . Do âọ âàûc tênh xồõn a chênh l vẹc tå bạn kênh r .
Khi θ =360
0
=2π radian, ta v âỉûåc mäüt vng xồõn thỉï nháút v vẹc tå bạn
kênh r
0
tråí thnh bỉåïc xồõn t, nghi l :
t2ar
0
=π⋅=

Suy ra :
π
=


() ()
211;021,0
1105,19214,3
102
dD2
t
tg
750;0165,0
5,19214,3
10
D
t
tg
041;029,0
11014,3
10
d
t
tg
0
tbtb
0
minmin
0
maxmax
′
≈=
+⋅
⋅

ta v cạc bạn kênh r
1
, r
2
, r
3
,...r
n
v láúy âọ lm präfil ca cạc ràng váúu (våïi bỉåïc
tiãún l t) thç ràng cọ thãø tiãúp xục trãn ton chiãưu räüng ca váúu nhỉng váúu khäng
Hçnh 4-6
d

D

a

B A
A
B
a)

B

A

R
1

R

2

r
9

r
8

r
7

r
6

r
5

r
4

r
3

a

t

t

o


74

chuøn âäüng theo hỉåïng kênh âỉåüc. Sỉû thay thãú cạc âoản cong xồõn äúc nàòm
trong bãư räüng váúu bàòng cạc cung trn nhỉ thãú cọ sai säú ráút nh, khäng âạng kãø.
Khi váúu xã dëch hỉåïng tám thç ràng tháúp nháút ca nọ àn khåïp våïi âoản
rnh xồõn äúc trong cng, cng lục âọ ràng cao lải àn khåïp våïi âoản rnh xồõn äúc
ngoi cng. Váûy nãúu präfil ràng l r
1
, r
2
, r
3
,...r
n
thç váúu s bë kẻt, khäng dëch
chuøn âỉåüc.
Âãø trạnh hiãûn tỉåüng kẻt âọ thç bãư màûût lm ca táút c cạc ràng phi cọ
präfil våïi bạn kênh R cäú âënh låïn hån bạn kênh låïn nháút ca rnh xồõn äúc r
max

=D/2; cn bãư màût läưi ca táút c cạc ràng phi cọ präfil våïi bạn kênh R
1
cäú âënh l
bạn kênh bẹ nháút ca rnh xồõn äúc r
min
= d/2.

1
åí bãn phi R
2
.
Mún tỉû hm âỉåüc, cáưn phi cọ :
1
2
ϕ≤
α
;
2
2
ϕ≤
α

2

Hçnh 4-7
1

3

1

2

3

a)