VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
LÊ HỮU CÔNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN, XÃ HỘI
TỪ THỰC TIỄN QUẬN HẢI CHÂU,
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI, năm 2020
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
LÊ HỮU CÔNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN, XÃ HỘI
TỪ THỰC TIỄN QUẬN HẢI CHÂU,
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Chuyên ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số : 8 38 01 02
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. THÁI THỊ TUYẾT DUNG
HÀ NỘI, năm 2020
2.3. Đánh giá về công tác quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội ................48
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU LỰC, HIỆU QUẢ QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI
CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY................................ 57
3.1. Định hướng và mục tiêu hoàn thiện về quản lý nhà nước về trật tự, an toàn
xã hội trên địa bàn quận Hải Châu giai đoạn đến năm 2030 ...............................57
3.2. Các giải pháp và kiến nghị hoàn thiện quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã
hội trên địa bàn quận Hải Châu giai đoạn mới.....................................................63
KẾT LUẬN ....................................................................................................................... 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
STT
Từ viết tắt
Nghĩa đầy đủ
1
XHCN
Xã hội chủ nghĩa
2
QLNN
Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa
8
PCCC
Phòng cháy chữa cháy
9
CBCS
Cán bộ cảnh sát
10
CAQ
Công an Quận
11
CATP
Công an Thành phố
12
CAND
hướng XHCN, những vấn đề xã hội nói chung và nói riêng vấn đề trật tự an toàn
xã hội là lĩnh vực rất nhạy cảm trước những rủi ro do thị trường gây nên. Tình
trạng tăng trưởng kinh tế bền vững hay không bền vững thường biểu thị rõ nét ở
lĩnh vực xã hội. Dưới góc nhìn chiến lược trong quản lý điều hành Nhà nước,
nếu các vấn đề xã hội được giải quyết tốt sẽ góp phần tạo lập sự cân bằng cuộc
sống và ổn định xã hội, là kết quả của sự tái tạo nguồn đầu vào cho tăng trưởng
kinh tế bền vững.
Liên hệ đến Đà Nẵng là Thành phố trực thuộc trung ương, mà trong đó
quận Hải Châu là trung tâm phát triển về kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa,
chính trị và giáo dục của thành phố Đà Nẵng. Đây cũng là nơi tập trung đông
dân cư với mật độ dân cư rất cao và các cơ quan, văn phòng của hầu hết các
doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, nên quận Hải Châu có một tầm quan trọng
đặc biệt trong sự phát triển của TP. Đà Nẵng về tất cả mọi mặt. Tuy vậy so với
yêu cầu thực tiễn quản lý sự phát triển mới, với mật độ lớn về dân cư và là nơi
tập trung đô thị hóa cao ở quận Hải Châu đã và đang làm phát sinh các vấn đề
phức tạp và bất ổn về mặt xã hội trong điều kiện cơ chế, chính sách xã hội còn
chưa hoàn thiện, chậm đổi mới và công tác quản lý nhà nước về xã hội vẫn
còn bộc lộ không ít bất cập, nhất là vấn đề cấp bách đặt ra cần phải giải quyết
trật tự an toàn xã hội như: tình hình cư trú - tạm trú của dòng người nhập cư đổ
về đô thị tăng lên; vấn đề phân hóa giàu nghèo và bất công xã hội đang còn diễn
ra, khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội thiết yếu đang còn khó khăn cho nhóm
hộ có thu nhập thấp hoặc yếu thế; tình hình trật tự công cộng, trật tự an toàn giao
thông, vi phạm pháp luật về môi trường, phòng cháy, chữa cháy; sự gia tăng các
loại tội phạm và tệ nạn xã hội khó kiểm soát… đã tác động ảnh hưởng trực tiếp
đến công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn ở
thời gian qua.
1
2
thực trạng và giải pháp, Luận án tiến sĩ luật học, Học viện Cảnh sát nhân dân,
Hà Nội. Luận án này đã góp phần hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về an ninh,
trật tự và quản lý nhà nước về an ninh, trật tự; qua đó nghiên cứu làm rõ những
vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự đối với các văn phòng đại diện tổ chức kinh
tế, thương nhân nước ngoài.
- Vũ Thành Chương (2018), Quản lý cư trú đối với công dân theo chức
năng của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an thành
phố Hải Phòng, Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý nhà nước về an ninh trật
tự, Học viện Cảnh sát nhân dân, Hà Nội. Công trình này đã trình bày lý luận về
cư trú và quản lý cư trú đối với công dân theo chức năng của lực lượng Cảnh sát
quản lý hành chính về trật tự xã hội. Đổng thời, khảo sát về tình hình cư trú và
thực trạng công tác quản lý cư trú đối với công dân của lực lượng Cảnh sát quản
lý hành chính về trật tự xã hội trên địa bàn thành phố Hải Phòng từ năm 2008
đến tháng 6/2017; và đưa ra đánh giá về kết quả đạt được, hạn chế, thiếu sót và
nguyên nhân của nó. Trên cơ sở đó, luận án đã đưa ra dự báo và xây dựng các
giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng Cảnh sát quản lý
hành chính về trật tự xã hội Công an thành phố Hải Phòng trong quản lý cư trú
đối với công dân thời gian tới.
- Hội thảo khoa học: “Quản lý phát triển xã hội ở nước ta trong nền kinh
tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp lần thứ tư”
do Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã phối hợp với Tạp chí Cộng sản và
Chương trình trọng điểm cấp nhà nước KX.01/16-20 (Bộ Khoa học và Công
nghệ) đồng tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia vào ngày 22/12/2018 tại Hà Nội.
Tại Hội thảo này với 40 bài tham luận trao đổi, tập trung đề cập nhiều nội dung
về quản lý phát triển xã hội gắn với chế định của bối cảnh thực hiện mới với việc
xây dựng nền kinh tế thị trường hiện đại, gắn với hội nhập quốc tế, nền kinh tế
xã hội ở Hà Nội. Từ đó đề xuất một số giải pháp để đấu tranh ngăn chặn tác
động tiêu cực của di dân tự do đến trật tự xã hội ở đô thị, cụ thể gồm: Đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng cụm, khu công
nghiệp ở khu vực nông thôn, ngoại thành để thu hút lao động ở nông thôn; Hiện
đại hóa quản lý hành chính, quản lý con người; Chú trọng tuyên truyền nếp sống
văn minh cho nhóm di dân tự do, đẩy mạnh xây dựng kỷ cương, văn minh đô thị.
- Đinh Mạnh Toàn (2018), Phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát
quản lý hành chính về trật tự xã hội, Luận án tiến sĩ chuyên ngành Tội phạm học
và Điều tra tội phạm, Học viện Cảnh sát nhân dân, Hà Nội. Công trình này trình
bày vấn đề lý luận về phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát quản lý hành
chính về trật tự xã hội. Đổng thời, nghiên cứu tình hình đặc điểm địa lý, dân cư,
kinh tế, xã hội và tình hình an ninh trật tự; thực tiễn về tổ chức lực lượng Cảnh
sát quản lý hành chính về trật tự xã hội. Qua đó, Luận án này đánh giá thực trạng
phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội
4
về kết quả đạt được; hạn chế, thiếu sót và tìm ra những nguyên nhân của nó. Từ
đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm của lực
lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội.
- Đặng Thị Thanh (2012), Phòng ngừa tội phạm do người lao động tự do
ngoại tỉnh gây ra ở các thành phố lớn của lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm
về trật tự xã hội, Luận án Tiến sĩ Luật học, Hà Nội. Công trình này đã trình bày
một số lý luận chung về phòng ngừa tội phạm. Đồng thời, phân tích thực trạng
hoạt động phòng ngừa tội phạm do người lao động tự do ngoại tỉnh gây ra ở các
thành phố lớn của lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội. Từ đó,
đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm do người lao động tự
do ngoại tỉnh gây ra ở các thành phố lớn của lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm
về trật tự xã hội.
- Phạm vi không gian:
Trên địa bàn quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng.
- Phạm vi thời gian:
Từ năm 2011 đến nay.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Đề tài luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận khoa
học của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của
Đảng, Nhà nước về quản lý nhà nước ở lĩnh vực trật tự an toàn xã hội. Mặt khác,
luận văn sử dụng cách tiếp cận liên ngành khoa học xã hội để nghiên cứu.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng chủ yếu một số phương pháp nghiên cứu cụ thể trong
khoa học xã hội như sau:
- Phương pháp phân tích văn bản quy phạm pháp luật, thu thập thông tin,
phân tích tài liệu thứ cấp.
- Phương pháp phân tích logic tổng hợp, khảo sát thực địa, thống kê so
sánh...
- Phương pháp tiếp cận hệ thống cấu trúc...
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu góp phần hệ thống hóa làm rõ một số vấn đề lý luận
6
và cơ sở pháp lý của quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Từ thực tiễn tình hình và đánh giá thực trạng của quản lý nhà nước về trật
tự an toàn xã hội trên địa bàn quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng thời gian qua
để cung cấp luận cứ thực tiễn nhằm đề xuất các giải pháp chủ yếu để nâng cao
Hải Châu.
2.2.1.Công tác ban hành các văn bản và chỉ đạo triển khai thực hiện
2.2.2.Công tác bố trí công chức và tổ chức bộ máy làm công tác quản lý
nhà nước về trật tự, an toàn xã hội
2.2.3.Công tác tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về trật tự, an toàn
xã hội
2.2.4.Công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện pháp luật quản lý nhà nước về
trật tự, an toàn xã hội
2.3. Đánh giá về công tác quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội
Chương 3. Giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về trật
tự, an toàn xã hội trên địa bàn quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng giai đoạn
hiện nay.
3.1. Định hướng và mục tiêu hoàn thiện về quản lý nhà nước về trật tự, an
toàn xã hội trên địa bàn quận Hải Châu giai đoạn đến năm 2030.
3.2. Các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội
trên địa bàn quận Hải Châu giai đoạn đến năm 2030.
8
CHƯƠNG 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI
1.1. Các khái niệm có liên quan
1.1.1. Khái niệm về trật tự, an toàn xã hội
“Trật tự, an toàn xã hội” (TTATXH) là thuật ngữ được sử dụng khá phổ
biến trong đời sống xã hội và chúng được đề cập ở nhiều văn bản quản lý, ở
nhiều tài liệu, sách, bài viết,… Thuật ngữ TTATXH chính thức được sử dụng
thay thế cho thuật ngữ “trật tự trị an” từ những năm 1970 đến nay. Đúng vậy,
Văn kiện Đại hội lần thứ IV của Đảng Cộng sản Việt Nam (năm 1976) đã đề
thừa nhận; đó còn là tình trạng yên ổn, có trật tự, tôn trọng lẫn nhau trong lao
động, sinh hoạt, nghỉ ngơi của mọi người…
Đối với an toàn xã hội, để một xã hội phát triển bình yên và đạt được mức
độ tương đối “an toàn” cho điều kiện sinh tồn của mọi cá nhân trong xã hội đó,
điểm cốt lõi quan trọng là phải đáp ứng đủ các nhu cầu cho sự tồn tại của
họ, đó là quyền được sống, được thụ hưởng ngay cả khi đang ở trong độ tuổi
lao động hay khi không còn sức khỏe để lao động. Có thể hiểu, an toàn xã hội
dùng để chỉ trạng thái vận động và phát triển của xã hội trong một môi trường
ổn định và quản lý được những mâu thuẫn, rủi ro bất ổn nảy sinh ngay trong
quá trình xã hội đó.
Từ cơ sở tiếp cận này cho thấy, tính chỉnh thể của xã hội chỉ có thể đạt
được khi có sự ổn định, an toàn và hài hòa trong cấu trúc xã hội, tạo nên một trật
tự xã hội nhất định. Như vậy, TTATXH tạo dựng cho hệ thống xã hội đạt được
sự ổn định, hoạt động có hiệu quả dưới sự tác động của các yếu tố. Nói cách
khác, TTATXH được xác định là trạng thái duy trì các hoạt động của xã hội đi
vào ổn định, an toàn, có trật tự, kỷ cương. Bởi trật tự, kỷ cương xã hội được xác
lập trên cơ sở của các quy tắc xử sự chung do Nhà nước ban hành (hệ thống các
quy phạm pháp luật) và những giá trị xã hội, chuẩn mực đạo đức, văn hóa truyền
thống được cộng đồng người trong xã hội thừa nhận, tôn trọng, tuân thủ; mà qua
đó mọi người có được cuộc sống yên ổn.
Về thực chất, các hành vi vi phạm TTATXH chính là những hành vi gây
ra làm sai lệch chuẩn mực xã hội. Nếu một khi xã hội không có sự trật tự, kỷ
cương, an toàn thì sẽ rơi vào trạng thái xã hội rối loạn/ hỗn loạn, mâu thuẩn xung
10
đột bùng phát, đời sống xã hội trong trạng thái không yên ổn, người dân sẽ luôn
âu lo, bất an. Đúng vậy, xã hội chỉ có thể ổn định và phát triển khi và chỉ khi
phải chú trọng giữ gìn TTATXH.
chấp hành và điều hành được cấu thành bởi các yếu tố có tính tổ chức để thực
hiện việc thi hành Hiến pháp và pháp luật, được đảm bảo thực hiện chủ yếu bởi
hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước [24].
Trong khuôn khổ luận văn này chủ yếu tiếp cận nghiên cứu quản lý nhà
nước ở nghĩa hẹp, mà cụ thể là quản lý nhà nước về TTATXH. Đối với
TTATXH dưới góc nhìn quản lý lấy mục đích: an ninh xã hội được bảo đảm;
công tác phòng chống tội phạm đạt hiệu quả; trật tự, an toàn giao thông luôn bảo
đảm thông suốt; trật tự công cộng được giữ vững; tệ nạn xã hội được kiềm chế
[7; tr.13-14]. Nên công tác bảo đảm TTATXH gồm nhiều hoạt động: phòng
ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội; giữ gìn trật tự công cộng; .v.v… Trong các hoạt
động đó, nổi lên các nội dung chủ yếu: quản lý hành chính Nhà nước; giữ gìn
trật tự nơi công cộng; giữ gìn trật tự giao thông; đấu tranh phòng chống tội phạm
và tệ nạn xã hội.
Quản lý Nhà nước về TTATXH trước hết nhằm đem lại sự bình yên trong
hoạt động của các cơ quan, các tổ chức xã hội và cá nhân, bảo vệ trật tự pháp
luật và kỷ cương xã hội, bảo đảm thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ công
dân, đấu tranh có hiệu quả với tình trạng phạm tội, với các vi phạm pháp luật và
tệ nạn xã hội. Năm 1998, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm đã đưa ra quan niệm: Quản
lý nhà nước về an ninh quốc gia, TTATXH là hoạt động chấp hành và điều hành
các cơ quan nhà nước được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thi hành luật
nhằm thực hiện trong cuộc sống hàng ngày các chức năng của nhà nước trong
lĩnh vực an ninh quốc gia, TTATXH.[44]
Về thực chất, quản lý Nhà nước về TTATXH gắn liền với một số đặc
điểm chủ yếu, đó là: (1) Một dạng quản lý xã hội mang tính quyền lực Nhà nước
(hoạt động chấp hành và điều hành của các cơ quan Nhà nước) để điều chỉnh các
mối quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người liên quan đến TTATXH;
(2) Sự tác động có tổ chức, có hệ thống theo ý chí của Nhà nước bằng công cụ
pháp luật, các thiết chế có chức năng để điều chỉnh có hiệu lực, hiệu quả đối với
các quan hệ xã hội và hành vi xã hội, tạo môi trường bảo đảm vững chắc cho
thổ. Nên tương ứng ở mỗi cơ quan quản lý có thẩm quyền chung (UBND các
cấp) của một cấp hành chính địa phương thì có một cơ quan chuyên ngành – lĩnh
vực cùng cấp có nhiệm vụ giúp cơ quan quản lý thẩm quyền chung đó thực hiện
việc quản lý TTATXH (ngoài ra, còn có các cơ quan có chức năng liên quan
phối hợp thực hiện). Với UBND cấp tỉnh thì cơ quan chuyên môn là Sở Công an;
13
UBND cấp huyện có Công an huyện; và UBND cấp xã có chức danhTrưởng
Công an cấp xã cùng lực lượng của cấp mình.
* Đối tượng quản lý Nhà nước về trật tự, an toàn xã hội
Đối tượng quản lý Nhà nước về trật tự, an toàn xã hội, đó là tất cả những
tổ chức, cơ quan, các nhóm xã hội, cộng đồng người và những cá nhân tham gia
những mối quan hệ thuộc phạm trù trật tự, an toàn xã hội.
1.2.2. Nội dung quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội
Xuất phát từ mục tiêu của quản lý Nhà nước về TTATXH là nhằm thực
hiện tốt các nhiệm vụ bảo vệ an toàn các cơ quan nhà nước, các tổ chức, bảo vệ
trật tự pháp luật và kỷ cương xã hội; phòng ngừa và ngăn chặn, đấu tranh có hiệu
quả đối với tình trạng phạm tội, tệ nạn xã hội và các hành vi vi phạm pháp luật,
giữ gìn trạng thái xã hội luôn bình yên, an toàn, trật tự, nề nếp kỷ cương... Nên
đối với nội dung quản lý Nhà nước về TTATXH bao gồm:
Một là, Nhà nước hoạch định các văn bản quy phạm pháp luật về
TTATXH và đưa vào tổ chức thực hiện trong thực tiễn đời sống.
Để quản lý Nhà nước về TTATXH, Nhà nước mà trước hết là Quốc hội và
Chính phủ phải xác lập ban hành khung pháp lý về lĩnh vực TTATXH cùng với
các văn bản hướng dẫn thi hành. Nhiệm vụ của hệ thống cơ quan Nhà nước, nhất
là các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương và các cá
nhân người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền là phải thể chế hóa các đạo luật của
Quốc hội, Nghị định, Thông tư… của Chính phủ về TTATXH cùng các văn bản
khai thực hiện pháp luật về TTATXH; (2) Áp dụng pháp luật về TTATXH nhằm
đưa các văn bản quy phạm pháp luật về TTATXH vào điều chỉnh các quan hệ xã
hội trong thực tiễn đời sống.
Hai là, tuyên truyền, giáo dục phổ biến pháp luật về TTATXH.
Tuyên truyền, giáo dục phổ biến pháp luật cũng như hướng dẫn tổ chức
thực hiện pháp luật về lĩnh vực TTATXH lấy mục tiêu nhằm tạo sự chuyển biến
nhận thức, nâng cao ý thức của đội ngũ cán bộ công chức, các cơ quan, tổ chức
và người dân tôn trọng và tuân thủ chấp hành pháp luật về TTATXH.
Công tác tuyên truyền giáo dục, phổ biến pháp luật về TTATXH được
triển khai tiến hành dưới nhiều hình thức. Vấn đề là lựa chọn hình thức tuyên
truyền chuyển tải phải phù hợp với nhóm đối tượng trong thực tiễn, phải xác
định cụ thể mục tiêu, nội dung, biện pháp công cụ, lộ trình thực hiện, hướng vào
mục tiêu chung cần đạt đến là phải tạo được sự chuyển biến căn bản trong nhận
15
thức và hình thành ý thức của cán bộ công chức, các tổ chức và người dân trong
việc tôn trọng và tuân thủ chấp hành pháp luật về TTATXH.
Ba là, xây dựng các lực lượng cán bộ, công chức để triển khai công tác
quản lý nhà nước về TTATXH.
Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng, bởi hiệu quả của công tác quản lý
nhà nước về TTATXH phụ thuộc một cách trực tiếp vào trình độ và khả năng
hoạt động của các lực lượng này trong quá trình triển khai thực hiện. Đúng vậy,
quản lý nhà nước về TTATXH phải thông qua thực tế quá trình triển khai thực
hiện tại cơ quan và địa phương với các nhiệm vụ cụ thể được phân công và phối
hợp. Do đó, cần chú trọng kiện toàn việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức để
triển khai có chất lượng và hiệu quả công tác quản lý nhà nước về TTATXH.
Trong đó, lực lượng cảnh sát quản lý hành chính về TTXH là một lực lượng
nghiệp vụ mũi nhọn trong hệ thống Công an nhân dân, có tổ chức hoạt động
hành, điều hành việc giải quyết những vi phạm về TTATXH. Nên giải quyết
khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về TTATXH là cách thức quan
trọng do cơ quan Nhà nước và các cá nhân có thẩm quyền giải quyết theo đúng
chức năng, nhiệm vụ của mình để đáp ứng các yêu cầu hợp pháp, chính đáng của
người dân trong thực tiễn đời sống.
Thông qua giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về
TTATXH, cơ quan Nhà nước trong chỉ đạo hoạt động điều hành lĩnh vực
TTATXH nhận biết được và thể hiện đầy đủ trách nhiệm của Nhà nước trong
việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân trong đời
sống xã hội. Đồng thời, với quá trình đó là căn cứ để người dân và cộng đồng xã
hội giám sát được quá trình các cơ quan nhà nước tổ chức thực hiện pháp luật ở
lĩnh vực mình đảm nhiệm.
1.2.3. Tầm quan trọng của quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội
Bảo vệ TTATXH có vị trí hệ trọng trong sự nghiệp cách mạng, nhất là
trong bảo vệ Tổ quốc XHCN, nó tác động sâu sắc đến tất cả các lĩnh vực của đời
sống xã hội và quyết định đến việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định chính trị
và phát triển quốc gia theo hướng bền vững, là một chức năng cơ bản của Nhà
nước. Xuất phát từ việc phản ánh về mối quan hệ xã hội, quan hệ cộng đồng
trong phạm vi hành chính lãnh thổ (ở các cấp địa phương và rộng hơn là quốc
gia), TTATXH là hệ thống các quan hệ xã hội được hình thành và điều chỉnh bởi
hệ thống các quy phạm pháp luật của nhà nước, các chuẩn mực đạo đức xã hội
17
trong đời sống cộng đồng của mỗi dân tộc, một quốc gia, nhờ đó, công dân sống
và lao động có tổ chức, kỷ cương, mọi quyền và lợi ích được đảm bảo không bị
xâm hại. Như vậy, vai trò của quản lý Nhà nước công tác bảo đảm TTATXH, đó
là: (1) Gìn giữ trạng thái bình yên, an toàn, có trật tự, kỷ cương của xã hội; (2)
Phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm, tệ nạn và các hành
hóa các quan hệ xã hội làm mục đích, lấy phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp
hóa, hiện đại hóa làm nền tảng, giữ vững sự ổn định chính trị - xã hội, tạo môi
trường thuận lợi cho sự phát triển về mọi mặt của đời sống xã hội, góp phần đắc
lực cho sự nghiệp đổi mới. Nói cách khác, quản lý Nhà nước về TTATXH giành
ưu tiên cho mục tiêu đảm bảo cho các quá trình xã hội, các hoạt động trong đời
sống xã hội diễn ra một cách bình thường, ổn định, an toàn... trên cơ sở tôn trọng
và tuân thủ các quy định của pháp luật và các quy tắc của lối sống văn hóa, đạo
đức cách mạng.
1.3. Phương pháp và nguyên tắc quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã
hội
1.3.1. Phương pháp quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội
- Phương pháp giáo dục thuyết phục:
Việc sử dụng phương pháp giáo dục thuyết phục trong quản lý nhà nước
về TTATXH là việc các cơ quan quản lý nhà nước cùng với lực lượng của mình
tiến hành tổ chức các hoạt động tuyên truyền giáo dục, phổ biến, giải thích và
trình bày minh chứng, hướng dẫn, nêu gương, động viên, khuyến khích,… làm
cho đối tượng quản lý hiểu rõ sự cần thiết của TTATXH để đi đến sự cộng tác,
tự giác tuân thủ chấp hành thực hiện các quy định pháp luật về TTATXH.
Nói cách khác, các cơ quan nhà nước có chức năng thông qua việc sử
dụng phương pháp giáo dục thuyết phục trong quản lý nhà nước về TTATXH để
hình thành lối sống đề cao lợi ích vì cộng đồng, ý thức chấp hành tuân thủ chính
sách pháp luật của Nhà nước của công dân, tạo nên thói quen tác phong sống và
làm việc theo Hiến pháp pháp luật.
Việc giáo dục thuyết phục trong quản lý nhà nước về TTATXH cần được
tiến hành kiên trì và thường xuyên dưới nhiều hình thức đa dạng nhằm hình
thành sự hiểu biết sâu sắc về tri thức pháp luật và lợi ích của nó mang lại khi
hành xử đúng pháp luật, nhằm tăng cường lòng tin vào pháp luật mà hình thành
tác phong thói quen sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.
- Phương pháp kinh tế: