ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ HẢI

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
VỀ TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN CỪ TRONG DẠY HỌC
LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12 Ở TRƯỜNG THPT
THỊ XÃ TỪ SƠN TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

THÁI NGUYÊN - 2020
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ HẢI

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
VỀ TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN CỪ TRONG DẠY HỌC
LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12 Ở TRƯỜNG THPT
THỊ XÃ TỪ SƠN TỈNH BẮC NINH

Ngành: LỊCH SỬ VIỆT NAM
Mã ngành: 8.22.90.13


Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới TS. Nghiêm Thị Hải Yến - người
đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành công
trình nghiên cứu này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Lịch sử, Phòng
Sau đại học của Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã nhiệt tình
giảng dạy, giúp đỡ tôi hoàn thành khoá học.
Cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã khuyến khích động viên tôi
trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2020
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hải

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN .......................................................................................... ii
MỤC LỤC ............................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN ............... iv
MỞ ĐẦU ................................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài ................................................................................... 1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ................................................................... 2
3. Mục đích, đối tượng, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu. ..................... 6
4. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu ......................................... 7
5. Đóng góp của Luận văn ....................................................................... 8
6. Cấu trúc của đề tài ................................................................................ 8

2.1. Mục tiêu tổ chức hoạt động ngoại khóa về Tổng Bí thư Nguyễn Văn
Cừ cho HS trong DHLS ở trường THPT ............................................... 33
2.2. Một số yêu cầu khi thiết kế chủ đề và tổ chức hoạt động ngoại khóa
về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ trong DHLS ở trường THPT ............. 35
2.2.1. Yêu cầu khi xác định mục tiêu tổ chức ........................................ 35
2.2.2. Yêu cầu khi xác định nội dung kiến thức..................................... 36
2.2.3. Yêu cầu khi lựa chọn hình thức và phương pháp tổ chức ........... 37
2.3. Thiết kế những nội dung tìm hiểu về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ
trong tổ chức hoạt động ngoại khóa lịch sử ở trường THPT ................. 38
2.3.1. Tiếp cận, khai thác tài liệu về Tổng bí thư Nguyễn Văn Cừ cho bài
học lịch sử .............................................................................................. 38
2.3.2. Những nội dung về Tổng bí thư Nguyễn Văn Cừ được sử dụng
trong hoạt động ngoại khóa lịch sử lớp 12, ở trường THPT .................. 39
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2......................................................................... 51
Chương 3: HÌNH THỨC, PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT
ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN CỪ CHO
HS LỚP 12 TRONG DHLS VIỆT NAM Ở TRƯỜNG THPT ........ 53
3.1. Hình thức, phương pháp hoạt động ngoại khóa .............................. 53
3.1.1. Đọc sách lịch sử về Tổng Bí Thư Nguyễn Văn Cừ ..................... 53
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




3.1.2. Hướng dẫn học sinh tìm hiểu kiến thức lịch sử về Tổng Bí Thư
Nguyễn Văn Cừ trên mạng Internet ....................................................... 56
3.1.3. Thi kể chuyện lịch sử về Tổng Bí Thư Nguyễn Văn Cừ ............. 58
3.1.4. Nói chuyện lịch sử về Tổng Bí Thư Nguyễn Văn Cừ ................. 60
3.1.5. Thi tìm hiểu và triển lãm hình ảnh về Tổng Bí Thư Nguyễn Văn
Cừ ........................................................................................................... 63


HS

Lịch sử địa phương

LSĐP

Phương pháp dạy học lịch sử

PPDHLS

Sách giáo khoa

SGK

Thực nghiệm sư phạm

TNSP

Tích hợp liên môn

THLM

Trải nghiệm sáng tạo

TNST

Trung học cơ sở

THCS

đề “Tổ chức hoạt động ngoại khóa về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ trong dạy
học Lịch sử Việt Nam lớp 12 ở trường THPT Thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh”
làm đề tài cho luận văn thạc sĩ của mình.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
2.1. Những công trình về lí luận dạy học
Cuốn “Những cơ sở lí luận của việc DH”, tập 1 (1971), Rutxo nhấn
mạnh “Đồ vật, đồ vật - hãy đưa ra đồ vật. Tôi không ngừng nhắc đi, nhắc lại
rằng chúng ta lạm dụng quá mức lời nói. Bằng cách giảng dạy ba hoa, chúng
ta chỉ tạo nên những con người ba hoa”, ông đã đề cao các hoạt động thực
hành, thực nghiệm sẽ có tác dụng to lớn trong việc giáo dục trí tuệ và nhân
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




cách cho HS.
Cuốn sách “Chuẩn bị giờ học Lịch sử như thế nào?” của N.G. Đai - ri
(Tài liệu dịch), các tác giả nêu ra ý kiến thay từ “công tác ngoại khóa” bằng từ
“hoạt động ngoài lớp”. Từ đó, đề xuất một số nội dung cơ bản của hoạt động
ngoài lớp trong dạy học lịch sử.
Như vậy, các nhà giáo dục lịch sử nước ngoài đã rất coi trọng hoạt động
ngoại khóa trong DH. Các tác giả đã đưa ra cách phân loại nội dung và các hình
thức hoạt động ngoại khóa góp phần nâng cao chất lượng dạy - học lịch sử trong
nhà trường phổ thông. Ở nước ta, Bác Hồ đã nhiều lần yêu cầu thầy cô giáo
phải chú ý giáo dục nhiều mặt cho học sinh: đức, trí, thể, mĩ. Trong “Thư gửi
Hội nghị cán bộ phụ trách nhi đồng toàn quốc” ngày 25/08/1950, Bác yêu cầu:
“Trong lúc học cũng cần làm cho các cháu vui, trong lúc vui cũng cần làm cho
các cháu học.Ở trong nhà trường, trong xã hội, các cháu đều vui, đều học.”
Trong các cuốn “Giáo dục học” của Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt, Nxb
Giáo dục, 1987; “Giáo dục học đại cương” của Phạm Viết Vượng - Đặng Vũ

rèn luyện năng lực thực hành cho học sinh”
Tác giả Phan Ngọc Liên - Nguyễn Đình Kỳ trong “Đổi mới việc dạy học
lịch sử, học sinh là trung tâm” đã đề cập đến một số khía cạnh của hoạt động
ngoại khóa nhằm nâng cao chất lượng bài học lịch sử ở nhà trường phổ thông.
Bên cạnh đó, vấn đề này còn được đề cập đến nhiều trên các tạp chí
trong nhiều bài viết có giá trị góp phần làm phong phú những vấn đề lý luận
và thực tiễn của công tác ngoại khóa lịch sử.
Có thể nói, các tài liệu về giáo dục học, tâm lí học và phương pháp dạy
học nói chung trong và ngoài nước mặc dù được thể hiện qua các ngôn từ và
cách diễn đạt khác nhau nhưng đều có chung một nội dung là đề cao vai trò
và sự cần thiết của việc thực hiện hoạt động ngoại khóa trong DH.
2.2. Những công trình nghiên cứu về cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ:
Cố Tổng Bí Thư Nguyễn Văn Cừ là nhà lãnh đạo kiệt xuất mẫu mực của
Đảng ta. Tuy nhiên chưa có nhiều công trình nghiên cứu sâu sắc, toàn diện về
thân thế, cuộc đời, những đóng góp của Tổng bí thư. Qua khảo cứu, người viết
đề tài nhận thấy những tài liệu liên quan đến cố Tổng Bí Thư Nguyễn Văn Cừ
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




còn ít, đó là thiệt thòi đối với thế hệ trẻ trên quê hương Bắc Ninh. Về Tổng Bí
Thư có một số đầu sách, còn chủ yếu là những bài viết ngắn gọn trên các trang
web điện tử tập trung làm rõ tấm gương đạo đức Nguyễn Văn Cừ như:
Cuốn sách Nguyễn Văn Cừ nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và cách
mạng Việt Nam, hồi kí, NXB chính trị Quốc gia, Hà Nội 2002. Cuốn sách tập
trung làm rõ vai trò to lớn, những tư tưởng tiến bộ của Nguyễn Văn Cừ trên
cương vị là Tổng Bí Thư của Đảng.
Nguyễn Văn Cừ - một số tác phẩm, NXB chính trị Quốc gia , Hà Nội
2010. Cuốn sách tập trung một số các tác phẩm của Nguyễn Văn Cừ, những

THPT hiện hành. Tìm ra hướng đi hiệu quả nhất cho việc đổi mới phương pháp
dạy học môn Lịch sử hiện nay, đặc biệt là giảng dạy lịch sử địa phương trong
chương trình lịch sử THPT. Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm dạy học lịch sử địa
phương của bản thân cùng đồng nghiệp. Qua đó giáo viên và các đơn vị tổ
chuyên môn Lịch sử tham khảo, bổ sung, sáng tạo không ngừng, nâng cao năng
lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm. Từ đó áp dụng trong thực tiễn giảng dạy
cả chính khóa và nội khóa để hướng dẫn học sinh, hình thành cho các em kĩ
năng và phương pháp học bộ môn theo hình thức trải nghiệm sáng tạo và tích
hợp liên môn.
3.2. Đối tượng
Hoạt động ngoại khóa về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ trong DHLS Việt
Nam cho HS lớp 12, ở trường THPT Thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh.
3.3. Nhiệm vụ:
Để đạt được mục đích trên, đề tài cần giải quyết các nhiệm vụ sau:
- Khảo sát thực trạng việc tổ chức hoạt động ngoại khóa trong dạy học
lịch sử ở trường phổ thông nói chung và về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ nói
riêng.
- Tìm hiểu nội dung, chương trình SGK để xác định các chủ đề về Tổng
Bí thư Nguyễn Văn Cừ trong tổ chức hoạt động ngoại khóa lịch sử cho học
sinh ở trường THPT.
- Đề xuất các hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa về
Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ cho học sinh trong DHLS Việt Nam lớp 12, ở
trường THPT, góp phần nâng cao chất lượng DHLS ở trường THPT.
- Thực nghiệm sư phạm hình thức tổ chức thi tìm hiểu và triển lãm hình
ảnh về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ cho học sinh như đã đề xuất trong Luận
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN





Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




tại trường THPT Thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh. Điều tra, khảo sát sự nhận thức,
thái độ của học sinh sau khi tiến hành tổ chức cuộc thi tìm hiểu và triển lãm
hình ảnh để khẳng định kết quả thực tiễn của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa
Lịch sử ở trường THPT.
- Sử dụng PP toán học thống kê, tập hợp và xử lí số liệu đã thu được để
phân tích, nhận xét, rút ra kết luận và nêu kiến nghị.
5. Đóng góp của Luận văn
- Tiếp tục làm rõ vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động ngoại
khóa trong DHLS ở trường THPT nói chung về Tổng Bí thư Nguyễn Văn
Cừ nói riêng.
- Cung cấp thêm các số liệu điều tra, khảo sát về thực trạng tổ chức
hoạt động ngoại khóa trong DHLS ở trường THPT nói chung và về Tổng Bí
thư Nguyễn Văn Cừ nói riêng.
- Xây dựng, thiết kế các chủ đề về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, đồng
thời đề xuất các hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa về Tổng
Bí thư Nguyễn Văn Cừ cho HS trong DHLS ở trường THPT.
6. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn cấu
trúc gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc tổ chức hoạt động ngoại
khóa về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ trong DHLS ở trường THPT.
Chương 2: Xác định yêu cầu và thiết kế các chủ đề về Tổng Bí thư
Nguyễn Văn Cừ trong tổ chức hoạt động ngoại khóa Lịch sử Việt Nam lớp 12,
ở trường THPT.
Chương 3: Hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa về

trường gia đình và xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chức của các nhà giáo dục,
qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, phẩm chất nhân cách, các năng lực…, từ
đó tích lũy kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo của cá
nhân mình.
- Khái niệm giáo dục qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo
Là phương pháp dạy học cho học sinh tiếp xúc trực tiếp với các buổi tham quan,
dã ngoại ở di tích, nhà thờ, các buổi ngoại khóa, các cuộc thi tìm hiểu… nhằm
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




giáo dục học sinh truyền thống yêu nước, tự hào dân tộc . Qua đó giáo dục các
em ý thức bảo vệ di sản, phát triển trí tuệ, rèn luyện kỹ năng sống đồng thời
góp phần đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện đa dạng hóa hình thức tổ
chức dạy học.
- Khái niệm dạy học tích hợp liên môn
Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên
quan đến hai hay nhiều môn học. "Tích hợp" là nói đến phương pháp và mục
tiêu của hoạt động dạy học còn "liên môn" là đề cập tới nội dung dạy học. Đã
dạy học "tích hợp" thì chắc chắn phải dạy kiến thức "liên môn" và ngược lại,
để đảm bảo hiệu quả của dạy liên môn thì phải bằng cách và hướng tới mục
tiêu tích hợp.
1.1.2.Tầm quan trọng của dạy học lịch sử địa phương
Lịch sử địa phương và lịch sử dân tộc có một mối quan hệ biện chứng
không thể tách rời, nằm trong cặp phạm trù "cái chung và cái riêng".Tri thức
lịch sử địa phương là biểu hiện cụ thể, sinh động và đa dạng của tri thức lịch sử
dân tộc. Lịch sử địa phương là một bộ phận cấu thành lịch sử dân tộc. Nói cách
khác, lịch sử dân tộc được hình thành trên nền tảng khối lượng tri thức lịch sử
địa phương đã được khái quát và tổng hợp ở mức độ cao. Chúng ta đều biết

Chúng ta đã nhận thức rõ vị trí, ý nghĩa của bài học lịch sử địa phương.
Bài học càng có tác dụng khi được hỗ trợ bằng các hoạt động trải nghiệm sáng
tạo và tích hợp liên môn, một hình thức tổ chức dạy học ở trường phổ thông.
Trong công tác TNST và tích hợp liên môn, hoạt động của thầy và trò được tiến
hành chủ yếu ngoài giờ học trên lớp, nhưng nội dung và chủ đề hoạt động phải
đạt được mục đích giáo dưỡng, giáo dục, phát triển như ở bài học trên lớp,
nhưng được thực hiện trên cơ sở và phương tiện khác. Nhiệm vụ của hoạt động
TNST mang tính tổng hợp, làm sâu sắc và phong phú kiến thức của học sinh
về các mặt khác nhau của cuộc sống xã hội, góp phần gây hứng thú trong học
tập lịch sử.
Vì vậy, dạy học lịch sử địa phương theo hướng trải nghiệm sáng tạo và
tích hợp liên môn tuy là hoạt động chủ yếu ngoài lớp, nhưng công tác TNST có
tác dụng như một bài nội khóa trong việc giáo dưỡng, giáo dục và phát triển
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




học sinh. Một cách cụ thể, hoạt động TNST và tích hợp liên môn trong dạy học
lịch sử địa phương chú ý đến việc làm phong phú kiến thức, giáo dục tình cảm,
đạo đức phẩm chất của học sinh, giáo dục tinh thần tập thể, ý thức cộng đồng
trách nhiệm, yêu thích lao động, rèn luyện tính kỷ luật và tinh thần tương thân
tương ái.
Dạy học lịch sử địa phương theo hướng trải nghiệm sáng tạo và tích hợp
liên môn còn có tác dụng giáo dục lớn đối với học sinh. Dạy học tích hợp là
định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn để học sinh biết huy
động tổng hợp kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm giải
quyết các nhiệm vụ học tập, đời sống; thông qua đó hình thành những kiến
thức, kĩ năng mới; phát triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng lực
giải quyết vấn đề trong học tập và trong thực tiễn cuộc sống.Trong hoạt động

chương trình chính thức của nhà trường, thường được tiến hành trong lớp học.
- Ngoại khóa: Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng (2001) của Nguyễn
Như Ý (chủ biên): “Ngoại” có nghĩa là bên ngoài khoảng thời gian hoặc không
gian không có hạn định.Theo đó, Ngoại khóa là môn học hoặc hoạt động giáo
dục ngoài giờ, ngoài chương trình chính thức, nhưng vẫn có mối quan hệ với
“nội khóa”. Như vậy, “Ngoại khóa” là hoạt động giáo dục nằm ngoài chương
trình chính thức nhằm bổ sung cho chương trình chính thức và thường được
tiến hành bên ngoài lớp học.
Tổ chức hoạt động và tổ chức hoạt động ngoại khóa.
- Tổ chức: Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng (2001) của Nguyễn Như
ý (chủ biên), là một trong những hoạt động cơ bản của con người nói chung,
hoạt động dạy học nói riêng. Theo đó: “Tổ chức là tiến hành một công việc
theo cách thức, trình tự nào; là sự sắp xếp, bố trí thành các bộ phận để cùng
thực hiện một nhiệm vụ hoặc cùng một chức năng chung”.
Theo Từ điển Tiếng Việt (2002) của Hoàng Phê (chủ biên): “Tổ chức là
những gì cần thiết để tiến hành một hoạt động nào đó nhằm có hiệu quả tốt
nhất”. Như vậy, tổ chức hiểu theo nghĩa chung nhất chính là sự tập hợp, sắp
xếp một nhóm người cùng thực hiện một nhiệm vụ chung để đạt được mục
đích đã đề ra.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




- Hoạt động: Theo Từ điển Tiếng Việt (2002) của Hoàng Phê (chủ biên):
“ Hoạt động là tiến hành những việc làm có quan hệ với nhau chặt chẽ
nhằm một mục đích nhất định trong đời sống xã hội”
Có thể hiểu, “Tổ chức hoạt động”: là quá trình hình thành những cấu
trúc quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức, thực
hiện phân công lao động khoa học, phối hợp, điều phối các nguồn lực, vật lực

kiện, những số liệu, ngày tháng, tên đất, tên người… khô khan, buồn chán
bằng cách thầy trò “đọc - chép” lại trong SGK ở trên lớp thì kết quả đạt được
sẽ không cao. Vì vậy để nâng cao hiệu quả dạy, học lịch sử ở trường phổ
thông, ngoài việc cung cấp tri thức qua bài học trên lớp, GV còn phải giúp HS
tiến hành những hình thức, phương pháp tự học như: đọc sách lịch sử, kể
chuyện lịch sử, thi tìm hiểu và triển lãm hình ảnh lịch sử, trao đổi thảo luận,
dạ hội lịch sử, tham quan di tích, bảo tàng, tổ chức trò chơi lịch sử…Qua
những hoạt động này, HS tiếp thu được tri thức lịch sử dễ dàng hơn, đồng thời
còn góp phần phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài
năng sáng tạo của học sinh, đáp ứng những yêu cầu đa dạng của xã hội đối với
thế hệ trẻ.
1.1.5. Vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa trong DHLS ở
trường THPT
Vai trò đối với HS:
Theo các nhà nghiên cứu tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm, ở
lứa tuổi học sinh trung học phổ thông (từ 15 - 18 tuổi) các em đã bắt đầu
bước vào lứa tuổi đầu thanh niên, đang có những thay đổi lớn về mặt tâm lý
và sinh lý. Đó là sự phát triển nhanh về thể lực, trong đó hệ thần kinh có
những thay đổi quan trọng do cấu trúc bên trong của não phức tạp và chức
năng của não phát triển. Sự phát triển tự ý thức là một đặc điểm nổi bật trong
sự phát triển nhân cách của thanh niên mới lớn.
Hoạt động học tập của học sinh THPT khác rất nhiều so với hoạt động
học tập của học sinh THCS. Sự khác nhau cơ bản không phải chỉ ở chỗ nội
dung học tập ngày một sâu hơn, mà còn ở chỗ hoạt động học tập của học sinh
THPT đòi hỏi tính năng động và tính độc lập ở mức độ cao hơn nhiều. Trình
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN








vận dụng những hiểu biết của mình vào thực tiễn cuộc sống. Dưới sự hướng
dẫn của GV thông qua việc tổ chức hoạt động ngoại khóa, HS sẽ được rèn luyện
tính kiên trì, nhẫn nại, trách nhiệm trong học tập và các kĩ năng như: tri giác tài
liệu, quan sát tư liệu hình ảnh, phát triển khả năng nhận thức và năng khiếu cho
HS như: đóng kịch, kể chuyện, vẽ, làm báo tường, tranh cổ động…Ở trường
phổ thông, để thực hiện nhiệm vụ truyền đạt tri thức cho học sinh có rất nhiều
hình thức tổ chức dạy học trong đó hình thức lên lớp là hình thức dạy học cơ
bản nhưng không phải là duy nhất mà còn có nhiều hình thức ngoài lớp bổ ích
và lí thú. Ngoại khóa lịch sử là một hình thức tổ chức dạy học ở trường phổ
thông, tuy là hoạt động ngoài lớp nhưng công tác ngoại khóa vẫn có tác dụng
như một bài nội khóa trong việc giáo dưỡng, giáo dục và phát triển toàn diện
học sinh.
Về giáo dưỡng:
Trước hết, ngoại khóa lịch sử góp phần củng cố, bồi dưỡng làm phong
phú, sâu sắc toàn diện kiến thức lịch sử cho học sinh. Ở trường phổ thông,
chương trình lịch sử đã cung cấp cho các em những kiến thức cơ bản gồm: sự
kiện, niên đại, nhân danh, địa danh, khái niệm,quy luật, bài học…nhưng kiến
thức lịch sử thì vô cùng phong phú bởi “lịch sử chính là cuộc sống”. Do đó
phải có điều kiện tìm hiểu thêm ngoài giờ học thì học sinh mới nắm chắc, hiểu
và nhớ lâu những kiến thức trong giờ nội khóa.
Ví dụ, trong học tập lịch sử, đặc biệt học chương “Việt Nam (1930 - 1945),
ngoài các tiết học nội khóa, nếu học sinh được đọc thêm các cuốn như: Hội nghị
Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương và cuốn viết về Tổng Bí
thư Nguyễn Văn Cừ, được xem phim ảnh, triển lãm, tham quan bảo tàng quân
đội…thì chắc chắn rằng kiến thức của học sinh sẽ được phong phú hơn, sâu sắc
hơn và hứng thú học tập cũng được nâng cao hơn. Bởi khi được xem phim ảnh,
triển lãm, từ đó các em cảm thấy mình được sống trong không khí của thời cuộc