THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN NIÊM YẾT TẠI CÔNG
TY CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN BẢO VIỆT
2.1. Khái quát về Công ty Chứng khoán Bảo Việt
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) là công ty chứng khoán đầu
tiên được thành lập tại Việt Nam với cổ đông sáng lập là Tổng Công ty Bảo hiểm
Việt Nam (Bảo Việt) trực thuộc Bộ Tài chính; chính thức được hoạt động kể từ ngày
26/11/1999 theo Giấy phép hoạt động số 01/GPHĐKD do Uỷ ban Chứng khoán Nhà
nước cấp với vốn điều lệ ban đầu là 43 tỷ đồng.
Ngày 28/11/2005, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 310/2005/QD-
TTG phê duyệt đề án cổ phần hóa Tổng Công ty Bảo hiểm Việt Nam và thí điểm
thành lập Tập đoàn Tài chính - Bảo hiểm Bảo Việt, theo đó Công ty Cổ phần Chứng
khoán Bảo Việt trở thành một thành viên của Tập đoàn Tài chính - Bảo hiểm Bảo
Việt. Năm 2005, thông qua việc chi trả cổ tức bằng cổ phiếu cho cổ đông, vốn điều
lệ của công ty tăng từ 43 tỷ đồng lên 49,45 tỷ đồng, và đến tháng 09/2006, vốn điều
lệ của BVSC là 150 tỷ đồng.
BVSC là công ty cổ phần có tư cách pháp nhân, hạch toán độc lập, có con
dấu riêng và làm nghĩa vụ với nhà nước. Cơ cấu cổ đông và tỷ lệ sở hữu của Công
ty hiện nay là: Tổng Công ty Bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt) là 73% và các cổ đông
thể nhân (trên 1400 cổ đông) là 27%.
Qua gần 8 năm xây dựng và phát triển, BVSC đã khẳng định được vị thế lớn
mạnh của mình trên thị trường, quy mô hoạt động cũng không ngừng được mở
rộng. Năm 2006 là năm ghi nhận những sự kiện trọng đại đối với quá trình phát
triển của BVSC. Ngày 13/10/2006, BVSC được trao giải Nhãn hiệu cạnh tranh cấp
quốc gia trong đợt bình trọn Nhãn hiệu Cạnh tranh - Nổi tiếng Quốc gia lần thứ I
do Hội sở hữu Trí tuệ Việt Nam tổ chức. Cũng trong năm 2006, thương hiệu BVSC
đã được bình chọn là Thương hiệu Việt Uy tín Chất lượng do các thành viên Mạng
Thương hiệu Việt bình chọn. Sự kiện quan trọng nhất trong năm, đánh dấu bước
chuyển mình mạnh mẽ của BVSC là việc Công ty tăng Vốn điều lệ lên 150 tỷ đồng
và chính thức đưa cổ phiếu lên giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán tập trung,
thực sự trở thành một công ty đại chúng trong bối cảnh Việt Nam đã chính thức hội
giới; bộ phận tự doanh thực hiện nghiệp vụ tự doanh và bộ phận phân tích
thực hiện nghiệp vụ phân tích.
• Khối văn phòng bao gồm: bộ phận Phát triển kinh doanh thực hiện nghiên
cứu phát triển sản phẩm, quan hệ quốc tế thực hiện hoạt động marketing và
PR; bộ phận Kế hoạch - Tổng hợp thực hiện công tác hành chính tổng hợp,
quản trị văn phòng, quản trị nhân sự, tổng hợp kế hoạch; bộ phận kế toán
thực hiện công tác tài chính kế toán; bộ phận Dịch vụ khách hàng cung cấp
các dịch vụ tiện ích hỗ thợ khách hàng; bộ phận IT thực hiện công tác tin
học, quản trị hệ thống.
BẢNG 2.1: SƠ ĐỒ TỔ CHỨC BỘ MÁY BVSC
Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty như sau:
Đại hội đồng cổ đông: Đại hội đồng cổ đông là cơ quan quyền lực cao nhất
của Công ty, bao gồm tất cả các cổ đông có quyền biểu quyết và người được cổ
đông ủy quyền.
Hội đồng Quản trị: Hội đồng Quản trị do Đại hội đồng cổ đông bầu ra, là cơ
quan quản lý cao nhất của Công ty, có nghĩa vụ quản trị Công ty giữa 2 kỳ đại hội.
Hiện tại Hội đồng Quản trị của Công ty gồm có 5 thành viên, nhiệm kỳ của Hội
đồng Quản trị và của mỗi thành viên là 3 năm.
Ban Kiểm soát: Ban Kiểm soát do Đại hội đồng cổ đông bầu ra, có nhiệm vụ
kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ trong quản trị và điều hành hoạt động kinh doanh,
các báo cáo tài chính của Công ty. Hiện tại Ban Kiểm soát Công ty gồm có 3 thành
viên, nhiệm kỳ của Ban Kiểm soát và của mỗi thành viên là 3 năm.
Ban Tổng Giám đốc: Ban Tổng Giám đốc do Hội đồng Quản trị bổ nhiệm, có
nhiệm vụ tổ chức điều hành và quản lý mọi hoạt động kinh doanh của Công ty theo
chiến lược và kế hoạch kinh doanh hàng năm đã được Đại hội đồng cổ đông và Hội
đồng quản trị thông qua. Giám đốc là người đại diện trước pháp luật của Công ty,
thành viên ban Giám đốc có nhiệm kỳ là 3 năm.
2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty chứng khoán Bảo Việt
Khái quát về kết quả hoạt động của các nghiệp vụ
Với vốn điều lệ là 150 tỷ đồng, BVSC được thực hiện tất cả các loại hình
PHÒNG TỰ DOANH
PHÒNG TỰ DOANH
PHÒNG GIAO DỊCH
PHÒNG GIAO DỊCH
PHÒNG PHÂN TÍCH
PHÒNG PHÂN TÍCHVÀ TƯ VẤN ĐẦU TƯ
VÀ TƯ VẤN ĐẦU TƯ
PHÒNG TƯ VẤN
PHÒNG TƯ VẤN
BAN
BAN
TỔNG GIÁM ĐỐC
TỔNG GIÁM ĐỐC
BAN KIỂM SOÁT
BAN KIỂM SOÁT
HỘI ĐỒNG
HỘI ĐỒNG
QUẢN TRỊ
QUẢN TRỊ
ĐẠI HỘI ĐỒNG
ĐẠI HỘI ĐỒNG
CỔ ĐÔNG
CỔ ĐÔNG
doanh nghiệp, đặc biệt là tư vấn cổ phần hoá và thực hiện bán đấu giá cổ phần.
Chi tiết tình hình thực hiện các nghiệp vụ như sau:
Phương Đông, BIDV... để cung cấp các dịch vụ tiện ích cho khách hàng như cho
vay cầm cố chứng khoán, cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán và cổ tức, cho
vay hỗ trợ kinh doanh chứng khoán niêm yết. Bên cạnh đó BVSC luôn có sự điều
chỉnh linh hoạt, kịp thời chính sách phí giao dịch cho phù hợp với điều kiện thị
trường (khi thị trường trầm lắng thì điều chỉnh giảm phí thấp hơn khi thị trường sôi
động) nên đã thu hút được đông đảo người đầu tư đến với Công ty.
Hoạt động tư vấn
• Tư vấn chuyển đổi hình thức sở hữu doanh nghiệp
Đây là dịch vụ tư vấn từ khâu xử lý tài chính, hỗ trợ tái cấu trúc vốn trước và
sau khi chuyển đổi, định giá doanh nghiệp và định giá chứng khoán phát hành -
bao gồm tư vấn cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước, cổ phần hóa doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và chuyển công ty TNHH thành công ty cổ phần.
Hoạt động tư vấn chuyển đổi doanh nghiệp đã được BVSC triển khai một cách
đồng bộ và trọn gói từ các khâu xác định giá trị doanh nghiệp, xây dựng phương án
kinh doanh, tái cơ cấu tài chính và xác định quy mô vốn thích hợp, lập phương án
chuyển đổi, xây dựng phương án sắp xếp lao động, tổ chức đấu giá bán cổ phần
cho đến khâu tổ chức đại hội cổ đông thành lập và tư vấn quản trị công ty cổ
phần ...
Ngay từ năm 2002 - 2003, BVSC đã thực hiện chiến lược phát triển là lấy
hoạt động tư vấn làm nền tảng, trong đó chú trọng lĩnh vực tư vấn tài chính doanh
nghiệp và tư vấn chuyển đổi, từ đó xây dựng hệ thống khách hàng ngay từ khâu
chuyển đổi hình thức sở hữu sang công ty cổ phần và đã khẳng định vị thế của
BVSC trên thị trường, thúc đẩy các hoạt động kinh doanh khác cùng phát triển.
Trong mỗi khâu thực hiện của quá trình chuyển đổi, BVSC luôn tuân thủ các chủ
trương, đường lối chính sách của Nhà nước để triển khai một cách thận trọng, hiệu
quả và theo một quy trình chuẩn mực thống nhất. Với hướng đi đúng đắn này, khi
tiến trình cổ phần hoá các doanh nghiệp được đẩy mạnh tại tất cả các Bộ, ngành và
địa phương, trong năm 2005 BVSC đã đạt được nhiều thành công trong mảng tư
vấn cổ phần hoá với việc ký kết và thực hiện trên 185 hợp đồng tư vấn với các
doanh nghiệp chuyển đổi, đạt doanh thu trên 4 tỷ đồng tăng hơn 140% so với năm
hành chứng khoán huy động vốn cho các doanh nghiệp, BVSC đã thực hiện thành
công trên cả thị trường chứng khoán tập trung và phi tập trung từ việc tư vấn phát
hành trái phiếu chuyển đổi cho Công ty Cổ Phần Công nghệ thông tin EIS, cổ phần
phổ thông cho Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhà Rồng, Công ty Cổ phần Chế biến
thực phẩm Kinh đô Miền Bắc, Công ty Cổ phần Xây lắp Bưu điện Hà Nội, Công ty
Cổ phần Dây và Cáp điện Taya, Công ty Cổ phần Kinh Đô, Công ty Cổ phần Cơ
điện lạnh REE, Công ty Cổ phần Văn hoá Phương Nam, Công ty Cổ phần Gas
Petrolimex, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam,... và nhiều doanh nghiệp khác.
Năm 2007, BVSC tiếp tục triển khai tư vấn tài chính và tư vấn phát hành
cho các doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Tập đoàn công nghệ CMC, Công ty
Cổ phần Alphanam, Công ty Cổ phần Xây dựng số 2, Công ty Cổ phần Sông Đà
10…Trong những năm tiếp theo, phát huy những kết quả đạt được nói trên, BVSC
sẽ chú trọng đến mảng hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp và phát hành, xây
dựng một quy trình chuẩn mực nhằm cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính chất
lượng cao, tư vấn sáp nhập, giải thể, mua bán doanh nghiệp ... để có thể nhanh
chóng thích ứng và hội nhập với thị trường tài chính hiện đại trong khu vực cũng
như trên thế giới.
• Tư vấn niêm yết chứng khoán
Đây là dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp điều chỉnh cơ cấu vốn, chuẩn hóa các
điều kiện theo đúng tiêu chuẩn quy định, xác định giá niêm yết, soạn thảo hồ sơ tài
liệu và thực hiện các thủ tục đăng ký niêm yết theo đúng quy định pháp luật. Với
dịch vụ tư vấn niêm yết chứng khoán, BVSC đã tư vấn thành công nhiều doanh
nghiệp lên niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.Hồ Chí Minh như Hacisco,
Gilimex, Bao bì Bỉm Sơn, Kinh Đô, Kinh Đô miền Bắc, Dược Hậu Giang, Vipco,
Vincom ...;
• Tư vấn quản trị doanh nghiệp
Xây dựng Điều lệ tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp, các quy chế điều
chỉnh hoạt động của HĐQT, Ban Giám đốc, Ban Kiểm soát và quy trình công bố
thông tin đại chúng, tư vấn tổ chức đại hội đồng cổ đông và những vấn đề liên
quan đến quản trị công ty cổ phần... Đây là dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp được
bảo lãnh phát hành và đại lý phát hành đạt trên 32 tỷ đồng tăng trên 300% so với
năm 2005. Với kết quả đạt được như vậy BVSC vinh dự là đơn vị dẫn đầu về bảo
lãnh phát hành cổ phiếu với thị phần khoảng 70%.
Tính từ đầu năm 2007 đến hết quý 3, BVSC đã tiến hành nhiều đợt BLPH
như BLPH cho Công ty Cổ phần Đại lý liên hiệp vận chuyển với giá trị bảo lãnh
600 tỷ đồng, BLPH cho Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam với giá trị bảo lãnh 1.100
tỷ đồng, BLPH chứng chỉ quỹ cho Công ty Liên doanh quản lý quỹ Việt Nam với
giá trị bảo lãnh 1.000 tỷ đồng, đồng BLPH cho Công ty Cổ phần HAPACO với giá
trị bảo lãnh 80 tỷ đồng, ... .
Đối với nghiệp vụ BLPH trái phiếu, trong năm vừa qua BVSC tiếp tục mở
rộng quy mô bảo lãnh và đã thực hiện thành công nhiều đợt bảo lãnh phát hành trái
phiếu Chính phủ, trái phiếu đô thị, và trái phiếu doanh nghiệp tổng giá trị bảo lãnh
lên đến 1.575 tỷ đồng. Đặc biệt là trong năm 2006 vừa qua BVSC đã thực hiện tư
vấn và BLPH thành công cho đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp cho Tổng
Công ty Điện lực Việt Nam (EVN) với tổng giá trị phát hành là 600 tỷ đồng. Sự
thành công của đợt BLPH này không những góp phần nâng cao uy tín của BVSC,
mặt khác nó còn là tiền đề quan trọng để BVSC tiếp tục mở rộng hoạt động BLPH
trái phiếu doanh nghiệp trong thời gian tới.
Đối với hoạt động đại lý phát hành - đấu giá bán cổ phần, với năng lực, kinh
nghiệm thực tế đã triển khai tổ chức đấu giá bán cổ phần cho hàng trăm doanh
nghiệp trong những năm qua, bước sang năm 2008, BVSC tiếp tục được các Bộ,
Tổng Công ty, UBND các tỉnh, thành phố tin tưởng lựa chọn là đơn vị trung gian
triển khai đấu giá bán cổ phần cũng như tư vấn tổ chức bán đấu giá cổ phần qua Sở
Giao dịch Chứng khoán, TTGDCK cho các DNNN cổ phần hoá và các doanh
nghiệp bán tiếp phần vốn Nhà nước.
Năm 2007, BVSC cũng tiếp tục tư vấn đấu giá bán cổ phần cho Tổng Công
ty Bảo hiểm Việt Nam, Công ty Vận tải biển Việt Nam (VOSCO)… và nhiều
doanh nghiệp khác.
Hoạt động tự doanh
Hoạt động tự doanh là điều kiện song song bắt buộc phải có để Công có
nhượng theo sự ủy quyền của tổ chức phát hành, đóng vai trò trung gian là đại
diện quyền lợi cho người sở hữu trái phiếu, đảm bảo an toàn trong dịch vụ
chuyển nhượng quyền sở hữu chứng khoán cho những người đầu tư.
Mặt khác, trước tác động của việc Bộ Tài chính ban hành Văn bản bãi bỏ
ưu đãi thuế TNDN đối với các doanh nghiệp niêm yết dẫn đến làn sóng các
doanh nghiệp thực hiện niêm yết cổ phiếu trên thị trường tập trung vào những
tháng cuối năm 2006. Chính yếu tố này đã làm gia tăng lượng hàng hoá lưu ký
cho Công ty, làm cho doanh thu hoạt động lưu ký trong năm 2006 đạt xấp xỉ 500
triệu đồng, tăng 272% so với năm 2005.
Đấu giá bán cổ phần
Là tổ chức trung gian bán đấu giá, BVSC giúp doanh nghiệp xây dựng
phương án bán cổ phần, quy chế tổ chức bán đấu giá và chuẩn bị các nội dung
công bố thông tin, các hồ sơ khác có liên quan đến việc tổ chức bán đấu giá, tính
toán xác định mức giá khởi điểm theo các phương pháp định giá tiên tiến, phù
hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, thực tiễn thị trường và