Những nguyên tắc và chuẩn mực đạo đức đối với Thanh, thiếu niên, nhi đồng
1.Trẻ em như búp trên cành,
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan,
Trẻ con, Tháng 9-1941, sđd, t.3, tr. 203.
... Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là
mùa xuân của xã hội.
Vậy qua năm mới, các cháu phải xung phong thực hành “đời sống mới”
Đời sống mới là:
- Hăng hái, kiên quyết, không sợ khó, không sợ khổ.
- Phải siêng học, phải siêng làm, phải tiết kiệm.
- Việc nên làm (như ủng hộ kháng chiến, tăng gia sản xuất) thì ta không chờ
ai nhắc nhủ.
- Việc nên tránh (như tự tư tự lợi) thì ta không đợi ai ngăn ngừa.
Gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc nhân dịp Tết sắp đến, tháng 1-1946,
sđd, t.4, tr. 167.
... Nay Bác viết mấy chữ, để cám ơn các cháu và khuyên các cháu:
1. Phải siêng học,
2. Phải giữ sạch sẽ,
3. Phải giữ kỷ luật,
4. Phải làm theo đời sống mới,
5. Phải thương yêu giúp đỡ cha mẹ anh em.
Thư gửi các cháu thiếu nhi, năm 1946, sđd, t.4, tr. 421
... Người ta thường nói: Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật
vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên.
Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại
phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái
tương lai đó.
... mỗi thanh niên, nhất là mỗi cán bộ phải kiên quyết làm bằng được những
điều sau này:
a) Các sự hy sinh khó nhọc thì mình làm trước người ta, còn sự sung sướng
thanh nhàn thì mình nhường người ta hưởng trước (tiên thiên hạ ưu, hậu thiên

Không có việc gì khó,
Chỉ sợ lòng không bền,
Đào núi và lấp biển,
Quyết chí ắt làm nên.
Làm tặng một đơn vị Thanh niên xung phong, Tháng 9-1950, sđd, t.6, tr.95.
... Điều gì phải, thì cố làm cho kỳ được, dù là việc nhỏ. Điều gì trái, thì hết
sức tránh, dù là một điều trái nhỏ.
- Trước hết phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân. Phải có tinh thần dân tộc vững
chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn. Phải yêu và trọng lao động. Phải giữ gìn
kỷ luật. Phải bảo vệ của công. Phải quan tâm đến đời sống của nhân dân. Phải
chú ý đến tình hình thế giới, vì nước ta là một bộ phận của thế giới, mọi việc
trong thế giới đều có quan hệ với nước ta, việc gì trong nước ta cũng quan hệ
với thế giới...
... Nhiệm vụ của thanh niên không phải là đòi hỏi nước nhà đã cho mình
những gì. Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào
cho ích lợi nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn
đấu chừng nào?
- Thanh niên cần phải có tinh thần và gan dạ sáng tạo, cần phải có chí khí
hăng hái và tinh thần tiến lên, vượt mọi khó khăn, gian khổ để tiến mãi không
ngừng.
Cần phải trung thành, thật thà, chính trực.
Những điều nên chống: Thanh niên cần phải chống tâm lý tự tư tự lợi, chỉ lo
lợi ích riêng và sinh hoạt riêng của mình. Chống tâm lý ham sung sướng và
tránh khó nhọc. Chống thói xem khinh lao động, nhất là lao động chân tay.
Chống lười biếng, xa xỉ. Chống cách sinh hoạt ủy mị. Chống kiêu ngạo, giả
dối, khoe khoang.
Nói chuyện tại buổi lễ khai mạc Trường Đại học nhân dân Việt Nam,
ngày 19-1-1955, sđd, t.7, tr. 454-455.
... Thanh niên bây giờ là thế hệ vẻ vang, vì vậy cho nên phải tự giác tự
nguyện mà tự động cải tạo tư tưởng của mình để xứng đáng với nhiệm vụ của