Tiểu
luận
Thự
c
phẩm
truyền
thống Khoa
công
nghệ
thự
c
phẩm
1
1.1. Đặt vấn đề
1. MỞ ĐẦU
Các sản phẩm chế biến từ quả rất đa dạng như: nước quả (nước
quả tự nhiên, nước quả cô đặc), quả đóng hộp, quả sấy khô, các loại
rượu từ quả, mứt quả, ô mai…Trong đó ô mai là các loại quả ép bớt
nước được làm gần tương tự như mứt nhưng thường được xào,
ướp không chỉ với đường mà bắt buộc phải có gừng, cam thảo, muối
ăn. Ô mai ban đầu thường sử dụng quả mơ và các loại quả cùng họ như
mận, đào. Sau này có rất nhiều biến thể của món ô mai trong đó bao
gồm cả
nghệ
thự
c
phẩm
2
chế biến, cách chế biến, các loại phụ gia… Theo nguyên liệu từ
loại quả đem chế biến thì có một số loại phổ biến như: Ô mai me,
chery, mơ, sấu, khế…và từ cùng một loại quả lại có thể chế biến thành
nhiều loại khác nhau.
Để hiểu rõ về loại sản phẩm này nhóm sinh viên chúng tôi thực
hiện đề tài: “Tìm hiểu qui trình sản xuất ô mai”.
1.2. Mục đích
Hiểu được sản phẩm này là gì, nguyên liệu, phụ gia chế biến và
qui trình chế biến. Trong qui trình chế biến tìm ra các yếu tố ảnh hưởng
đến chất lượng sản phẩm.
1.3. Yêu cầu
Sơ lược về tình hình sản xuất và tiêu thụ trong nước. Tìm
hiểu về các loại, thành phần của sản phẩm ô mai.
Tìm hiểu về nguyên liệu, phụ gia chế biến và qui trình sản xuất.
2.NỘI DUNG
2.1. Nguyên liệu trong sản xuất ô mai
2.1.1. Nguyên liệu chính
Đặc điểm của nguyên liệu
Nguyên liệu chính phục vụ cho chế biến ô mai là các loại quả như
sấu, mơ, mận, đào, khế, me….Chúng mang đầy đủ các đặc điểm thực vật
cũng như về thành phần hoá học của nông sản.
Về cấu tạo thực vật: nguyên liệu có đầy đủ các cấu tạo thực vật
trong nguyên liệu. Các gluxit có trong quả thường là các monosacarit
(monoza hay hexoza, glucoza và fructoza), và disacarit. Hai loại hợp
chất này có vị ngọt nên gọi là chất đường. Đường tự do có trong quả
chủ yếu ở dạng d-glucoza, d-fructoza và sacaroza. Chúng có độ ngọt
khác nhau: khi ăn táo sẽ có độ ngọt khác so với độ ngọt khi ăn khế. Tất
cả các đường đề hoà tan tốt trong nước và độ hoà tan tăng khi nhiệt độ
tăng. Nhưng nói chung, nguyên liệu dành cho làm ô mai thì
đường không là yếu tố được quan tâm chính. Chỉ đối với khi làm mứt,
người
ta quan tâm nhiều hơn tới đường. Vì khi nồng độ đường trong nguyên liệu
quá cao chúng có thể kết tinh, đặc biệt khi có nhiệt độ thấp (hiện
tượng “lại đường” trong làm mứt quả)
Các chất pectin: là các hợp chất gluxit cao phân tử, liên quan đến
quá trình chín của quả. Có hai dạng pectin: dạng pectin hoà tan và dạng
không hoà tan protopectin. Protopectin trong quả là vật liệu gắn kết các
chùm sợi xenluloza ở thành tế bào và nằm ở gian bào gắn các tế bào,
tạo nên sự rắn chắc của quả khi còn xanh. Thành phần này liên quan
đến thời điểm thu hoạch quả để làm những loại ô mai khác nhau. Ví dụ
như có một số loại ô mai không thể làm được khi quả chín như mận,
khế, mơ, đào…Vì nếu quả quá chín lượng đường tích luỹ tăng, lượng
axit hữu cơ cần thiết giảm và thịt quả quá mềm sẽ làm quả bị nát khi
ngâm, thành phẩm thu được không đạt yêu cầu. Thêm vào đó, thu quả
khi nó có hàm lượng protopectin nhất định góp phần làm tăng độ giòn cho
thành phẩm.
Các axit hữu cơ: đây là thành phần và là chỉ tiêu quan trọng để
lựa chọn nguyên liệu làm ô mai. Chúng làm cho quả có vị và mùi nổi
hơn bất kỳ thành phần nào khác, có trong quả dưới dạng tự do, dạng
muối và este. Một số axit hữu cơ bay hơi và liên lết với este tạo ra mùi
thơm. Nhưng ở ô mai có lẽ đặc điểm này sẽ bị hạn chế do quá trình chế
biến xảy ra sự ngâm, ủ sản phẩm trong thời gian tương đối lâu bằng
(axit citric), các chất phụ gia thực phẩm như thuốc chống mốc Cobic,
natribenzonate, chất bột trắng thực phẩm…
Gừng, ớt là những nguyên liệu phụ bổ sung vào sản phẩm giúp
làm phong phú hương vị, tạo ra nhiều loại sản phẩm hơn. Chúng
thường được bổ sung khi đã có ô mai bán thành phẩm.
Muối, đường, axit là những dung dịch ngâm tẩm quan trọng tạo nên
hương vị quyết định của thành phẩm, tạo ra các loại như chua ngọt (ô
mai sấu chua ngọt, táo mèo chua ngọt…), chua cay mặn (ô mai mơ,
sấu)…
2.2.Quy trình
Ô mai có khoảng trên 200 loại sản phẩm khác nhau từ nhiều loại
quả hay từ cùng một loại quả, như từ chanh có thể có ô mai sấu mặn
ngọt, sấu chua ngọt, sấu cay giòn, ô mai mận, đào…
Dưới đây là quy trình chế biến chung cho các loại ô mai.
2.2.1. Quy trình chế biến ô mai nói chung
Quy trình :