Quan điểm của CT HCM về tiếp dân và giải
quyết khiếu nại, tố cáo
Với bản chất là một Nhà nước dân chủ nhân dân, lấy dân làm gốc,
ngay từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà non trẻ phải đương đầu với
những khó khăn của tàn dư thuộc địa để lại, Đảng, Nhà nước và Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã luôn quan tâm đến việc thể chế hoá và hiện thực hoá các
quyền tự do, dân chủ nhằm bảo đảm cho công dân có thể nêu những ý kiến,
nguyện vọng, kiến nghị đối với hoạt động của Bộ máy Nhà nước, trong đó
có quyền khiếu nại, tố cáo của công dân đối với các hành vi vi phạm pháp
luật của cơ quan nhà nước, quyền và lợi ích của cá nhân và tổ chức. Xuất
phát từ nhân dân mà ra, vì nhân dân phục vụ, ngoài việc mưu cầu lợi ích
cho nhân dân, Đảng ta không có mục đích nào hết. Đặc biệt, Chủ tịch Hồ
Chí Minh vĩ đại của chúng ta luôn coi giải quyết khiếu nại, tố cáo chính là
một biện pháp quan trọng và thiết thực để củng cố mối quan hệ giữa nhân
dân với Đảng và Nhà nước. Làm tốt công tác tiếp công dân và giải quyết
khiếu nại, tố cáo là một hình thức biểu hiện trực tiếp của mối quan hệ giữa
nhân dân với Nhà nước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến việc xây dựng, củng cố
mối quan hệ chặt chẽ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước bởi người nhận
thấy ở đó sức mạnh to lớn bảo đảm cho sự thành công của sự nghiệp cách
mạng. Người nói: “Giữ chặt mối liên hệ với dân chúng và lắng tai nghe ý
kiến của dân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng và nhờ đó mà Đảng
thắng lợi”. Người đã nhiều lần chỉ ra ý nghĩa chính trị sâu sắc của công tác
giải quyết khiếu nại, tố cáo và hơn ai hết, Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của
chúng ta là người hiểu rõ và biết cách gắn chặt mối quan hệ đó:
Một là, đối với đảng viên, cán bộ, công chức các cơ quan Nhà nước trong
việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, Bác yêu cầu phải giải quyết nhanh, tốt, kịp
thời các khiếu nại của công dân. Người chỉ rõ: “...có những cán bộ, đảng
viên vì việc này việc khác mà kêu, cán bộ thanh tra cũng phải xem xét hợp
thời, chóng chừng nào hay chừng ấy. Đối với nhân dân việc kêu nài, có lúc
không kêu nài đi nữa, cán bộ thanh tra cũng phải đi thăm dò ý kiến của

Nam. Đồng bào hiểu rõ và khéo dùng quyền ấy”. Chủ tịch Hồ Chí Minh
còn coi khiếu nại, tố cáo là phương thức giám sát của nhân dân đối với Nhà
nước và cán bộ, công chức Nhà nước. Bác chỉ rằng: “những người lãnh đạo
chỉ trông thấy một mặt của công việc, của sự thay đổi của mọi người, trông
từ trên xuống. Vì vậy sự trông thấy có hạn.
Trái lại dân chúng trông thấy công việc, sự thay đổi của mọi người,
một mặt khác: họ trông thấy từ dưới lên. Nên sự trông thấy cũng có hạn.
Vì vậy, muốn giải quyết vấn đề cho đúng, ắt phải họp kinh nghiệm của cả
hai bên lại. Muốn như thế, người lãnh đạo ắt phải có mối quan hệ chặt chẽ
giữa mình với các tầng lớp người, với dân chúng.
Giữ chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn lắng tai nghe ý kiến của
dân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng, nhờ đó mà Đảng thắng lợi.
Vì vậy, cách xa dân chúng, không liên hệ chặt chẽ với dân chúng, cũng như
đứng lơ lửng giữa trời, nhất định thất bại”.
Người còn nhấn mạnh: “Kiểm soát có hai cách: một cách là trên
xuống. Tức là người lãnh đạo kiểm soát kết quả những công việc của cán
bộ của mình. Một cách nữa là từ dưới lên. Tức là quần chúng và cán bộ
kiểm soát sự sai lầm của người lãnh đạo và bày tỏ cái cách sửa chữa sai
lầm đó. Cách này là cách tốt nhất để kiểm soát nhân viên”. Người căn dặn:
“Cán bộ cấp trên phải luôn luôn đôn đốc và kiểm tra công việc cán bộ cấp
dưới. Nhân dân thì giúp chính phủ và đoàn thể kiểm tra công việc và hành
vi của các cán bộ”. Bác Hồ cho rằng mọi công việc của Đảng phải dựa vào
dân, qua tai mắt của nhân dân, sự giám sát kiểm tra của nhân dân mà đánh
giá sàng lọc, rèn luyện cán bộ, đảng viên. Người từng nói đồng bào, chiến
sĩ có quyền đòi hỏi cán bộ phải làm tròn nhiệm vụ, có quyền phê bình và
chỉ trích cán bộ không làm tròn nhiệm vụ. Bác Hồ chỉ rõ, thực hiện dân chủ
và dựa vào lực lượng quần chúng sẽ làm cho việc chống tham ô, lãng phí,
quan liêu nhất định thành công, vì nhân dân là người hiểu rõ cán bộ, đảng
viên hơn ai hết và là người công bằng nhất.
Qua quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thể thấy khiếu nại, tố