1
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa khoa học quản lý
Một số giải pháp nhằm tăng khả năng thắng thầu theo
hình thức Tổng thầu tại công ty PIDI.
I. Giải pháp vĩ mô:
Hình thức Tổng thầu EPC là một hình thức phát triển mới, mang lại nhiều lợi
ích cho quốc gia và tạo động lực để xây dựng những Tập đoàn công nghiệp có đủ để
tham gia đấu thầu các gói thầu có giá trị và quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh với
các nhà thầu nước ngoài. Tuy nhiên, hình thức Tổng thầu EPC là một hình thức mới
nên nó còn xa lạ với Việt Nam cũng như các nhà thầu trong nước, do vậy bên cạnh sự
nỗ lực tự đổi mới để khẳng định mình trên thị trường của các nhà thầu thì Nhà nước
cũng cần có những giải pháp và chính sách được cụ thể hóa.
1. Tạo được một tư duy nhất quán từ trên xuống dưới và giữa các Bộ ban
ngành với nhau.
Đại hội Đảng X đã xác định đến năm 2020 cơ bản đưa nước ta trở thành một
nước Công nghiệp với hai tiêu chí là phải có một ngành công nghiệp nặng phát triển
dựa trên nền tảng của các lĩnh vực như luyện kim, cơ khí chế tạo máy, dây chuyền
thiết bị, đóng tàu, công nghiệp ô tô... và phải hình thành các tập đoàn công nghiệp
nặng. Có thể nói ngành công nghiệp nặng là cái gốc để phát triển các lĩnh vực công
nghiệp khác.
2. Nhà nước cần hoàn chỉnh Quy chế đấu thầu.
Trong cơ chế thị trường, việc đấu thầu và cạnh tranh là cần thiết để phát triển
và trong giai đoạn sau gia nhập WTO thì thực hiện đấu thầu cũng phải phù hợp với
thông lệ quốc tế. Nhưng thực tế cho thấy rằng, hiện nay đối với các dự án/gói thầu
trong nước có nguồn vốn là Nhà nước, ODA hoặc nguồn vốn nước ngoài thì hầu hết
nhà thầu ngoại trúng. Điểm qua các dự án đang xây dựng hiện nay, có 23 NM thuỷ
điện công suất từ 50-2.400MW do nhà thầu nước ngoài cung cấp thiết bị cơ điện; 11
NM nhiệt điện chạy than, chỉ có 1 NM nhiệt điện Uông Bí mở rộng 1 do Lilama làm
Tăng Thị Loan Lớp: Quản lý kinh tế 47A
1
2
Tăng Thị Loan Lớp: Quản lý kinh tế 47A
2
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa khoa học quản lý
chất lượng công trình xây dựng sẽ được xuyên suốt từ khâu khảo sát, thiết kế, thi
công xây lắp, bảo hành và bảo trì công trình. Trong giai đoạn thi công xây lắp, nhà
thầu phải tự xây dựng kế hoạch chất lượng để tự giám sát chất lượng thi công. Nhà
thầu phải kiểm tra chất lượng vật liệu, chất lượng sản phẩm. Chỉ khi nào khẳng định
được chất lượng thi công đảm bảo theo thiết kế và tiêu chuẩn kỹ thuật mới được yêu
cầu tổ chức nghiệm thu. Nhà thầu sẽ là người phải chịu trách nhiệm chính và trước
tiên về chất lượng công việc mình hoàn thành. Sau khi hoàn thành công tác thi công
xây lắp, trước khi tổng nghiệm thu, chủ đầu tư phải yêu cầu các cơ quan chức năng
quản lý kỹ thuật chuyên ngành như: phòng cháy chữa cháy, an toàn môi trường, an
toàn thiết bị… tiến hành kiểm định và có văn bản chứng nhận phù hợp (các văn bản
này không thể thiếu trong hồ sơ hoàn thành công trình).
- Nâng cao chất lượng lập và thẩm định dự án đầu tư, bao gồm: Kiểm tra, giám
sát, phân tích, đánh giá từng giai đoạn hoặc toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng; Tổ
chức tốt việc phê duyệt thiết kế sơ bộ của cơ quan quản lý xây dựng trong quá trình
thẩm định dự án; Không đầu tư dàn trải, coi trọng quản lý các yêu cầu kỹ thuật trong
phê duyệt dự án, đặc biệt là việc phân kỳ dự án.
- Đôn đốc các cơ quan chức năng quản lý Nhà nước về chất lượng công trình
xây dựng được phân cấp hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện đúng quy định, kiểm tra đột
xuất và định kỳ việc thực hiện các quy định về quản lý chất lượng công trình xây
dựng của chủ đầu tư và các chủ thể khác, xác định việc thực hiện đúng quy định của
chủ đầu tư về mặt pháp lý và kỹ thuật.
- Hình thành mạng lưới kiểm định chất lượng đủ mạnh, bao gồm các trung tâm
kiểm định, phòng thí nghiệm chuyên ngành của các sở, viện và DN nhằm nâng cao
năng lực của các tổ chức kiểm định, hoàn thiện và thống nhất nội dung phương thức
kiểm định chất lượng đầu vào, đánh giá chất lượng đầu ra để thực hiện mục tiêu kiểm
soát các yếu tố liên quan tới chất lượng sau đấu thầu.
xây dựng đạt chất lượng Huy chương vàng và bằng chất lượng cao; 34 lượt doanh
nghiệp được tặng cờ đơn vị xuất sắc về đảm bảo và nâng cao chất lượng công trình,
sản phẩm xây dựng hàng năm; 574 tập thể và cá nhân được tặng bằng khen của Bộ
trưởng Bộ Xây dựng và Công đoàn Xây dựng Vệt Nam. Hệ thống quản lý, đảm bảo
chất lượng của các đơn vị tham gia Cuộc vận động ngày càng được củng cố, hoàn
thiện theo các tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế ISO-9000. Nếu như, năm 2000,
Tăng Thị Loan Lớp: Quản lý kinh tế 47A
4
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa khoa học quản lý
cả nước chưa có một doanh nghiệp xây lắp nào có chứng chỉ về quản lý chất lượng
theo tiêu chuẩn ISO-9000 thì đến cuối năm 2005, đã có hơn 70 doanh nghiệp xây lắp
và tính cả các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng là hơn 200 đơn vị đã được cấp
chứng chỉ này.
Với những kết quả đã đạt được trong giai đoạn đầu như trên thì trong giai đoạn
tiếp theo, phấn đấu đến năm 2010, 100% doanh nghiệp tham gia Cuộc vận động xây
dựng đạt được Hệ thống quản lý chất lượng quốc tế ISO-9000 và ISO- 14000, chuẩn
bị sức mạnh cho cuộc cạnh tranh mới với các doanh nghiệp trong và ngoài nước khi
đất nước hội nhập vào nền kinh tế quốc tế.
II. Giải pháp vi mô.
Toàn cầu hóa, khu vực hóa nền kinh tế thế giới và chủ trương hội nhập ngày
càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới là một chủ trương rất lớn của Đảng va Nhà
nước ta. Một trong những thuận lợi lớn nhất của hội nhập kinh tế thế giới là các
doanh nghiệp Việt nam sẽ khắc phục được tình trạng phân biệt đối xử, nâng cao vị
thế của mình, thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ. Nhưng mặt khác, hội nhập kinh
tế quốc tế thì doanh nghiệp việt nam phải đứng trước sự cạnh tranh gay gắt với các
doanh nghiệp nước ngoài và sự cạnh tranh trong hoạt động đấu thầu cũng không phải
là một ngoại lệ. Các nhà thầu trong nước không chỉ đơn thuần cạnh tranh với nhau
mà phải cạnh với các nhà thầu nước ngoài ngay trên lãnh thổ Việt nam. Và một thực
tế đã cho thấy hiện nay nhiều dự án lớn trong ngành xây dựng của Việt Nam đều do
công trình và vượt dự toán.
- Khâu đảm bảo chất lượng được chú trọng trong các điều khoản của hợp đồng
và xác định cụ thể trong công việc. Hệ thống tiêu chuẩn áp dụng cho công trình, được
xác định cho từng khâu công việc khảo sát, thiết kế, mua sắm thiết bị vật tư, xây lắp,
chạy thử và vận hành. Tất cả các khâu công việc đều phải thực hiện theo quy trình kỹ
thuật và được giám sát, nghiệm thu.
- Thời gian hoàn thành công trình là một mục tiêu hết sức quan trọng của hợp
đồng cũng như dự án. Những mốc thời gian chính được xác định cụ thể trong những
điều khoản và tiến độ tổng thể của hợp đồng EPC.
- Dự án/gói thầu thực hiện theo hình thức Tổng thầu EPC chứa đựng nhiều rủi
ro. Trong quá trình thực hiện, những biến động về tỷ giá, thị trường, giá cả vật tư
Tăng Thị Loan Lớp: Quản lý kinh tế 47A
6
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa khoa học quản lý
thiết bị, nhân lực hay bất ổn trên thế giới đều tạo ra các rủi ro cho Tổng thầu. Những
rui ro lớn có khi ảnh hưởng tới sự thành bại của cả dự án/ gói thầu. Do đó Tổng thầu
EPC phải lường trước các rủi ro có thể xẩy ra và có các giải pháp dự trù để tránh rủi
ro và giảm hậu quả do rủi ro gây ra.
2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Theo điều tra của Diễn đàn kinh tế thế giới năm 2005: Nguồn nhân lực Việt
Nam về chất lượng được xếp hạng 53 trên 59 quốc gia được khảo sát, song mất cân
đối nghiêm trọng:
- Ở Việt Nam cứ 1 cán bộ tốt nghiệp đại học có 1,16 cán bộ tốt nghiệp trung
cấp và 0,92 công nhân kỹ thuật, trong khi đó tỷ lệ này của thế giới là 4 và 10;
- Ở Việt Nam cứ 1 vạn dân có 181 sinh viên đại học, trong khi đó của thế giới
là 100.
Thực trạng nguồn nhân lực của ngành xây dựng hiện nay : trẻ (tính theo tuổi
đời trung bình – một ưu thế lớn), đông (một ưu thế lớn khác, nước có dân số đứng
thứ 13 trên thế giới), nhưng tỷ lệ tính trên triệu dân của số người có nghề và có trình
tông, thợ hàn, thợ điện, thợ máy v.v… Một số khâu thi công có máy móc phức tạp
hay cần kỹ thuật cao (trong lắp máy) thì có cả kỹ sư trực tiếp tham gia lao động
(operating engineers). Công nhân kỹ thuật phải qua đào tạo tại các trường dạy nghề
sơ cấp, trung cấp … và được cấp chứng chỉ.
Công nhân lao động phổ thông (construction laborers) làm các lao động
nặng nhọc như bốc vác, vận chuyển, đào đắp, phá dỡ, thu dọn v.v… Một số làm thợ
phụ (helpers) cho công nhân kỹ thuật. Công nhân lao động chỉ cần được huấn luyện ít
ngày về an toàn lao động, phòng chống cháy nổ và kỷ luật lao động.
Những yêu cầu đối với người làm nghề xây dựng trong thời đại hội nhập:
- Được trang bị đủ kiến thức không chỉ về chuyên môn và cả về sự bền vững
và các rủi ro, về chính sách công và quản trị công, về cơ bản kinh doanh, về khoa học
xã hội (kinh tế, xã hội học) và về cách ứng xử có đạo đức;
- Được huấn luyện kỹ năng (skill) như cách sử dụng các công cụ kỹ thuật cơ
bản (phân tích thống kê, máy tính, tiêu chuẩn quy phạm, giám sát và theo dõi dự án),
cách làm việc trong không gian điều khiển (cyberspace) với các thành viên của
nhóm biểu kiến ( virtual team) đa ngành và liên ngành, cách quản lý các nhiệm vụ,
Tăng Thị Loan Lớp: Quản lý kinh tế 47A
8