CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ KHOÁN ĐỘI
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KINH TẾ:
- Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó
hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất.
- Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, lãnh đạo chỉ
đạo và kiểm tra kiểm soát, điều chỉnh.
- Thực chất của quản lý kinh tế là quản lý con người hoạt động kinh tế và
thông qua con người để thực hiện mọi nhiệm vụ đặt ra trong quá trình thực hiện
mục tiêu của các hệ thống kinh tế.
- Các phương pháp lãnh đạo con người trong hệ thống là tổng thể các
cách thức tác động có thể có và có chủ đích của người lãnh đạo nên con người
cùng với các nguồn lực khác của hệ thống để đạt được các mục tiêu quản lý đề
ra phù hợp với mục tiêu dự đoán còn có những yếu tố không phù hợp thậm trí
trái ngược với mục tiêu đặt ra. Điều đó cần được nhận biết trước để khắc phục
- Trong quá trình quản lý người lãnh đạo phải luôn luôn điều chỉnh các
phương pháp nhằm đạt được mục tiêu tốt nhất nhưng không được chủ quan tuỳ
tiện muốn sử dụng phương pháp nào cũng được. Mỗi phương pháp lãnh đạo lại
tạo ra một cơ chế tác động mang tính khách quan vốn có của nó bên cạnh những
yếu tố tích cực
- Phân công đều công việc giữa người quản lý và công nhân, các gắn bó
giữa họ là lợi nhuận của doanh nghiệp và chính năng suất lao động là yếu tố tạo
ra nhiều lợi nhuận.
- Cơ chế đề ra phải đáp ứng được những nhu cầu tinh thần, vật chất và
nhu cầu xã hội của con ngưòi và người lãnh đạo phải tạo ra và duy trì động cơ,
động lực cho họ trên cơ sở những nhu cầu ấy.
- Các phương pháp lãnh đạo thường dùng:
+ Phương pháp tâm lý giáo dục: phương pháp này dựa trên cơ sở vận
dụng các quy luật tâm lý. Đặc trưng của phương pháp này là tính thuyết phục,
tức là làm cho con người phân biệt được phải trái, đúng sai, lợi hại, đẹp xấu,
thiện ác từ đó nâng cao tính tự giác làm việc và gắn bó với hệ thống.
+ Phương pháp hành chính: Phương pháp hành chính đặc biệt quan trọng,

đi theo hướng đã định mà công cụ là quy chế Công ty.
2- Giao quyền hơn là phục vụ.
Đối tượng quản lý của Nhà nước là các doanh nghiệp, vậy đối tượng quản
lý của doanh nghiệp là các đội sản xuất, các phân xưởng. Để các đội sản xuất
chủ động phát huy năng lực của mình thì phải giao quyền cho họ.
3- Kiếm tiền hơn là chi tiêu.
Trong các doanh nghiệp xây dựng cơ bản đầu vào (thắng thầu các công
trình) và đầu ra(bán được công trình cho các chủ đầu tư) được coi là việc kiếm
tiền. Vậy đầu vào và đầu ra sản phẩm là quan trọng và đây cũng chính là kiếm
tiền. Còn thi công các công trình là việc bao gồm nhiều việc nhỏ, phức tạp đòi
hỏi phải trực tiếp, thường xuyên. Đây là vấn đề phức tạp cần đơn giản hoá
( bằng cơ chế khoán) để tập trung vào các việc lớn quan trọng (kiếm tiền).
4- Phòng ngừa hơn là chữa trị:
Nhìn xa trông rộng dự đoán được những sai sót có thể xảy ra để có biện
pháp tránh né chứ không phải để sẩy ra rồi mới khắc phục, việc mở ra cơ chế
khoán cũng chính là phòng ngừa thua lỗ xảy ra ( bởi lãi ít hơn so với thực tế có
thể nhưng đảm bảo chắc chắn).
5- Thúc đẩy thay đổi thông qua thị trường:
+ Cơ chế khoán còn tạo ra trong doanh nghiệp một sự cạnh tranh tương
đối hoàn hảo bởi các đội nhận khoán sẽ ganh đua nhau để có được những công
trình tốt bằng việc thi công các công trình đảm bảo chất lượng an toàn, hiệu quả.
6- Cho cạnh tranh vào cung cấp dịch vụ:
+ Tạo ra sự cạnh tranh trong việc lựa chọn đối tác cung cấp vật tư, vật
liệu, thiết bị, con người giữa đội và các phòng ban Công ty để chọn ra những
đối tác có giá rẻ, chất lượng tốt .
7- Biến đổi các tổ chức theo hướng luật lệ:
+ Đưa các đối tượng quản lý làm việc theo luật và hệ thống không tuỳ
tiện ,đi cùng với cơ chế khoán doanh nghiệp cần phải có những nội quy, quy
chế thưởng phạt và thực hiện nghiêm túc.
8- Cấp tiền do kết quả chứ không chú trọng đầu vào:

đội đem lại hiệu quả cao.
- Khi đội nhận khoán có lãi đây không chỉ là động viên khích lệ các đội
gắn bó xây dựng Công ty mà lớn hơn thế nó đã tạo ra một nội lực để thực hiện
những mục tiêu mới.
Có thể nói đây là một giải pháp hữu hiệu để thay đổi cơ chế từ cơ chế bao
cấp chủ thể quản lý can thiệp toàn bộ vào sản xuất, còn đối tượng quản lý ( Đội)
thực hiện theo mệnh lệnh hành động thông qua kế hoạch tác nghiệp nên đã bộc
lộ tính quan liêu ( xa rời thực tiễn, bất chấp quy luật và không khoa học) sang
cơ chế thị trường.
- Cơ chế khoán càng cần được sử dụng và hoàn thiện hơn trong các
trường hợp quản lý các đối tượng quản lý không tập trung, phạm vi rộng điều
kiện thông tin, đi lại không thuận lợi.
- Các doanh nghiệp xây dựng cơ bản mới cổ phần đang trong giai đoạn
thay đổi từ việc đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh thông qua việc thực hiện
kế hoạch sản lượng được giao bằng việc đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh
trên các mặt của hoạt động kinh doanh đặc biệt thông qua thương hiệu giá trị cổ
phiếu trên thị trường là những vấn đề nhậy cảm mà hiệu quả kinh tế quyết định
chủ yếu. Do vậy cần phải thay đổi cơ chế quản lý cho phù hợp với cơ chế thị
trường có sự cạnh tranh gay gắt đặc biệt trong điều kiện đất nước hội nhập
WTO. Mà bước đầu tiên phải làm là đưa cơ chế khoán vào sản xuất. Thực tiễn
đã chứng minh đất nước ta sau khi chuyển đổi cơ chế bao cấp trong nông
nghiệp sang cơ chế khoán 10 đã đảm bảo được lương thực cho nhân dân và đất
nước từ việc hàng năm vẫn phải trông cậy các nước bạn nay trở thành nước xuất