Đề tài: “Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò
chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi”.
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I.

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP.

Tuổi thơ chúng ta đã trải qua những kí ức đẹp đẽ với những lời ru ầu ơ, ngọt ngào của
mẹ; được lắng nghe những câu chuyện cổ tích đầy chất thơ của bà và đặc biệt là được
chơi những trò chơi dân gian đầy bổ ích. Và khi lớn khôn, những lúc tâm hồn ta “chật
chội” thì bất chợt nghe một điệu ru ầu ơ hay một câu hát đồng quê, ta có cảm giác bồi hồi
nhớ về những kỷ niệm vui đùa cùng bạn bè đồng trang lứa. Trò chơi dân gian trẻ em
thường bắt nguồn từ những bài đồng dao, đấy là những bài ca có nhịp điệu.
Các trò chơi dân gian là phương pháp thư giãn hữu hiệu nhất. Nó giúp cho các em
rèn luyện phẩm chất đạo đức, biết sống đoàn kết và chia sẻ với nhau, chơi để hiểu, để biết
cách ứng xử với nhau. Tuy nhiên, điều đáng lo nhất là những trò chơi dân gian đang dần
bị mai một. Những trò chơi như đánh chuyền, ô ăn quan, chơi bi, trứng gà trứng vịt, sắc
quế cẩm tù, đánh trận, năm mười… đã dần vắng bóng trong đời sống trẻ thơ. Trò chơi
dân gian có nhiều thể loại phù hợp với từng sở thích, cá tính khác nhau của nhiều đối
tượng người chơi như sôi nổi, điềm đạm hay trầm tĩnh. Mỗi trò lại có một quy luật riêng,
mang những sắc thái khác nhau khiến trẻ em chơi suốt ngày mà không thấy chán. Ta có
thể bắt gặp những đứa trẻ túm năm tụm ba, quên hết nhọc nhằn của cuộc sống, những bài
học khó để cuốn theo vòng xoáy của những con quay. Từng vòng, từng vòng xoay tít, vui
thú với những cú đánh lắc bổ nhào trúng quay của đối phương, cuộc sống của chúng
dường như chỉ có vậy.
Di sản văn hoá truyền thống Việt Nam có nhiều loại hình khác nhau, trong đó có thể
nói, trò chơi dân gian cũng là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc. Nó được kết thành
từ quá trình lao động và sinh hoạt, trong đó tích tụ cả trí tuệ và niềm vui sống của bao thế
hệ người Việt xưa. Đặc biệt đối với trẻ em, trò chơi dân gian với những chức năng đặc
biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện
nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bạn bè, cộng đồng.

với tổng số trẻ là 25 trẻ, bản thân tôi ngoài việc nắm vững những kiến thức chuyên môn
nghiệp vụ, xác định những mục tiêu và nội dung chương trình về chương trình giáo dục
mầm non làm cơ sở, tôi còn phải hiểu được tình hình thực tiễn của địa phương, của
trường , và lớp mình đang công tác, để khai thác những cái hay, cái đẹp nhằm giáo dục
tinh thần cho các cháu.
Để phát huy một cách cao nhất về tính tích cực chủ động và sáng tạo của trẻ trong
việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian, giáo viên cần nhận ra những dấu hiệu về
tính tích cực chủ động sáng tạo ở mỗi trẻ, nhằm mục đích đề ra những giải pháp tổ chức
cho trẻ chơi đúng đắn và thiết kế những nội dung và hình thức hoạt động phù hợp với khả
năng nhận thức của trẻ. Trong quá trình thực hiện tôi gặp được những thuận lợi và gặp
phải một số khó khăn sau:


1. Thuận lợi:
Được sự quan tâm của BGH nhà trường, tổ chuyên môn luôn tích cực chỉ đạo trong
công tác chuyên môn, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên để giáo viên có năng lực
vững vàng hơn.
Nhà trường đã trang bị về CSVC, mua sắm đồ dùng dạy học và hoạt động tương đối
đầy đủ đặc biệt là đồ dùng đồ chơi dành cho khu trò chơi dân gian như cát, nước, ném
còn, bong, chum, nặn tò he, cướp cờ, kéo co… đồ dùng đồ chơi có màu sắc đẹp, hấp dẫn
trẻ tham gia hoạt động.
Bản thân tôi luôn yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ,
tích cực tự học và tự bồi dưỡng cho bản thân, không ngừng phấn đấu nâng cao năng lực
cho bản thân, thường xuyên học hỏi chị em, bạn bè đồng nghiệp nên tích lũy được một số
kinh nghiệm. Bên cạnh đó được sự quan tâm giúp đỡ của các bậc phụ huynh về việc sưu
tầm nguyên vật liệu như vỏ ngao, sò, óc, hến, vải vụn, tranh, sách báo, … để làm đồ dùng
đồ chơi để tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ được sôi nỗi và được quan tâm nhiều
hơn.
Nhà trường đã trồng nhiều cây xanh ở xung quanh trường, chăm sóc thường xuyên,
bồn hoa trồng với nhiều lọai hoa đẹp hấp dẫn trẻ thuận lợi cho việc hoạt động ngoài trời.

Các tiêu chí
Ham thích, hứng thú với trò chơi dân gian
Trẻ thuộc lời đồng dao, biết cách chơi đúng luật
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động

Số trẻ đạt
9/25
8/25
8/25

Tỷ lệ đạt được
36%
32%
32 %

Từ kết quả trên cho thấy khả năng trẻ tham gia vào hoạt động kết quả chưa được mỹ
mãn còn quá thấp. Vì vậy bản thân tôi rất lo lắng suy nghĩ, làm thế nào để có những giải
pháp lôi cuốn trẻ vào hoạt động, để trẻ tham gia vào tiết học một cách thoải mái, tự tin,
không gò bó. Từ đó tôi đã thực hiện những biện pháp phù hợp như sau:
II. CÁC GIẢI PHÁP
Qua tham khảo và sự góp ý của các đồng chí trong hội đồng bộ môn, của trường,
cùng với kinh nghiệm sẵn có của bản thân trong quá trình giảng dạy. Tôi đã tiến hành
thực

nghiệm

cho

trẻ


Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo bé, tôi thực hiện theo các tiêu chí
sau:
- Trò chơi đơn giản đối với trẻ 3-4 tuổi.
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớpmẫu giáo bé:
“Lộn cầu vồng", " Chi chi chành chành", " Tập tầm vông", " Nu na nu nống", " Dung
dăng dung dẻ"...
2.2: Giải pháp thứ hai: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức
cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian.
2.2.1: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi dân gian:
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong phú, mang
tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng trò chơi. Mỗi trò
chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi
không thể tiến hành được.
Ví dụ như trò: " Chơi chuyền" đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ vật có dạng khối
cầu như quả bóng, quả bưởi non...Trò chơi " Ném còn" không thể diễn ra nếu thiếu quả
còn - đồ chơi truyền thống của trò chơi đó. Hay đơn giản như trò chơi " Bịt mắt bắt dê"
cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vải hoặc dải khăn bịt mắt...
Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào đó, giáo viên
cần tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc có hay không có đồ dùng đồ
chơi phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết cho trò
chơi.
2.2.2: Dạy trẻ đọc thuộc lời ca ( đối với những trò chơi có lời đồng dao ):


Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ không bao giờ chỉ
hùng hục thực hiện các vận động của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc

tầm vông" .
Ngoài ra khi lựa chọn các trò chơi dân gian trong hoạt động chung, một điều cần đặc biệt


lưu ý đó là: phải lựa chọn trò chơi phù hợp với đề tài và chủ đề của bài dạy.
Chẳng hạn như:
- Chủ đề " Thế giới động vật" có thể tổ chức các trò chơi: " Bịt mắt bắt dê".
- Chủ đề " Thế giới thực vật" có thể cho trẻ chơi các trò chơi: " Trồng nụ trồng hoa".
- Chủ đề " Tết và mùa xuân" là thời điểm thích hợp để giới thiệu cho trẻ các trò chơi
truyền thống của dân tộc trong dịp lễ Tết như: " Ném còn", " Chơi đu "...
2.4: Giải pháp thứ tư: Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi.
Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất cả những ai
muốn chơi. Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số người chơi nhất định. Vì vậy tôi
luôn khuyến khích, động viên tất cả các trẻ tham gia chơi càng đông càng vui. Những trò
chơi " Chi chi chành chành", " Nhảy lò cò", cũng tương tự như vậy. Trong khi chơi, mọi
trẻ đều bình đẳng như nhau. Nếu trẻ nào ích kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn các
bạn khác sẽ bị tập thể phê phán, loại trừ bằng cách không cho chơi chung. Qua đó tinh
thần tập thể của các trẻ được nâng lên rất nhiều.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức cho trẻ lớp mẫu
giáo bé chơi các trò chơi dân gian, tôi đã thu được nhiều kết quả như sau:
Các tiêu chí
Số trẻ đạt
Tỷ lệ đạt được
Ham thích, hứng thú với trò chơi dân gian
25/25
100%
Trẻ thuộc lời đồng dao, biết cách chơi đúng luật 25/25
100%
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động

Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo bé chơi các
trò chơi dân gian đã được thực hiện trong lớp, trong trường mầm non nơi tôi đang công
tác. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các chị em đồng nghiệp và các cấp lãnh
đạo.
3.2 Kiến nghị, đề xuất
* Đối với nhà trường.
+ Tham mưu với UBND xã để hỗ trợ CSCV phục vụ cho hoạt động vui chơi
của trẻ.
+ Mua sắm thêm đồ dùng, đồ chơi để tổ chức có hiệu quả phù hợp với vùng
miền, phù hợp với từng lứa tuổi của trẻ.
+ Thường xuyên phối hợp với đoàn thanh niên trong toàn xã hỗ trợ ngày công
lao động để làm lám, chòi cho trẻ chơi.
- Đối với PGD:
+ Tổ chức hội thi “trò chơi dân gian” cho trẻ mầm non giữa các cụm, giữa các
trường để có sự giao lưu học hỏi thêm kinh nghiệm.
Năm học 2019-2020 sắp đi qua, nhưng các trò chơi dân gian đang và sẽ đồng
hành cùng các em học sinh đến từng lớp học, từng làng quê. Hi vọng rằng, trong
những năm học tiếp theo, trò chơi dân gian vẫn sẽ tiếp tục là “món ăn tinh thần” giúp


học sinh có nhiều hứng thú khi đi học, để mỗi ngày đến lớp, đến trường là một ngày
vui, góp phần lưu giữ nét đẹp văn hóa mang tính thể thao, trí tuệ trong các trò chơi
dân gian./.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi, bản sáng kiến khó tránh khỏi một số
hạn chế. Vì vậy tôi rất mong được sự góp ý chân thành của hội đồng khoa học nhà
trường, hội đồng khoa học Phòng Giáo Dục & Đào Tạo Huyện Lệ Thủy để tôi tiếp tục
rèn luyện điều chỉnh góp phần vào việc chăm sóc giáo dục các cháu đạt kết quả tốt
nhất.
Tôi xin chân thành cảm ơn!