UBND HUYỆN KRÔNG ANA
PHÒNG GIÁO GD-ĐT KRÔNG ANA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
GIÁO DỤC TINH THẦN YÊU NƯỚC CHO HỌC SINH TRƯỜNG THCS
NGUYỄN TRÃI QUA DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
Lĩnh vực: Môn Lịch sử
Họ và tên: Nguyễn Thị Tài
Đơn vị công tác: Trường THCS Nguyễn Trãi
Krông Ana, tháng 3 năm 2018
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
1
I.PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thời đại công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, nước ta đang phấn đấu
tiến lên bắt kịp bạn bè khắp năm châu để khẳng định vị trí Việt Nam trên trường
quốc tế. Đảng và nhà nước ta một mặt vừa xây dựng phát triển kinh tế, nâng cao
mức sống người dân, xây dựng nền quốc phòng an ninh bảo vệ vững chắc tổ quốc
Việt Nam xã hội chủ nghĩa, mặt khác Đảng và nhà nước ta luôn xem giáo dục và
đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng, là bệ phóng để đưa dân tộc ta bước vào
kỉ nguyên mới, kỉ nguyên của văn minh truyền thông và tin học. Đây là phương
hướng quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ, kế tục và phát triển sự nghiệp cách
mạng để đưa đất nước đi lên theo con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng, Bác Hồ
kính yêu của chúng ta đã lựa chọn.
người trong quá khứ. Đối tượng của lịch sử là quá khứ đã diễn ra, không thể tái
hiện, không thể trực quan sinh động, cũng không thể trực tiếp quan sát được. Lịch
sử được phản ánh qua các nguồn sử liệu. Thông qua bộ môn lịch sử không chỉ cho
học sinh thấy được quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc mà còn giáo dục
cho các em lòng yêu nước, biết ơn các tiền nhân, biết ơn các anh hùng đã hy sinh
quên mình cho Tổ Quốc, giáo dục hoài bão và ý chí xây dựng đất nước cho thế hệ
trẻ. Tuy nhiên trong thời kì hiện nay thì quá trình xuống cấp về đạo đức của học
sinh ngày càng trầm trọng, trong đó có một phần sự bao dung vô lối của các bậc
phụ huynh, sự thờ ơ của gia đình đối với con em mình, sự lệch lạc về tư tưởng
ngày càng nhiều trong thời đại công nghệ thông tin, những tệ nạn xã hội thâm nhập
sâu vào lứa tuổi học đường, sự suy thoái về đạo đức ở lứa tuổi học sinh ngày càng
trầm trọng. Đó là hồi chuông báo động quá trình tha hóa về đạo đức, nhân cách, sự
hủy hoại các giá trị truyền thống tốt đẹp mà cha ông ta đã gây dựng bao đời nay.
Xuất phát từ thực tế đó, nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn lịch
sử nói chung và bộ môn lịch sử địa phương nói riêng, giáo dục cho học sinh lòng
biết ơn đối với những người đã hy sinh quên mình cho đất nước,. Bản thân tôi đã
chọn đề tài“Giáo dục tinh thần yêu nước cho học sinh trường THCS Nguyễn
Trãi qua một số di tích lịch sử địa phương”trong chương trình lịch sử địa phương
nhằm giúp cho học sinh hiểu sâu sắc hơn về quá trình đấu tranh của thế hệ ông cha
ta, đồng thời giúp học sinh hướng đến sự biết ơn vô hạn đối với những người anh
hùng đã ngã xuống vì sự bình yên của đất nước.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
3
- Giáo dục tinh thần yêu nước cho học sinh trường THCS Nguyễn Trãi thông qua
một số nội dung trong chương tình lịch sử địa phương tỉnh Đăk Lăk.
- Giúp học sinh biết được ông cha ta đã bị kẻ thù đàn áp, chèn ép, áp bức và tinh
Đăk Lăk
c. Phương pháp thống kê toán học
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận.
Bác Hồ chúng ta đã từng nói: “Dân ta phải biết sử ta. Cho tường gốc tích
nước nhà Việt Nam” Đó là lời căn dặn và cũng là tâm huyết của Bác luôn mong
muốn thế hệ trẻ không chỉ hiểu Lịch sử mà còn phải “tường” hiểu sâu sắc Lịch sử
truyền thống của ông cha ta. Tuy nhiên việc dạy và học bộ môn Lịch sử ở trường
phổ thông của nước ta hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu của người học, cũng
như chưa làm tròn trách nhiệm của một bộ môn tưởng chừng như đơn giản nhưng
rất quan trọng đối với học sinh. Trong quá trình giảng dạy giáo viên chưa mạnh
dạn trong việc đổi mới phương pháp dạy học chính vì vậy mà giờ học luôn cứng
nhắc, khô khan. Giáo viên luôn có tâm lí làm sao cho hết được nội dung bài học,
chưa hướng học sinh đến việc chủ động học tập mà học sinh tiếp thu kiến thức một
cách thụ động. Giáo viên cũng không dám mạnh dạn đổi mới phương pháp trong
dạy học Lịch sử. Chính vì vậy mà trong những năm gần đây chất lượng bộ môn
Lịch sử rất thấp, học sinh thậm chí thờ ơ với lịch sử nước nhà. Đặc biệt trong
chương trình lịch sử địa phương thì hầu như chúng ta còn xem nhẹ, chưa tổ chức
học tập một cách chu đáo như chương trình học thông thường, do vậy kiến thức về
lịch sử địa phương của đa số học sinh cũng như một bộ phận nhỏ giáo viên còn mơ
hồ, mong manh. Thông qua chương trình lịch sử địa phương cho học sinh thấy
được vai trò cũng như tinh thần đấu tranh của đồng bào địa phương trong quá trình
đấu tranh, xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước, giáo dục đến học sinh lòng tự
hào dân tộc về mảnh đất quê hương nơi mình sinh ra và lớn lên, ý thức được tinh
thần trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ quê hương trong giai đoạn hiện nay.
Vì thế ngoài việc tổ chức dạy kiến thức cho học sinh trên lớp thì cho học sinh
tham quan, thực địa nơi những di tích lịch sử địa phương là phương pháp dạy học
đem lại hiệu quả nhất bởi tại nơi đây học sinh được nhìn thấy những hiện vật lịch
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
liệu, vấn đề đặt ra là làm sao để các em nhận thức được lịch sử một cách chính xác,
chân thực như nó đã tồn tại. Chất lượng dạy học môn lịch sử hiện nay đặt ra vấn đề
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
6
cần suy nghĩ, số lượng học sinh yêu thích môn lịch sử rất ít, nhiều phụ huynh, học
sinh coi lịch sử là môn học “phụ”, nhận thức của các em về môn lịch sử sai lệch,
các em không nhớ hoặc nhớ không chính xác thời gian, địa điểm, tính chất của các
sự kiện và hiện tượng lịch sử.
Trong những năm gần đây, chất lượng bộ môn lịch sử rất thấp. Theo tôi nguyên
nhân của những tình trạng trên có thể được xác định là do:
+ Một là: Trình độ giáo viên chưa đều và thật sự không phải giáo viên nào cũng
tâm huyết với nghề nghiệp. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình giảng
dạy và chất lượng giáo dục nói chung và bộ môn lịch sử nói riêng.
+ Hai là Giáo viên chưa mạnh dạn trong quá trình đổi mới phương phương pháp
dạy học.
+ Ba là: Trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy bộ môn ở nhà trường còn thiếu,
không đủ lược đồ, bản đồ để phục vụ cho tiết học, bài học.
+ Bốn là: Giáo viên chưa bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng bộ môn do Bộ Giáo dục
ban hành dẫn đến sai lệch về kiến thức.
+ Kiến thức lịch sử địa phương chưa được đưa vào sách giáo khoa, tài liệu biên
soạn viết rất khó dạy, nội dung còn sơ sài và nói chung chung, nội dung chưa
phong phú, chưa có sự bổ sung, điều chỉnh cập nhật điều này cũng khiến cho giáo
viên và học sinh ít có sự hiểu biết về địa phương nơi mình sinh sống.
Đối với học sinh ý thức học tập môn sử chưa cao, đa phần các em chưa xác
định rõ ràng mục tiêu học tập, chưa thực sự cố gắng trong học tập và làm bài tập,
đang còn đối phó, chưa dám mạnh dạn khi giáo viên yêu cầu trả lời câu hỏi, chỉ
lược đồ, bản đồ. Đặc biệt quan niệm ăn sâu trong tiềm thức của phụ huynh và học
Tuy nhiên bên cạnh những ưu điểm thì đề tài trên còn có những hạn chế nhất
định,hiện nay đại đa số các em học sinh cho rằng bộ môn lịch sử chỉ là một môn
học phụ, các em chỉ cần học tốt những môn như Toán,Văn, Tiếng Anh hay Lí, Hóa
là được, còn những môn học như Địa lí, Lịch sử hay Giáo dục công dân là môn học
phụ nên không cần học nhiều, không cần tìm tòi học hỏi thậm chí không thèm đọc
sách nữa. Vì vậy các em còn xem nhẹ đối với việc học bộ môn này. Do đó kết quả
học tập cũng như sự hiểu biết của các em về lịch sử chưa cao.Và thực tế hiện nay
chúng ta cũng đã thấy rõ trong kì thi Tốt nghiệp trung học phổ thông quốc gia
trong những năm vừa qua có rất ít thí sinh thi môn Lịch sử, thậm chí cả trường gần
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
8
1000 học sinh mà chỉ duy nhất có 3 học sinh thi môn sử và một hội đồng thi 26
người giám thị phục vụ cho một thí sinh…vv
- Nhận thức về lịch sử của đại đa số học sinh còn mơ hồ, chưa có sự đam mê mà
chủ yếu học để đối phó.
- Một số giáo viên còn bị động lúng túng, chưa đầu tư đối với bộ môn lịch sử địa
phương .
- Trong những năm vừa qua nhà trường chỉ lựa chọn một số đối tượng học sinh khá
giỏi để tham quan thực địa chứ không thể tổ chức đại trà. Do đó việc đem lại hiệu
quả chưa tuyệt đối.
- Nguồn kinh phí tổ chức dã ngoại còn hạn hẹp, do đó cũng gặp nhiều khó khăn
trong việc cho học sinh tiếp cận cũng như tham quan các di tích lịch sử địa
phương.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp
*Tầm quan trọng của các di tích lịch sử đối với quá trình nhận thức của học
sinh.
- Giáo dục cho các em lòng tự hào, tự tôn dân tộc, cố gắng vươn lên trong học tập
để xây dựng quê hương đất nước, tiếp bước truyền thống cha ông ghi thêm những
trang sử vẻ vang trong thời kì mới.
* Về phát triển:
- Bồi dưỡng cho các em năng lực nhận thức phục vụ cho việc học tốt các bộ môn
nói chung và lịch sử nói riêng như tư duy, phân tích, so sánh, nhận định các sự kiện
lịch sử.
- Phát triển kĩ năng thực hành như đọc bản đồ, vẽ sơ đồ, sư tầm tài liệu, tranh ảnh,
phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
- Tổ chức cho học sinh tham quan thực địa tại nhà đày Buôn Ma Thuột và Bảo
tàng Đăk Lăk thông qua chương trình lịch sử điạ phương.
- Những giải pháp nói trên của đề tài nhằm giúp học sinh thoát ra khỏi phương
pháp học tập theo lối truyền thống và phát huy phương pháp học tập mới đó là tư
duy, sáng tạo, biết phân tích, nhận định, đánh giá vấn đề, liên hệ những vấn đề đã
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
10
học vào thực tế một cách sinh động. Đặc biệt là tạo cho các em học sinh một tâm lí
thoải mái, hứng thú và thích học tập đối với bộ môn Lịch sử. Đặc biệt là chương
trình lịch sử địa phương giúp các em hiểu được những hy sinh to lớn của ông cha
ta,những khó khăn gian khổ mà cha ông ta đã phải chịu đựng, tinh thần thép và ý
chí đấu tranh ngoan cường để dành độc lập trong cuộc đấu tranh chống giặc ngoại
xâm.
- Giúp học sinh thay đổi hình thức, phương pháp học tập trước đây, làm cho giờ
học bớt căng thẳng, không còn nặng nề, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu, học sinh
lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng.
- Tạo cho học sinh sự tìm tòi, sáng tạo, rèn luyện cho học sinh cơ hội rèn luyện bản
Trong năm học 2016-2017, 2017-2018 được sự cho phép của BGH trường
THCS Nguyễn Trãi, chúng tôi đã tổ chức cho các em học sinh tham quan di tích
lịch sử tại nhà đày Buôn Ma Thuột và Bảo tàng Đăk Lăk với số lượng học sinh
tham quan khá lớn, đây cũng là một điều đáng mừng đối với chúng tôi.
* Học sinh tham quan thực địa tại Di tích lịch sử nhà Đày Buôn Ma Thuột
Giáo dục đến học sinh tinh thần đấu tranh kiên cường, ý chí thép của ông cha
ta qua di tích lịch sử “ Nhà đày Buôn Ma Thuột”
Học sinh trường THCS Nguyễn Trãi đến tham quan tại nhà đày Buôn Ma Thuột
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
12
Hình ảnh nhà đày Buôn Ma Thuột
Nhà đày Buôn Ma Thuột (nhà tù Buôn Ma Thuột) là nơi từng giam giữ, đày ải
tù nhân chính trị chủ yếu của các tỉnh Trung Kỳ. Nhà đày được nhiều người biết
đến không những vì kết cấu kiến trúc hay vì đòn roi tra tấn tàn bạo của địch, mà
còn ở phong trào đấu tranh kiên cường của các thế hệ tù nhân chính trị. Từ năm
1980, Nhà đày Buôn Ma Thuột đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia,
và trở thành điểm tham quan du lịch tại tỉnh Đăk Lăk.
Nhà đày Buôn Ma Thuột vào khoảng năm 1900, một nhà lao đã được thực
dân Pháp xây dựng lên ở Cao nguyên Đắk Lắk dùng để giam giữ tù nhân chính trị,
bởi địa hình nơi đây lúc bấy giờ bị bao vây giữa bốn bề núi rừng rậm rạp, nhiều thú
dữ, khí hậu khắc nghiệt, ít người lui tới nên tù nhân khó bề trốn thoát.
Đến những năm 1930-1931, số lượng tù nhân tăng cao theo phong trào chống thực
dân tại Đông Dương, do đó Pháp thiết lập Nhà đày Buôn Ma Thuột trên cơ sở mở
rộng nhà lao cũ, nhằm lưu đày biệt xứ và giam giữ những đảng viên cộng sản bị xử
án nặng ở các tỉnh Trung Kỳ, gồm nhiều người đi đầu trong phong trào Xô Viết
tại Nhà đày Buôn Ma Thuột đã viết thành một bản anh hùng ca về chủ nghĩa yêu
nước, ý chí quyết tâm giải phóng dân tộc, bảo vệ nền độc lập nước nhà thoát khỏi
xiềng xích.
Nhà đày Buôn Ma Thuột, đây là một trong những di tích lịch sử quan trọng
nhất của tỉnh ĐăkLăk, nơi biểu trưng tội ác dã man của bọn thực dân đế quốc xâm
lược, đồng thời cũng là nơi phản ánh ý chí kiên cường bất khuất của các chiến sĩ
cách mạng không sợ hy sinh gian khổ, trung thành với lí tưởng của Đảng, quyết
đấu tranh giành độc lập tự do cho Tổ Quốc.
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
14
Hình ảnh nhà đày nhìn từ trên cao và hình ảnh học sinh trường THCS Nguyễn
Trãi đang nghe hướng dẫn viên nhà đày thuyết trình(2016-2017)
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
15
Tại đây thực dân Pháp thi hành chính sách tra tấn hết sức tàn bạo, tất cả tù
nhân đều bị đóng dấu trên lưng, bị đánh đập tàn nhẫn, lao động khổ sai, hàng ngày
họ phải đi lao dịch nặng nề như đi xây cây cầu Krông Ana, xây các đồn bốt cho
giặc, làm đường 14 đia Sài Gòn..vv. Bữa ăn hàng ngày chỉ có cơm hẩm với muối,
bất cứ lúc nào tù nhân cũng có thể bị phạt vạ vô căn cứ hoặc bị thủ tiêu giết chết.
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
khăn. Thực dân Pháp đưa những người bản địa là đồng bào dân tộc thiểu số làm
quản ngục để lợi dụng sự bất đồng về ngôn ngữ để ngăn chặn không cho tù nhân
liên lạc ra bên ngoài. Nhưng bọn chúng đâu có biết chính âm mưu của chúng lại
càng thúc đẩy tinh thần cho các tù nhân quyết tâm học tiếng bản địa với phương
châm, người biết nhiều dạy người biết ít, người biết ít dạy người không biết. Tù đó
nhà Đày được coi như một trường học. Cũng nhờ học tiếng bản địa mà các tù nhân
đã cảm hóa được một số quản ngục là người Ê đê như ông Y Blốc Ê ban, Y Jônh, Y
Bun Knông, Y Bih Alê ô, Y Som Ê ban,…
Y Blốc Êban
(Hình ảnh trưng bày tại nhà Đày)
Ban chỉ huy quân sự đầu tiên của Đăk Lăk
Từ trái sang phải:Y Wung Niê Kdăm,
YNgông Niê,Y Blôk Êban
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
18
Y Som Ê Ban -Y tá trong nhà đày
Ông Y Jonh là lính khố xanh
Thời kỳ năm 1930 -1945, người dân tộc
trong nhà đày Buôn Ma Thuột
Êđê đầu tiên được giác ngộ cách mạng
Vị tướng đầu tiên của các dân tộc Tây Nguyên.
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
20
Y Blốk Êban sinh năm 1920, tại buôn Chư Dluê, Buôn Ma Thuột trong một
gia đình có 7 anh chị em. Là con trai út cho nên Y Blốk Êban là người chịu nhiều
thiệt thòi nhất khi mới được 2 tuổi thì cha mình, ông Y Chăm Byă qua đời. Có lẽ
do được “Yàng” ban phước nên từ nhỏ Y Blốk Êban rất thông minh và ham học
hỏi. Học hết tiểu học khi chưa tròn 15 tuổi, Y Blốk Êban bị Pháp bắt vào lính khố
xanh làm phục dịch và sau đó làm gác tù tại Nhà đày Buôn Ma Thuột. Ngay sau
khi đặt chân lên mảnh đất Tây Nguyên, chính sách chia rẽ dân tộc ở đây được thực
dân Pháp áp dụng một cách triệt để kể cả trong chốn lao tù. Tại nhà đày Buôn Ma
Thuột, bên cạnh các sỹ quan người Pháp, thực dân Pháp sử dụng hầu hết cai tù là
người Êđê bản địa. Với âm mưu lấy người Việt trị người Việt, thực dân Pháp nghĩ
rằng, mối liên kết giữa người Kinh với người Thượng, giữa người Êđê với các dân
tộc khác sẽ bị chia cắt. “Nhưng chúng không ngờ rằng, tại nơi được mệnh danh là
“địa ngục trần gian” này lại chính là trường học cách mạng của những người yêu
nước”, ông nhớ lại. Trong những lần đưa tù nhân đi lao động khổ sai, Y Blốk Êban
đã được những chiến sỹ cách mạng đang bị giam cầm tại đây giác ngộ. Ông đã tận
mắt chứng kiến sự kiên trung bất khuất của những chiến sỹ cách mạng đang bị
giam cầm tại đây. Vì thế, khi được tuyên truyền giác ngộ, ông đã nhanh chóng đi
theo lý tưởng cách mạng.
Bộ trưởng Trần Đại Quang đến thăm Thiếu tướng Y Blốk Êban nhân kỷ niệm 40
năm Ngày giải phóng Buôn Ma Thuột.
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
21
Toàn cảnh học sinh trường THCS Nguyễn Trãi đang tham quan tại khu trưng bày
của nhà đày Buôn Ma Thuột và nghe thuyết trình từ hướng dẫn viên của nhà đày
Buôn Ma Thuột(2016-2017). Hình ảnh bên phải là tên Moshin, một trong những
tên quản ngục độc ác nhất lúc bấy giờ. Y dùng roi có đóng đinh để tra tấn tù nhân,
y đánh vào đầu, vào lưng tù nhân đến khi nào hả dạ mới thôi. Đặc biệt y được
mệnh danh là tên khát máu người, ngày nào y không đánh đập tù nhân và không
đâm chém thì như rằng ngày đó y ăn không ngon ngủ không yên.
Nguyễn Thị Tài- Giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi- Huyện Krông Ana
23
Đây là hình ảnh các chiến sĩ của ta bị thực dân Pháp giam trong một phòng giam
tập thể, các chiến sĩ bị còng một chân, thực dân Pháp dùng đòn roi tra trấn một
cách dã man và tàn bạo.
Tù nhân bị bắt phải làm việc
.
Khi đến Nhà đày, mỗi tù nhân được phát một bộ quần áo vải xanh, một chăn
mỏng. Những thứ đó không đủ ấm trong những đêm lạnh thấu xương giữa miền
núi rừng âm u. Tù nhân không có màn phải chịu cực hình của nạn muỗi mòng, bọ
chó. Không những bị giam cầm, cùm kẹp, bị đánh đập dã man, tù nhân ở Buôn Ma
Thuột còn phải đi lao dịch khổ sai. Ngoài việc tận dụng sức lực của tù nhân vào
mục đích kinh tế, chúng còn nhằm hành hạ họ cả về thể xác lẫn tinh thần, làm cho
tù nhân kiệt sức mà rã rời ý chí đấu tranh, từ bỏ lý tưởng cách mạng. Trên công
trường, cứ 5m có một lính khố xanh canh giữ. Tù nhân nào vì ốm yếu, mệt mỏi,
không đủ sức làm việc theo lệnh chúng, đều bị lính dùng roi trúc, gậy gỗ đánh vào
lưng, vào đầu. Ở Nhà đày chính, mỗi ngày tù nhân được ăn 700 gram gạo; còn đi
25
Copyright: Tài liệu đại học ©