ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-----***-----

ĐỖ THỊ MINH ĐỨC

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƢỠNG
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CAO ĐẲNG
DU LỊCH HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN 2013- 2020

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2013

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-------***-------

ĐỖ THỊ MINH ĐỨC

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƢỠNG
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CAO ĐẲNG
DU LỊCH HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN 2013- 2020

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số

nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 11 năm 2013
Tác giả luận văn

Đỗ Thị Minh Đức

3


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TT

Từ viết tắt
1

CNTT

2

CNH,HĐH

3

CDDLHN

4

ĐH&CĐ



Lý do chọn đề tài

2.

Mục đích nghiên cứu

3.

Phạm vi nghiên cứu

4.

Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1.

Khách thể nghiên cứu

4.2. Đối tượng nghiên cứu
5.

Giả thuyết khoa học

6.

Nhiệm vụ nghiên cứu

7.


Tiểu kết chương 1
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƢỠNG ĐỘI
NGŨ GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH HÀ NỘI
2.1. Khái quát về trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội
2.1.1. Khái quát lịch sử hình thành và phát triển
2.1.2. Chức năng nhiệm vụ của nhà trường
2.1.3. Cơ sở vật chất của trường
2.1.4. Tổ chức bộ máy của nhà trường
2.2. Thực trạng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội
2.2.1. Quá trình tuyển dụng
2.2.2. Số lượng đội ngũ giảng viên
2.2.3. Cơ cấu giảng viên
2.2.4. Thực trạng về chất lượng
2.2.5. Nhu cầu bồi dưỡng đội ngũ giảng viên
2.3. Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trường Cao
đẳng Du lịch Hà Nội
2.3.1. Lập kế hoạch công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên
2.3.2. Xây dựng chương trình bồi dưỡng đội ngũ giảng viên
2.3.3. Tổ chức triển khai công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên
2.3.4. Phối hợp các lực lượng trong quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng
viên
2.3.5. Kiểm tra, đánh giá kết quả công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên

6


2.4. Đánh giá chung về quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trường
Cao đẳng Du lịch Hà Nội
2.4.1. Điểm mạnh
2.4.2. Điểm yếu


7


TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

8


Hình 2.1
Hình 2.2.
Biểu

đồ

2.1
Biểu

đồ

2.2
Biểu

đồ

2.3
Biểu

đồ

10


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội toàn cầu biến đổi không ngừng
nhờ tốc độ phát triển vũ bão của khoa học và công nghệ, cùng với sự tăng lên
nhanh chóng theo cấp số nhân của tri thức nhân loại những hạn chế, lạc hậu
của giáo dục luôn xuất hiện và cần được xem xét loại bỏ, để thay thế vào đó
những cập nhật nội dung mới, phương pháp mới…. Giáo dục có chất lượng ở
thời đại ngày nay chính là linh hồn của một xã hội tri thức mà nước ta cũng
như nhân loại đang kỳ vọng hướng tới.
Trong văn kiện Hội nghị TW2 khóa VIII ghi nhận: “Giáo dục đào tạo là
quốc sách hàng đầu”. Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của
Đảng nhấn mạnh: “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực
quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để
phát huy nguồn lực con người- yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng
kinh tế và bền vững”.
Sự phát triển của một quốc gia trong thế kỷ XXI sẽ phụ thuộc lớn vào
tiềm năng tri thức của đất nước đó. Giáo dục cùng với khoa học và công nghệ
là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Nghị quyết Đại
hội XI của Đảng nhấn mạnh: “phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi
mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại
hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo
dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt”.
Xác định được vai trò của giáo dục, chỉ thị số 40/CT- TW ngày
15/6/2004 của Ban bí thư Trung ương Đảng đã nhấn mạnh: “Mục tiêu của
chiến lược giáo dục và đào tạo là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về
cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống,

lịch, của các cấp lãnh đạo nhà trường, với sự phấn đấu thường xuyên, liên tục
của tập thể cán bộ giảng viên, công nhân viên chức và học sinh – sinh viên,
trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội đã có những bước tiến vững chắc. Để có thể
đáp ứng kịp thời nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho Ngành Du lịch Việt

12


Nam và đòi hỏi ngày càng cao của xã hội Trường cần tiếp tục phát triển trong
những năm tới.
Từ những cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, tôi chọn đề tài: “Biện pháp
Quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Du lịch
Hà Nội trong giai đoạn 2013 - 2020” , với hy vọng tìm chọn được một số
biện pháp có hiệu quả phù hợp và khả thi trong công tác bồi dưỡng đội ngũ
giảng viên ở trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội.
2.

Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở về lý luận, đánh giá thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng đội

ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội đề xuất một số biện pháp
quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn để phát triển đội ngũ giảng viên
trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội trong giai đoạn trường đang phấn đấu trở
thành trường Đại học.
3. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài giới hạn việc đánh giá thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng đội
ngũ giảng viên tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội trong giai đoạn 2008 2013 và định hướng áp dụng các giải pháp từ năm 2013 đến năm 2020.
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trường cao đẳng du lịch

lục, luận văn được trình bày trong 3 chương.
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và pháp lý về quản lý công tác bồi dưỡng đội
ngũ giảng viên
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên
trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội.
Chƣơng 3: Biện pháp nâng cao chất lượng Quản lý công tác bồi dưỡng
đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội trong giai đoạn 2013 –
2020.

14


CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC
BỒI DƢỠNG ĐỘI NGŨ GIẢNG
VIÊN 1.1. Tổng quan về nghiên cứu vấn đề
Trong thời gian qua, nhiều nhà nghiên cứu lý luận đã nghiên cứu các
vấn đề Văn hóa- Giáo dục, bồi dưỡng giáo viên. Nhiều tạp chí, chuyên san,
báo ngành... có nhiều nội dung phong phú bàn về nâng cao chất lượng đội ngũ
giáo viên và chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên. Một số tác giả như:
Đề tài khoa học cấp nhà nước có mã số KX 07- 04 về: “Bồi dưỡng và
đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới” đã bàn sâu về vấn đề bồi
dưỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực, trong đó có đề cập đến bồi dưỡng và
đào tạo lại đội ngũ GV[19].
Phạm Quang Huân có bài “Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tự
học, tự bồi dưỡng của GV trường phổ thông”[25].
Trần Bá Hoành có bài “Bồi dưỡng tại chỗ và bồi dưỡng từ xa”, đã đề
cập đến vấn đề bồi dưỡng GV[24].
Nguyễn Thị Tươi, trường Đại học Sư phạm Quy Nhơn có bài “Về công
tác bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên THPT”[42]. Ngoài ra còn có một

cố gắng phân tích, đề xuất các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ
giảng viên đáp ứng nhu cầu nâng cấp trường thành trường Đại học và thực
hiện các mục tiêu chiến lược phát triển của Nhà trường.
1.2. Một số cơ sở lý luận về quản lý bồi dƣỡng giảng viên
1.2.1. Giảng viên, đội ngũ giảng viên
1.2.1.1. Giảng viên
Trong bối cảnh của giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
hiện nay, lao động của nhà giáo trực tiếp đáp ứng nhu cầu về nhân lực, nhân
tài và dân trí cho xã hội. Lao động của nhà giáo không chỉ có ý nghĩa xã hội
sâu sắc mà còn chứa đựng ý nghĩa kinh tế lớn lao. Vì vậy, có thể khẳng định
những vấn đề kinh tế- xã hội và chính trị của quốc gia sẽ không giải quyết
được nếu không phát triển giáo dục, phát triển Nhà trường mà hạt nhân của nó
là nhà giáo.

16


Định nghĩa giảng viên được tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau.
Theo Luật Giáo dục được Quốc hội thông qua ngày 14/06/2005 thì:
“Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở
giáo dục khác. Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mần non, giáo dục phổ
thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên; ở cơ sở giáo dục đại học gọi là
giảng viên” [37,tr.109].
Ở

góc độ vai trò, nhiệm vụ, giảng viên cũng có thể được hiểu là người

trực tiếp tham gia vào hệ thống giáo dục Đại học với vai trò truyền đạt và
hướng dẫn.
Nếu nhìn từ một góc độ khác, cụ thể, dễ hiểu và phổ biến hơn, thì trong

tiêu chuẩn ngạch giảng viên trong tiêu chuẩn chung các ngạch công chức

17


chuyên ngành giáo dục và đào tạo ban hành kèm theo quyết định số
202/TCCP-VC ngày 08/06/1994 của ban Tổ chức - cán bộ Chính phủ. Trong
đó giảng viên được phân chia thành 3 ngạch: giảng viên, giảng viên chính và
giảng viên cao cấp. Mỗi ngạch lại có những tiêu chuẩn và yêu cầu về trình độ
riêng.
Giảng viên
Đối với giảng viên, viên chức chuyên môn đảm nhiệm việc giảng dạy
và đào tạo ở bậc đại học, cao đẳng thuộc một chuyên ngành đào tạo của
trường Đại học hoặc Cao đẳng, yêu cầu về trình độ bao gồm:
-

Có bằng cử nhân trở lên

-

Đã qua thời gian tập sự giảng viên theo quy định hiện hành

-

Có ít nhất hai chứng chỉ bồi dưỡng sau đại học: chương trình chính trị,

triết học nâng cao cho nghiên cứu sinh và cao học, chứng chỉ những vấn đề cơ
bản về tâm lý học và lý luận dạy học ở bậc đại học.
- Sử dụng được một ngoại ngữ trong chuyên môn ở trình độ B
Giảng viên chính

trong công tác chuyên môn và đảm nhiệm các công việc đòi hỏi có chuyên
môn và nghiệp vụ cao, chủ trì các hoạt động khoa học, là tiêu biểu cho
phương hướng phát triển mới của bộ môn. Yêu cầu với giảng viên cao cấp
bao gồm:
-

Có bằng tiến sỹ về chuyên ngành đào tạo

-

Là giảng viên chính có thâm niên giảng dạy ở ngạch tối thiểu là 6 năm

-

Có trình độ lý luận chính trị cao cấp

-

Sử dụng được hai ngoại ngữ để phục vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa

học và giao tiếp quốc tế (ngoại ngữ thứ nhất tương đương với trình độ C,
ngoại ngữ thứ hai tương đương với trình độ B).
-

Có tối thiểu 03 công trình khoa học sáng tạo được hội đồng khoa học

trường đại học hoặc chuyên ngành công nhận và đưa vào áp dụng có hiệu quả
Quyền của Giảng viên
Chương III, điều 25 Điều lệ trường Cao đẳng ghi rõ giảng giảng viên
trường Cao đẳng có quyền:

1.2.1.2. Đội ngũ
Có nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm đội ngũ, mặc dù từ đội ngũ
được dùng rộng rãi trong các tổ chức trong xã hội hiện nay như: đội ngũ cán
bộ công chức, viên chức, đội ngũ văn nghệ sĩ, đội ngũ nhà giáo, đội ngũ tri
thức, đội ngũ thanh niên xung phong... đều được hiểu là đội ngũ.
Theo PGS.TS. Đặng Quốc Bảo: “Đội ngũ là một tập thể người gắn kết
với nhau, cùng chung lý tưởng, mục đích, ràng buộc nhau về vật chất, tinh
thần và hoạt động theo một nguyên tắc”[10].
Như vậy, đội ngũ được tạo thành bởi các yếu tố cơ bản sau:
-

Là một tập hợp người

-

Hoạt động theo một nguyên tắc

-

Gắn bó với nhau về quyền lợi vật chất, tinh thần

Khái niệm đội ngũ tuy có các cách hiểu khác nhau, nhưng đều có chung
một điểm, đó là: Một nhóm người được tổ chức và tập hợp thành một lực
lượng, để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng hay không cùng
nghề nghiệp, nhưng đều có chung một mục đích nhất định.
Từ các cách hiểu trên, có thể nêu chung: Đội ngũ là một tập thể gồm số
đông người, có cùng lý tưởng, có cùng mục đích, làm việc theo sự chỉ huy,
thống nhất, có kế hoạch, gắn bó với nhau về quyền lợi vật chất cũng như tinh
thần.
1.2.1.3. Đội ngũ giảng viên

sau:
-

Nghĩa rộng: là quá trình giáo dục, đào tạo nhằm hình thành nhân cách

và những phẩm chất riêng biệt của nhân cách theo định hướng mục đích đã
chọn (ví dụ: bồi dưỡng cán bộ, bồi dưỡng các đức tính: cần, kiệm, liêm,
chính...)

21


- Nghĩa hẹp: là trang bị thêm các kiến thức, kỹ năng nhằm mục đích
nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể (ví dụ:
bồi dưỡng kiến thức, bồi dưỡng lý luận, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm...)
Như vậy có thể hiểu bồi dưỡng chính là quá trình bổ sung tri thức và kĩ
năng nhằm tăng cường về năng lực và phẩm chất cho đối tượng bồi dưỡng. Vì:
-

Chủ thể bồi dưỡng là người lao động đã được đào tạo và có một trình

độ chuyên môn nghề nhất định.
-

Bồi dưỡng thực chất là quá trình cập nhật bổ sung tri thức, kĩ năng để

nâng cao trình độ trong lĩnh vực hoạt động chuyên môn nào đó, qua hình thức
đào tạo nào đó.
-


chất và các kỹ năng phát triển đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.
Có thể nói một cách tổng quát, bồi dưỡng giáo viên là quá trình tác
động của nhà quản lý giáo dục thông qua hệ thông chức năng và công cụ quản
lý tới tập thể giáo viên, tạo điều kiên, cơ hội cho giáo viên tham gia vào các
loại hình hoạt động khác nhau dạy học - giáo dục - học tập trong và ngoài nhà
trường để cập nhật bổ sung kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, bồi
dưỡng tư tưởng tình cảm nghề nghiệp nhằm nâng cao phẩm chất và trình độ
nghiệp vụ sư phạm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục và
đào tạo.
1.2.2.2. Bồi dưỡng đội ngũ giảng viên
Bồi dưỡng đội ngũ giảng viên là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu
trong việc phát triển của mỗi nhà trường. Việc bồi dưỡng đội ngũ giảng viên
không những nhằm mục tiêu phục vụ yêu cầu tăng quy mô đào tạo, nâng cao
chất lượng giảng dạy ở giai đoạn hiện nay mà còn chuẩn bị cho những bước
phát triển mạnh mẽ trong tương lai của giáo dục Đại học và nền kinh tế- xã
hội. Như vậy vấn đề cốt lõi của bồi dưỡng đội ngũ giảng viên là nhằm đạt tới
mục tiêu “chất lượng đội ngũ giảng viên” phù hợp với quan điểm chỉ đạo của
Đảng trong thời ký mới cũng như sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ được
thể hiện trong Quyết định số: 09/Qđ- TTg ban hành ngày 11/01/2005 về việc
phê duyệt đề án: “Xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ
quản lý giáo dục giai đoạn 2005- 2010”.
Trước hết xét đến khái niệm chất lượng:
Theo từ điển tiếng Việt: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị
của một con người, một sự vật, sự việc” [45,tr.144]

23


Theo các cách tiếp cận khác nhau về chất lượng, cho rằng: “chất lượng
là sự phù hợp với mục tiêu”, hay “chất lượng là sự đáp ứng nhu cầu của khách

Đây là hoạt động để người thủ trưởng phối hợp nỗ lực của các thành viên
trong nhóm, trong cộng đồng, trong tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
Có nhiều quan niệm khác nhau về “quản lý”, dựa theo cách tiếp cận
khác nhau, do đó dẫn đến sự phong phú trong các quan niệm về “quản lý”.
Sau đây là một số quan niệm tiêu biểu của các học giả trong và ngoài nước:
Đề cập đến vấn đề quản lý Các Mác viết: “Tất cả mọi lao động trực tiếp
hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng
cần đến một sự chỉ đạo để tiến hành các hoạt động cá nhân và thực hiện các
chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác
với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ
cầm thì tự mình điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì cần phải có
nhạc trưởng” [28,tr.180].
Theo nhà quản lý bậc thầy người Mỹ Harold Koontz, thì “quản lý là
một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt
được mục đích của nhóm. Mục tiêu của nhà quản lý là hình thành một môi
trường mà con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian,
tiền bạc, vật chất với sự bất mãn ít nhất. Với tư cách thực hành thì quản lý là
một nghệ thuật, còn với kiến thức thì quản lý là một khoa học” [21,tr.33].
Ở

trong nước tác giả Trần Khánh Đức: “Quản lý là hoạt động có ý thức

của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng
đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất”[18].
Xuất phát từ các loại hình hoạt động quản lý, tác giả Nguyễn Quốc Chí
và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ
chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức,
chỉ đạo(lãnh đạo) và kiểm tra” [12,tr.9].
Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là những tác động có định hướng,
có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận