Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
MỤC LỤC
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
TÊN MỤC
I. Phần mở đầu
3
4
4
4
4
4
5
5
6
7
7
8
8
9
9
12
13
13
14
15
15
15
1
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
Văn Huy, giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã nói: “ Cuộc sống đối
với trẻ em không thể thiếu những trò chơi. Trò chơi dân gian không đơn thuần
là một trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng cả nền văn hoá dân tộc Việt Nam
2
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
độc đáo và giàu bản sắc. Trò chơi dân gian không chỉ chắp cánh cho tâm hồn
trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo, mà còn giúp các em hiểu về tình bạn,
tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. Ngày nay, các em ở một xã hội công
nghiệp, chỉ quen với máy móc và không có khoảng thời gian chơi cũng là một
thiệt thòi. Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen và chơi những trò
chơi dân gian của thiếu nhi ngày trước – đang ngày càng bị mai một và quên
lãng, không chỉ có ở các thành phố mà còn ở cả các vùng quê.
Vì thế, giúp các em hiểu và quay về nguồn với các trò chơi dân gian là một việc
làm cần thiết”.
Đặc điểm chung của trò chơi dân gian được triển khai trong trường học là
đơn giản, dễ chơi, dễ hòa nhập. Dù bất cứ nơi đâu, trong gia đình, tại trường
học hay trên đường làng đều có thể tổ chức được các trò chơi dân gian phù hợp.
Nếu sân nhà nho nhỏ thì các em chơi ô ăn quan, chơi cờ, đánh chuyền, chặt cây
dừa chừa cây mận, bắt ve… Nếu diện tích rộng hơn thì có thể chơi rồng rắn lên
mây, đá cầu, trốn tìm, bịt mắt bắt dê… Ở những bãi cỏ lớn thì có thể tổ chức
các trò cướp cờ, đánh đu, đá gà, chồng bông sen, cờ chém
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học, vui chơi cũng là một trong những hoạt động
chủ đạo của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.Thông qua hoạt động vui
chơi, các em được phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm quan hệ xã hội, qua đó
nhằm phát triển toàn diện nhân cách cho các em. Chính vì vậy, giáo viên cần tổ
chức cho các em chơi các trò chơi nói chung và trò chơi dân gian nói riêng. Năm
Đề tài “ Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian
cho học sinh trong trường tiểu học” giúp:
Tìm ra nội dung, hình thức tổ chức các trò chơi dân gian đạt hiệu quả
cao nhất, đồng thời phù hợp với đặc điểm tình hình tâm lý học sinh.
Thông qua việc tìm hiểu và tham gia các trò chơi dân gian giúp các em có
thêm nhiều hiểu biết để hình thành những tình cảm tốt đẹp, lòng yêu quê
hương, niềm tự hào dân tộc, từ đó làm cho nhân cách của các em ngày càng hoàn
thiện hơn.
Thông qua việc tổ chức các trò chơi dân gian cho học sinh giúp các em
tránh được các trò chơi trực tuyến, các trò chơi bạo lực…
3. Đối tượng nghiên cứu
Tôi tập trung nghiên cứu việc tổ chức các trò chơi dân gian cho học sinh
trong trường vào các buổi sinh hoạt chủ điểm, các hoạt động chào mừng các
ngày lễ lớn của đất nước.
Ngoài ra tôi còn tiến hành nghiên cứu việc triển khai và tổ chức các trò
chơi dân gian của các Liên đội trên địa bàn xã Dur Kmăl và một số Liên đội gần
địa bàn trường đóng.
4. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
Do thời gian cũng như khả năng của bản thân nên phạm vi tiến hành thực
hiện đề tài này là trường tiểu học Hoàng Văn Thụ –xã Dur Kmăl Krông Ana
ĐăkLăk.
Thời gian nghiên cứu: năm học 2015 2016.
5.Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm .
Điều tra cơ bản về thực trạng tổ chức các trò chơi dân gian ở một số
trường tiểu học trên địa bàn.
Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
Phương pháp so sánh, đối chiếu và khảo sát thực nghiệm.
Nghiên cứu qua những kinh nghiệm của bản thân và nhu cầu hoạt động
của học sinh tiểu học.
giao lưu học tập để từ đó hướng các em tới những chuẩn mực về đạo đức,
những hiểu biết về văn hoá mà các cấp, ngành làm công tác giáo dục mong
muốn.
Việc tổ chức các trò chơi dân gian trong trường học là một việc làm khoa
học và sáng tạo, đòi hỏi người phụ trách phải kiên nhẫn bền bỉ và thường xuyên
trau dồi kinh nghiệm, luôn tìm tòi học hỏi từ bạn bè đồng nghiệp, nghiên cứu tài
liệu.
Một Liên đội có phong trào Đội phát triển mạnh là do cách tổ chức hoạt
động ngoài giờ lên lớp nói chung và tổ chức các trò chơi dân gian nói riêng
thường xuyên có tính sáng tạo, phù hợp với lứa tuổi và có hiệu quả.
2. Thực trạng
2.1 Thuận lợi, khó khăn
5
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
a. Thuận lợi
Luôn đựơc sự hướng dẫn và chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Phòng
giáo dục, của Hội đồng đội các cấp và sự quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt
của lãnh đạo nhà trường. Nhà trường đã xây dựng lịch trình tổ chức giao lưu trò
chơi dân gian ở từng khối lớp.
Học sinh mạnh dạn, tự tin, thông minh, thích tham gia vào các trò chơi,
đặc biệt là các trò chơi dân gian.
Bản thân tôi đã được trang bị một số kiến thức về tổ chức các trò chơi
dân gian khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Chính vì vậy, bản thân cũng đã tích
lũy được một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian.
Tôi rất thích các trò chơi dân gian Việt Nam và sưu tầm được rất nhiều
trò chơi dân gian thú vị và đặc sắc, phù hợp với các em học sinh đặc biệt là học
sinh tiểu học
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức cho
học sinh tại trường tham gia các trò chơi dân gian, tôi đã thu được nhiều kết quả
tốt:
100% các em học sinh rất hứng thú và yêu thích các trò chơi dân gian.
100% các em được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết về
các trò chơi dân gian, các phong tục truyền thống của dân tộc.
Các em đã biết tự tổ chức chơi các trò chơi dân gian với các bạn trong lớp.
Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận thức
và thể lực của các em học sinh trong trường ngày càng được nâng cao rõ rệt. Các
em nhanh nhẹn, năng động, tự tin và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.
Trò chơi dân gian còn giúp các em học sinh trong nhà trường thêm gắn bó
với nhau, nâng cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của các em.
Qua việc tham gia các trò chơi dân gian tại trường các em đã tránh được
các trò chơi trực tuyến trên mạng internet, các trò chơi bạo lực…
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm tổ chức các trò chơi dân gian tại
trường, hoạt động này đã thu hút 100% các em trong nhà trường tham gia nó
không những tạo cho các em sự thoải mái, không nhàm chán mà còn giúp các em
chăm chỉ, hăng say, phấn đấu, rèn luyện học tập trở thành con người phát triển
toàn diện xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước.
b. Hạn chế
Khi vận dụng đề tài này vào thực tế của đơn vị thì phải có kế hoạch từ
rất sớm, cần phải thu hút được toàn bộ giáo viên cũng như học sinh và cha mẹ
học sinh cùng tham gia.
Cần phải có điều kiện về kinh phí để trang bị các thiết bị phục vụ cho các
hoạt động được hiệu quả.
Để vận dụng đề tài này thì Giáo viên – Tổng phụ trách cần phải nghiên
cứu kỹ tài liệu, cần có sự chuẩn bị chu đáo từ trong những ngày đầu tiên của
năm học mới.
2.3 Mặt mạnh, mặt yếu khi vận dụng đề tài này
Sự tham mưu tích cực có giải pháp và hiệu quả với ban giám hiệu, của
đồng chí tổng phụ trách để tổ chức hoạt động cũng như có điều kiện về kinh
phí để hoạt động.
Bản thân các em học sinh rất ham học hỏi, sáng tạo, trách nhiệm để có
kết quả hoạt động tốt nhất.
b. Các yếu tố tác động
Nhiều em còn chưa nhận được sự quan tâm tạo điều kiện của gia đình
để tham gia hoạt động và bản thân các em chưa nhận thức đúng đắn về ý nghĩa
và tác dụng khi tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Do điều kiện kinh tế gia đình của nhiều em còn quá khó khăn nên phần
nào ảnh hưởng đến việc tham gia của các em.
Vẫn còn một số học sinh chưa mạnh dạn tham gia các trò chơi, một số
em khi tham gia còn mang tính gượng ép nên kết quả chưa cao.
Trường có nhiều điểm trường nên việc tổ chức các hoạt động gặp
nhiều khó khăn.
2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng đề tài đặt ra
Trường tiểu học Hoàng Văn Thụ những năm gần đây đã có nhiều chuyển
biến tốt trong các hoạt động phong trào nói chung và các hoạt động ngoài giờ lên
lớp nói riêng. Có được kết quả này chính là đuợc sự quan tâm, tạo điều kiện
của Ban giám hiệu nhà trường, sự ủng hộ của các tổ chức xã hội và đặc biệt là
sự quan tâm chỉ đạo của các cấp.
8
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
Để đưa ra được các giải pháp, biện pháp để nhằm hạn chế những mặt
tồn tại thì vấn đề chúng ta cần phân tích, đánh giá ở đây là những khó khăn và
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
a. Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của học sinh từng
khối lớp.
9
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
Kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng
nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với độ tuổi của các em. Vì thế,
giáo viên nên có sự cân nhắc lựa chọn cho các em chơi các trò chơi có luật chơi
và cách chơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu.
Bên cạnh đó, trong trường tiểu học lại có sự phân chia các em học sinh
theo nhiều độ tuổi. Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có
chủ định khác nhau. Chính vì thế, các trò chơi cũng cần phải được lựa chọn cho
phù hợp với từng độ tuổi học sinh và theo từng khối.
Cụ thể như sau:
* Với các em học sinh khối lớp 1 và 2 khả năng chú ý có chủ định còn
kém, nhận thức còn đơn giản. Vì vậy các em chỉ có thể chơi được các trò chơi
đơn giản như: “Bịt mắt bắt dê”, “Ném bóng vào giỏ”, “Đập lon”, “Ô ăn quan”,
“Thỏ vào hang”…
* Với các em học sinh từ khối lớp 3 4 5 khả năng chú ý có chủ định và
nhận thức của các em đã cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi trước. Vì thế, các em
có thể chơi được các trò chơi dài hơn và khó hơn.
Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho các em học sinh ở các khối lớp này,
tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp.
Dụng cụ để phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ làm.
Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho các em.
Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi các em đã thuộc lời đồng dao. Chính
vì vậy, tôi thường cho các em làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân
gian trước khi hướng dẫn các em chơi vào các thời điểm trong ngày của các em
như: hoạt động ngoài trời, các tiết thể dục, sinh hoạt lớp, sinh hoạt sao nhi…
Khi các em đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho các em chơi các trò chơi tương
ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, các em chơi rất hứng thú và tích cực tham gia
chơi.
* Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có những
trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia
chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như “ Kéo co”, “ Rồng
rắn lên mây”, “ Thả đỉa ba ba”, “ Trồng nụ trồng hoa”…Nhưng lại cũng có
những trò chơi tĩnh, các em hay chơi theo các nhóm nhỏ như “ Chi chi chành
chành”, “ Tập tầm vông”, “Rải ranh”, “ Chuyền thẻ”, “ Ô ăn quan”…Chính vì
vậy, giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi
để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi.
c. Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động
Mỗi hoạt động của các em đều nhằm đạt được một mục đích nhất định.
Vì thế, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung
được tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho các em thì hoạt động ngoài trời
lại giúp các em được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên
và phát triển thể chất. Chính vì vậy, giáo viên cần chú ý lựa chọn và tổ chức các
trò chơi dân gian cho phù hợp với tính chất của từng hoạt động.
*Với HĐ ngoài trời: tận dụng không gian rộng và thoáng, giáo viên nên tổ
chức cho các em chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thể
lực cho các em như: “Bịt mắt bắt dê”, “ Nhảy dây”, “Nhảy lò cò”, “ Thả đỉa ba
ba”…
*Với hoạt động sinh hoạt chủ điểm: nên tổ chức cho các em chơi các trò chơi
mang tính tập thể cao và rèn luyện thể lực như : “ Kéo co”, “ Nhảy bao bố tiếp
sức”, “ Ném còn”, “ Cướp cờ”, “ Bịt mắt đập niêu”, “ Đẩy gậy”, …
Học sinh thi “Kéo co” nhân ngày 22/12
13
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
Học sinh thi “Nhảy bao bố” nhân ngày 22/12
3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp
Xuất phát từ những thực trạng trên ở Liên đội Trường Tiểu học Hoàng
Văn Thụ với yêu cầu ngày càng đòi hỏi chất lượng của hoạt động ngoài giờ lên
lớp đáp ứng với sự phát triển của xã hội. Vấn đề đặt ra là nghiên cứu để hoàn
chỉnh các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian trong
nhà trường cụ thể là:
Nâng cao nhận thức cho giáo viên, gia đình, xã hội.
Phối hợp với giáo viên phụ trách tổ chức và tham gia có hiệu quả các
phong trào.
Thường xuyên kiểm tra đánh giá qua các đợt tổ chức sinh hoạt chủ
điểm.
Tập huấn nghiệp vụ cho các anh chị phụ trách.
Huy động cộng đồng cùng tham gia.
3.4 Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các giải pháp, biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ và hỗ trợ lẫn nhau
tạo nên một thể thống nhất.
3.5 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
* Kết quả khảo nghiệm:
Ngay từ đầu năm học tôi đã thăm dò ý kiến học sinh khi tham gia chơi
SL
Tỉ lệ %
66
48
72,7%
18
27,3%
2
69
44
63,7%
25
36,3%
03
3
44
68,7%
20
31,3%
* Giá trị khoa học
Qua việc tổ chức các trò chơi dân gian đã tạo ra mối quan hệ thân thiện
gắn bó giữa thầy và trò, giảm bớt áp lực đối với học sinh, giúp các em hăng say
trong học tập, không còn tránh né giáo viên mỗi khi mắc sai lầm khuyết điểm...
Học sinh cảm thấy mình sống hòa đồng gần gũi với tập thể và tự giác sửa chữa
những sai lầm khuyết điểm”.
Trong sinh hoạt có lồng ghép tổ chức các trò chơi dân gian đã rèn luyện
và trang bị cho các em kỹ năng sống, hoạt động tập thể vui tươi lành mạnh, qua
đó khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh một cách tự nhiên,
từ đó góp phần cho việc dạy và học có hiệu quả hơn.
Đề tài này có thể được vận dụng có hiệu quả trong các trường tiểu học
nói chung và vận dụng vào các buổi sinh hoạt chủ điểm của hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp, trong các buổi sinh hoạt ngoài trời hay sinh hoạt lớp…
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề
nghiên cứu
Với việc vận dụng một số biện pháp của đề tài ,từ điều kiện và tình hình
thực tế của nhà trường, tôi đã áp dụng được một số hình thức trên vào việc chỉ
đạo tổ chức các trò chơi dân gian cho các em học sinh. Kết quả cho thấy hầu
hết các em tham gia các trò chơi sôi nổi, sự mạnh dạn của các em đã tăng dần,
15
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
SL
Tỉ lệ %
66
66
100%
0
0 %
2
69
69
100%
0
0 %
03
3
64
100%
0
0 %
Tổ chức thành công phần Hội trong lễ khai giảng năm học mới.
Tổ chức thành công hội thi “Trò chơi dân gian và kỹ năng” nhân các ngày
lế lớn trong năm (22/12; 26/3...).
100% các em học sinh tích cực tham gia các trò chơi dân gian do Liên đội
tổ chức.
100% các em được mở rộng kiến thức và có thêm nhiều hiểu biết về các
trò chơi dân gian, các phong tục truyền thống của dân tộc.
Các em có thể tự tổ chức các trò chơi dân gian với các bạn ở lớp cũng
như ở nhà.
Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận
thức và thể lực của các em được nâng cao rõ rệt. Các em nhanh nhẹn, năng
động, tự tin trong giao tiếp.
Qua việc tham gia các trò chơi dân gian các em thêm gắn bó, nâng cao
tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể.
III. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Trò chơi dân gian có tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển của các
em học sinh. Trò chơi dân gian vừa giúp các em thỏa mãn nhu cầu vui chơi, vừa
góp phần nâng cao nhận thức, phát triển các giác quan, tăng cường thể lực cho
các em, giúp các em trở thành những người lao động tài giỏi trong tương lai.
16
Cần tổ chức nhiều hơn nữa các mô hình tổ chức trò chơi dân gian phục
vụ mục đích “ Học mà vui – Vui mà học” trong học sinh. Từ đó giúp cho giáo
viên – Tổng phụ trách có điều kiện nghiên cứu, học hỏi tích lũy thêm kiến thức,
kinh nghiệm cho bản thân cũng như tổ chức hoạt động Đội của liên đội mình
ngày càng đạt hiệu quả cao.
b. Đối với Các nhà trường:
Tuyên truyền kịp thời với cha mẹ học sinh về tác dụng, tầm quan trọng
của hoạt động ngoài giờ lên lớp mà đặc biệt là việc tham gia các trò chơi dân
gian để cha mẹ học sinh tạo điều kiện cho con em tham gia các hoạt động tập
thể
lớn.
Hiệu trưởng cần quan tâm bồi dưỡng lực lượng trẻ, lực lượng đoàn viên
thanh niên làm nòng cốt trong các hoạt động và tiếp tục kế thừa, phát triển các
thành quả của trường.
17
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
Quán triệt kỹ tinh thần nội dung, chương trình tổ chức các trò chơi dân
gian cho đội ngũ. Không coi hoạt động này chỉ là hoạt động vui chơi giải
trí đơn thuần làm mất thời gian hoặc chạy theo hình thức .
Có các giải pháp thiết thực để tổ chức trò chơi dân gian đạt hiệu quả
cao.
Có những giải pháp thiết thực hỗ trợ kinh phí cho việc triển khai và tổ
chức các trò chơi dân gian trong nhà trường.
Trang bị các phương tiện, cơ sở vật chất cho việc tổ chức các trò chơi
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
(Ký, ghi rõ họ tên)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
19
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các trò chơi dân gian cho học
sinh tiểu học
Tìm hiểu qua các loại sách báo.
Tìm hiểu tình hình của một số trường trên địa bàn xã Dur Kmăl và các Liên đội
khác.
Tìm hiểu thực tế nhà trường và của địa phương.
Cẩm nang tổ chức các trò chơi dân gian.
Hướng dẫn tổ chức các trò chơi dân gian.
Trò chơi dân gian và kỹ năng.
Bác Hồ Với thiếu nhi – NXB Giáo dục.
20
Nguyễn Văn Vinh TH Hoàng Văn Thụ
Copyright: Tài liệu đại học ©