Cái nhìn sâu sắc hơn về Giả thuyết Thị trường Hiệu quả

Nhìn thoáng qua, Giả thuyết Thị trường Hiệu Quả - lần đầu tiên được Eugene
Fama đưa ra vào những năm 1970 thế kỉ trước - có vẻ có vô số thiếu sót. Tuy
nhiên, nó đồng thời có một mối liên hệ hết sức quan trọng với môi trường đầu tư
hiện đại mà tất cả các nhà đầu tư nên nắm rõ trước khi tham gia thị trường.

Một trong những đề tài tranh luận nóng bỏng nhất giữa các nhà đầu tư trên thị
trường chứng khoán là liệu thị trường có hiệu quả hay không - có nghĩa là liệu nó
có phản ánh đầy đủ tất cả mọi thông tin sẵn có đối với các thành viên của thị
trường vào bất kì thời điểm nào hay không? Giả thuyết Thị trường Hiệu quả
(EMH) cho rằng tất cả mọi cổ phiếu đều được định giá một cách hoàn hảo theo
những tài sản ẩn chứa sau cổ phiếu, theo những kiến thức và nguồn thông tin mà
tất cả các thành viên của thị trường đều có phần sở hữu bằng nhau. Nhìn thoáng
qua, Giả thuyết Thị trường Hiệu Quả - lần đầu tiên được Eugene Fama đưa ra vào
những năm 1970 thế kỉ trước - có vẻ có vô số thiếu sót. Tuy nhiên, nó đồng thời có
một mối liên hệ hết sức quan trọng với môi trường đầu tư hiện đại mà tất cả các
nhà đầu tư nên nắm rõ trước khi tham gia thị trường.

Nguyên lý EMH và những bất cập

Đầu tiên, EMH giả định rằng tất cả các nhà đầu tư đều nhận thức tất cả các thông
tin sẵn có trên thị trường theo cách thức y hệt nhau. Tuy nhiên, hằng hà sa số các
phương pháp phân tích và đánh giá cổ phiếu khác nhau đã đặt ra một loạt dấu
chấm hỏi cho tính đúng đắn trong giả định của EMH. Nếu một nhà đầu tư tìm
kiếm các cơ hội đầu tư đang bị định giá thấp hơn thực chất trong khi một nhà đầu
tư khác đánh giá một cổ phiếu dựa trên tiềm năng tăng trưởng của nó, thì chắc
chắn rằng hai nhà đầu tư này sẽ đi đến hai kết luận hoàn toàn khác nhau về giá trị
thị trường công bằng của một cổ phiếu. Vì thế nên, một lập luận phản đối EMH
chỉ ra rằng, vì các nhà đầu tư đánh giá cổ phiếu rất khác nhau nên việc chắc chắn
xem một cổ phiếu sẽ đáng giá như thế nào trong một thị trường hiệu quả là điều

ứng lại với một thông tin mới được tiết lộ cho cộng đồng các nhà đầu tư. Tuy
nhiên, EMH lại không đưa ra một định nghĩa cụ thể giá cả cần bao nhiêu thời gian
để có thể vận động đến mức đúng đắn. Thêm vào đó, trong một thị trường hiệu
quả, những sự kiện ngẫu nhiên bất chợt được chấp nhận hoàn toàn nhưng sẽ luôn
luôn bị san phẳng đi ngay sau đó bởi giá cả dịch chuyển đến mức thông thường
"đúng đắn".

Liệu EMH có đánh giá bản thân mình quá thấp trong việc xem xét đến những yếu
tố ngẫu nhiên hay những tình huống có thể xảy ra? Đây là một câu hỏi rất cần thiết
phải được nghiên cứu! Chắc chắn rằng những yếu tố ngẫu nhiên đó phải được đưa
vào xem xét dưới tính hiệu quả của thị trường. Thế nhưng, theo định nghĩa, sự
hiệu quả thật sự của thị trường đã và sẽ luôn luôn tính đến những yếu tố đó ngay
lập tức. Nói cách khác, giá cả phải phản ứng gần như tức thời với việc công bố
một thông tin có thể làm ảnh hưởng đến các đặc trưng đầu tư của một cổ phiếu.
Thế nên, nếu EMH chấp nhận có sự thiếu hiệu quả, nó có thể cũng sẽ phải thừa
nhận rằng sự hiệu quả tuyệt đối của thị trường là điều không thế.

Gia tăng hiệu quả của thị trường

Mặc dù việc đổ một gáo nước lạnh phản bác Giả thuyết Thị trường Hiệu quả là
điều quá dễ dàng, song thực tế cho thấy có một vài yếu tố trong giả thuyết này
đúng đắn và ngày càng mở rộng. Với sự ra đời và phát triển của hệ thống máy tính
hóa trong việc phân tích cổ phiếu, công ty, giao dịch, các khoản đầu tư đang dần
trở nên tự động hóa trên cơ sở phương pháp toán học hay phân tích cơ bản. Với
tốc độ và sức mạnh như hiện nay của hệ thống công nghệ thông tin, một số loại
máy tính có thể ngay lập tức xử lý bất kì và tất cả các thông tin có giá trị, và thậm
chí biến những phân tích đó thành một hành động giao dịch trên thị trường chỉ
trong tích tắc.

Tuy nhiên, phải nói răng, mặc dù trong khi máy tính đang ngày càng được sử dụng