BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ THANH LÊ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÒNG, CHỐNG
MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ THANH LÊ



LỜI CẢM ƠN
Để thực hiện và hoàn thành đề tài luận văn, tôi đã nhận được nhiều sự
hướng dẫn, giúp đỡ, góp ý quan trọng của tập thể và cá nhân các nhà khoa
học, sự hỗ trợ nhiệt tình và tạo điều kiện của các cơ quan, đơn vị, cá nhân.
Tôi xin chân thành cảm ơn đến tập thể Lãnh đạo Học viện hành chính
Quốc gia, Khoa sau đại học, các thầy cô giáo đã tận tình truyền đạt những
kiến thức quý báu trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS. Huỳnh Quý, người hướng dẫn
khoa học, đã tận tình giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn này.
Tuy có nhiều cố gắng và tâm huyết để nghiên cứu hoàn thiện luận văn
nhưng do hạn chế về mặt thời gian và khả năng nghiên cứu nên không tránh
khỏi những thiếu sót. Kính mong quý thầy, cô giáo, các chuyên gia, nhà khoa
học và những người quan tâm đến đề tài góp ý kiến để đề tài được hoàn thiện
hơn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Học viên
Trần Thị Thanh Lê


MỤC LỤC
Trang bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục viết tắt
Danh mục các bảng biểu, biểu đồ
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÒNG,

bàn tỉnh Quảng Bình .................................................................................... 72
2.4. Đánh giá chung...................................................................................... 74
2.4.1. Những kết quả đạt được và nguyên nhân ............................................ 74
2.4.2.Tình hình tái nghiện và sự hạn chế trong công tác phòng, chống ma túy 79
Tiểu kết chương 2 ........................................................................................ 82
Chương 3. DỰ BÁO TÌNH HÌNH VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÒNG, CHỐNG MA TÚY TRÊN ĐỊA
BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH TỪ NAY ĐẾN 2023 ..................................... 83
3.1. Dự báo tình hình ma tuý trong thời gian đến tại tỉnh Quảng Bình .......... 83
3.2. Giải pháp quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh
Quảng Bình .................................................................................................. 86
3.2.1. Giải pháp chung.................................................................................. 86
3.2.2. Giải pháp cụ thể.................................................................................. 91
Tiểu kết chương 3.........................................................................................108
KẾT LUẬN ............................................................................................... 109
TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ANTT: An ninh trật tự
BĐBP: Bộ đội Biên phòng
BLHS: Bộ luật Hình sự
CA: Công an
KCN: Khu công nghiệp
MTTH: Ma túy tổng hợp
PCMT: Phòng, chống ma túy
QLNN: Quản lý nhà nước
LĐ-TB&XH: Lao động-Thương binh và Xã hội
TPMT: Tội phạm ma túy

và định hướng đến năm 2030. Bộ Luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017 có
hẳn một chương (Chương XX) quy định các tội phạm về ma túy từ Điều 247Điều 259; Luật phòng, chống ma túy (Năm 2013).
Quảng Bình là tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung bộ, là địa phương có nhiều
tuyến giao thông huyết mạch quan trọng của đất nước đi qua, thuận lợi cho
việc giao lưu kinh tế, văn hóa với các địa phương lân cận cũng như các nước
trong khu vực. Dưới sự tác động của mặt trái kinh tế thị trường và quá trình
đô thị hoá, các ngành nghề kinh doanh dịch vụ có điều kiện phát triển nhanh,
đây cũng là môi trường để tội phạm và các tệ nạn xã hội hình thành và gia
tăng.
Trước tình hình trên, công tác quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
của tỉnh Quảng Bình ngày càng được chú trọng, công tác đấu tranh, phòng
ngừa tội phạm về ma túy đạt được những kết quả nhất định góp phần ngăn
chặn tình trạng thẩm lậu về ma túy, mang lại cuộc sống bình yên cho nhân
dân. Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước về phòng,
chống ma túy ở Quảng Bình vẫn còn những tồn tại, hạn chế từ công tác tuyên
truyền, công tác quản lý người nghiện còn lỏng lẻo, số lượng người nghiện
cao, việc quán triệt, chỉ đạo, hướng dẫn, triển khai thực hiện các chính sách
của Đảng và Nhà nước về phòng, chống ma túy còn chậm, chưa đầy đủ, sự
phối, kết hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể chưa đồng bộ, thiếu chặt chẽ,
1


công tác tuyên truyền còn mang nặng hình thức, đội ngũ cán bộ thực hiện
nhiệm vụ còn yếu và thiếu.
Với những lý do trên, tôi lựa chọn vấn đề “Quản lý nhà nước về phòng,
chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình” để làm đề tài nghiên cứu.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Thời gian qua, đã có một số tác giả nghiên cứu về vấn đề phòng, chống
ma tuý theo những lĩnh vực và góc độ khác nhau, có thể kể đến một số công
trình đã được công bố:

nhà nước về phòng, chống ma tuý. Vì vậy, tôi đã lựa chọn đề tài này để
nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về phòng, chống ma
tuý trên địa bàn tỉnh trong những năm vừa qua, từ đó đưa ra những giải pháp
cụ thể nhằm tăng cường quản lý nhà nước về phòng, chống ma tuý trên địa
bàn tỉnh trong giai đoạn tiếp theo.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa
bàn tỉnh Quảng Bình từ đó đưa ra những giải pháp hoàn thiện quản lý nhà
nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu, phân tích cơ sở lý luận, thực tiễn quản lý nhà nước về
phòng, chống ma túy.
- Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa
bàn tỉnh Quảng Bình.
- Đề xuất các giải pháp chung và giải pháp cụ thể, nhằm tăng cường
thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh
Quảng Bình thời gian tới.

3


4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa
bàn tỉnh Quảng Bình.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Nội dung nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận
quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình để đề
xuất những giải pháp tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoàn thiện quản lý nhà

Chương II: Thực trạng quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên
địa bàn tỉnh Quảng Bình.
Chương III: Dự báo tình hình và các giải pháp quản lý nhà nước về
phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ nay đến 2023.

5


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ PHÒNG, CHỐNG MA TÚY
1.1. Nhận thức chung về ma túy
1.1.1. Ma túy và tác hại của ma túy
1.1.1.1. Khái niệm ma túy
Theo Từ điển tiếng Việt, nhà xuất bản Đà Nẵng – Trung tâm Từ điển
học năm 2016 [583] thì ma túy là tên gọi chung các chất có tác dụng gây
trạng thái ngây ngất, đờ đẫn, dùng quen thành nghiện.
Theo Liên Hợp Quốc thì ma túy là chất hóa học có nguồn gốc tự nhiên
hoặc nhân tạo, khi xâm nhập vào cơ thể con người sẽ có tác dụng làm thay đổi
tâm trạng, ý thức, trí tuệ của con người, làm cho người bị lệ thuộc vào chất
đó, gây nên những tổn thương cho từng cá nhân và cộng đồng.
Ở Việt Nam, theo các quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 và sửa
đổi, bổ sung năm 2017, ma túy có thể hiểu là các chất bao gồm: nhựa thuốc
phiện, nhựa cần sa, cao coca, lá, hoa, quả cây cần sa, quả thuốc phiện khô,
quả thuốc phiện tươi, heroine, cocaine, các chất ma túy khác ở thể lỏng hay
thể rắn.
Tại khoản 2 và khoản 3 Điều 2 Luật Phòng chống ma túy (PCMT) năm
2000 đã bổ sung và sửa đổi năm 2008 quy định: “chất gây nghiện” là chất
kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây tình trạng nghiện đối với người sử
dụng và “chất hướng thần” là chất kích thích, ức chế thần kinh hoặc gây ảo

túy tổng hợp và ma túy bán tổng hợp:
+ Ma túy tự nhiên là sản phẩm của các cây trồng tự nhiên hoặc nuôi
trồng và các chế phẩm của chúng. Ví dụ: thuốc phiện và các sản phẩm của
cây thuốc phiện như moocphin, codein, narcotics, coca và các hoạt chất của
nó như cocain, cần sa và các sản phẩm của cây cần sa...;
7


+ Ma túy bán tổng hợp là các chất ma túy được điều chế từ ma túy tự
nhiên, có tác dụng mạnh hơn chất ma túy ban đầu. Ví dụ: Heroin là chất ma
túy được tổng hợp từ moocphin...;
+ Ma túy tổng hợp là các chất ma túy đã được điều chế bằng phương
pháp tổng hợp hóa học toàn phần từ hóa chất (được gọi là tiền chất). Điển
hình là các amphetamine....
- Căn cứ theo tác dụng, ma túy được chia thành ba nhóm chính là kích
thích, ức chế thần kinh và gây ảo giác:
+ Chất kích thích: Thuốc kích thích là thuốc có tác dụng làm tăng
nhanh hoạt động của hệ thống thần kinh và nhiều bộ phận trong cơ thể, bao
gồm: Ni-cô-tin (nicotine) trong thuốc lá; Cà-phê-in (caffeine) trong trà, cà
phê, các loại nước tăng lực (energy drinks), sô-cô-la (chocolate), nước cô-ca
cô-la (coke); Am-phê-ta-min và những loại thuốc cùng họ hoặc có công thức
hoá học rất gần như: Dexamphetamine, Metamphetamine, Methylpheniate
Methylenedioxymethamphetamine (MDMA), ... Cô-ken - Cocaine;
+ Chất ức chế: Ức chế là ngăn cản hoặc làm suy giảm hoạt động.
Thuốc ức chế thần kinh có tác dụng làm suy giảm, làm chậm lại hoạt động
của hệ thống thần kinh. Một số loại thuốc ức chế thần kinh có tác dụng gây
nghiện: Thuốc có tác dụng an thần, gây ngủ: Rượu (ethanol): Bia, rượu chát,
rượu mạnh..., Benzodiazepines là những thứ thuốc an thần loại nhẹ hoặc
thuốc ngủ; Thuốc giảm đau thuộc nhóm thuốc phiện: Thuốc phiện (opium),
morphine, pethidine, codein, bạch phiến (heroin), methadone, buprenorphine...;

pháp. Vượt qua những giới hạn này, ma túy có thể trở thành bất hợp pháp, ví
dụ như người dưới 18 tuổi mua rượu bia hay thuốc lá là bất hợp pháp, những
loại thuốc trị bệnh có thể trở thành bất hợp pháp nếu mua không có toa bác sĩ...
+ Ma túy bất hợp pháp: Cần sa (Cannabis); Bạch phiến (Heroin); Các
loại gây ảo giác (Hallucinogens/Psychedelics): LSD, DMT, Psilocybin,
Psilocin, Mescaline, DOM (STP), Phencyclidine or PCP, Ketamine... Cô-ken
(Cocaine); Mê-tha-qua-lôn (Methaqualone) và những loại gây nghiện
(narcotics) mua không có toa bác sĩ; các loại amphetamine bất hợp pháp như
methamphetamine, crystal methamphetamine....
- Căn cứ nguồn gốc của ma túy và cơ chế tác động dược lý, các chuyên
gia của Liên hợp quốc đã thống nhất phân chia ma túy thành 05 nhóm sau:
+ Nhóm 1: ma túy là các chất từ cây thuốc phiện (opiates);
+ Nhóm 2: ma túy là các chất làm từ cần sa (canabis);
+ Nhóm 3: ma túy là các chất gây kích thích (sitimulants);
+ Nhóm 4: ma túy là các chất gây ức chế (depressants);
9


+ Nhóm 5: ma túy là các chất gây ảo giác (hallucinorens).
Vậy, ma túy được hiểu là những chất gây nghiện có nguồn gốc tự nhiên
hay tổng hợp, khi vào cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào (hút, uống,
ngậm, chích) gây ức chế hay kích thích hệ thần kinh trung ương, làm giảm
đau, gây ảo giác, sảng khoái, gây cho người nghiện ham muốn không kiềm
chế được, phải tăng liều để thỏa mãn cơn thèm khát ngày càng tăng, từ đó sức
khỏe ngày một cạn kiệt, nhân cách suy thoái, gia tài khánh kiệt, băng hoại nòi
giống, dân tộc.
1.1.2. Khái niệm tội phạm ma tuý
Nhà nước độc quyền và thống nhất quản lý chất ma túy là loại chất gây
nghiện nguy hiểm với những quy định rất nghiêm ngặt. Điều 1 Nghị định
67/2001/NĐ-CP ngày 01/10/2001 của Chính phủ đã quy định “Các chất ma

Khoản 7 Điều 2 Luật PCMT năm 2013: “PCMT là phòng ngừa, ngăn
chặn, đấu tranh chống tệ nạn ma tuý và kiểm soát các hoạt động hợp pháp
liên quan đến ma tuý”. Tuy nhiên, phòng, chống là khái niệm kép, bao gồm 2
yếu tố:
- Phòng tội phạm ma tuý và tệ nạn ma tuý là áp dụng các biện pháp ngăn
chặn, kiềm giảm, phòng ngừa, không để xảy ra tình trạng tệ nạn ma tuý và các
loại tội phạm về ma tuý.
- Chống tội phạm ma tuý và tệ nạn ma tuý là tiến hành các biện pháp
kiên quyết để đấu tranh chống lại các hành vi liên quan đến ma tuý và tệ nạn
ma tuý.
Phòng ngừa ma túy là bất cứ hoạt động nào nhằm việc giảm bớt hoặc
giảm thiểu việc sử dụng ma túy và những hậu quả tai hại của nó.
Tệ nạn ma túy là tình trạng nghiện ma túy, tội phạm về ma túy và các
11


hành vi trái phép khác về ma túy (Khoản 7 Điều 2 Luật PCMT, năm 2013).
Ngăn chặn tệ nạn ma túy là hoạt động nhằm ngăn ngừa, chặn đứng
những tác hại, ảnh hưởng xấu của tệ nạn ma túy; ngăn chặn sự phát triển của
tệ nạn ma túy trong cộng đồng, xã hội, bao gồm ngăn chặn các hoạt động bất
hợp pháp liên quan đến việc trồng các cây có chứa ma túy; các hoạt động sản
xuất, chế biến, mua bán, vận chuyển và sử dụng trái phép chất ma túy; ngăn
chặn sự gia tăng số người nghiện, tái nghiện (ngăn chặn nguồn cung về ma
túy)...
Đấu tranh chống tệ nạn ma túy là hoạt động nhằm tiến tới việc ngăn
chặn, đẩy lùi và tiến tới xóa bỏ tệ nạn ma túy; xóa bỏ các tụ điểm phức tạp về
ma túy; xóa bỏ việc buôn bán, sử dụng trái phép ma túy với mục đích hướng
đến là xóa bỏ tệ nạn ma túy ra khỏi cộng đồng, xã hội.
Như vậy, chúng ta có thể hiểu phòng, chống tội phạm ma túy là ngăn
chặn và loại trừ tội phạm ma túy ra khỏi đời sống xã hội, tạo thành hai hệ

sản xuất, tàng trữ, sử dụng ma túy và chịu ảnh hưởng tiêu cực của các hoạt
động trên.
- Đối tượng và mục tiêu quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
Đối tượng là các tổ chức, cá nhân, là công dân Việt Nam hoặc nước
ngoài cư trú tại Việt Nam có hành vi mua bán, vận chuyển trái phép, sản xuất,
tàng trữ, sử dụng các chất ma túy.
Mục tiêu là huy động sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành và toàn
xã hội để phòng, chống ma túy có hiệu quả nhằm xây dựng nước Việt Nam
phồn vinh, giàu mạnh, không có tệ nạn ma túy.
1.1.3.4. Nội dung quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
Công tác quản lý nhà nước về PCMT có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi
quốc gia, dân tộc. Hiệu quả của công tác này ảnh hưởng rất lớn đến tình hình
tội phạm, đời sống, trật tự xã hội và sự phát triển chung của quốc gia, dân tộc.
13


Vì thế, công tác quản lý nhà nước về PCMT đòi hỏi sự quyết tâm, kiên trì,
huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội, không
ngừng hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật nhằm giáo dục, nâng cao
nhận thức cho các tầng lớp nhân dân, đẩy mạnh hợp tác quốc tế vì mục tiêu
xây dựng đất nước phát triển bền vững.
Trong những năm qua, trước những tác hại của tệ nạn ma túy, Đảng và
Nhà nước ta luôn quan tâm, chú trọng thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước
về PCMT, coi công tác quản lý nhà nước về PCMT là nhiệm vụ quan trọng
trong hoạt động của hệ thống chính trị và của toàn xã hội.
Theo Điều 36, Chương V, Luật Phòng, chống ma túy năm 2013 quy định
nội dung quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy bao gồm:
- Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, chủ trương, chính sách, kế
hoạch về phòng, chống ma túy;
- Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về

Chương XVIII bao gồm 10 Điều, tương ứng với 10 tội danh khác nhau. Ngày
19/6/2009, tại kỳ họp thứ năm, Quốc hội khóa XII, đã thông qua Luật sửa đổi,
bổ sung một số Điều của Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1999, bãi bỏ Điều 199
quy định về tội sử dụng trái phép chất ma túy và hình phạt tử hình ở Điều
197. Như vậy, pháp luật hình sự nước ta hiện có 09 điều luật quy định về tội
phạm ma túy tương ứng với 09 tội danh khác nhau, cụ thể như sau: Điều 192:
Tội trồng cây thuốc phiện hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy; Điều
193: Tội sản xuất trái phép chất ma túy; Điều 194: Tội tàng trữ, vận chuyển,
mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy; Điều 195: Tội tàng trữ, vận
chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép
chất ma túy; Điều 196: Tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán các phương tiện,
dụng cụ dùng vào việc sản xuất hoặc sử dụng trái phép chất ma túy; Điều 197:
Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; Điều 198: Tội chứa chấp việc sử
15


dụng trái phép chất ma túy; Điều 200: Tội cưỡng bức, lôi kéo người khác sử
dụng trái phép chất ma túy; Điều 201: Tội vi phạm quy định về quản lý, sử
dụng thuốc gây nghiện hoặc các chất ma túy khác.
Bộ luật Hình sự 2015 (có hiệu lực ngày 01/7/2016), trong đó có các tội
phạm về ma túy được quy định tại Chương XX với 13 điều luật từ Điều 247259 (tăng 04 điều so với BLHS năm 1999). Điểm mới đáng lưu ý trong BLHS
2015 đã tách Điều 194 BLHS 1999 sửa đổi, bổ sung 2009 thành 4 tội riêng
biệt đó là tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy” được quy định tại Điều 249; tội
“Vận chuyển trái phép chất ma túy” được quy định tại Điều 250; tội “Mua
bán trái phép chất ma túy” được quy định tại Điều 251; và tội “Chiếm đoạt
chất ma túy” được quy định tại Điều 252. BLHS năm 2015 còn quy định hình
phạt tiền đối với tất cả 13 điều luật với mức phạt thấp nhất là 5.000.000 đồng
(tăng 4 triệu đồng so với BLHS năm 1999) và cao nhất là 500.000.000 đồng.
- Luật xử lý vi phạm Hành chính 2013, Điều 132, truy tìm đối tượng đã
có quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc,

quyền hạn của mình có trách nhiệm thực hiện và phối hợp với các cơ quan
hữu quan trong phòng, chống ma túy.
Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về phòng, chống
ma túy; chỉ đạo việc tuyên truyền, giáo dục, tổ chức phòng, chống ma túy tại
địa phương; quản lý việc cai nghiện ma túy và hòa nhập cộng đồng cho người
đã cai nghiện ma túy
Theo đó, các cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy
thuộc Công an nhân dân được tiến hành các hoạt động để phòng, chống ma
túy tỉnh Quảng Bình như sau:
- Cơ quan Công an chủ trì, phối hợp với các cơ quan hữu quan thực
hiện các hoạt động ngăn chặn, đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy.

17