LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn cao học Quản lý công “Đánh giá công
chức cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ
Chí Minh” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu và
thông tin được sử dụng trong Luận văn này có xuất xứ rõ ràng và được trích
dẫn đầy đủ theo quy định. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật
và Lãnh đạo Học viện Hành chính Quốc gia về Luận văn Cao học này./.

Tác giả luận văn

Lê Thị Như Trang


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành
tới Ban Giám đốc, các giảng viên của Học viện Hành chính Quốc gia đã
truyền đạt những kiến thức quý báu và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học
tập và nghiên cứu tại trường.
Đặc biệt xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến TS. Trịnh Thị Thủy Học viện Hành chính Quốc gia đã tận tình hướng dẫn, định hướng, động viên
và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành Luận văn Cao học
Quản lý công: Đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.
Xin được gửi lời cảm ơn đến Lãnh đạo và công chức các cơ quan
chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo
điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá trình khảo sát, lấy số liệu phục vụ
cho việc hoàn thành Luận văn này.
Kính mong nhận được sự góp ý của quý thầy giáo,cô giáo, đồng
nghiệp, các học viên cao học - Học viện Hành chính Quốc gia và quý bạn đọc
để Luận văn được hoàn thiện và hữu ích hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!


1.2.2. Đặc điểm đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận....................................................................................................................................................... 14
1.2.3. Vai trò của đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận................................................................................................................14
1.3. Những vấn đề cơ bản trong đánh giá công chức cơ quan chuyên
môn thuộc UBND Quận................................................................................16
1.3.1. Các nguyên tắc đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận....................................................................................................16
1.3.2. Chủ thể đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận................................................................................................................17
1.3.3. Tiêu chí đánh giá công chức...........................................................19
1.3.4. Phương pháp đánh giá công chức..................................................23
1.3.5. Quy trình đánh giá công chức........................................................ 26
1.3.6. Kết quả đánh giá và việc sử dụng kết quả đánh giá công chức.....26
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá công chức.................................27
1.4.1. Yếu tố khách quan...........................................................................27
1.4.2. Các yếu tố chủ quan....................................................................... 28
1.5. Kinh nghiệm đánh giá công chức của một số nước...........................30
1.5.1. Nhật Bản......................................................................................... 30
1.5.2. Hoa Kỳ............................................................................................31
1.5.3. Singapore........................................................................................33
1.5.4. Trung Quốc..................................................................................... 35
1.5.5. Kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn đánh giá công chức của một số
nước trên thế giới............................................................................................36
Tiểu kết chương 1..........................................................................................38


Chương 2: THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC CƠ QUAN
CHUYÊN MÔN THUỘC UBND QUẬN 4, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ
MINH............................................................................................................. 39

Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN ĐÁNH GIÁ
CÔNG CHỨC TẠI CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC UBND QUẬN
4, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH................................................................ 78
3.1. Quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đánh
giá công chức................................................................................................. 78
3.1.1. Đánh giá công chức phải đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của
Đảng về công tác cán bộ.................................................................................78
3.1.2. Đánh giá công chức phải đáp ứng được yêu cầu cải cách hành
chính nhà nước................................................................................................80
3.1.3. Đánh giá công chức phải thực hiện trong sự đổi mới đồng bộ cơ
chế, chính sách quản lý công chức............................................................... 811
3.1.4. Đánh giá công chức phải gắn liền với mở rộng dân chủ...............82
3.2. Giải pháp hoàn thiện đánh giá công chức cơ quan chuyên môn
thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.........................................82
3.2.1. Giải pháp xây dựng, hoàn thiện pháp luật về đánh giá công chức 81
3.2.2. Thay đổi nhận thức của đội ngũ công chức....................................83
3.2.3. Đánh giá công chức theo vị trí việc làm.........................................86
3.2.4. Xác định rõ các tiêu chí đánh giá công chức................................. 86
3.2.5. Đổi mới, đa dạng hóa các phương pháp đánh giá công chức........87
3.2.6. Xác định và phát huy trách nhiệm của các chủ thể tham gia đánh
giá công chức..................................................................................................89


3.2.7. Nâng cao vai trò trách nhiệm, năng lực của bộ phận tham mưu
công tác đánh giá công chức.......................................................................... 92
3.2.8. Sử dụng một cách hiệu quả kết quả đánh giá công chức...............93
3.3. Kiến nghị, đề xuất................................................................................ 95
3.3.1. Đối với Trung ương........................................................................ 95
3.3.2. Đối với địa phương.........................................................................95
Tiểu kết Chương 3..........................................................................................99

công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Đánh giá công chức là một nội dung
quan trọng trong công tác quản lý nhân sự khu vực công, là nhiệm vụ thường
xuyên của tất cả các cơ quan hành chính nhà nước. Đánh giá công chức giúp
đo lường và đưa ra những thông tin phản hồi về quá trình thực thi công vụ của
công chức, có ý nghĩa quan trọng trong sử dụng và phát triển đội ngũ công
chức trong từng cơ quan nhà nước nói riêng, hệ thống chính trị nói chung. Là
khâu mở đầu quyết định để tuyển dụng, xây dựng quy hoạch, đào tạo, bồi
dưỡng, bố trí sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển, khen thưởng, kỷ
luật và thực hiện chính sách đối với cán bộ. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày
19/5/2018 Hội nghị Trung ương 7 Khoá XII về tập trung xây dựng đội ngũ
cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín,
ngang tầm nhiệm vụ đã nhận định: “Công tác cán bộ còn nhiều hạn chế, bất
cập, việc thực hiện một số nội dung còn hình thức. Đánh giá cán bộ vẫn là
khâu yếu, chưa phản ánh đúng thực chất, chưa gắn với kết quả, sản phẩm cụ
thể, không ít trường hợp còn cảm tính, nể nang, dễ dãi hoặc định kiến….” [1].
Thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá là một trong những địa phương
đi đầu trong cả nước về cải cách hành chính. Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng

1


bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ X, nhiệm kỳ 2015 - 2020 xác định một
trong những giải pháp hàng đầu trong công tác tổ chức xây dựng Đảng đó là
“Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, nhất là đánh giá cán bộ, công chức”
[11], trong đó, yêu cầu phải đổi mới nội dung, phương pháp đánh giá, xây
dựng tiêu chí đánh giá theo tiêu chuẩn chức danh, nâng cao hơn nữa hiệu quả
đánh giá, đảm bảo thực chất, đánh giá đúng đắn, khách quan, công tâm.
Thực hiện chủ trương trên, trong những năm qua, Quận 4 không ngừng
chú trọng nâng cao chất lượng cán bộ, công chức; với yêu cầu đặt ra là công
tác đánh giá công chức phải đi vào thực chất. Hàng năm, Quận 4 xây dựng và

và sử dụng quan lại trong lịch sử Việt Nam và xây dựng đội ngũ công chức
của một số nước trên thế giới cũng như việc vận dụng kinh nghiệm đó vào
xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nước ta, trong đó có kinh nghiệm đánh
giá công chức. Qua đó, công trình có tính hệ thống lại những tiêu chí, phương
thức đánh giá, xếp hạng quan lại, công chức đã từng áp dụng trong thời kỳ
phong kiến ở Việt Nam và đang áp dụng hiện nay ở một số nền công vụ của
các quốc gia và những điểm lưu ý mang tính phương châm, yêu cầu khi vận
dụng vào đánh giá cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay. Điều giúp chúng
ta nhận thức một cách khái quát và có sự so sánh nhất định để thấy được
nhược điểm, tiến bộ và sự phát triển của công tác đánh giá công chức. Tuy
nhiên, trong công trình này, đánh giá cán bộ, công chức chỉ là một khía cạnh
nghiên cứu của vấn đề tổng thể nên các tác giả không đi sâu vào phân tích, hệ
thống hóa những vấn đề lý luận hay thực tiễn về đánh giá công chức, công tác
đánh giá được đề cập chung cho tất cả đối tượng là cán bộ, công chức mà
không có sự phân biệt.
-

TS. Đào Thị Thanh Thủy (2018), “Đánh giá công chức the kết quả thực thi
công vụ” [42].
Công trình này đề cập tới những nội dung cơ bản về sự hình thành
thuyết đánh giá công chức theo kết quả và lý luận về đánh giá công chức theo
kết quả thực thi công vụ; các yếu tố then chốt trong đánh giá công chức theo
kết quả; thực tiễn đánh giá công chức theo kết quả qua thực tiễn nghiên cứu
của một số địa phương như Hà Nội, Đà Nẵng, Lào Cai và định hướng ứng
dụng đánh giá công chức theo kết quả thực thi công vụ nhằm nâng cao chất
lượng thực thi công vụ ở Việt Nam.

4



viện Hành chính Quốc gia [12].

-

Nguyễn Ngọc Bảo Châu (2017), “Triển khai đánh giá công chức theo kết quả
thực thi công vụ tại Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh”, Luận văn thạc sĩ Quản
lý công, Học viện Hành chính Quốc gia [11].

-

Lê Đức Lãm (2017), “Đánh giá công chức tại các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh”, Luận văn thạc sĩ Quản lý
công, Học viện Hành chính Quốc gia [30].

5


Trong những công trình này, các tác giả đã hệ thống hóa lại một số vấn
đề lý luận về đánh giá công chức hành chính như: Mục đích, nguyên tắc, chú
thể, nội dung, tiêu chí, phương pháp đánh giá...Trên cơ sở nhận xét thực trạng
đánh giá công chức, các tác giả đã kiến nghị phương hướng và những giải
pháp hoàn thiện đánh giá công chức hành chính. Tuy nhiên, các tác giả nghiên
cứu đánh giá công chức nói chung, trong khi thực tế ở Việt Nam hiện nay
công chức rất đa dạng từ công chức cơ quan đảng, đoàn thể đến công chức cơ
quan hành chính nhà nước, công chức đơn vị sự nghiệp công lập và ngay đối
với công chức hành chính nhà nước cũng khác nhau giữa công chức các cấp
và loại hình chính quyền.
Nhóm 3: Nghiên cứu vấn đề thuộc về kỹ thuật đánh giá và đưa ra
những kiến nghị, giải pháp, mô hình nhằm xây dựng một kỹ thuật đánh giá
phù hợp. Một số công trình về vấn đề này:

trên địa bàn Quận 4.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
Luận văn hệ thống hóa những vấn đề mang tính lý luận về đánh giá
công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp Quận. Thông qua thực trạng
đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ
Chí Minh, Luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đánh
giá công chức cơ quan chuyên môn trên địa bàn khảo cứu.
3.2. Nhiệm vụ
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu trên, luận văn phải thực hiện những
nhiệm vụ sau:
-

Hệ thống hóa những vấn đề mang tính lý luận về đánh giá công chức cơ
quan chuyên môn thuộc UBND Quận.

-

Phân tích thực trạng đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và
nguyên nhân.
-

Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đánh giá công chức cơ

quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu

7

chứng và duy vật lịch sử và những quan điểm, chủ trương của Đảng và chính
sách, pháp luật của Nhà nước về đánh giá công chức.

8


Dựa trên quan điểm duy vật biện chứng về sự phát triển, tác giả từng
bước lý giải về những hoạt động thực tiễn trong đánh giá công chức tại cơ
quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 và xem xét nguyên nhân dẫn đến
những bất cập trong công tác đánh giá. Đồng thời, nghiên cứu các xu hướng
cải cách công vụ, kinh nghiệm trong thực tiễn đánh giá tại một số quốc gia
trên Thế giới nhằm nắm bắt được các khuynh hướng phát triển thời gian tới.
Dựa trên quan điểm lịch sử cụ thể, tác giả thực hiện nghiên cứu gắn liền
với đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội, các chủ trương, chính sách của Quận
4 nói riêng và thành phố Hồ Chí Minh nói chung nhằm đảm bảo tính khả thi
cho các giải pháp và đề xuất mà luận văn hướng tới.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tích và tổng hợp: Luận văn sử dụng phương pháp phân

-

tích để lý giải tính cấp thiết và ý nghĩa quan trọng; mục đích và những nhiệm
vụ cụ thể mà vấn đề nghiên cứu đặt ra. Phân tích nhằm đánh giá tổng quan;
khái quát hóa về lý luận, xác định những điều kiện tiên quyết cho áp dụng hệ
thống đánh giá công chức, từ đó phân tích, lý giải làm rõ các giải pháp được
kiến nghị áp dụng nhằm nâng cao tính thuyết phục và giá trị thực tiễn của luận
văn. Phương pháp tổng hợp được sử dụng để tóm lược nội dung sau mỗi phần
luận giải.
-


quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 và kết quả đánh giá công chức cơ
quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần bổ sung hoàn thiện những
vấn đề lý luận về đánh giá công chức ở Việt Nam nói chung và Quận 4, Thành
phố Hồ Chí Minh nói riêng.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu đề tài luận văn góp phần:

-

Làm rõ thực trạng, phân tích các yếu tố tác động và nguyên nhân của những
hạn chế trong công tác đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.

-

Cung cấp một số giải pháp, kiến nghị có tính khả thi để hoàn thiện công tác
đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ
Chí Minh.

-

Kết quả nghiên cứu có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho những tổ chức,
cá nhân quan tâm tới đề tài.

10



nước về ngành, lĩnh vực trên địa bàn Quận và thực hiện các nhiệm vụ, quyền
hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp trên. Do đó, cơ
quan chuyên môn thuộc UBND Quận là cơ quan hành chính nhà nước và đội
ngũ công chức làm việc trong cơ quan chuyên môn này là công chức hành
chính nhà nước.
Theo quan điểm của tác giả khái niệm công chức cơ quan chuyên môn
thuộc UBND Quận được hiểu như sau: Công chức cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận là công dân Việt Nam được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,
chức vụ, chức danh trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận nhằm thực
12


hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực được giao trên địa bàn
Quận.
1.1.2. Đặc điểm công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
Công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận có đầy đủ những
đặc điểm của công chức nói chung. Tuy nhiên, xuất phát từ vị trí, chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận nên nhóm
công chức này có một số đặc điểm riêng, cụ thể là:
Thứ nhất, đa số công chức trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận chỉ thực hiện nghiệp vụ chuyên môn về một lĩnh vực mà công chức đó
được giao đảm nhận như văn thư lưu trữ, kế toán, tôn giáo, thi đua khen
thưởng, đất đai, môi trường, hộ tịch, xây dựng, y tế… Tính nghề nghiệp đòi
hỏi công chức cơ quan chuyên môn phải có trình độ chuyên môn, kỹ năng
nghiệp vụ phù hợp với lĩnh vực công việc đảm nhiệm.
Thứ hai, công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận chịu sự
quản lý trực tiếp của Trưởng phòng; khi thực thi công vụ phải tuân thủ các
quy định của pháp luật và chỉ được làm những gì pháp luật cho phép.
Thứ ba, hoạt động công vụ của công chức chịu sự chỉ đạo trực tiếp của
UBND Quận nhưng đồng thời chịu sự hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ

tính cách, thói quen, phẩm chất, hướng phát triển...thì đánh giá việc thực hiện
nhiệm vụ tập trung vào kết quả công việc mà người công chức đảm nhiệm,
lấy kết quả thực hiện làm căn cứ chính để đánh giá, tập trung vào kết quả đầu
ra của quá trình chứ không phải là các hoạt động. Có nhiều nội dung đánh giá
khác nhau đối với công chức như: đánh giá hiệu quả làm việc; đánh giá trình
độ chuyên môn nghiệp vụ; đánh giá kỹ năng; Đánh giá động cơ làm việc;
đánh giá phẩm chất, đạo đức công vụ…
Trong đánh giá công chức, có ba yếu tố quan trọng nhất là chủ thể, tiêu
chí và phương pháp đánh giá. Chủ thể đánh giá công chức là cơ quan, tổ chức,

14


người có thẩm quyền thực hiện. Các tiêu chí đánh giá thể hiện là các tiêu
chuẩn phản ánh phẩm chất nhất định, kết quả công việc của công chức phù
hợp với mục tiêu đánh giá hướng tới. Các phương pháp đánh giá thể hiện là
các cách thức được cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền sử dụng để xác
định đúng đắn phẩm chất, kết quả thực hiện công việc của công chức.
Từ những trình bày trên đây, theo quan điểm của tác giả có thể hiểu
khái niệm đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận như
sau: Đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận là hoạt
động do cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền bằng các phương pháp nhất
định đo lường và phân loại thành tích, tư tưởng chính trị, đạo đức, kiến thức
chuyên môn, năng lực làm việc,…của công chức các cơ quan chuyên môn
thuộc UBND Quận theo các tiêu chí nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định.
1.2.2. Vai trò của đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận
Đánh giá công chức là đánh giá một con người cụ thể làm việc trong tổ
chức, đó là một công việc khó khăn và phức tạp. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng
định: “Hiểu người là việc rất khó, nếu không hiểu đúng thì dùng không đúng,

tự phấn đấu, tự đào tạo, bồi dưỡng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn, cải thiện kết
quả thực thi công vụ. Việc đánh giá sai sẽ dẫn đến nhiều tác động tiêu cực đối
với công chức, đặc biệt sẽ dễ sinh ra tâm lý chủ quan, tự cao, tự đại.
1.3. Những vấn đề cơ bản trong đánh giá công chức cơ quan
chuyên môn thuộc UBND Quận
1.3.1. Các nguyên tắc đánh giá công chức cơ quan chuyên môn
thuộc UBND Quận
Để bảo đảm việc đánh giá đúng đắn về phẩm chất, kết quả công việc
của công chức, khi đánh giá cần tuân theo các nguyên tắc sau:

16


-

Đánh giá công chức phải tuân theo nguyên tắc bình đẳng, công khai. Khi đánh
giá phải dựa vào hiệu quả thực hiện công việc được giao và tinh
thần phục vụ nhân dân mà xếp loại. Thông tin đánh giá công chức cần được
công khai, thông tin ngược cho công chức được biết, phải thực hiện thảo luận
tập thể về những thông tin đánh giá công chức để tập thể góp ý kiến.

-

Đánh giá công chức phải theo nguyên tắc bảo vệ lợi ích chung, lợi ích công
chức. Công chức là những người hoạt động trong hệ thống chính trị nên
không một nhà nước nào trên thế giới không đòi hỏi sự trung thành của cán
bộ, công chức nhà nước với lợi ích quốc gia, dân tộc, chế độ. Hệ thống pháp
luật về công vụ, công chức của các nhà nước đương đại đều ghi nhận vấn đề
này. Vì vậy, trong quản lý công chức nói chung và đánh giá công chức cơ
quan chuyên môn thuộc UBND Quận nói riêng phải quan tâm đến lợi ích