Kỹ năng của Luật sư trong các vụ án hình sự
Nguyễn Thị Phúc
KỸ NĂNG CỦA LUẬT SƯ TRONG HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
VÀ NGHIÊN CỨU CHỨNG CỨ
Theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự, Luật sư được tham gia tố
tụng với tư cách là người bào chữa cho bị can, bị cáo hoặc người bảo vệ
quyền, lợi ích hợp pháp của các đương sự khác trong vụ án. Khi tham gia tố
tụng Luật sư được tham gia với hai mục đích là bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của bị can, bị cáo (thân chủ) và góp phần làm sáng tỏ các tình tiết của
vụ án bảo đảm cho công tác xét xử được khách quan, đúng pháp luật. Khi
tham gia trong tố tụng dù với vai trò là người bào chữa cho của bị can, bị
cáo hay người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo, lợi ích
hợp pháp của đương sự… thì Luật sư cùng với thân chủ của mình luôn trở
thành một bên trong tố tụng. Do đó khi đã trở thành một bên trong tố tụng
thì Luật sư phải sử dụng tổng hợp những kinh nghiệm nghề nghiệp và kiến
thức của mình trong đó có kiến thức về chứng cứ nhằm bác lại quan điểm
đối lập, bảo vệ quan điểm của mình. Chính vì vậy, có thể nói, sự hiểu biết về
lý luận chứng cứ và khả năng sử dụng chứng cứ trong tố tụng là những điều
kiện quan trọng bảo đảm sự thành công của Luật sư trong tranh tụng.
Ở đề tài tiểu luận này, chúng ta cùng tìm hiểu các kỹ năng của luật sư
trong hoạt động đánh giá và nghiên cứu chứng cứ.
Về khái niệm chứng cứ:
Như thế nào gọi là chứng cứ trong một vụ án hình sự? Chúng ta
thường thấy rằng, sau khi có một vụ án hình sự xảy ra, các dấu vết của vụ án
vẫn còn lưu lại đâu đó và được thể hiện dưới những hình thức khác nhau.
Khi các dấu vết ấy thể hiện ý nghĩa quan trọng nhằm xác định có hay không
có hành vi phạm tội trong vụ án. Thì từ các dấu vết đó và các điều kiện, căn
cứ khác, các cơ quan tiến hành tố tụng sẽ khởi tố, truy tố hay xét xử một
người đã có hành vi phạm tội. Những dấu vết như vậy trong vụ án hình sự
được gọi là chứng cứ.
Nguyễn Thị Phúc

- Tính khách quan: Đây là đặc trưng quan trọng khi tiếp cận, tìm hiểu
và đánh giá chứng cứ buộc luật sư phải lưu ý kỹ. Tính khách quan thể hiện
những gì có thật và phản ánh trung thực những tình tiết của vụ án hình sự đã
xảy ra. Nếu không đảm bảo tính khách quan, những yếu tố được gọi tên là
chứng cứ trong vụ án sẽ làm sai lệch tính chất của vụ án. Sự đảm bảo tính
khách quan của chứng cứ trong vụ án sẽ giúp các cơ quan tiến hành tố tụng
đưa ra những quyết định đúng, không oan sai; đồng thời cũng qua đó, luật sư
có cơ sở để bảo vệ cho than chủ của mình theo đúng tinh thần pháp luật.
- Tính liên quan: Đây là đặc điểm xác định nguồn gốc của việc hình
thành chứng cứ, cũng như xác định có thực về mối quan hệ giữa vụ án với
các yếu tố được gọi là chứng cứ. Tính liên quan của chứng cứ thể hiện ở
chỗ, nó phải có mối quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với vụ án hình sự. Mối
quan hệ nội tại, có tính nhân quả, nghĩa là chứng cứ phải là kết quả của một
loại hành vi hoặc hành động hoặc một quan hệ nhất định, ngược lại, hành vi,
hành động hoặc quan hệ đó là nguyên nhân dẫn đến việc hình thành các
chứng cứ này. Chỉ khi có mối quan hệ nhân quả ấy diễn ra trên thực tế,
chứng cứ mới đảm bảo cơ sở để xác định tính chất và nội dung xác thực của
vụ án, và nó thực sự là cơ sở để đánh giá nhằm phục vụ việc luận tội, hay gỡ
tội.
- Tính hợp pháp: Có trường hợp chứng cứ được đưa ra nhằm kết luận
tính chất và nội dung của vụ án là không hợp phải, đó là chứng cứ do nhầm
lẫn, do sai lầm trong việc cung cấp, thu thập, nghiên cứu hay bảo quản
chứng cứ. Cũng có những lúc, chứng cứ được đưa ra để chứng minh lại là
chứng cứ do giả mạo. Những chứng cứ đó là những chứng cứ không hợp
pháp. Chỉ khi chứng cứ được bảo đảm tính hợp pháp thì nó mới phản ánh
đầy đủ mối quan hệ nội tại, có thật, liên quan với vụ án. Do đó, tất cả những
gì có thật phải được cung cấp, thu thập, nghiên cứu, bảo quản theo một trình
tự do luật định. Đây là trình tự nhằm bảo đảm giá trị chứng minh của chứng
cứ. Thực tế, tính hợp pháp của chứng cứ được xác định thông qua hoạt động
chứng minh được toà án và tất cả người tham gia tố tụng thực hiện và tuân

cứ; sử dụng chứng cứ.
Nguyễn Thị Phúc