ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN QUANG LUÂN

QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA TỔ CHỨC Ở CÁC
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ SÔNG CÔNG,
TỈNH THÁI NGUYÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN TẤT THẮNG

THÁI NGUYÊN - 2020


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả
nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Quang Luân

i


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới

7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................................. 3
8. Cấu trúc của luận văn ....................................................................................................... 4
Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA TỔ
CHỨC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI
MỚI GIÁO DỤC ................................................................................................................ 5
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu .................................................................................. 5
1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới ..................................................................................... 5
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước ....................................................................................... 6
1.2. Các khái niêm công cụ ................................................................................................ 11
1.2.1. Xây dựng ................................................................................................................... 11
1.2.2. Văn hóa ..................................................................................................................... 11
1.2.3. Tổ chức ...................................................................................................................... 11
1.2.4. Quản lý ...................................................................................................................... 12
1.2.5. Văn hóa nhà trường, văn hóa tổ chức nhà trường ................................................. 12
1.2.6. Quản lý xây dựng văn hóa tổ chức ở trường trung học cơ sở đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục ............................................................................................... 14

iii


1.3. Lý luận xây dựng văn hóa tổ chức ở trường trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục ...................................................................................................... 14
1.3.1. Vai trò và mục tiêu của xây dựng văn hóa tổ chức ở trường trung học cơ sở
đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ........................................................................ 14
1.3.2. Nội dung xây dựng văn hóa tổ chức ở trường trung học cơ sở đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục ............................................................................................... 17
1.3.3. Các con đường xây dựng văn hóa tổ chức ở trường trung học cơ sở đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ................................................................................ 22
1.4. Quản lý xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường trung học cơ sở đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục ............................................................................................... 24

2.3.2. Thực trạng mục tiêu xây dựng văn hóa tổ chức xây dựng văn hóa tổ chức ở
các trường THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục .... 42
2.3.2. Thực trạng nội dung xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường THCS thành
phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục .............................................. 44
2.3.3. Thực trạng các con đường xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường THCS
thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ................................... 57
2.4. Thực trạng quản lý xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường THCS thành phố
Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ..................................................... 58
2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường THCS
thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ................................... 58
2.4.2. Thực trạng tổ chức thực hiện xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường
THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ....................... 61
2.4.3. Thực trạng chỉ đạo thực hiện xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường
THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ....................... 63
2.4.4. Thực trạng đánh giá xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường THCS thành
phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục .............................................. 65
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường
THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ....................... 67
2.5.1. Yếu tố chủ quan ........................................................................................................ 67
2.5.1. Yếu tố khách quan .................................................................................................... 68
2.6. Đánh giá chung ............................................................................................................ 69
2.6.1. Kết quả đạt được ...................................................................................................... 69

v


2.6.2. Tồn tại, hạn chế ........................................................................................................ 70
Tiểu kết chương 2 ............................................................................................................... 72
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA TỔ CHỨC Ở
TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN

1. Kết luận ........................................................................................................................... 99
2. Khuyến nghị .................................................................................................................. 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................ 102
PHỤ LỤC ................................................................................................................................

vii


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CBQL

Cán bộ quản lý

ĐHQGH

Đại học Quốc gia Hà Nội

GDĐT

Giáo dục Đào tạo

GV

Giáo viên

HS

Học sinh


Bảng 2.3. Nhận thức của CBQL, GV, nhân viên về mục tiêu xây dựng văn
hóa tổ chức ở các trường THCS thành phố Sông Công đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục ................................................................... 42
Bảng 2.4. Thực trạng xác định tầm nhìn, sứ mạng, hệ giá trị ở các trường
THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ...... 45
Bảng 2.5. Thực trạng thực hiện nội dung xây dựng nề nếp hành chính, nề
nếp dạy học ở các trường THCS thành phố Sông Công đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục ................................................................... 47
Bảng 2.6. Thực trạng xây dựng mối quan hệ và văn hóa ứng xử ở các
trường THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục .............................................................................................. 50
Bảng 2.7. Thực trạng xây dựng văn hóa quản lý ở các trường THCS thành
phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ........................... 53
Bảng 2.8. Thực trạng các xây dựng môi trường sư phạm, cơ sở vật chất ở
các trường THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục .............................................................................................. 55
Bảng 2.9. Thực trạng các con đường xây dựng văn hóa tổ chức ở các
trường THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục .............................................................................................. 57
Bảng 2.10. Thực trạng lập kế hoạch xây dựng văn hóa quản lý ở các trường
THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ...... 59

ix


Bảng 2.11. Thực trạng tổ chức thực hiện xây dựng văn hóa quản lý ở các
trường THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục .............................................................................................. 61
Bảng 2.12. Thực trạng chỉ đạo thực hiện xây dựng văn hóa quản lý ở các
trường THCS thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới

mọi thành viên trong nhà trường và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà
trường. Văn hóa tổ chức trong nhà trường chính là công cụ để chủ thể quản lý sử
dụng để tổ chức, quản lý giáo dục trong nhà trường có hiệu quả. Đối với đội ngũ
giáo viên, văn hóa tổ chức trong nhà trường nếu được xây dựng hiệu quả sẽ
khuyến khích họ sáng tạo, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và tạo động lực để nâng
cao chất lượng dạy học, nỗ lực tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn và
thêm tâm huyết với nghề. Đối với học sinh, môi trường giáo dục thuận lợi giúp
học sinh vui vẻ, hòa đồng, tích cực học tập, trải nghiệm và thoải mái, vui vẻ và
ham học, đồng thời nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong xây dựng trường học
thân thiện.
Văn hóa tổ chức ở các trường THCS thành phố Sông Công đã tạo ra một
môi trường làm việc lành mạnh, giúp hình thành các mối quan hệ tốt đẹp giữa các
cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, trở thành động lực tinh thần cho sự sáng
tạo của mỗi cá nhân trong nhà trường trong thực hiện các hoạt động dạy học và
giáo dục nhằm phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh. Tuy nhiên, vẫn còn
những biểu hiện tiêu cực trái với quy tắc, chuẩn mực của một tổ chức, vẫn tồn tại
1


mâu thuẫn và xung đột, một bộ phận cán bộ, giáo viên ở một số trường THCS ở
thành phố Sông Công chưa hiểu về ý nghĩa của xây dựng văn hóa tổ chức, chưa ý
thức được đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình đối với việc xây dựng văn
hóa tổ chức.
Xây dựng văn hóa tổ chức của các trường trung học cơ sở hiện nay là một
nhiệm vụ cấp thiết nhằm phát triển và củng cố về chất lượng đào tạo, môi trường
giáo dục trong nhà trường đồng thời để phát huy thương hiệu của nhà trường.
Từ những lý do nêu trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài:
“Quản lý xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường trung học cơ sở thành phố
Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục”.
2. Mục đích nghiên cứu

5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý quản lý xây dựng văn hóa tổ chức ở
các trường trung học cơ sở thành phố Sông Công đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
6. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu thực trạng quản lý quản lý xây dựng văn hóa tổ chức ở các
trường trung học cơ sở thành phố Sông Công từ năm học 2018 - 2019 đến 2019 - 2020.
7. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ của đề tài, chúng tôi sử dụng các nhóm
phương pháp sau:
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu tài liệu quy định quản lý xây dựng văn hóa tổ chức ở các
trường trung học cơ sở. Từ đó phân tích và tổng hợp nguồn tài liệu, văn bản liên
quan để xây dựng cơ sở lý luận về xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường trung
học cơ sở.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát
Quan sát xây dựng văn hóa tổ chức và quản lý xây dựng văn hóa tổ chức ở
các trường THCS thành phố Sông Công để đánh giá thực trạng.
7.2.2. Phương pháp điều tra bằng ankét
Chúng tôi sử dụng các bảng hỏi dành cho CBQL, GV, để tìm hiểu thực
trạng xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường THCS và quản lý xây dựng văn hóa
tổ chức ở các trường THCS thành phố Sông Công.

3


7.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Nghiên cứu báo cáo đánh giá xây dựng văn hóa tổ chức ở các trường THCS
thành phố Sông Công, nghiên cứu các báo cáo đánh giá về xây dựng văn hóa nhà
trường, kết quả xây dựng cơ quan, đơn vị văn hóa hằng năm, việc tổ chức thực
hiện văn hóa tổ chức trong trường học từ đó đưa ra những kết luận về quản lý xây

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới
Theo Keup, Jennifer R.Walker, Arianne A. Astin, Helen S.Lindholm,
Jennifer A trong “Nghiên cứu văn hóa tổ chức trong việc tạo ra sự thay đổi cho
nhà trường” đã nhấn mạnh đến vai trò của văn hóa tổ chức về việc tạo ra sự
chuyển biến và thay đổi của nhà trường với những thành tố cơ bản sau: “1) sự sẵn
sàng cho thay đổi và đáp ứng với sự đổi mới của nhà trường, 2) sự phản kháng đối
với những thay đổi được đề ra theo kế hoạch, và 3) kết quả của quá trình tạo ra
thay đổi” [dẫn theo 14].
Theo Farmer nhấn mạnh rằng “văn hóa của một tổ chức có thể được hiểu
như tổng hòa các giả thiết được cho là đúng, các niềm tin và giá trị mà các thành
viên của tổ chức ấy cùng chia sẻ và được diễn đạt thông qua cách nói ngắn gọn “
làm gì, làm như thế nào, và ai sẽ làm việc ấy” [14]. Ông cho rằng, một thực tế cho
thấy các thành viên trong tổ chức “không thực sự biết đánh giá tác động của nó
đến các quyết định, hành vi, sự truyền thông giao tiếp, hay xem xét những biên
giới có tính cấu trúc và biểu tượng của văn hóa tổ chức cho đến khi những lực
lượng bên ngoài kiểm nghiệm nó” [dẫn theo 14].
Theo Barbara Fralinger (2007) đã dựa trên bộ công cụ đánh giá văn hóa tổ
chức để đánh giá thực trạng văn hóa tổ chức của trường đại học (OCAI). Tác giả
đưa ra 3 yếu tố để xây dựng văn hóa tổ chức gồm các giá trị tán thành, những vật
được tạo tác, những giả định ngầm ẩn. Tác giả cho rằng để tạo ra một môi trường
học thuật tốt cần có sự phối hợp hành động của các thành viên trong tổ chức nhà
trường, từ đó xây dựng một môi trường học thuật tốt tạo môi trường để sinh viên
học tập. “Công cụ Đánh giá Văn hóa Tổ chức (The Organisational Culture
Assessment Instrument - OCAI) được vận dụng để xác định xem văn hóa của khoa
5


trong nhà trường đã ảnh hưởng như thế nào đến tâm lý sinh viên (nhận thức, suy
nghĩ và tình cảm), và chính sinh viên mong muốn văn hóa ấy sẽ là như thế nào


dụng nhằm tác động đến sự hình thành nhân cách của họ phù hợp với mục đích
giáo dục đã định”. Đồng thời, tác giả cho rằng ở khía cạnh khác: “Môi trường giáo
dục là tập hợp không gian với các hoạt động xã hội của cá nhân, các phương tiện
và giao lưu được phối hợp với nhau tạo điều kiện thuận lợi để giáo dục đạt kết quả
cao nhất” hoặc coi môi trường giáo dục là đời sống sinh động hàng ngày hàng giờ
tác động ảnh hưởng trực tiếp quyết định các giá trị đạo đức. Tác giả đã đề cập khá
sâu đến môi trường văn hóa giáo dục (môi trường sư phạm) từ góc nhìn của xã hội
học, văn hóa học, giáo dục học, coi môi trường văn hóa giáo dục bao hàm “các
điều kiện vật chất và tinh thần chứa đựng hệ thống giá trị của hoạt động giáo dục,
tạo niềm tin, giá trị về tháu độ của các thành viên tham gia hoạt động trong trường
học và ảnh hưởng đến quá trình giáo dục. Tác giả cho rằng, những điều kiện vật
chất của môi trường văn hóa giáo dục gồm các điều kiện tự nhiên nơi trường đóng,
cơ sở vật chất cho mọi hoạt động của nhà trường, trong đó nổi bật là cơ sở vật chất
phục vụ cho hoạt động dạy và học. Mặt khác, cũng phải quan tâm đến những yếu
tố tinh thần trong môi trường văn hóa giáo dục bao gồm bầu không khí tâm lí
trong trường, những nét truyền thống, các giá trị cùng với các quan điểm chỉ đạo
của cán bộ quản lí,… là những yếu tố phi vật chất và có quan hệ chặt chẽ với
những yếu tố vật chất trong môi trường văn hóa giáo dục… Đây là những luận
điểm góp phần làm sáng tỏ lí luận về môi trường giáo dục [15].
Tác giả Nguyễn Văn Hùng (2009), khi nghiên cứu văn hóa nhà trường cho
rằng “Văn hoá tổ chức của một nhà trường là hệ thống niềm tin, giá trị, chuẩn
mực, thói quen và truyền thống hình thành trong quá trình phát triển của nhà
trường, được các thành viên trong nhà trường thừa nhận, làm theo và được thể
hiện trong các hình thái vật chất và tinh thần, từ đó tạo nên bản sắc riêng cho mỗi
tổ chức sư phạm”. Xây dựng văn hóa nhà trường cần chú ý đến các vai trò của
người lãnh đạo (Hiệu trưởng): “người lãnh đạo và yếu tố thời gian”: “những giá trị
trong văn hóa tổ chức của nhà trường không phải chỉ là phương tiện mà còn là
mục đích của bản thân trường đại học”; Cũng theo tác giả thì văn hóa tổ chức của
nhà trường còn được xây dựng theo lối tiếp cận giao tiếp đa chiều thông tin“từ

dựng được cơ sở lí luận về xây dựng môi trường giáo dục ở trường trung học phổ
thông chuyên theo tiếp cận văn hoá tổ chức. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng,
xây dựng môi trường giáo dục theo tiếp cận văn hoá tổ chức tại trường THPT

8


chuyên, cần chú trọng đến các nội dung chính đó là xây dựng môi trường vật chất
và xây dựng môi trường tinh thần. Đồng thời, các chủ thể quản lý giáo dục cũng
cần quan tâm tới hệ thống con đường xây dựng môi trường giáo dục theo tiếp cận
văn hoá tổ chức ở các trường THPT chuyên bao gồm: thông qua thực hiện các
hoạt động dạy học; tổ chức các hoạt động giáo dục; xây dựng môi trường sư
phạm; thiết lập mối quan hệ với gia đình, cộng đồng, xã hội. Xây dựng được bộ
tiêu chí đánh giá môi trường giáo dục ở trường THPT chuyên. Đề xuất được các
giải pháp xây dựng môi trường giáo dục ở trường trung học phổ thông chuyên
theo tiếp cận văn hoá tổ chức trong bối cảnh hiện nay [14].
Theo Nguyễn Đức Thịnh trong công trình “Quản lý phát triển văn hóa tổ
chức ở trường THCS Hồng Đức, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương” đã đề cập
đến các biện pháp như nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về phát
triển văn hóa tổ chức, phát triển quy tắc văn hóa ứng xử của cán bộ, giáo viên, xây
dựng môi trường cảnh quan văn hóa, khuôn viên trong nhà trường, nâng cao chất
lượng giảng dạy và học tập của giáo viên và HS…[13].
Theo Nguyễn Hoàng Dương trong công trình Xây dựng văn hóa tổ chức ở
Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ công an tỉnh Điện Biên trên cơ sở
nghiên cứu thực trạng văn hóa tổ chức và xây dựng văn hóa tổ chức ở Trung tâm
huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ công an tỉnh Điện Biên đã đề xuất các biện
pháp như: Tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức của công tác xây dựng văn
hóa; Xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quản lý hành chính, tạo lập nề nếp
hành chính và văn hóa quản lý, thực hiện nghiêm chỉnh Điều lệ Công an nhân dân;
Xây dựng môi trường dạy học và giáo dục tạo động lực cho GV và người học;

đại học với xã hội bên ngoài; sự tương tác giữa các sinh viên của trường đại học
với xã hội bên ngoài. Khi cải cách giáo dục diễn ra đồng thời phải cải cách 6 thành
tố đó trong văn hóa.
Các công trình nghiên cứu của các tác trong nước và ngoài nước đã khái
quát được nội hàm của khái niệm văn hóa tổ chức; vai trò của văn hóa tổ chức đối
với việc thay đổi và phát triển tổ chức. Đặc biệt xét ở phương diện nhà trường là
một tổ chức hành chính - sư phạm thì văn hóa nhà trường mang đầy đủ những đặc
trưng của một văn hóa tổ chức đồng thời mang những nét đặc thù riêng. Chính văn
hóa là thước đo hai chiều đánh giá những hoạt động mà các thành viên trong tổ

10


chức nhà trường đạt được nhưng đồng thời văn hóa cũng phản ánh được nhu cầu
của các thành viên trong nhà trường. Nhà trường phải có văn hóa đặc trưng để đáp
ứng được sự thay đổi của chính tự thân nhà trường đó cũng như sự thay đổi của xã
hội. Kết quả của sự thay đổi sẽ đánh giá được hiệu quả của hoạt động xây dựng
văn hóa tổ chức nhà trường.
1.2. Các khái niêm công cụ
1.2.1. Xây dựng
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Xây dựng là làm cho hình thành một tổ chức
hay một chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa theo một phương hướng
nhất định” [6, tr.38].
1.2.2. Văn hóa
Theo UNESCO (2002) cho rằng: Văn hóa là tổ hợp các đặc điểm tinh thần,
vật chất, trí tuệ, tình cảm nổi bật của xã hội hay nhóm xã hội, bao hàm cả nghệ
thuật, văn học, lối sống, cùng với đường đời, hệ giá trị, truyền thống và niềm tin.
UNESCO cũng đưa ra khái niệm rất khái quát về văn hóa: Văn hóa là toàn
bộ những giá trị vật chất và tinh thần [6, tr.24].
Theo tác giả Thái Duy Tuyên: Văn hóa là những giá trị vật chất và tinh thần

- Văn hóa nhà trường:
Theo tác giả Kent D. Peterson and Terrence E. Deal, văn hoá nhà trường
được hiểu như sau: Văn hoá nhà trường là một dòng chảy ngầm của những chuẩn
mực, giá trị, niềm tin, truyền thống và nghi lễ được hình thành theo thời gian do
con người làm việc cùng nhau, giải quyết các vấn đề và đối mặt với các thách
thức,… định hình suy nghĩ, cảm xúc và hành động của con người trong nhà
trường,… tạo cho nhà trường sự khác biệt” [6, tr.25].
Theo Hoàng Quốc Đạt, Văn hóa nhà trường là các giá trị vật chất và các giá
trị tinh thần của nhà trường được các thế hệ xây dựng, tích lũy lại qua thời gian và
có thể truyền lại cho các thế hệ sau [6, tr.25].
Vậy, văn hóa nhà trường gồm các giá trị tinh thần và vật chất trong môi
trường sư phạm do các thành viên trong tổ chức nhà trường xây dựng để phục vụ
cho mục đích giáo dục, đào tạo trong nhà trường.

12


- Văn hóa tổ chức:
Deal và Peterser (1990) xem văn hóa tổ chức là mô hình hay khuôn mẫu
sâu sắc về giá trị, niềm tin và truyền thống được hình thành qua lịch sử phát triển
của tổ chức [14, tr.20].
Tabeman (2004), văn hóa tổ chức phản ánh các ý tưởng được chia sẻ về các
nhất trí cơ bản, về các giá trị và niềm tin vào các hiện thực văn hóa tạo nên sự
đồng nhất của tổ chức và là chuẩn mực cho các hành vi mong đợi [15, tr.21].
Vậy, văn hóa tổ chức là hệ thống giá trị, niềm tin, thói quen và truyền
thống, chuẩn mực tồn tại trong suốt quá trình hình thành và phát triển của tổ
chức, được các thế hệ duy trì nhằm phát triển tổ chức.
Trong nhà trường, VHTC thường được coi là điều hiển nhiên. Về nhiều
khía cạnh, VHTC có thể vô hình, nhưng VHTC luôn đóng vai trò là chất keo kết
dính và giúp xây dựng ý thức gắn kết các thành viên trong nhà trường. VHTC

1.3. Lý luận xây dựng văn hóa tổ chức ở trường trung học cơ sở đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục
Xây dựng VHTC trong trường THCS là một quá trình xuyên suốt hoạt động
của nhà trường. Thực tế cho thấy, quá trình này không trơn tru, thuận lợi vì trong
quá trình xây dựng sẽ vấp phải những ràng buộc, rào cản để đi đến sự thống nhất về
quan niệm, hành vi, niềm tin và thái độ,… mà khó nhất là sự thay đổi về nhận thức
và tư duy đã theo lối mòn, khó phá bỏ của mỗi thành viên trong nhà trường.
Như vậy, xây dựng VHTC thực chất là xây dựng và đạt được sự đồng thuận
về một hệ thống các giá trị triết lí hành động và phương pháp ra quyết định đặc
trưng cho phong cách của nhà trường và cần được tuân thủ nghiêm túc.
Như vậy, nói đến xây dựng VHTC trong nhà trường là nói đến xây dựng sứ
mạng, tầm nhìn, mục tiêu và hệ thống các giá trị triết lí hành động và phương
pháp, cách thức ra quyết định phù hợp với nhiệm vụ của nhà trường, tạo sự đồng
thuận cao của các thành viên trong nhà trường và được tuân thủ, thực hiện nghiêm
túc các nội dung hoạt động đã đề ra. Làm tốt các nội dung này sẽ tạo ra và góp
phần xây dựng hình ảnh, thương hiệu, phát triển văn hoá nhà trường.
1.3.1. Vai trò và mục tiêu của xây dựng văn hóa tổ chức ở trường trung học cơ
sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề
lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung,

14