ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

TRỊNH QUYẾT THẮNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ NỮ CÁN BỘ QUẢN LÝ Ở
CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ
BẮC NINH - TỈNH BẮC NINH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Từ Đức Văn

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng:
Bản luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi và chƣa đƣợc công bố
ở bất kỳ công trình nào. Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về luận văn của mình.
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2014
Tác giả luận văn

Trịnh Quyết Thắng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu


/>

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN.............................................................................................................. ii
MỤC LỤC .................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT ................................................................ iv
DANH MỤC BẢNG.................................................................................................... v
DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ............................................................ vi
MỞ ĐẦU .......................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................................3
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu ...........................................................................3
3.1. Khách thể nghiên cứu .........................................................................................3
3.2. Đối tƣợng nghiên cứu .........................................................................................3
4. Giả thiết nghiên cứu ...................................................................................................3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................................3
6. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................. 6
7. Phƣơng pháp nghiên cứu ...........................................................................................4
7.1. Các phƣơng pháp nghiên cứu lý luận .................................................................4
7.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn ..............................................................4
7.2.1. Phƣơng pháp quan sát .....................................................................................4
7.2.2. Phƣơng pháp điều tra.......................................................................................4
7.2.3. Phƣơng pháp lấy ý kiến chuyên gia ................................................................4
7.2.4. Phƣơng pháp phỏng vấn ..................................................................................5
7.3. Các phƣơng pháp hỗ trợ khác.............................................................................5
8. Cấu trúc luận văn .......................................................................................................5

CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ NỮ CÁN
BỘ QUẢN LÝ TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ........................................ 10

2.1.2. Dân số và nguồn lực ......................................................................................36
2.1.3. Các đặc điểm về kinh tế xã hội .....................................................................37
2.2. Thực trạng về giáo dục phổ thông thành phố Bắc Ninh .......................................39
2.2.1. Tình hình chung về quy mô giáo dục - đào tạo thành phố Bắc Ninh ..................39
2.2.2. Tình hình giáo dục THCS thành phố Bắc Ninh ............................................43
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

2.3. Thực trạng đội ngũ nữ CBQL trƣờng THCS thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh .....56
2.3.1. Về số lƣợng và cơ cấu ...................................................................................56
2.3.2. Về chất lƣợng ................................................................................................59
2.3.3. Nhận định chung về đội ngũ nữ CBQL trƣờng THCS thành phố Bắc Ninh 64
2.4. Thực trạng phát triển đội ngũ nữ CBQL trƣờng THCS thành phố Bắc Ninh, tỉnh
Bắc Ninh ......................................................................................................................66
2.4.1. Công tác quy hoạch đội ngũ nữ CBQL .........................................................66
2.4.2. Kế hoạch đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ CBQL nói chung và nữ CBQL nói riêng .67
2.4.3. Đánh giá, tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển đội ngũ nữ CBQL 68
2.4.4. Về chế độ, chính sách đối với đội ngũ nữ CBQL .........................................69
2.4.5. Về việc tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng đối với việc nâng cao chất lƣợng
đội ngũ nữ CBQL ....................................................................................................71
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 .............................................................................................75
CHƢƠNG 3. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ NỮ CBQL CÁC TRƢỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ, THÀNH PHỐ BẮC NINH ................................................76
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp ...............................................................................76
3.1.1. Nguyên tắc xây dựng biện pháp về phát triển đội ngũ CBQL trƣờng THCS ...... 76
3.1.2. Nguyên tắc để xây dựng biện pháp phát triển đội ngũ nữ CBQL các trƣờng
THCS thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh .............................................................78
3.2. Một số biện pháp phát triển đội ngũ nữ CBQL trƣờng THCS thành phố Bắc Ninh
- tỉnh Bắc Ninh .............................................................................................................80

BGD&ĐT

: Bộ Giáo dục và Đào tạo

CB

: Cán bộ

CBQL

: Cán bộ quản lý

CNH

: Công nghiệp hoá

CNV

: Công nhân viên

GD&ĐT

: Giáo dục và Đào tạo

GV

: Giáo viên

HĐH


THCS

: Trung học cơ sở

THPT

: Trung học phổ thong

UBND

: Uỷ ban nhân dân

XHCN

: Xã hội chủ nghĩa

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Số lƣợng trƣờng, lớp các bậc học ................................................................40
Bảng 2.2. Tỉ lệ huy động học sinh qua các năm ..........................................................40
Bảng 2.3. Cơ sở vật chất ..............................................................................................40
Bảng 2.4. Số lƣợng CB, GV, CNV các bậc học ..........................................................41
Bảng 2.5. Trƣờng đạt chuẩn quốc gia ..........................................................................50
Bảng 2.6. Đảng viên, TĐ đào tạo, Chuyên ngành đào tạo ..........................................56
Bảng 2.7.a. Về giới tính CBQL trƣờng THCS thành phố Bắc Ninh ..........................57
Bảng 2.7.b. Về độ tuổi của nữ CBQL trƣờng THPT thành phố Bắc Ninh.................57
Bảng 2.7.c. Về trình độ chuyên môn, quản lý của nữ CBQL trƣờng THCS ...............58


/>

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thế kỷ XXI, thế kỷ của các đặc trƣng về trí thức hiện đại, thế kỷ của nền kinh tế
với những sản phẩm của nó chứa đựng một hàm lƣợng chất xám cao, thế kỷ của cách
mạng KH&CN đang phát triển với những bƣớc tiến nhẩy vọt nhằm đƣa thế giới chuyển
từ kỷ nguyên công nghiệp sang kỷ nguyên thông tin và phát triển kinh tế tri thức. Đặc
trƣng đó, làm biến đổi nhanh chóng và sâu sắc đời sống vật chất và tinh thần của xã hội
và tác động đến mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội trong đó có giáo dục. Sự đổi mới và
cải cách giáo dục đang diễn ra ở quy mô toàn cầu tạo cơ hội cho giáo dục Việt Nam
nhanh chóng tiếp cận đƣợc với xu thế mới về quản lý giáo dục nói chung và quản lý đội
ngũ CBQL giáo dục nói riêng.
Đại hội X của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã khẳng định mục tiêu phát triển của
nƣớc ta là “Đẩy nhanh tốc độ tăng trƣởng kinh tế, sớm đƣa nƣớc ta ra khỏi tình trạng
kém phát triển và cải thiện rõ rệt đời sống vật chất văn hóa tinh thần của nhân dân.
Tập trung đẩy mạnh CNH - HĐH và phát triển kinh tế trí thức, tạo nền tảng đƣa nƣớc
ta cơ bản trở thành một nƣớc công nghiệp theo hƣớng hiện đại vào năm 2020”
[15,Tr.8]. Nhƣ vậy, để đi tắt đón đầu về phát triển KT - XH thì vai trò của GD&ĐT
đƣợc đề cao là “Quốc sách hàng đầu” và một trong những biện pháp phát triển
GD&ĐT hiện nay là tập trung nâng cao chất lƣợng giáo dục nhằm xây dựng lực
lƣợng lao động Việt Nam trong đó mỗi cá nhân phải có bản lĩnh, nhân văn, năng
động, sáng tạo, có học vấn, có kỹ năng nghề nghiệp, có khả năng thích ứng, có ý thức
làm chủ và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng với chính mình, giầu bản sắc dân tộc
phù hợp với nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng XHCN trong xu thế hội nhập quốc tế
và toàn cầu hóa.
Chất lƣợng GD&ĐT phụ thuộc phần nhiều vào chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và
CBQL giáo dục. Nhƣng trong thực tế hiện nay: “Công tác quản lý giáo dục còn kém
hiệu quả”; “Năng lực của quản lý giáo dục các cấp chƣa đƣợc chú trọng nâng cao”

viên THCS là 652 ngƣời, học sinh là 8.724 em. Một bộ phận quản lý đã đƣợc bồi
dƣỡng ngắn hạn ở trƣờng Cao đẳng sƣ phạm Bắc Ninh, một số CBQL đã tốt nghiệp
cao học QLGD, một số đang theo học. Nhìn chung đội ngũ CBQL các trƣờng THCS
của thành phố có phẩm chất đạo đức tốt, cơ bản hoàn thành nhiệm vụ đƣợc giao,
nhƣng cũng còn một số CBQL còn hạn chế về trình độ chuyên môn, tính chuyên nghiệp
(nghiệp vụ quản lý) chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu phát triển của GD&ĐT đặc biệt là đội ngũ
CBQLGD nữ.
Hơn nữa, thực tế đội ngũ cán bộ quản lý THCS hiện nay của thành phố Bắc Ninh
chiếm 76,8% là nữ; dự kiến trong giai đoạn 5 năm tới tỷ lệ nữ CBQL của các trƣờng
THCS trên địa bàn đạt tới 85%. Vấn đề đó đặt ra yêu cầu cần thiết là phải có chiến lƣợc cụ
thể nhằm xây dựng, phát triển đội ngũ nữ CBQL trƣờng THCS có năng lực để hoàn thiện
nhiệm vụ quản lý giáo dục trƣớc yêu cầu của đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

Từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu “Phát triển đội ngũ nữ
cán bộ quản lý ở các trường THCS thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh”.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ nữ CBQL tại các trƣờng THCS thành phố
Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ nữ CBQL các trƣờng THCS trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, tỉnh
Bắc Ninh.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp phát triển đội ngũ nữ CBQL các trƣờng THCS thành phố Bắc Ninh,
tỉnh Bắc Ninh.
4. Giả thiết nghiên cứu
Phát triển đội ngũ CBQL nữ các trƣờng phổ thông nói chung, các trƣờng

Các phƣơng pháp đƣợc dùng chủ yếu để đánh giá thực trạng chất lƣợng đội
ngũ nữ CBQL các trƣờng THCS thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh là:
7.2.1. Phương pháp quan sát
Ngƣời nghiên cứu tiếp cận và xem xét hoạt động quản lý của đội ngũ nữ
CBQL trƣờng THCS. Mục đích chính của việc sử dụng phƣơng pháp này là tìm hiểu
thực trạng chất lƣợng các mặt hoạt động quản lý theo chức năng và nhiệm vụ của
CBQL trƣờng THCS; đồng thời nhờ phƣơng pháp này, ngƣời nghiên cứu có thể
khẳng định thực trạng việc phát triển CBQL các trƣờng THCS của thành phố Bắc
Ninh, tỉnh Bắc Ninh.
7.2.2. Phương pháp điều tra
Bằng việc xây dựng hệ thống câu hỏi điều tra theo những nguyên tắc và nội
dung chủ định của ngƣời nghiên cứu; phƣơng pháp này đƣợc sử dụng với mục đích
chủ yếu thu thập số liệu để làm rõ thực trạng chất lƣợng đội ngũ nữ CBQL trƣờng
THCS và công tác quản lý nhằm phát triển đội ngũ nữ CBQL trƣờng THCS.
7.2.3. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Bằng việc soạn thảo hệ thống các câu hỏi về tính hợp lý và khả thi của các biện
pháp quản lý gửi tới các chuyên gia (các nữ CBQL trƣờng THCS, lãnh đạo các tổ
chức đoàn thể của trƣờng THCS là nữ, nữ CBQL và chuyên viên làm công tác quản
lý cán bộ của phòng GD&ĐT và các nhà quản lý giáo dục, lãnh đạo Sở GD&ĐT...)

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

phƣơng pháp này đƣợc sử dụng với mục đích xin ý kiến của các chuyên gia về tính
hợp lý và khả thi của các biện pháp đƣợc đề xuất.
7.2.4. Phương pháp phỏng vấn
Hỗ trợ cho phƣơng pháp điều tra viết, phƣơng pháp lấy ý kiến chuyên gia,
đồng thời kiểm tra độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Bằng việc trao đổi ý kiến với
đội ngũ các nữ cán bộ, giáo viên lâu năm có kinh nghiệm, có uy tín.

học thuyết quản lý” (NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội - 1996) tại Pháp, tác giả Henri
Fayol (1841 - 1925) đã đƣa ra 5 chức năng cơ bản của quản lý, 16 quy tắc về chức
trách quản lý và 14 nguyên tắc quản lý hành chính, trong đó ông đã khẳng định nếu
ngƣời quản lý có đủ phẩm chất và năng lực để kết hợp nhuần nhuyễn các chức năng,
các quy tắc và nguyên tắc quản lý thì sẽ đạt đƣợc mục tiêu quản lý của tổ chức.
- Vào thập kỷ 70 - 80 của thể kỷ XX đến nay, đã có các công trình nghiên cứu
về quản lý trong môi trƣờng xã hội luôn luôn biến đổi, quản lý theo quan điểm hệ
thống và quản lý tình huống thì vấn đề nâng cao chất lƣợng của ngƣời quản lý thực sự
đã đƣợc đề cập tới. Tiêu biểu nhất là công trình của ba tác giả Harold Kntz, Cyril
Odonnel, Heinz weihrich với tác phẩm nổi tiếng nhất là cuốn “những vấn đề cốt yếu
của quản lý” - 1994. Công trình này đã đề cập nhiều hơn về các yêu cầu chất lƣợng
của ngƣời quản lý.
1.1.2. Tình hình nghiên cứu về quản lý đội ngũ CBQL ở trong nước
- Khi bàn về công tác cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 - 1969) vĩ đại của
chúng ta đã khẳng định: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Mọi thành công
hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”, “Có cán bộ tốt thì việc gì cũng xong”
[31,Tr.18].
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

- Hội nghị lần thứ 3 của Ban chấp hành Trung ƣơng (BCHTW) Đảng khóa
VIII khẳng định "Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền
với vận mệnh của Đảng, của đất nƣớc và chế độ” [12,Tr.20].
- Có nhiều công trình khoa học về quản lý đã bàn về chất lƣợng của ngƣời
quản lý. Ví dụ: Mai Hữu Khuê với cuốn “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản
lý” (1982), Kiều Nam với cuốn “Tổ chức bộ máy lãnh đạo và quản lý” (1983);
Nguyễn Minh Đạo với cuốn “Cơ sở của khoa học quản lý” (1997); Đỗ Hoàng Toàn
với cuốn “Lý thuyết quản lý” (1998): Phạm Đức Thành (chủ biên) cuốn “Giáo trình
quản trị nhân lực” (1995)… đã đề cập tới nhiều khía cạnh chất lƣợng CBQL của một