1

Chương XIV
CHƯƠNG TRÌNH
PHÒNG CHỐNG BỆNH UNG THƯ Ở VIỆT NAM
GIAI ĐOẠN 2002-2010

Mục tiêu học tập
1. Kể được 10 loại ung thư phổ biến theo giới ở Việt nam
2. Trình bày được các mục tiêu phòng chống bệnh ung thư từ năm 2002 đến năm 2010

Ngày 17 tháng 6 năm 2002 Thủ tướng Chính Phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam đã có quyết định số 77/2002 QĐ-TTG về việc phê duyệt Chương trình Phòng chống một số
bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2002-2010 gồm các bệnh về tim mạch, ung thư, đái tháo đường,
rối loạn sức khỏe tâm thần (động kinh, trầm cảm). Trong bài viết này chúng tôi xin trình bày
những nội dung chính của chương trình phòng chống ung thư giai đoạn 2002-2010.
I. TÌNH HÌNH PHÒNG CHỐNG UNG THƯ HIỆN NAY
1. Tình hình bệnh ung thư trên thế giới
- Theo ước tính của tổ chức y tế thế giới (TCYTTG) hàng năm trên thế giới có khoảng 10
triệu người mắc bệnh ung thư (UT) và có 6 triệu người chết do căn bệnh này. Vấn đề phòng
chống ung thư (PCUT) luôn luôn được coi là một trong những chiến lược ưu tiên hàng đầu về
bảo vệ sức khỏe của TCYTTG. Ung thư là nguyên nhân tử vong phổ biến đứng thứ hai ở các
2

nước phát triển, tình hình mắc bệnh và tử vong do ung thư ngày càng tăng, tuy nhiên hơn một
nửa số bệnh nhân ung thư là ở các nước đang phát triển. Tỷ lệ này sẽ tăng lên nhanh cùng với sự
phát triển kinh tế, công nghiệp hóa, ô nhiễm môi trường và gia tăng tuổi thọ trung bình, dự kiến
đến năm 2015, mỗi năm trên thế giới sẽ có 15 triệu người mới mắc bệnh ung thư, trong đó hai
phần ba là ở các nước đang phát triển.
- Ung thư không phải là bệnh vô phương cứu chữa, 1/3 bệnh ung thư có thể phòng ngừa
được; 1/3 có thể chữa khỏi được nếu chẩn đoán sớm và cùng với việc chăm sóc hỗ trợ sẽ làm

Phổi 39,8 1 10,8 3 29,5 1
Dạ dày 30,3 2 14,4 2 15,3 3
Gan 19,8 3 16,4 1 25,4 2
Đại – trực tràng 13,9 4 4,9 4 16,2 4
Thực quản 9,8 5 1,7 9 4,0 8
Mũi họng 7,8 6 1,5 12 4,2 7
U lympho ác 7,2 7 3,8 5
Bệnh bạch cầu 4,7 8 2,4 8 4,6 6
Bàng quang 3,5 9 3,0 7
Vòm họng 3,2 10 0,0 22 4,8 5
Lưỡi 1,9 14 1,6 10
Khoang miệng 2,3 12 3,7 6
Mô mềm 2,0 14 2,9 7
4

Tụy 1,2 18 1,3 14
Tiền liệt tuyến 2,7 12 1,0 16 2,8 10
Nhau thai 1,3 17 0,9 12
Dương vật 1,8 14 1,5 13
Da 3,0 9
Bảng 3: 10 bệnh ung thư thường gặp ở Nữ giới
Tỉnh \ Thành phố Hà Nội
(2001-2004)
Thừa Thiên Huế
(2001-2004)
Hồ Chí Minh
(2003)
Vị trí ASR Rank ASR Rank ASR Rank
Vú 29,7 1 12,2 1 19,4 1
Dạ dày 15,0 2 7,3 2 5,5 6

- Thực hiện tiêm phòng viêm gan B cho 100% trẻ sơ sinh để phòng ung thư gan nguyên
phát.
- Giảm tỉ lệ tử vong của một số loại ung thư: vú, cổ tử cung, khoang miệng, đại trực tràng.
- Giảm tỉ lệ người bệnh ung thư ở giai đoạn muộn đến cơ sở chuyên khoa từ 80% xuống
còn 50% so với năm 2000.