Chương 1
CÁC THIẾT BỊ SỬ DỤNG NƯỚC MƯA
NHỮNG Ý TƯỞNG KHÁC NHAUCỦA NHIỀU NGƯỜI
TẠO SỰ THOẢI MÁI CHO CUỘC SỐNG Ở THÀNH PHỐ NHỜ SỬ DỤNG NƯỚC MƯA

www.Beenvn.com
Vào năm 1982, khi quyết định xây dựng Ryogoku Kokugikan (Trường đấu vật Sumo), một
số thành viên trong nhóm Raindrops bắt đầu ngay việc nghiên cứu sử dụng nước mưa. Đồng
thời, các thành viên này cũng đã yêu cầu hiệp hội Sumo, thông qua Văn phòng Thành phố
Sumida, sử dụng nước mưa từ những mái che vào mục đích khác không phải là để ăn uống
hoặc để cung cấp nước cho địa phương trong trường hợp khẩn cấp. Họ cũng cho rằng không
nên sử dụng nước mưa theo cách đơn lẻ ở từng nơi, từng hộ mà phải được áp dụng cho cả một
vùng hoặc cả một cộng đồng thì mới đem lại hiệu quả sử dụng cao. Kết quả là một hệ thống
sử dụng nước mưa đã được đưa vào xây dựng trong công trình Ryogoku Kokugikan. Năm
1989, các thành viên trong nhóm Raindrops đã biên soạn cuốn "Quan điểm về ốc đảo
Sumida" và trình lên các nhà chức trách thành phố như một bản đề xuất đưa ra các gợi ý.
KHÔI PHỤC NHỮNG KÊNH THOÁT NƯỚC ĐÃ MẤT

Ở thành phố Sumida, có rất nhiều kênh đào trải dài suốt từ Bắc tới Nam, từ Đông sang Tây
mà trước đây được nối với sông Sumida, sông Ara hoặc vịnh Tokyo. Ngày nay, hầu hết các
con kênh này đều đã biến thành đường bộ. Tuy nhiên, theo quan điểm được trình bày trong
cuốn sách này các thành viên của nhóm đã gợi ý nên khôi phục trở lại các con kênh đã mất
thành những kênh nước nhỏ có đường dành cho người đi bộ chạy dọc theo, để người dân có
thể tận hưởng được sự mát lành của các dòng nước này. Hơn thế nữa, việc xây dựng các kênh
nước này cũng phải được xem như một chính sách cơ bản trong quy hoạch phát triển vùng.
Nước cấp cho các con kênh này nên được lấy từ nguồn nước mưa thu gom từ các mái nhà của
các tòa nhà hoặc các khu nhà ở lân cận.
Đáng tiếc là những gợi ý trong cuốn sách này đã không trở thành hiện thực. Tuy nhiên,

thêm bơm tay. Nguồn nước này được dùng để tưới cây và được xem như hệ thống chứa nước
mưa cho cộng động để dùng trong trường hợp khẩn cấp. Bạn cũng sẽ nhìn thấy những bể
chứa lớn sơn màu đỏ tía có lắp vòi ở trước cửa các căn nhà. Các ý tưởng về Tensuison được
nêu trong cuốn sách "Quan điểm về ốc đảo Sumida" đã trở thành hiện thực dưới nhiều hình
thức khác nhau tại vùng Ichitera-Kototoi.
KIỂM SOÁT LƯỢNG NƯỚC MƯA TRONG BỂ CHỨA

Không phải là tất cả nước mưa thu gom được đều có thể chứa trong các bể chứa kiểu
"Tensuison". Người ta tính toán dung lượng bể chứa dựa trên lượng mưa trung bình tại các
địa phương. Bởi vậy, khi có mưa lớn hoặc kéo dài thì lượng nước mưa sẽ vượt quá dung
www.Beenvn.com
lượng bể chứa. Trong cuốn "Quan điểm về ốc đảo Sumida", các thành viên đã đề xuất khôi
phục trở lại các con kênh nhỏ trước đây để có thể xả lượng nước dư thừa khi mưa lớn kéo dài
vào hệ thống kênh thoát này, một phần nước này sẽ bị ngấm xuống đất. Nước dư thừa có thể
chảy tràn ra từ bể chứa vào các con kênh qua một máng chảy. Tuy nhiên khi các bể chứa cạn
nước thì nước lại có thể chảy ngược từ các kênh thoát này vào các bể chứa. Máng chảy được
thiết kế như một thác nước theo kiểu bậc thang
Xung quanh các bể chứa kiểu "Tensuison" nên đặt các khối vật liệu thấm nước được để khi
nước trong bể chứa thừa có thể chảy tràn ra và ngấm được xuống đất. Hiện nay do có quá
nhiều đất bề mặt bị bao phủ bởi lớp nhựa đường hoặc bê tông và bê tông bị chôn sâu trong
lòng đất, do đó chu trình nước bị gián đoạn và các tầng chứa nước dưới đất cũng bị tụt giảm
lượng nước. Sự thiếu hụt lượng nước ngầm làm giảm áp suất địa tĩnh và cũng là nguyên nhân
gây sụt lún các tầng đất. Vì vậy, việc để nước mưa thấm được xuống lòng đất cũng là một
mục đích quan trọng của việc sử dụng nước mưa.
LỐI VÀO THẤM LỌC NƯỚC MƯA XUỐNG LÒNG ĐẤT

Ở cuối các kênh thoát cũng nên đặt các khối vật liệu có thể thấm nước. Nên sử dụng đá
tảng để ke bờ của các kênh thoát này thay vì sử dụng các khối bê tông. Hơn nữa, bờ các con
kênh cũng nên được ke dốc thoai thoải để người dân có thể dễ dàng lấy nước. Mục đích lý
tưởng nhất của việc sử dụng đá để ke bờ kênh là tạo nên môi trường cho cua và cá sống trong

xanh sẽ mang đến cảm giác tươi sáng. Khi trời mưa, hầu như chúng ta không muốn ra ngoài
vì đường trơn trượt. Và điều tồi tệ nhất là rất có thể mưa lớn sẽ gây ra lụt lội, xói mòn, lở đất.
Tuy nhiên chúng ta không thể sống thiếu mưa. "Bánh xe nước" được thiết kế với tinh thần
khuyến khích mọi người trân trọng nguồn nước mưa mà thượng đế đã ban tặng. Nó tạo cho
chúng ta cảm giác như muốn hát vang câu hát: "Vòng quanh, vòng quanh, bánh xe nước...".
www.Beenvn.com
"TƯỢNG THẦN MƯA JIZO" ĐÓNG VAI TRÒ ĐO MỰC NƯỚC MƯA

Masaki Matsumoto, một trong những thành viên của nhóm Raindrops, đề xuất xây dựng
một bức tượng mang ý nghĩa thần nước mưa (Rainwater Jizo), vừa đóng vai trò như một thiết
bị đo mực nước và lại vừa là biểu tượng khuyến khích cho việc sử dụng nước mưa. Đây là
một thiết bị sử dụng lực đẩy của nước (sức nổi): khi nước mưa đầy trong bể chứa thì bức
tượng thần nước mưa sẽ nhô lên trên mặt đất, và khi nước được bơm ra ngoài hoặc bị ngấm
một phần vào đất thì bức tượng này sẽ bị lún dần xuống đất. Khi bức tượng này tụt xuống đến
đáy thì ta chỉ có thể nhìn thấy phần chỏm của nó là cái mũ. Bên cạnh đó là một tấm biển hiệu
với khẩu hiệu đề cao việc sử dụng nước mưa "Nước mưa là sự ban tặng của thượng đế". Phía
trước bức tượng đặt một chiếc thùng quyên góp ủng hộ.
Những bức tượng Jizo trước đây rất phổ biến ở Nhật Bản. Chúng ta có thể nhìn thấy chúng
ở khắp mọi nơi trên các miền đất nước. Những bức tượng này thường nằm dưới những cây
lớn mà thường được xem như nhà của các nữ thần. Các cô gái và các chàng trai có thể đứng
dưới các tán cây trú mưa cùng với thần Jizo.
www.Beenvn.com
BIỂU TƯỢNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG NƯỚC MƯA

Thần Jizo rất rộng lượng thậm chí bọn trẻ có thể ném đá hoặc quay dải yếm của bức tượng
từ đằng trước ra đằng sau và thoáng qua trông Jizo thật tinh nghịch. Masaki Matsumo nói,
"Jizo là hình ảnh gợi nhớ lại những ngày bình yên, do đó tôi đã đề xuất Jizo như là một biểu
tượng khuyến khích việc sử dụng nước mưa. Tuy nhiên, đó cũng chỉ là một trong những lựa
chọn. Ở nước Nhật có một con vật truyền thuyết dân gian giống như là loài ếch gọi là Kappa.
Đó cũng là hình tượng có thể được sử dụng. Điều này đặc biệt phù hợp với thành phố Sumida

Ở Yanaka, Tokyo, "bể nuôi cá công cộng" được trẻ em rất ưa thích. Nó chỉ là một bể chứa
làm từ một cái lọ hoặc bình tái sử dụng, sinh vật trong nước sông có thể sống trong đó. Chúng
ta có thể tưởng tượng ra một bức tranh sống động: những cái bể chứa nước mưa cùng với bể
cá phía trên đặt khắp nơi, trong đó có rất nhiều loại cá bơi lội tung tăng. Trẻ em có thể cho
chúng ăn và ngắm nhìn chúng thỏa thích.
Các khu công viên nhỏ do những người tham gia xây dựng cuốn "Quan điểm về ốc đảo
Sumida" đề xuất là một loại hình công viên nhỏ trong các thành phố có tận dụng triệt để các
nguồn nước mưa khá dồi dào.
Trong các khu công viên này, có một bể chứa nước mưa ngầm dưới đất và có hình tròn.
Nước mưa được thu vào bể chứa từ các mái nhà của các khu chung cư gần đó. Phía bên trong
của bể chứa hình tròn này hơi hõm xuống và có hình xoáy trôn ốc dốc xuống dưới. Nước mưa
trên bề mặt đất ở khu công viên và nước dư thừa trong bể chứa sẽ chảy dọc theo đường xoáy
trôn ốc hơi dốc này và dần dần thấm xuống đất ở giữa chỗ trũng. Khi trời mưa, phần trũng
xuống này trông như một vũng nước, khi trời tạnh có thể nhìn thấy được đường xoắn ốc ở
dưới đáy của vũng nước.
www.Beenvn.com
CÁC THIẾT BỊ THẤM NƯỚC XUỐNG ĐẤT VÀ TẠO CẢNH QUAN

Từ nhiều năm trước, người sống ở vùng Tama, phía tây của Tokyo đã từng truyền lại cách
thức tạo một lỗ xoáy hình xoắn ốc hơi dốc để lấy nước từ các giếng đào kiểu maimaizu (ốc
sên), bởi vì mức nước dưới đất quá thấp để có thể đào giếng kiểu thẳng đứng. Ýá tưởng công
viên nhỏ xuất phát từ loại bể nước hình con ốc sên thường hay được dùng tại vùng Tama.
Xung quanh bể chứa người ta đặt những dãy ghế dài, xích đu, cầu trượt và các thùng cát,
và xung quanh công viên người ta trồng các cây to. Nước mưa cũng được thu vào bể chứa
nước mưa đặt phía dưới mái nhà của khu vệ sinh công cộng của công viên. Nước mưa được
bơm từ dưới bể chứa lên để sử dụng trong các công trình vệ sinh và để tưới cây.
www.Beenvn.com
MƯA RƠI THẬT ĐẸP

Có một ý tưởng khác về vòi phun nước mưa theo kiểu tượng chú tiểu đồng đang đi tiểu.

MƯA

Do độ rộng của các đường ống thoát nước và khoảng không gian phía dưới các thanh xà
ngang của các đoạn đường cao tốc và đường ray được nâng lên cao, ý tưởng sử dụng khoảng
không này để chứa nước mưa có vẻ có tính thực tế cao. Chúng tôi cũng đã phát hiện ra rất
nhiều thiết bị sử dụng nước mưa kiểu này đã được đăng ký sáng chế sau khi kiểm tra danh
mục cấp bằng sáng chế về công nghệ ứng dụng nước mưa. Trong cuộc thi về các ý tưởng sử
dụng nước mưa, có hai người Nhật Bản cũng đã đề xuất ý tưởng sử dụng nước mưa theo kiểu
này. Takashi Higuchi đã đạt giải sáng tạo với ý tưởng liên quan đến khoảng không phía dưới
các thanh xà ngang của các đoạn đường cao tốc và đường ray trên cao. Katsumi Tamura đạt
giải xuất sắc với ý tưởng nhan đề "Xin chào (Hello)", với ý định làm cho các khoảng không tẻ
nhạt phía dưới những đoạn đường cao tốc và đường ray trên cao trông có vẻ "đẹp đẽ hơn".
www.Beenvn.com
CÁC CÔNG TY ĐƯỜNG CAO TỐC CÔNG CỘNG VÀ ĐƯỜNG SẮT: XIN HÃY NGHĨ VỀ
ĐIỀU NÀY!

Đoạn đường cao tốc Tokyo dài cỡ khoảng 230 km và có chiều rộng khoảng 16 m. Diện
tích bề mặt của đường là 3.680.000 m2 và nếu nhân lên với lượng mưa trung bình hàng năm
tại Tokyo (khoảng 1500 mm) thì tổng lượng nước mưa sẽ vào cỡ 5.520.000 m3. Lượng nước
mưa này tương đương với 4,4% tổng lượng nước mà Tokyo xả ra mỗi năm từ đập Yagisawa
(126.000.000 m3).
Tuy nhiên, hầu hết lượng nước mưa này đổ vào các sông qua đường ống cống. Mặc dù ở
một vài nơi, các khoảng trống phía dưới các đoạn đường cao tốc và đường sắt ở trên cao cũng
được sử dụng làm đường bộ, công viên hay bãi đỗ xe, song phần lớn đều còn chưa được sử
dụng.
Trong các khu đô thị đông đúc thì việc đảm bảo có được không gian để xây dựng các bể
chứa nước mưa là rất khó khăn. Lắp đặt hệ thống bể chứa nước mưa dưới những con đường
hay các tòa nhà hiện đang được sử dụng là vấn đề phức tạp do chi phí cao và khó bảo dưỡng.
Thậm chí nếu chúng ta chờ cho đến khi xây dựng lại đô thị trong tương lai thì cũng chỉ có rất
ít thay đổi về quy hoạch đường xá và các tòa nhà lớn, có thể là sẽ có một số rất ít khu mở để