SỞ GD - ĐT TỈNH BRVT
PHỊNG GD - ĐT HUYỆN TÂN THÀNH
SÁNG KIẾN KINH NGHỆM
ĐỀ TÀI
Phương pháp dạy học nêu vấn đề và hướng
dẫn HS phát hiện và giải quyết vấn đề
trong hóa học 8

GV thực hiện : Nguyễn Thò Mai Trang
Trường THCS Phước Hòa
Phước Hòa, ngày 15 tháng 11 năm 2010
Nguyễn Thò Mai Trang Trường THCS Phước Hòa Tỉnh BRVT K23sinh hoa CĐSP NGHE AN
Phương pháp dạy học nêu vấn đề và hướng dẫn hs phát hiện và giải quyết vấn đề trong hóa học 8
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NÊU VẤN ĐỀ VÀ HƯỚNG DẪN HS PHÁT HIỆN
VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ TRONG HÓA HỌC 8
A.PHẦN MỞ ĐẦU
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Lý do khách quan:
Thế kỷ 21 với nền kinh tế tri thức đòi hỏi con người muốn tồn tại đều phải học, học suốt
đời. Vì thế năng lực học tập của con người phải được nâng lên mạnh mẽ nhờ vào trước hết
người học biết “Học cách học” và người dạy biết “Dạy cách học”. Như vậy thầy giáo phải là
“Thầy dạy việc học, là chun gia của việc học”.
Ngày nay dạy cách học đã trở thành một trong những mục tiêu đào tạo, chứ khơng còn
chỉ là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo
Trong một xã hội đang phát triển nhanh theo cơ chế thị trường, cạnh tranh gay gắt thì
phát hiện sớm, giải quyết nhanh, sáng tạo và hợp lý những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn là một
năng lực đảm bảo sự thành đạt trong học tập và cuộc sống. Vì vậy, tập dượt cho học sinh biết
phát hiện, đưa ra và giải quyết các vấn đề gặp phải trong học tập, trong cuộc sống của các nhân,
gia đình và cộng đồng, khơng chỉ có ý nghĩa ở tầm phương pháp dạy học mà được đặt ra như
một mục tiêu giáo dục và đào tạo. Mặt khác, để thực hiện tốt việc đổi mới kiểm tra đánh giá kết

các bài tập trắc nghiệm khách quan và bài tập tự luận.Cũng như rèn luện các em kỹ năng
suy luận quy napï ,yêu thích bộ môn. Hy vọng với chút ít kinh nghiệm được rút kết từ bản
thân, cộng với những kinh nghiệm học hỏi được qua đồng nghiệp……sẽ góp phần nâng cao
chất lượng giảng dạy bộ mơn. Rất mong sự đóng góp ý kiến chân tình của q đồng
nghiệp để chúng tơi ngày càng được hồn thiện hơn trong nghề nghiệp.
B.PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
 Dạy học nêu vấn đề là một hình thức có hiệu quả để nâng cao tính tích cực tư duy của
học sinh, đồng thời gắn liền hai mặt kiến thức và tư duy. Tư duy của học sinh thường bắt
đầu từ vấn đề mới lạ, đòi hỏi phải được giải quyết, nghĩa là tư duy của học sinh bắt đầu
hoạt động, khi các em có thắc mắc về nhận thức, lúc đó tư duy sẽ mang tính chất tích cực
tìm tòi phát hiện và từ đó học sinh sẽ có hứng thú cao với vấn đề nghiên cứu.
 Học tập sẽ khơng có kết quả cao, nếu khơng có sự hoạt động nhận thức tích cực của học
sinh, nếu các em khơng tập trung chú ý vào vấn đề nghiên cứu, nếu khơng có lòng ham
muốn, nhận thức điều chưa biềt.
 Dạy học nêu vấn đề góp phần đáng kể vào việc hình thành ở học sinh nhân cách, có khả
năng sáng tạo thực sự, góp phần vào việc rèn luyện trí thơng minh cho học sinh. Muốn
phát triển được trí thơng minh, cần cho các em luyện tập, tiếp thu kiến thức, vận dụng
kiến thức một cách sâu sắc và có hệ thống.
 Dạy học nêu vấn đề giúp cho học sinh khơng chỉ nắm được tri thức, mà còn nắm được
cả phương pháp chiếm lĩnh tri thức đó, phát triển tư duy tích cực sáng tạo, được chuẩn bị
một năng lực thích ứng với đời sống xã hội, phát hiện kịp thời và giải quyết hợp lý các
vấn đề nảy sinh.
 Dạy học nêu vấn đề khơng chỉ giới hạn ở phạm trù phương pháp dạy học, nó đòi hỏi đổi
mới nội dung, đổi mới cách tổ chức q trình dạy học trong mối quan hệ thống nhất.
Dạy học nêu vấn đề dùng “Vấn đề ” làm điểm kích thích và làm tiêu điểm cho hoạt động học tập
của học sinh, thường bắt đầu từ những vấn đề đặt ra, hơn là từ sự trình bày kiến thức,
nó tạo điều kiện để học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng, thơng qua giải quyết
những vấn đề đặt ra, được sắp xếp một cách logich và được lấy từ nội dung bài học và
sự hỗ trợ cũa giáo viên.

kiến thức và kỹ năng trọng tâm của bài học.
+/Dự kiến câu hỏi dự kiến và phân tích câu trả lời của HS có thể xảy ra trong giờ học.
+/Dự kiến cách tổ chức các nhóm HS làm việc và thảo luận.
Để thực hiện được các yêu cầu trên GV cần:


Phải tham khảo sách giáo khoa ,
Phải tham khảo sách giáo khoa ,
chuẩn kiến thức,
chuẩn kiến thức,
sách giáo viên của bài học,
sách giáo viên của bài học,
sách tham khảo
sách tham khảocủng như mạng internet
củng như mạng internet
, của chương từ đó
, của chương từ đó
xây dựng hệ thống câu hỏi làm rõ được kiến thức .
xây dựng hệ thống câu hỏi làm rõ được kiến thức .
 Phải tận tâm đầu tư nghiên cứu bài giảng thật kĩ.
 Tích cực dự giờ đồng nghiệp trong cùng bộ mơn và các mơn học khác để từ đó tích lũy được
nhiều kinh nghiệm, hình thành ý tưởng mới, phát huy khả năng sáng tạo của bản thân.
 Thiết kế bài giảng sao cho phù hợp với với điều kiện thực tế của nhà trường như trang thiết bị đồ
dùng dạy học, phù hợp với trình độ học sinh, phù hợp với nội dung chương trình của sách giáo
khoa hiện hành. Cần lưu ý khơng lạm dụng cơng nghệ thơng tin, khơng q thiên về trình chiếu,
khơng hồn tồn rời xa phấn trắng bảng đen. Hãy coi cơng nghệ là một phương tiện hỗ trợ soạn
giảng hiện đại cho soạn giảng mà thơi.

 Tổ chức hoạt động:
• Hoạt động cá nhân (Chuẩn bò HS là bảng cá nhân).
• Hoạt động theo nhóm.(Chuẩn bò bảng nhóm)Trong quá trình thảo luận phải tuân theo cấu
trúc sau:
 Làm việc chung cả lớp
 Nêu vấn đề ,xác đònh nhiệm vụ nhận thức.
 Tổ chức các nhóm,giao nhiệm vụ.
 Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm.
 Làm việc theo nhóm.
 Trao đổi ý kiến thảo luận trong nhóm.
 Phân công từng nhóm,từng cá nhân làm việc độc lập rồi trao đổi.
 Cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm.
 Thảo luận tổng kết trước lớp.
 Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả.
 Thảo luận chung.
 GV tổng kết, đặt vấn đề cho bài kế tiếp hoặc vấn đề tiếp theo.
Ví dụ minh họa hệ thống câu hỏi giúp HS phát hiện vấn đề và cách
giải quyết trong hóa học 8.
• Bài 2: Chất
• Khi hình thành khái niệm chất tinh khiết ,hỗn hợp .
Đặt vấn đề: Nước tinh khiết có gì khác nước khoáng?Nước ao hồ,nước biển…?
• Yêu cầu HS học nhóm đôi hoàn thành bảng sau:
GV:
5
Phương pháp dạy học nêu vấn đề và hướng dẫn hs phát hiện và giải quyết vấn đề trong hóa học 8
So sánh Giống nhau gì về thành phần Khác nhau gì về thành phần
Nước cất
Nước khoáng
• GV thông báo nước cất là chất tinh khiết,nước khoáng là hỗn hợp.HS rút ra khái
niệm chất tinh khiết, hỗn hợp.

Số P 1 1 1
Số n 0 1 2

Ngun tố hóa học là gì ?
• Khi hình thành kí hiệu hóa học của nguyên tố.
• Yêu cầu HS đối chiếu bảng 42 SGK viết ký hiệu của các nguyên tố sau:
Tên nguyên tố Kí hiệu hóa học của nguyên
tố
Nhận xét về kí hiệu hóa học
của nguyên tố
Đồng
Oxi
Lưu huỳnh
Bạc
Các bon
• HS rút ra kết luận về cách viết ký hiệu nguyên tố hóa học.
• Khi hướng dẫn HS ghi nhớ nguyên tử khối.
GV:
7
Phương pháp dạy học nêu vấn đề và hướng dẫn hs phát hiện và giải quyết vấn đề trong hóa học 8
• Bài 6:Đơn chất và hợp chất,phân tử.
• Khi hình thành khái niệm “ Đơn chất và hợp chất” :
• GV đặt vấn đề khí oxi do 1 nguyên tố oxi tạo nên, khí cácbonic do 2 nguyên tố tạo nên
là cacbon và oxi vậy chia chất thành mấy loại.
• Phiếu học tập: Dựa vào thành phần ngun tố tạo nên chất hãy chia những chất trong bảng
dưới đây thành 2 nhóm
STT
Chất Nguyên tố Phân loại
Nhóm ........ Nhóm.............
1 Khí OXI O

sunfuric
Hợp chất 2nguyên tử H liên
kết với 1 nguyên tử S
và 4 nguyên tử O.
Đá vôi Hợp chất 1 nguyên tử Ca liên
kết với 1nguyên tử C
và 3 nguyên tử O.

• Yêu cầu HS nêu khái niệm phân tử.
• Bài 9:Công thức hóa học.
• Khi hình thành CTHH
• Yêu cầu HS ghi ký hiệu 1 số nguyên tố.
• GV đặt vấn đề: Các em đã biết ký hiệu của nguyên tố hóa học.Vậy khi
biểu diễn CTHH thì chúng ta biểu diễn như thế nào.
• Khi hình thành CTHH của đơn chất kim loại
• Hãy hoàn thành bảng sau và nhận xét thành phần của CTHH đơn chất
kim loại.
Tên đơn chất
kim loại
Ký hiệu NTHH
tạo nên chất
CTHH của đơn
chất kim loại
Nhận xét thành
phần CTHH
Đồng Cu
Nhôm Al
Sắt Fe
Can xi Ca
• Yêu cầu HS nêu CTHH của đơn chất kim loại.

• Hãy hoàn thành bảng sau và nhận xét thành phần của CTHH hợp chất (Lưu
ý chú ý thêm các đặc điểm dưới chân của mỗi ký hiệu NTHH để có nhận
xét về thành phần CTHH đầy đủ nhất.
Tên hợp chất Ký hiệu NTHH
Tạo nên chất
CTHH của Hợp
chất
Nhận xét thành
phần CTHH
Nước H , O H
2
O
Muối NaCl
Đá vôi CaCO
3
Natri hiđrôxit NaOH
• Yêu cầu HS nêu CTHH của Hợp chất.
• Khi hình thành ý nghóa của CTHH.
• GV đặt vấn đề từ CTHH cho ta biết điều gì?
• Yêu cầu HS hoàn thành bảng sau:
CTHH Nguyên tố có trong
chất
Số nguyên tử của mỗi nguyên
tố trong 1 phân tử của chất
Phân tử khối của chất
H
2
SO
4
H,S,O 2H,1S,4O =2.1+32.1+16.4=98đvc

nguyên tố hay
nhóm nguyên
tử khác
Hóa trò
nguyên tố
hay nhóm
nguyên tử
khác
Nhận xét hóa trò
của nguyên tố
hay nhóm nguyên
tử khác với chỉ số
nguyên tử H.
1
Axít clohiđric
HCl I
1H 1Cl Cl(I)
2
Nước
H
2
O I
O(II)
3
Amoniắc
NH
3
I
N(III)
4

học
Hóa
trị
O
Số
nguyên
tử O
Số
nguyên
tử
nguyên
tố khác
Hóa trị ngun
tố khác
Nhận xét hóa
trò của nguyên
tố khác vời
Chỉ số
Nguyên tử O
1 Canxi
oxit
CaO II 1O 1Ca Ca (II)
2
cacbonđi
oxít
CO
2
II
C(IV)
3