ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

A TỨK

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ Y TẾ CẤP XÃ
TẠI ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY, TỈNH KON TUM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 8.34.04.10

Đà Nẵng - 2020


Cơng trình được hồn thành tại
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Ngƣời hƣớng dẫn KH: TS. Nguyễn Thị Bích Thủy

Phản biện 1: GS.TS. Võ Xuân Tiến
Phản biện 2: GS.TS. Nguyễn Văn Song

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp
Thạc sĩ Quản lý kinh tế họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà
Nẵng vào ngày 17 tháng 10 năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng




2
2. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát:Trên cơ sở Phân tích thực trạng hoạt động
quản lý nhà nước về y tế trên địa bàn huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum
đưa ra đề xuất giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực của
quản lý nhà nước về y tế cấp xã thời gian tới.
Mục tiêu cụ thể:- Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về quản lý
nhà nước đối với y tế ở cấp cơ sở;
- Phân tích thực trạng, xác định những hạn chế và những
nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động quản lý nhà nước
về y tế trên địa bàn huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum;
- Đề xuất giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của
công tác quản lý nhà nước về y tế cấp xã thời gian tới.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Quản lý nhà nước đối với y tế ở cấp xã.
Phạm vi nghiên cứu:
Về nội dung: công tác quản lý nhà nước đối với y tế cấp xã về
chính sách pháp luật về y tế; tổ chức thực hiện kế hoạch; đầu tư; thực
hiện chức năng; chất lượng nguồn nhân lực; thanh tra, kiểm tra, xử lý
vi phạm và thi đua khen thưởng.
Về khơng gian: Tồn bộ 11 xã, thị trấn trên địa bàn huyện Sa
Thầy, tỉnh Kon Tum
Về thời gian: Đề tài nghiên cứu phân tích thực trạng của công
tác quản lý nhà nước về y tế đối với 11 xã, thị trấn trên địa bàn huyện
Sa Thầy, tỉnh Kon Tum từ năm 2016 đến 2019 và đề xuất giải pháp
cho đến năm 2025
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để đạt được những mục tiêu đã đề ra, đề tài đã thực hiện các

6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu


4
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI Y TẾ
CẤP CƠ SỞ
1.1. Y TẾ VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ Y TẾ
1.1.1. Một số khái niệm
Khái niệm y tế
Theo nghĩa rộng, y tế là lĩnh vực hoạt động chăm sóc sức khỏe
nhân dân từ hoạt động vệ sinh mơi trường sống và làm việc, dinh
dưỡng, phịng chống bệnh tật đến việc khám và điều trị bệnh.
Theo nghĩa hẹp, y tế là những hoạt động phòng chống và điều
trị bệnh tật cho nhân dân. Hoạt động phòng chống bệnh tật rất rộng
gồm công tác vệ sinh môi trường sống và làm việc liên quan đến gây
bệnh, tiêm chủng mở rộng, giáo dục sức khỏe cho cộng đồng, thể dục
dưỡng sinh.
Y tế là Chăm sóc sức khỏe, là việc chẩn đốn, điều trị và phịng
ngừa bệnh, bệnh tật, thương tích, và suy yếu về thể chất và tinh thần
khác ở người. Nó đề cập đến những việc cung cấp chăm sóc sức khỏe
ban đầu, chăm sóc thứ cấp và chăm sóc thứ 3, cũng như trong y tế
cơng cộng.
Khái niệm quản lý nhà nước
Quản lý nhà nước là một dạng của quản lý xã hội đặc biệt,
mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật, chính sách để
điều chỉnh hành vi cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống
xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục
vụ nhân dân, duy trì ổn định và phát triển của xã hội.
Khái niệm quản lý nhà nước về y tế

khám sức khỏe, tư vấn về bệnh tật, về các giải pháp phòng bệnh, được
khám, phát hiện sớm bệnh, thực hiện được nguyên lý “phòng bệnh
hơn chữa bệnh”. Làm tốt việc theo dõi, quản lý sức khỏe thì chắc chắn


6
sức khỏe của người dân sẽ được nâng lên, giảm tỷ lệ mắc bệnh, hoặc
nếu có bệnh sẽ được phát hiện sớm, giảm chi phí điều trị, về lâu dài sẽ
góp phần quan trọng giảm tình trạng q tải cho các bệnh viện tuyến
trên, giảm chi phí quỹ bảo hiểm y tế.
1.1.3. Vai trò của quản lý nhà nƣớc về y tế cấp xã
Vai trò của Quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế thể hiện như
sau:
Nhà nước có vai trò trong việc lập kế hoạch, quản lý và điều
tiết, giám sát lĩnh vực y tế ở tầm chiến lược, giảm bớt việc tham gia
trực tiếp quản lý tác nghiệp hằng ngày về cung ứng dịch vụ.
Trong điều kiện kinh tế thị trường, Nhà nước có vai trị lớn hơn
để thiết lập các điều kiện tiên quyết cho thị trường vận hành có hiệu
quả, điều chỉnh khuyết tật của thị trường và nâng cao tính cơng bằng.
Bên cạnh việc thực hiện chức năng quản lý điều hành đa dạng
và phức tạp hơn, Nhà nước là người cung cấp các dịch vụ y tế cơng
cộng, chăm sóc sức khỏe cơ bản, phát triển hệ thống khám chữa bệnh
công lập, nhất là ở tuyến cơ sở, trợ giúp cho người nghèo và các vùng
khó khăn.
Mặt khác các dịch vụ y tế là các dịch vụ khơng có tính so sánh,
nhưng lại có ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người vì vậy nhà
nước cần đứng ra đảm bảo chất lượng, hạn chế tối thiểu các rủi ro từ
dịch vụ y tế của các cơ sở y tế bằng những tiêu chuẩn, quy trình thống
nhất chặt chặt chẽ giúp cho người dân an tâm khi tiếp cận các dịch vụ
y tế.

Thi đua khen thưởng
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1


8
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ Y CẤP XÃ TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY
2.1. TỔNG QUAN VỀ HUYỆN SA THẦY
2.1.1. Đặc điểm kinh tế, văn hóa - xã hội
Sa Thầy một huyện miền núi địa hình phức tạp, có nhiêu dân
tộc khác nhau cùng sinh sống trên địa bàn, trình độ dân trí cịn thấp,
kinh tế - xã hội đang phát triển.
2.1.2. Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý nhà nƣớc về y tế
cấp xã tại huyện Sa Thầy
Danh sách cán bộ, nhân viên phòng Y tế:
1. Đ/c: Nguyễn Tiến Dụng, chức vụ Trưởng phòng
2. Đ/c: Phan Thị Ngọc Ánh, chức vụ Chuyên viên
Chức năng, nhiệm vụ chính:
Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức
năng quản lý nhà nước về chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân,
gồm: y tế cơ sở; y tế dự phòng; khám, chữa bệnh, phục hồi chức
năng; y dược cổ truyền; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người; mỹ
phẩm; vệ sinh an toàn thực phẩm; bảo hiểm y tế; trang thiết bị y tế.
2.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ Y TẾ CẤP XÃ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY
2.2.1. Thực trạng công tác tuyên truyền phổ biến và lập kế
hoạch thực hiện chính sách pháp luật về y tế cơ sở
Trong những năm qua nhằm thực hiện các chủ trương, chính
sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, UBND huyện Sa Thầy đã

2.438

2.411

Đi

1.568

1.687

1.785

1.978

1.823

Nguồn: Trung tâm Y tế
Trong các năm qua việc truyền tải các văn bản quản lý nhà
nước về y tế tới các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã có nhiều chuyển
biến do ứng dụng công nghệ thông tin đem lại hiệu quả cao. CNTT
hỗ trợ đắc lực cho các khâu nghiệp vụ của công tác văn thư, từ thủ
công sang tự động hố, góp phần giải quyết một cách nhanh nhất
trong khâu chuyển giao và lưu văn bản, hồ sơ, thể hiện được tính
khoa học, tính hiện đại trong giải quyết công việc.
Từ năm 2015 đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt động của
các các cơ quan y tế trên đia bàn huyện, 90% các văn bản chỉ đạo của
cơ quan nhà nước cấp trên được chuyển qua hệ thống cổng thông tin
điện tử, địa chỉ email đảm bảo nhanh chóng, kịp thời. Mỗi Trạm Y tế
cấp xã, thị trấn cũng có một hịm thư điện tử riêng được kết nối
internet để việc nhận văn bản chỉ đạo, triển khai của cấp trên. Điều


2015

Có 3/11 xã đạt TCQGVYT: Sa Nghĩa, Ya Tăng, Sa Bình

2016

Có thêm 1 xã đạt TCQGVYT: Ya Ly

2017

Có thêm 2 xã đạt TCQGVYT: Rờ Kơi, Sa Sỏn

2018

Có thêm 1 xã đạt TCQGVYT: Sa Nhơn duy trì 7/11 xã, thị
trấn đạt chuẩn quốc gia về y tế theo Bộ tiêu chí mới.
Nguồn: Trung tâm y tế.
Đổi mới cơ chế tài chính cho hoạt động của y tế cơ sở:
a) Đẩy nhanh lộ trình bảo hiểm y tế tồn dân.
b) Thực hiện giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo lộ trình

tính đủ chi phí. Thực hiện phân loại và giao quyền tự chủ cho các


11
trung tâm y tế huyện.
c) Bảo đảm đủ tiền lương và các chế độ, chính sách cho viên
chức y tế cơ sở, phụ cấp cho nhân viên y tế thôn, làng; xây dựng mức
chi thường xuyên ngoài lương để bảo đảm kinh phí cho các hoạt

Năm

Địa điểm đầu tƣ

2015

TYT xã Sa Nghĩa

2016
2017

Số tiền
đầu tƣ
>1.700.000.000

Chương trình nơng
thơn mới

TYT xã Rờ Kơi

132.000.0000 TTYT Sa Thầy

TYT xã Sa Sơn

26.000.0000 TTYT Sa Thầy

TYT Sa Bình

325. 000.000 TTYT Sa Thầy


cấp xã: TYT xã Ya Tăng, TYT thị trấn Trung tâm Y tế huyện Sa
Thầy là đơn vị trực tiếp quản lý TYT các xã, thị trấn trên địa bàn
huyện Sa Thầy cũng tổ chức các hoạt động sửa chữa, nâng cấp cho:
TYT Sa Bình, TYT Sa Sơn, TYT Ya Ly, TYT xã Rờ Kơi
Hằng năm tại huyện Sa Thầy, TYT các xã, thị trấn được đầu
tư mua sắm trang thiết bị y tế phụ vụ cho công tác khám chữa bệnh
cho nhân dân trên địa bàn huyện Sa Thầy như: Máy chụp X Quang,
Máy xét nghiệm sinh hóa, huyết học, Máy thử nước tiều, kính hiển


13
vi, máy siêu âm, tủ sấy, nồi hấp ướt, hấp khô... Những trang thiết bị
đều được phân bổ tới các Trạm Y tế cấp xã, thị trấn và được đưa vào
sử dụng có hiệu quả.
Bảng 2.5: Đầu tƣ mua sắm trang thiết bị
Đơn vị tính: Đồng
Năm

Số tiền đầu tƣ

Chủ đầu tƣ

2015

1.802.611.000 Trung tâm Y tế +DA

2016

1.863.231.000 Trung tâm Y tế +DA



Trung tâm Y tế

2017

2,1 tỷ

Trung tâm Y tế

2018

2,3 tỷ

Trung tâm Y tế

2019

3,2 tỷ

Trung tâm Y tế
Nguồn: Trung tâm Y tế

Việc tăng cường đầu tư, mua sắm thuốc, vật tư y tế nhằm đảm
bảo cung ứng đủ thuốc thiết yếu phục vụ công tác phòng bệnh, khám
chữa bệnh cho nhân dân trên địa bàn. Tuy nhiên thực tế cũng cho
thấy nhiều loại thuốc thiết yếu vẫn chưa có trong danh mục thuốc
được BHYT thanh tốn gây khó khăn cho người dân tham gia khám
chữa bệnh tại các cơ sở y tế trên địa bàn huyện Sa Thầy. Ngoài ra



Trung tâm Y tế

2018

92.000.000

Trung tâm Y tế

2019

59.000.000

Trung tâm Y tế
Nguồn: Trung tâm y tế.

Qua các bảng số liệu trên cho thấy việc đầu tư cho y tế xã có
trọng tâm, trọng điểm tập chung vào các nội dung chính như: đầu tư
xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết bị, thuốc, vật tư y tế, đầu tư phát
triển nguồn nhân lực. Tuy nhiên số tiền đầu tư còn chưa đáp ứng được
nhu cầu thực tế, đầu tư phát triển nguồn nhân lực còn hạn chế, chưa
huy động được nhiều cơ quan, ban ngành tham gia đầu tư phát triển y
tế địa phương, nguồn vốn chủ yếu được đảm bảo bởi Trung tâm y tế
huyện là đơn vị chủ quản trực tiếp quản lý các trạm y tế xã, thị trấn.
Công tác tham mưu, quản lý nhà nước của Phòng Y tế trong việc đầu
tư phát triển y tế xã, thị trấn chưa phát huy được hiệu quả.
c. Thực trạng công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
y tế cấp xã
Một số bảng thống kê các số liệu liên quan đến tình hình




2016

11

12

12

13

22

2017

11

13

12

13

23

2018

11

13

thường xun.
Về trình độ cán bộ Y tế phân theo bằng cấp có thể phân tích
theo cơ cấu các bộ phận toàn khối Trung tâm Y tế và cơ cấu chuyên
môn khối Trạm Y tế như sau:


16
Bảng 2.10: Tỉ lệ cơ cấu chuyên môn khối Trạm Y tế
Đơn vị tính: Người, %
TT

Trình độ chun mơn

Số ngƣời

Tỷ lệ

1

Sau đại học

0

0%

2

Đại học

11

đào tạo sau đại học, trình độ trung cấp còn chiếm tỷ trọng lớn, tỷ lệ
chưa đảm bảo định mức theo quy định. Có thể thấy chất lượng nguồn
nhân lực y tế trên địa bàn còn thấp.
Bảng 2.11: Số lƣợng cán bộ tham dự các lớp đào tạo nâng cao
trình độ chun mơn, nghiệp vụ qua các năm 2015-2019
Đơn vị tính: Người
TT

Đào tạo, bồi dƣỡng

Năm
2015 2016 2017 2018 2019

1

Đào tạo Sau ĐH

1

2

0

3

2

2

Đào tạo trình độ ĐH


168

140

110

155

150

183

155

Đào tạo ngắn hạn
4

khác: được cấp chứng
chỉ, chứng nhận…
Tổng

Nguồn: Trung tâm Y tế


17
Nhìn chung trong những năm qua việc đào tạo, nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ y tế đã được quan tâm tuy nhiên thực tế
cho thấy vẫn còn nhiều bất cập.
Thứ nhất, là vừa thiếu vừa thừa nhân lực cả về số lượng và


2

Cấp huyện

8

7

6

9

9

4

5

6

6

7

16

14

11

1

0

0

2

Cảnh cáo

0

0

0

0

0

3

Cách chức

0

0

0


KẾT LUẬN CHƢƠNG 2
Qua những nội dung trình bày ở Chương 2 đã nêu lên thực
trạng quản lý nhà nước về y tế lấy thực tiễn từ huyện Sa Thầy. Nội
dung của Chương tập trung vào những vấn đề cơ bản sau:
Thực trạng hoạt động y tế trên địa bàn huyện, kết quả hoạt động
quản lý nhà nước về y tế cấp xã.
Những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân. Từ những
nghiên cứu ở chương 2 là cơ sở để xây dựng các giải pháp tại chương 3.


19
CHƢƠNG 3
GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
Y TẾ CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY
3.1. PHƢƠNG HƢỚNG, MỤC TIÊU QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
Y TẾ CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY
3.1.1. Phƣơng hƣớng
3.1.2. Mục tiêu
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ
NƢỚC VỀ Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY
3.2.1. Hồn thiện cơng tác tun truyền các văn bản quy
phạm, chính sách pháp luật
Vấn đề sửa đổi, hồn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp
luật, chính sách, phân cấp quản lý đối với y tế cơ sở - y tế cấp xã hiện
nay có vai trị rất quan trọng vì nó tác động trực tiếp đến chất lượng
hoạt động y tế, hoạt động quản lý.
Về hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật. Đây là bước đầu
tiên và là cơ sở của mọi hoạt động quản lý nhà nước. Hiện nay chưa
có văn bản mới quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu
tổ chức của Trung tâm Y tế huyện. Văn bản hiện đang áp dụng chưa

và bố trí cán bộ của Phịng Y tế huyện, UBND Tỉnh Kon Tum phải
xây dựng bản hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của
Phòng Y tế huyện theo các quy định mới tại Thông tư số: 51/TTLTBYT-BNV ngày 11/12/2015 của Bộ Y tế và Bộ nội vụ hướng dẫn
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Y tế thuộc
UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Phòng Y tế thuộc
UNBD huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh.
Đối với Trung tâm Y tế huyện:
Việc giao cho Trung tâm Y tế huyện quản lý các trạm y tế xã,
thị trấn nhằm đảm bảo thực hiện tốt, đầy đủ các nội dung của chăm


21
sóc sức khỏe nhân dân. Tuy nhiên việc giao cho Trung tâm y tế huyện
thực hiện các nội dung công tác như chức năng quản lý nhà nước đối
với các trạm Y tế xã, thị trấn nhưng không phù hợp với chức năng,
nhiệm vụ của một đơn vị sự nghiệp công lập.
Hiện nay các văn bản quy định về Trung tâm Y tế huyện khơng
cịn phù hợp với điều kiện thực tế. Vì vậy cần có văn bản mới quy
định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Trung tâm Y tế huyện.
Đối với UBND cấp xã trên địa bàn:
Cần thành lập ban chỉ đạo (BCĐ) các chương trình chăm sóc
sức khỏe nhân dân cấp xã do đồng chí Phó chủ tịch UBND làm
trưởng ban, trưởng Trạm Y tế các xã, thị trấn làm phó trưởng ban và
đại điện các đoàn thể ở địa phương tham gia với vai trò là thành viên.
Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan khác như Phòng Y tế, Trung tâm Y
tế huyện Sa Thầy trong công tác quản lý nhà nước về y tế trên địa bàn
mình quản lý.
Đối với Y tế xã, phường, thị trấn
Y tế cơ sở xã, phường, thị trấn là đơn vị kỹ thuật y tế đầu tiên
tiếp xúc với nhân dân, nằm trong hệ thống y tế nhà nước. Thực hiện

bày giảng mang tính thực tiễn cao.
Thứ hai, xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy về
đảm bảo chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế (kiểm định chất
lượng đào tạo, cải tiến chương trình, tài liệu giảng dạy, nâng cao năng
lực giảng viên về giảng dạy và nghiên cứu…). Do đặc thù của ngành
y với nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe, liên quan đến tính mạng con
người, đòi hỏi Nhà nước phải giữ vững yêu cầu, chất lượng cao trong
công tác tuyển sinh, đào tạo nguồn nhân lực y tế.
Thứ ba, rà soát và chuẩn hóa các chương trình đào tạo bác sĩ đa
khoa, y tế công cộng, điều dưỡng… Xây dựng tiêu chuẩn và quy trình
đánh giá nhân lực dựa trên cơ sở năng lực, kết quả, hiệu suất, năng


23
suất lao động thực tế. Ưu tiên xây dựng kế hoạch và thực hiện đào tạo
liên tục cập nhật kiến thức cho cán bộ y tế tuyến huyện và tuyến xã.
Đánh giá hiệu quả của các chính sách, có biện pháp thu hút, duy trì,
tăng cường năng lực nguồn nhân lực y tế tại vùng sâu, vùng xa để
điều chỉnh cho phù hợp.
Thứ tư, coi trọng việc nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
cho nguồn nhân lực y tế. Trước nhu cầu thực tiễn thiếu nhân lực y tế
chất lượng cao tại tuyến y tế cơ sở, đòi hỏi Nhà nước phải ưu tiên đào
tạo đội ngũ cán bộ y tế cho tuyến này, bằng cách: đầu tư ngân sách
nhiều hơn cho đào tạo mới, bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho các
vùng cịn thiếu nhân viên y tế.
3.2.3. Giải pháp kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm và thi
đua khen thƣởng
Công tác thanh tra, kiểm tra các hoạt động về y tế cần được tiến
hành thường xuyên hơn, bộ máy kiểm tra, thanh tra cần được củng cố,
đặc biệt cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra chất lượng thuốc;