Trang 94/107 Tài liệu hướng dẫn Sản xuất sạch hơn ngành dệt nhuộm
5 Trở ngại trong việc thực hiện SXSH và cách khắc
phục
Chương này đề cập đến các trở ngại khác nhau khi tiến hành Đánh giá SXSH. Đồng thời các biện
pháp khắc phục các trở ngại này cũng được đề xuất. Các biện pháp này có thể thuộc phạm vi
ngành hoặc cũng có thể là các quyết định mang tính chính sách của chính phủ.
Gần đây SXSH đã được chứng minh là một trong những cách thức tiếp cận chủ
động nhằm nâng cao khả năng sinh lợi, cải thiện môi trường làm việc và giảm ô
nhiễm trong ngành sản xuất giấy và bột giấy. Tuy nhiên, còn tồn tại một số loại
rào cản có thể làm ngừng trệ hoặc cản trở tiến độ của một chương trình SXSH.
Chương này sẽ bàn đến một số
rào cản đối với việc triển khai chương trình
SXSH, gồm:
• Rào cản thái độ;
• Rào cản hệ thống;
• Rào cản tổ chức;
• Rào cản kỹ thuật;
• Rào cản kinh tế;
• Rào cản chính phủ.
Việc xác định các trở ngại thường sẽ hỗ trợ phát sinh ra những gợi ý để vượt
qua. Vì thế chương này sẽ đưa ra nhiều biện pháp để đối phó và gỡ
bỏ các rào
cản. Đây là những bước chủ động, tích cực mà những người ủng hộ SXSH có
thể áp dụng để khắc phục trở ngại khi xây dựng ý tưởng và thực hành mới
thường kìm hãm chương trình SXSH.
Thứ tự trình bày các rào cản cũng như giải pháp trong phần này phản ảnh trình
tự mà các rào cản thường phát sinh. Tuy nhiên, cách phân loại này không phải
là bắt buộc áp cho tất cả các nhà máy, bởi lẽ các rào cản gặp ph
ải trong bất kỳ
nhà máy nào cũng đều có thể là kết quả của nhiều cản trở đồng thời. Xin có lời
5.1.2 Không muốn thay đổi
Nhân sự của nhà máy thường không muốn thay đổi do sợ thất bại hoặc do
không hiểu biết. Rất nhiều công nhân vận hành không được đào tạo một cách
chính quy và ngần ngại trước các hoạt động thử nghiệm vì họ sợ rằng những
thay đổi so với thực hành tiêu chuẩn làm họ mất khả năng kiểm soát quy trình
và giảm năng suất. Vì thế mà người ta thường từ chối thử nghiệm các gi
ải pháp
SXSH. Sự e ngại đó chính là nền tảng phát sinh hội chứng “Đừng bắt tôi là
người đầu tiên” (NMF –not me first), nghĩa là người ta không sẵn sàng thử bất
kỳ ý tưởng nào nếu như chưa được thực hiện thành công ở đâu đó trước.
5.1.3 Các biện pháp khắc phục các rào cản thái độ
Các giải pháp sau đây rất có hiệu quả để đối phó với các rào cản thái độ:
• Thành công sớm;
• Có sự tham gia của công nhân;
• Khích lệ hoạt động thử nghiệm;
• Công bố những thành công đầu tiên về SXSH.
Thành công đầu tiên về SXSH
Những thành công đầu tiên có thể khích lệ ban lãnh đạo cũng như công nhân
vận hành và quản đốc để tiếp tục các thử nghiệm SXSH. Các đánh giá trước
hết cần phả
i nhận diện các giải pháp hiển nhiên với chi phí thấp hoặc không tốn
chi phí. Các giải pháp này dẫn đến việc loại bỏ các thiếu sót trong quản lý nội vi,
bảo dưỡng và kiểm soát quy trình, có con số tiết kiệm tài chính rõ ràng, và
thường được xác định trong cuộc khảo sát thực địa lần đầu tiên tại công ty.
Trang 96/107 Tài liệu hướng dẫn Sản xuất sạch hơn ngành dệt nhuộm
Có sự tham gia của công nhân
Để loại bỏ được các rào cản ý thức trong toàn bộ đội ngũ công nhân viên của
doanh nghiệp, thì ngay từ đầu mọi nhân viên đều phải được tham gia xây dựng
các giải pháp SXSH.
dưỡng thiết bị được hoàn toàn loại bỏ. Các rào cản mang tính hệ thống có thể
được xác định như sau:
• Thiếu kỹ năng quản lý chuyên nghiệp;
• Các hồ sơ sản xuất sơ sài;
• Các hệ thống quản lý không đầy đủ và kém hiệu quả;
Tài liệu hướng dẫn Sản xuất sạch hơn ngành dệt nhuộm Trang 97/107
5.2.1 Thiếu các kỹ năng quản lý chuyên nghiệp
Hiện nhiều công ty vẫn có thể còn có sự thiếu hụt trong những lĩnh vực sau
thuộc các kỹ năng quản lý chuyên nghiệp:
• Kỹ năng lãnh đạo: rất ít chủ doanh nghiệp hoặc những người có quyền
quyết định là những nhà quản lý chuyên nghiệp và thường không thực
hiện đúng vai trò lãnh đạo và dẫn dắt cần thiết để phát triển doanh
nghiệp. Kết quả là nhân viên bị hạn chế t
ư duy sáng tạo trong những
công việc chi tiết hàng ngày mà không có các mục tiêu cho tương lai.
• Kỹ năng giám sát: Những người quản đốc trong các doanh nghiệp vừa
và nhỏ thường là những người được cử lên vì họ có thành tích tốt trong
công việc mà không phải là người đã được đào tạo kỹ năng giám sát:
như hướng dẫn, quản lý và dẫn dắt những người công nhân khác. Vì
vậy mà những người công nhân vận hành thường xem các quản đốc
như những đồng nghiệp cấp cao thay vì xem họ như những quản đốc
phân xưởng người có những chỉ đạo và tầm nhìn rộng, và là người chịu
trách nhiệm trước họ.
5.2.2 Các hồ sơ sản xuất sơ sài
Các nhà máy thường không thực hiện được đầy đủ công tác ghi chép hồ sơ
tiêu thụ nước, năng lượng, nguyên liệu; kiểm kê hóa chất, nhiên liệu và nguyên
liệu thô; các phiếu ghi chép hàng ngày tại xưởng về thông tin đầu vào, đầu ra,
thời gian dừng máy, v.v...; hoặc các ghi chép về môi trường như chất lượng và
khối lượng chất thải lỏng, rắn và khí. Do duy trì hoạt động ghi chép hồ sơ nên
các kỹ năng phân tích đánh giá dữ liệu không được rèn rũ
• Quảng bá các ví dụ thành công.
Lập hồ sơ và bản vẽ sơ đồ nhà máy chi tiết đầy đủ
Các nhà máy có thể hoàn thiện các bản vẽ sơ đồ và tài liệu về cơ sở mình bao
gồm tất cả những dự án sửa chữa và mở rộng công suất gần đây nhất. Các tài
liệu này sẽ là nguồn thông tin quan trọng cho công tác phân tích và đánh giá dữ
liệu trong các đ
ánh giá SXSH.
Xây dựng bộ phận bảo dưỡng SXSH trong nội bộ công ty
Thông thường, các công ty có bộ phận bảo dưỡng nội bộ và các thiết bị chế tạo
cơ bản sẽ luôn đi trước một bước so với các công ty phải phụ thuộc vào các
nhà thầu bảo dưỡng và sửa chữa bên ngoài.
Đào tạo một nhóm SXSH của nhà máy
Việc tổ chức một cuộc tập huấn cho nhóm SXSH của nhà máy khi bắt
đầu tiến
hành đánh giá SXSH là một trong những khuyến cáo hàng đầu. Cuộc tập huấn
này cần phải làm rõ các mục tiêu SXSH – giảm các tác động môi trường bằng
cách nâng cao hiệu quả sản xuất – và chứng minh được những lợi ích của việc
sản xuất có kế hoạch và sự cần thiết phải thu thập và đánh giá các hồ sơ sản
xuất mang tính thực chất. Công ty cũng cần phải chú ý minh họa những
phương pháp giải quyết vấn đề, nếu có kèm các ví dụ của chính công ty thì
càng tốt, chẳng hạn như những thiếu sót trong quản lý nội vi hoặc bảo dưỡng.
Để có được những kết quả tốt nhất, những người ra quyết định chủ chôt, bao
gồm cả chủ sở hữu doanh nghiệp lẫn các quản đốc phân xưởng cần phải tham
gia hoạt động này.
Xây dựng các chỉ số qu
ản lý đơn giản
Khi không có những kỹ năng quản lý chuyên nghiệp, thì công ty cần xây dựng
các chỉ số đơn giản để giúp ban lãnh đạo và các quản đốc có thể kiểm soát
được các quy trình sản xuất và để hạn chế tối đa việc lãng phí nguyên liệu,