BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Lâm Trọng Nguyễn

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THƠNG
HUYỆN MỸ XUN, TỈNH SĨC TRĂNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Lâm Trọng Nguyễn

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THƠNG
HUYỆN MỸ XUN, TỈNH SĨC TRĂNG
Chun ngành : Quản lí giáo dục
Mã số

: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 9 năm 2018
Người thực hiện

Lâm Trọng Nguyễn


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT
QUẢ HỌC TẬP VÀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM
TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP TRONG CÁC
TRƯỜNG THPT ........................................................................... 7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .......................................................................... 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản ........................................................................... 11
1.2.1. Kiểm tra ............................................................................................... 11
1.2.2. Đánh giá .............................................................................................. 12
1.2.3. Kết quả học tập ................................................................................... 12
1.2.4. Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ở trường THPT .......... 13
1.2.5. Quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ở trường
THPT ................................................................................................... 13
1.3. Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ở trường THPT................. 14
1.3.1. Vị trí, chức năng của kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy - học .... 14
1.3.2. Mục tiêu, yêu cầu của kiểm tra, đánh giá KQHT ............................... 16

2.3.4. Thực trạng CBQL, GV đánh giá nguyên nhân các phương pháp
kiểm tra, đánh giá KQHT được vận dụng ở mức thường xuyên ........ 51
2.3.5. Thực trạng HS đánh giá mức độ thích thú đối với các phương
pháp kiểm tra, đánh giá KQHT ........................................................... 54


2.3.6. Thực trạng HS đánh giá tác động cải thiện việc học qua các
phương pháp kiểm tra, đánh giá KQHT ............................................. 55
2.4. Kết quả khảo sát thực trạng quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá
KQHT ở các trường THPT huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng ................ 56
2.4.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của công tác quản lí
hoạt hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT ......................................... 56
2.4.2. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của việc thực hiện các
nội dung quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT ..................... 57
2.4.3. Thực trạng quản lí việc lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá KQHT ...... 61
2.4.4. Thực trạng quản lí việc ra đề kiểm tra, xây dựng ngân hàng đề....... 67
2.4.5. Thực trạng quản lí việc tổ chức thực hiện các tiết kiểm tra
trên lớp .............................................................................................. 73
2.4.6. Thực trạng quản lí cơng tác in sao và bảo mật đề thi ....................... 78
2.4.7. Thực trạng quản lí việc chấm, trả bài kiểm tra, nhập điểm .............. 82
2.4.8. Thực trạng quản lí việc đánh giá xếp loại kết quả học tập
của HS ............................................................................................... 86
2.4.9. Thực trạng quản lí các điều kiện thực hiện hoạt động kiểm tra,
đánh giá KQHT ................................................................................. 93
2.4.10. Thực trạng quản lí việc bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra, đánh giá
môn học cho GV ............................................................................... 97
2.5. Các yếu tố làm ảnh hưởng đến hiệu quả quản lí hoạt động kiểm tra,
đánh giá KQHT ở các trường THPT huyện Mỹ Xuyên, tỉnh
Sóc Trăng ................................................................................................ 101
2.6. Đánh giá chung thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT và

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 133
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 136
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Chữ viết đầy đủ

CBQL

Cán bộ quản lí

GDĐT

Giáo dục và Đào tạo

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

HT

Hiệu trưởng


Bảng 2.3.

Thống kê số lớp, số HS trong năm học 2017 – 2018 ................... 40

Bảng 2.4.

Thống kê kết quả học lực, hạnh kiểm cuối năm học
2017-2018 ..................................................................................... 41

Bảng 2.5.

Thống kê số lượng CBQL và GV tham gia khảo sát .................... 42

Bảng 2.6.

Cơ cấu trình độ, thâm niên cơng tác của CBQL và GV tham
gia khảo sát ................................................................................... 42

Bảng 2.7.

Nhận thức của CBQL, GV và HS về tầm quan trọng của
công tác kiểm tra, đánh giá KQHT trong hoạt động dạy học ....... 46

Bảng 2.8.

Nhận thức của HS về mục tiêu của hoạt động kiểm tra, đánh
giá KQHT...................................................................................... 47

Bảng 2.9.


quản lí việc đánh giá xếp loại KQHT của HS .............................. 87
Bảng 2.22. Đánh giá của CBQL và GV về kết quả thực hiện cơng tác
quản lí các điều kiện thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá
KQHT............................................................................................ 93
Bảng 2.23. Tình trạng CSVC, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động kiểm
tra, đánh giá KQHT....................................................................... 96
Bảng 2.24. Đánh giá của CBQL và GV về kết quả thực hiện công tác
quản lí việc bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra, đánh giá môn học
cho GV .......................................................................................... 97
Bảng 2.25. Đánh giá của CBQL, GV về mức độ ảnh hưởng của các yếu
tố đến cơng tác quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT ..... 102
Bảng 3.1.

Đánh giá của CBQL và GV về mức độ cần thiết và mức độ
khả thi của biện pháp nâng cao nhận thức cho CBQL, GV và
HS về việc thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT ........ 119


Bảng 3.2.

Đánh giá của CBQL và GV về mức độ cần thiết và mức độ
khả thi của biện pháp tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm
tra, đánh giá KQHT cho GV ....................................................... 120

Bảng 3.3.

Đánh giá của CBQL và GV về mức độ cần thiết và mức độ
khả thi của biện pháp tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, giám sát
việc lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá KQHT .............................. 122


Bảng 3.9.

Đánh giá của CBQL và GV về mức độ cần thiết và mức độ
khả thi của biện pháp tăng cường các điều kiện thực hiện
hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT .......................................... 129


DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1.

Sơ đồ phân cấp quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT ....... 27

Hình 1.2.

Sơ đồ quản lí việc lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá KQHT .......... 28

Hình 1.3.

Sơ đồ quản lí việc ra đề kiểm tra, xây dựng ngân hàng đề
kiểm tra, thi ................................................................................... 29

Hình 1.4.

Sơ đồ quản lí việc tổ chức thực hiện các tiết kiểm tra trên lớp .... 30

Hình 1.5.

Sơ đồ quản lí cơng tác in sao và bảo mật đề thi ........................... 31

Hình 1.6.


Biện pháp tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra, đánh
giá KQHT cho GV ...................................................................... 111

Hình 3.3.

Biện pháp tăng cường quản lí việc lập kế hoạch kiểm tra,
đánh giá KQHT ........................................................................... 112

Hình 3.4.

Biện pháp tăng cường kiểm tra, giám sát ra đề kiểm tra, thi,
xây dựng ngân hàng đề ............................................................... 113

Hình 3.5.

Biện pháp tăng cường kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực
hiện các tiết kiểm tra trên lớp ..................................................... 114


Hình 3.6.

Biện pháp tăng cường kiểm tra, giám sát cơng tác in sao và
bảo mật đề thi .............................................................................. 114

Hình 3.7.

Biện pháp tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấm, trả bài
kiểm tra, nhập điểm..................................................................... 115


đánh giá mà chỉ tập trung chú ý việc cho điểm bài kiểm tra. Nội dung đánh giá
vẫn còn nặng về u cầu HS thuộc lịng, nhớ máy móc, ít yêu cầu ở các mức
độ cao như hiểu, vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng và giáo dục tình cảm,
thái độ. CBQL và GV chưa được trang bị một cách đầy đủ về các phương pháp
và kĩ thuật đánh giá...
Đổi mới giáo dục địi hỏi phải có sự đổi mới đồng bộ từ mục tiêu, nội
dung, phương pháp, phương tiện, đánh giá... Đánh giá không thể là một hoạt
động nằm ngồi q trình này. Nghị quyết số 29/2013/NQ-TW đã đề ra 9
nhiệm vụ và giải pháp trong đó có “Đổi mới căn bản hình thức thi, kiểm tra và
đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan”. Vì vậy,


2

đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá KQHT ở các trường THPT là một yêu cầu
cấp thiết mà các nhà quản lí giáo dục và GV cần quan tâm thực hiện tốt.
Cơng tác quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của các CBQL ở
các trường THPT huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng tuy đã đạt được những kết
quả nhất định nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới hiện nay. Đặc
biệt, theo thống kê kết quả xếp loại học lực của HS khối 12 cuối năm học 2016
– 2017 ở các trường THPT huyện Mỹ Xun, tỉnh Sóc Trăng thì tỉ lệ HS xếp
loại học lực khá và giỏi rất cao (63.21%), học lực trung bình (35.88%), chỉ
0.99% HS xếp loại học lực yếu.
Tuy nhiên, kết quả kỳ thi THPT quốc gia năm 2017 đã cho thấy HS đạt
điểm số rất thấp ở các môn thi. Cụ thể, tỉ lệ HS có điểm dưới 5 ở các mơn như
sau: Tốn (68.0%), Vật lí (54.64%), Hóa học (56.35%), Sinh học (53.95%),
Lịch sử (72.41%), Ngoại ngữ (87.43%) (Sở GDĐT tỉnh Sóc Trăng, 2017).
Kết quả thấp như trên có thể do nhiều nguyên nhân như chất lượng việc
dạy học, trình độ của HS, trong đó kiểm tra, đánh giá là một trong những
nguyên nhân chính. Điều này chỉ ra rằng cơng tác quản lí hoạt động kiểm tra,

quản lí việc đánh giá xếp loại KQHT của HS. Tuy nhiên, cơng tác này vẫn cịn
hạn chế ở các khâu quản lí việc ra đề kiểm tra, xây dựng ngân hàng đề; quản lí
việc tổ chức thực hiện các tiết kiểm tra trên lớp; quản lí việc chấm, trả bài kiểm
tra, nhập điểm; quản lí các điều kiện thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá
KQHT; quản lí việc bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra, đánh giá môn học cho GV.
Nếu khảo sát và đánh giá đúng thực trạng về quản lí hoạt động kiểm tra,
đánh giá KQHT ở các trường THPT huyện Mỹ Xun, tỉnh Sóc Trăng thì
người nghiên cứu có thể đề xuất các biện pháp cần thiết và khả thi để quản lí
tốt hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT tại các trường THPT này.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Hệ thống hóa cơ sở lí luận về hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT và
quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT ở trường THPT.
5.2. Khảo sát thực trạng quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT ở các
trường THPT huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng.


4

5.3. Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lí hoạt động kiểm
tra, đánh giá KQHT ở các trường THPT huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn về chủ thể thực hiện quản lí
Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng, TTCM, GV
6.2. Giới hạn về nội dung nghiên cứu
Đề tài tập trung khảo sát qui trình quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá
KQHT, từ đó đề xuất biện pháp quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT ở
các trường THPT huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng
6.3. Giới hạn về địa bàn và thời gian nghiên cứu
- Địa bàn nghiên cứu: đề tài triển khai nghiên cứu ở các trường THPT
huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng.

7.2.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
* Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
- Mục đích điều tra: thu thập số liệu về thực trạng quản lí hoạt động kiểm
tra, đánh giá KQHT ở các trường THPT huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng
chứng minh cho giả thuyết của đề tài.
- Đối tượng điều tra: CBQL, GV và HS tại 04 trường THPT ở huyện Mỹ
Xuyên, tỉnh Sóc Trăng: Trường THPT Mỹ Xuyên, Trường THPT Văn Ngọc
Chính, Trường THPT Ngọc Tố, Trường THPT Hòa Tú.
- Nội dung điều tra:
+ Thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT.
+ Thực trạng quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT.
* Phương pháp phỏng vấn
- Mục đích phỏng vấn: thu thập thơng tin về cơng tác quản lí hoạt động
kiểm tra, đánh giá KQHT làm sáng tỏ thêm cho giả thuyết của đề tài.
- Đối tượng phỏng vấn: Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng chuyên môn, GV
của 04 trường THPT ở huyện Mỹ Xun, tỉnh Sóc Trăng nói trên. Mỗi trường,
chúng tơi sẽ phỏng vấn 01 Hiệu trưởng hoặc phó Hiệu trưởng chuyên môn và


6

10% GV ở 8 mơn Tốn, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tiếng anh, Ngữ văn, Lịch
sử, Địa lí, Giáo dục công dân.
- Nội dung phỏng vấn: nội dung quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá
KQHT.
7.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Nghiên cứu các sản phẩm hoạt động như kế hoạch kiểm tra, đánh giá
KQHT của trường, tổ chuyên môn, của giáo viên, sổ ghi biên bản các cuộc họp
của trường, của tổ chuyên môn, … để làm sáng tỏ thêm cho giả thuyết của đề
tài.

Một hướng tiếp cận chính xác”, Viện Nghiên cứu giáo dục, Trường Đại học Sư
phạm TP. Hồ Chí Minh), đã đưa ra những khái niệm liên quan đến kiểm tra,
đánh giá đồng thời tác giả cũng trình bày những phương pháp đánh giá và
hướng dẫn áp dụng vào thực tế.


8

Vào cuối thập niên 90, chương trình đánh giá HS quốc tế (The
Programme for International Student Assessment) - PISA được xây dựng và
điều phối bởi tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) và hiện vẫn diễn ra
đều đặn. Khảo sát PISA được thiết kế nhằm đưa ra đánh giá có chất lượng và
đáng tin cậy về hiệu quả của hệ thống giáo dục (chủ yếu là đánh giá năng lực
của HS trong các lĩnh vực Đọc hiểu, Toán học và Khoa học) với đối tượng là
HS ở độ tuổi 15, tuổi sắp kết thúc chương trình giáo dục bắt buộc ở hầu hết các
nước thành viên OECD. PISA cũng hướng đến thu thập thông tin cơ bản về
ngữ cảnh dẫn đến những hệ quả giáo dục trên. Càng ngày PISA càng thu hút
được sự quan tâm và tham gia của nhiều nước trên thế giới. Do đó, PISA
khơng chỉ đơn thuần là một chương trình nghiên cứu đánh giá chất lượng giáo
dục của OECD mà trở thành xu hướng đánh giá quốc tế, tư tưởng đánh giá của
PISA trở thành tư tưởng đánh giá HS trên toàn thế giới. Các nước muốn biết
chất lượng giáo dục của quốc gia mình như thế nào, đứng ở đâu trên thế giới
này đều phải đăng ký tham gia PISA.
PISA không kiểm tra kiến thức thu được tại trường học mà đưa ra cái
nhìn tổng quan về khả năng phổ thơng thực tế của HS. Bài thi chú trọng khả
năng HS vận dụng kiến thức và kĩ năng của mình khi đối mặt với nhiều tình
huống và những thử thách liên quan đến các kĩ năng đó. Nói cách khác, PISA
đánh giá khả năng HS vận dụng kiến thức và kĩ năng đọc để hiểu nhiều tài liệu
khác nhau mà họ có khả năng sẽ gặp trong cuộc sống hàng ngày; khả năng vận
dụng kiến thức Tốn học vào các tình huống liên quan đến toán học; khả năng

Các tác giả Nguyễn Đức Chính, Trần Khánh Đức nghiên cứu về đo
lường, đánh giá KQHT của HS, đánh giá trong giáo dục.
Tác giả Trần Thị Hương, nghiên cứu về dạy học tích cực
Ngồi ra, cũng có nhiều Luận án tiến sĩ, Luận văn thạc sĩ đã nghiên cứu
sâu về về cơng tác quản lí kiểm tra, đánh giá KQHT, chẳng hạn:


10

Cấn Thị Thanh Hương (2011), Nghiên cứu quản lí kiểm tra, đánh giá
KQHT trong giáo dục đại học ở Việt Nam, Luận án Tiến sĩ, Trường Đại học
Giáo dục, Hà Nội.
Lê Thị Mỹ Hà (2012), Xây dựng quy trình đánh giá KQHT của HS trung
học cơ sở, Luận án Tiến sĩ Quản lí giáo dục, Đại học Quốc gia, Hà Nội.
Đặng Lộc Thọ (2014), Quản lí hoạt động đánh giá KQHT của sinh viên
trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương theo yêu cầu đổi mới giáo dục đại học
Việt Nam, Luận án Tiến sĩ Quản lí giáo dục, Đại học Sư phạm Hà Nội.
Chu Văn Hạc (2017), Quản lí kiểm tra, đánh giá KQHT của sinh viên ở
các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh theo định hướng phát triển
năng lực, Luận án Tiến sĩ Quản lí giáo dục, Học viện Chính trị, Bộ quốc
phịng.
Lê Thị Ngọc Nhẫn (2011), Thực trạng kiểm tra - đánh giá kết quả học tập
tại các trường trung học phổ thông huyện Châu Phú, tỉnh An Giang, Luận văn
thạc sĩ, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Bùi Thị Thùy Trinh (2015), Quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập bằng trắc nghiệm khách quan tại các trường trung học phổ thơng
huyện Phú Giao, tỉnh Bình Dương, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Sư phạm
Thành phố Hồ Chí Minh.
Lê Thị Linh Phi (2015), Quản lí hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả
học tập tại trườngTrà Vinh, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Sư phạm Thành

thập thơng tin để có được những phán đốn, xác định xem mỗi người học sau
khi học đã nắm được gì (kiến thức), làm được gì (kỹ năng) và bộ lộ thái độ ứng
xử ra sao, qua đó có được những thơng tin phản hồi để hồn thiện q trình
dạy - học (Trần Khánh Đức, 2010).
Như vậy, Kiểm tra là q trình thu thập thơng tin về trạng thái và KQHT
của HS nhằm có được những thơng tin phản hồi để nâng cao hiệu quả của
hoạt động dạy – học.