Năm học 2015 - 2016

THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở MỘT SỐ TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 5, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Nguyễn Trí Hậu,
Lê Hoài Mi,
Trần Nguyễn Bích Ngọc
(Sinh viên năm 3, Khoa Khoa học Giáo dục)
GVHD: TS Nguyễn Đức Danh
1. Lí do chọn đề tài
Sự hội nhập về kinh tế - xã hội ngày càng phát triển đòi hỏi nền giáo dục quốc gia
phải không ngừng nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu đạo tạo nguồn nhân lực cho
sự phát triển đó. Để đánh giá được chất lượng giáo dục, khâu kiểm tra, đánh giá phải tổ
chức nghiêm túc và khoa học. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập là một trong những
khâu quan trọng của quá trình dạy học và liên hệ mật thiết đến việc phản ánh chất
lượng dạy học. Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
của học sinh (HS) vẫn còn nhiều bất cập. Việc kiểm tra kết quả học tập của học sinh
phổ thông vẫn nặng về kiến thức sách vở, chưa tập trung vào sự phát triển của người
học và chủ yếu ở các mức thấp của sự lĩnh hội là nhớ và tái hiện kiến thức. Mục tiêu
đánh giá kết quả học tập chỉ chú trọng điểm số cuối của quá trình dạy – học và mục
đích của kiểm tra đánh giá vẫn chủ yếu phục vụ công tác quản lí như xếp loại HS, xét
lên lớp, cấp chứng chỉ, v.v… Trong khi đó, chức năng cung cấp thông tin phản hồi cho
học sinh và giáo viên thông qua kiểm tra đánh giá các môn học hầu như chưa được chú
trọng.
Các công trình đã thực hiện chỉ mới tiếp cận các hoạt động kiểm tra, đánh giá kết
quả học tập (KQHT) của học sinh ở các bậc học như: trung học phổ thông (THPT),
trung cấp nghề, cao đẳng, đại học ở các địa phương khác nhau, mà chưa đi sâu vào cấp
học trung học cơ sở (THCS). Các đề tài đã tiếp cận hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT
của HS ở cấp học THCS nhưng chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ (1 trường) và đồng thời chỉ
tập trung vào xác định thực trạng kiểm tra, đánh giá là chủ yếu mà chưa đi sâu vào

giá kết quả học tập của học sinh bao gồm: Quản lí lập kế hoạch kiểm tra, thi trên lớp;
Quản lí việc chấm trả bài kiểm tra, lưu điểm vào sổ điểm cá nhân; Quản lí việc ghi
điểm, đánh giá, xếp loại kết quả học tập của HS trong sổ điểm lớn; Quản lí việc bồi
dưỡng, nâng cao năng lực ra đề của giáo viên.
2.4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp: điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn, thống kê
toán học. Trong đó điều tra bằng bảng hỏi là phương pháp chủ đạo (xây dựng 2 bảng
hỏi dành cho cán bộ quản lí, giáo viên và học sinh). Số liệu được nhập và xử lí với
phần mềm SPSS 20. Các thuật toán thống kê được sử dụng là: Thống kê tần số, tỷ lệ
phần trăm, điểm trung bình, hệ số tương quan Pearson.
3. Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu
Khái niệm quản lí: sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lí tới đối tượng
quản lí một cách liên tục, có tổ chức, liên kết các thành viên trong tổ chức hành động
nhằm đạt tới mục tiêu với kết quả tốt nhất.
Khái niệm kiểm tra: đo lường và chấn chỉnh việc thực hiện nhằm đảm bảo rằng
các mục tiêu và các kế hoạch vạch ra để thực hiện các mục tiêu này đã và đang được
hoàn thành.
Khái niệm đánh giá: quá trình thu thập thông tin và dữ liệu một cách có hệ thống
nhằm mục đích giúp người học hoạch định chính sách lựa chọn một phương pháp khả
thi để tiến hành công việc giáo dục của mình.
Khái niệm kiểm tra, đánh giá kết quả học tập: quá trình giáo viên thu thập, xử lí
thông tin từ hoạt động học tập của người học, so sánh với mục tiêu đề ra nhằm xác
nhận mức độ hoàn thành các mục tiêu học tập đã đề ra cho người học sau một giai đoạn
học tập nhất định và cung cấp thông tin phản hồi giúp cải thiện việc dạy và học.

254


Năm học 2015 - 2016


4.1.3. Thực trạng giáo viên vận dụng các phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập học sinh
- Về số lượng các phương pháp kiểm tra đánh giá, giáo viên đã sử dụng để kiểm
tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
Kết quả phỏng vấn cho biết giáo viên thường sử dụng 4 phương pháp chính để
kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh: Viết (tự luận), vấn đáp, thực hành, trắc
nghiệm khách quan.
- Nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên về hiệu quả của các phương pháp
kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
Qua khảo sát cho thấy rằng cán bộ quản lí, giáo viên nhận thức khá chính xác về

255


Kỉ yếu Hội nghị sinh viên NCKH

hiệu quả của từng phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập.
- Về mức độ và kết quả vận dụng phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
của học sinh
Khảo sát trên cả hai nhóm đối tượng là cán bộ quản lí, giáo viên và học sinh đều
cho thấy: phương pháp kiểm tra hỏi đáp (ĐTB= 3.46) và phương pháp kiểm tra viết (tự
luận) là hai phương pháp được vận dụng nhiều nhất (ĐTB= 3.43), đồng thời cũng được
thực hiện tốt nhất (Điểm trung bình trên 3.25). Ngược lại, phương pháp kiểm tra thực
hành và phương pháp kiểm tra trắc nghiệm khách quan được giáo viên lựa chọn ở mức
thấp nhất cả về mức độ và kết quả vận dụng.
- Về việc kết hợp các phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo đánh
giá của học sinh
Giáo viên trung học cơ sở đã có sự kết hợp các phương pháp kiểm tra đánh giá
khác nhau trong việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh mà không phải chỉ
là một phương pháp kiểm tra đánh giá.


Khảo sát trên cả 2 đối tượng cán bộ quản lí và giáo viên về mức độ và kết quả
thực hiện công tác quản lí tổ chức kiểm tra, thi trên lớp nhìn chung đa số các nội dung
quản lí đều được cán bộ quản lí thực hiện từ mức thường xuyên trở lên (2.50

hiện là còn thấp, cán bộ quản lí chưa quan tâm mạnh mẽ đến hai nội dung trên.
Mặt khác, cán bộ quản lí vẫn chưa quan tâm đến nội dung “Khảo sát nhu cầu bồi
dưỡng của giáo viên về việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh” (ĐTB =
2.59) và kết quả thực hiện nội dung “Đánh giá kết quả bồi dưỡng giáo viên theo các
tiêu chí đã đề ra” chỉ dừng lại ở mức Khá (ĐTB= 2.71).
5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lí hoạt động kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập học sinh ở một số trường THCS Quận 5, TPHCM
Qua bảng khảo sát cho thấy “Năng lực ra đề kiểm tra của giáo viên” (ĐTB= 3.37)
ảnh hưởng nhiều nhất đến công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh vì
mục tiêu cuối cùng của kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh là phải phản
ánh đúng năng lực của người học. Bên cạnh đó, yếu tố “Tiêu chí đánh giá các môn học
bậc trung học cơ sở” cũng tác động rất nhiều đến hiệu quả quản lí” (ĐTB = 3.19).
6. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lí hoạt động kiểm
tra, đánh giá kết quả học tập ở một số trường trung học cơ sở Quận 5, Thành phố
Hồ Chí Minh”
- Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức của cán bộ quản lí, giáo viên và học sinh về mục
đích, vai trò, quy trình và các phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học
sinh.
- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học
tập học sinh của giáo viên.
- Xây dựng đội ngũ chuyên trách cho các kì kiểm tra đánh giá.
- Kết hợp kiểm tra đánh giá của giáo viên với tự kiểm tra đánh giá của học sinh.
- Ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ quản lí kiểm tra đánh giá kết quả học tập
của học sinh.
- Tăng cường quản lí việc xây dựng ngân hàng đề.

258


Năm học 2015 - 2016

được cán bộ quản lí thực hiện thường xuyên trở lên và đạt kết quả khá tốt. Đặc biệt nội
dung “Ban giám hiệu lập kế hoạch quản lí việc chấm bài, ghi điểm” (ĐTB = 3.43) và
“Kiểm tra việc bảo quản, lưu trữ các bài kiểm tra” được thực hiện rất thường xuyên và
đạt kết quả thực hiện tốt (ĐTB = 3.24). Tuy nhiên, cán bộ quản lí vẫn chưa thật sự quan
tâm đến việc giám sát việc giáo viên thực hiện quy định về trả bài kiểm tra cho học
sinh.
- Công tác quản lí việc đánh giá, xếp loại kết quả học tập của học sinh cũng được
đánh giá khá tốt ở tất cả nội dung, từ khâu phổ biến quy chế đánh giá xếp loại, tổ chức
họp xét duyệt, thông báo kết quả về phụ huynh học sinh đến khâu tổ chức họp rút kinh
nghiệm và đề ra biện pháp nâng cao hiệu quả quản lí.
Tuy nhiên việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong công tác kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của học sinh cán bộ quản lí vẫn chưa thật sự quan tâm.

259


Kỉ yếu Hội nghị sinh viên NCKH

7.2. Kiến nghị
- Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
Đề nghị tổ chức tập huấn và sớm ban hành bộ tiêu chí đánh giá ở các môn học đối
với học sinh cấp trung học cơ sở.
- Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh
Tiếp tục xây dựng chương trình bồi dưỡng cho cán bộ quản lí và giáo viên Trung
học cơ sở tiếp cận với các chương trình kiểm tra đánh giá và kiểm định chất lượng.
- Đối với các trường trung học cơ sở Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh
Có kế hoạch bồi dưỡng để phát triển đội ngũ từ các tổ chuyên môn, nhóm chuyên
môn, giáo viên và học sinh trong toàn trường. Khuyến khích giáo viên có những biện
pháp hiệu quả và thiết thực trong công tác kiểm tra, đánh giá với tinh thần tạo động lực
cho học sinh trong học tập và đạt chuẩn kiến thức kĩ năng.