Website: Email : Tel : 0918.775.368
LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN
PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP TRONG NỀN KINH TẾ
QUỐC DÂN.
I. ĐẠI CƯƠNG VỀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG.
1. Khái niệm, vai trò và chức năng của thị trường.
1.1. Khái niệm về thị trường.
Thị trường là một phạm trù khách quan, nó xuất hiện đồng thời với sự
ra đời và phát triển của nền sản xuất hàng hoá và được hình thành trong lĩnh
vực lưu thông. Người có hàng hoá hoặc dịch vụ đem ra trao đổi được gọi là
bên bán,người có nhu cầu chưa thoả mãn và có khả năng thanh toán được
gọi là bên mua. Trong quá trình trao đổi trên thị trường đã hình thành nên
những mối quan hệ nhất định, đó là quan hệ giữa người bán và người mua,
quan hệ giữa những người bán và quan hệ giữa những người mua với nhau.
Vì vậy theo nghĩa đen, thị trường là nơi mua bán hàng hoá,là nơi gặp gỡ để
tiến hành hoạt động mua bán giữa người bán với người mua. Từ đó sự hình
thành của thị trường đòi hỏi phải có :
- Đối tượng trao đổi : Sản phẩm hàng hoá hay dịch vụ.
- Đối tượng tham gia trao đổi : Bên bán và bên mua.
- Điều kiện thực hiện trao đổi : Khả năng thanh toán.
Như vậy ta có thể hiểu khái quát thị trường như sau :
″
Thị trường là biểu hiện của quá trình mà trong đó thể hiện các quyết
định của người tiêu dùng về hàng hoá và dịch vụ cũng như quyết định của
các doanh nghiệp về số lượng,chất lượng,mẫu mã của hàng hoá. Đó là
những mối quan hệ giữa tổng số cung và tổng số cầu với cơ cấu cung cầu
của từng loại hàng hoá cụ thể
″

1
.

• Chức năng thừa nhận.
Thị trường là nơi gặp gỡ giữa người sản xuất(hàng hoá và dịch vụ)với
người tiêu dùng, trong quá trình trao đổi hàng hoá, các đối tượng tham gia
vào thị trường đều có mục đích là tối đa hoá lưọi ích của mình. Đối với
doanh nghiệp thì mục đích của họ là bán được nhiều hàng hoá với giá cả sao
cho bù đắp được mọi chi phí đã bỏ ra và có nhiều lợi nhuận. Còn đối với
người tiêu dùng,họ đến thị trường để mua những hàng hoá đúng công dụng
hợp thị hiếu và nằm trong khả năng thanh toán theo mong muốn của mình.
Trong quá trình diễn ra sự trao đổi,mặc cả trên thị trường giữa đôi bên về
một hàng hoá nào đó, sẽ có hai khả năng xảy ra: thừa nhận hoặc không thừa
nhận. Nếu thị trường thực hiện chức năng thừa nhận thì việc mua bán hàng
hoá được thực hiện,quá trình tái sản xuất được giải quyết,doanh nghiệp có
2
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
điều kiện phát triển. Ngược lại, nếu hàng hoá không được thừa nhận, việc
mua bán không xảy ra thì quá trình tái sản xuất của doanh nghiệp bị ách tắc,
khả năng tồn tại trên thị trường của doanh ngiệp sẽ ít đi.
• Chức năng thực hiện.
Chức năng thực hiện của thị trường thể hiện ở chỗ thị trường là nơi
diễn ra các hành vi mua bán, trao đổi. Thông qua chức năng này, các hàng
hoá trên thị trường hình thành nên các giá trị trao đổi của mình, làm cơ sở
cho việc phân phối các nguồn lực. Người ta thường cho rằng việc thực hiện
về giá trị là quan trọng nhất,nhưng sự thực hiện về giá trị chỉ xảy ra khi giá
trị sử dụng được thực hiện.
• Chức năng điều tiết, kích thích nền sản xuất xã hội.
Thông qua sự hình thành giá cả dưới tác động của quy luật giá trị và
quy luật cạnh tranh trong quan hệ cung cầu hàng hoá mà chức năng điều tiết
của thị trường được thực hiện một cách đầy đủ.
Ta biết rằng lượng cung và cầu của một loại hàng hóa là do người sản

trong cơ chế thị trường và quá trình kinh doanh của doanh nghiệp phụ thuộc
rất lớn vào sự chính xác của việc sàng lọc và xử lý thông tin.
4
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2. Các quy luật của thị trường và cơ chế thị trường.
2.1. Các quy luật của thị trường.
Trên thị trường có nhiều quy luật kinh tế hoạt động đan xen nhau, và
có quan hệ mật thiết với nhau. Trong đó quy luật giá trị quy định hàng hoá
phải được sản xuất và trao đổi trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết,
tức là chi phí bình quân trong xã hội. Quy luật giá trị sẽ được biểu hiện
thông qua giá cả thị trường. Tuy nhiên quy luật giá trị muốn biểu hiện yêu
cầu của mình bằng giá cả thị trường lại phải thông qua sự vận động của quy
luật cung cầu. Quy luật nêu lên mối quan hệ giữa nhu cầu và khả năng cung
ứng trên thị trường. Quy luật này quy định cung và cầu luôn luôn có xu thế
chuyển động xích lại gần nhau để tạo ra sự cân bằng trên thị trường. Nhưng
quy luật cung cầu lại biểu hiện yêu cầu của mình thông qua sự vận động của
quy luật giá trị là giá cả. Ngoài ra trên thị trường còn có một số các quy luật
khác như :
- Quy luật cạnh tranh: quy định hàng hoá sản xuất ra phải ngày càng
có chi phí thấp hơn, chất lượng ngày càng tốt hơn để thu lợi nhuận cao và
có khả năng cạnh tranh với các hàng hóa khác cùng loại.
- Quy luật giá trị thặng dư: Yêu cầu hàng hoá bán ra phải bù đắp chi
phí sản xuất và lưu thông đồng thời phải có một khoản lợi nhuận để tái sản
xuất sức lao động và tái sản xuất mở rộng.
5
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2.2. Cơ chế thị trường
Khi xuất hiện sản xuất và trao đổi hàng hoá thì phải có thị trường.

trong kinh doanh cũng vậy, muốn thành công, doanh nghiệp cần phải hiểu rõ
đầy đủ và thật chính xác thị trường. Để làm được điều này, một cách nhanh
nhất đỡ tốn chi phí nhất cách tốt nhất là chúng ta phải tiến hành phân loại thị
trường. Có nhiều cách thức để phân loại thị trường như:
- Căn cứ vào mức độ xã hội hoá của thị trường.
Dựa theo căn cứ này, người ta chia thị trường ra thành thị trường địa
phương, thị trường toàn quốc, thị trường quốc tế. Tại từng thị trường mức
sống khác nhau của người tiêu dùng và điều kiện kinh doanh khác nhau của
các nhà doanh nghiệp khiến cho cung cầu và giá cả đối với một mật hàng cụ
thể cũng khác nhau. Do đó với các doanh nghiệp tham gia thị trường quốc
tế, việc nghiên cứu kỹ luật pháp và thông lệ quốc tế trong buôn bán cũng
như các yếu tố khác trong thị trường quốc tế có ý nghĩa rất quan trọng. Tuy
nhiên do quá trình quốc tế hoá hiện nay, thị trường thế giới ngày càng có
nhiều ảnh hưởng tới thị trường trong nước, vì vậy bất kỳ một doanh nghiệp
nào dù chỉ kinh daonh trong nước cũng phải quan tâm đến thị trường quốc
tế.
- Căn cứ vào mặt hàng mua bán: Có thể chia thị trường thành nhiều
loại khác nhau:
+ Thị trường kim loại.
+ Thị trường nông sản, thực phẩm.
+ Thị trường tiền tệ
Quá trình phân chia này dựa vào việc tính chất và giá trị sử dụng của
từng mặt hàng, nhóm hàng khác nhau, dẫn tới các thị trường sẽ chịu tác
7
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
động của các nhân tố ảnh hưởng với mức độ khác nhau. Sự khác nhau này
đôi khi chi phối cả phương thức mua bán, vận chuyển, thanh toán.
- Căn cứ vào phương thức hình thành giá cả thị trường.
Thị trường được phân chia thành thị trường độc quyền và thị trường

- Phân khúc thị trường theo lợi ích.
II. MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP.
1. Khái niệm về môi trường kinh doanh.
1.1 Khái niệm về môi trường kinh doanh.
Bất kỳ một tổ chức nào, đặc biệt là tổ chức hoạt động kinh doanh,
trong quá trình hoạt động đều gắn liền với các yếu tố tác động nhất định. Tất
cả các yếu tố (bao gồm các yếu tố bên ngoài và bên trong) vận động và
tương tác lẫn nhau tác động trực tiếp, gián tiếp đến hoạt động kinh doanh
của từng doanh nghiệp (sự tác động này có thể gây thuận lợi và khó khăn
cho doanh nghiệp), tạo nên môi trường kinh doanh của doanh nghiệp. Các
yếu tố đó luôn thay đổi do đó môi trường kinh doanh của doanh nghiệp cũng
luôn thay đổi và doanh nghiệp phải tự tìm cách thích ứng với nó.
Môi trường kinh doanh có thể được coi như là môi trường sống của
doanh nghiệp. Quá trình tồn tại và phát triển của doanh nghiệp có thể được
mô tả đơn giản như sau:
“ Các doanh nghiệp sử dụng - thu hút các nguồn lực từ bên ngoài với
tư cách là yếu tố đầu vào, đưa các yếu tố đó vào quá trình sản xuất biến đổi -
chế biến sau đó đưa ra môi trường các sản phẩm hay dịch vụ cần thiết - các
yếu tố đầu ra”.
2
Do đó, việc nghiên cứu môi trường kinh doanh là một công việc bắt
buộc đối với mỗi doanh nghiệp. Một doanh nghiệp muốn thành công trong
quá trình kinh doanh của mình thì phải hiểu chính xác những yếu tố liên
2 GS.TS Ngô Đình Giao - chủ biên. Môi trường kinh doanh trong các doanh nghiệp công nghiệp thực
phẩm Nxb Giáo dục năm 1997. Tr 7,8.
9
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
quan trực tiếp hoặc gián tiếp và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này đến
doanh nghiệp mình hay nói chính xác hơn là phải hiểu rõ môi trường kinh