VAI TRÒ CỦA TÍN DỤNG ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VÀ ĐỐI VỚI
DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
I. VAI TRÒ CỦA TÍN DỤNG ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ
1. Những vấn đề cơ bản về tín dụng
a. Định nghĩa về tín dụng.
Vốn đầu tư sản xuất là điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại và phát triển
của một doanh nghiệp. Trong nền kinh tế, vốn được huy động dưới nhiều hình
thức khác nhau như: góp vốn, phát hành cổ phiếu, trái phiếu, vốn vay ngân
hàng... trong đó vốn vay ngân hàng là nguồn vốn linh động và tiện lợi nhất.
Đối với ngân hàng thương mại huy động và cho vay là nghiệp vụ chủ
chốt, nghiệp vụ này được gọi là nghiệp vụ tín dụng.
Tín dụng được định nghĩa là một phạm trù kinh tế phản ánh các quan hệ
kinh tế trong đó cá nhân hay tổ chức nhường quyền sử dụng một giá trị thể hiện
bằng tiền hay hiện vật cho một cá nhân hay tổ chức khác với những điều kiện
ràng buộc nhất định về thời hạn hoàn trả (cả gốc và lãi), lãi suất, cách thức vay
mượn và thu hồi.
Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa các ngân hàng, các tổ chức
tín dụng với cá nhân, tổ chức kinh tế khác.
b. Phân loại tín dụng.
Tín dụng có thể được phân thành nhiều loại khác nhau theo các tiêu thức
khác nhau.
— Theo thời hạn sử dụng tín dụng được phân thành ba loại:
+ Tín dụng ngắn hạn là loại tín dụng có thời hạn không quá một năm.
Tín dụng này được sử dụng để tài trợ cho sự thiếu hụt vốn tạm thời như để dữ
trữ hàng hoá, tài trợ cho các chi phí sản xuất kinh doanh phát sinh và bằng tiền
mặt: Tiền lương công nhân viên, tiền điện nước v.v... Để thanh toán các khoản
nợ ngắn hạn, nhiều khi còn được doanh nghiệp tài trợ tạm thời cho vốn đầu tư
dài hạn khi có nguồn bảo đảm chi trả trong ngắn hạn. Đối với mỗi hộ gia đình,
tín dụng ngắn hạn được sử dụng để mua sắm đồ dùng phục vụ nhu cầu sinh hoạt
cá nhân.
+ Tín dụng trung hạn có thời hạn từ một năm đến 10 năm, các khoản tín

nghiệp...thường phải vay vốn theo thời vụ để mua mía, cà phê, sản nông nghiệp
để dữ trữ cho quá trình sản xuất kinh doanh trong năm.
+ Tín dụng thuê mua: tín dụng thuê mua là hình thức tín dụng, khi cấp
cho khách hàng, kèm theo các điều kiện thuê hoặc mua một loại tài sản nào đó.
Ở các ngân hàng thường hay có các tài sản thế chấp thu hồi từ những khách
hàng mất khả năng thanh toán. Khi bán tài sản này, ngân hàng có thể cung cấp
tín dụng thuê mua cho khách hàng. Đây như là một hình thức bán chịu sau
khách hàng phải trả lãi suất cho ngân hàng và khi khách hàng mất khả năng
thanh toán, ngân hàng có quyền thu hồi tài sản này.
+Tín dụng uỷ nhiệm thu.
Tín dụng uỷ nhiệm thu là hình thức tín dụng mà ngân hàng dành lấy
quyền đòi các khoản nợ của khách hàng khi cho khách hàng vay vốn. Theo hợp
đồng, nếu sau này các con nợ không có khả năng thanh toán, ngân hàng có
quyền quay lại đòi nợ khách hàng hay không có quyền đòi nợ khách hàng. Hình
thức tín dụng này có chi phí lớn, là tổng của chi phí hoa hồng cho vay uỷ nhiệm
thu và tiền lãi tính trên vốn cung cấp cho khách hàng. Song khi sử dụng tín dụng
này, khách hàng đã tiết kiệm được chi phí theo dõi, thu hồi nợ khê đọng, còn
ngân hàng thì chịu mức rủi ro cao hơn.
+Tín dụng tiêu dùng.
Tín dụng tiêu dùng là tín dụng cung cấp cho cá nhân, hộ gia đình để đáp
ứng nhu cầu tiêu dùng cá nhân như mua nhà, mua xe hay các vật dụng khác.
Loại tín dụng này thường là tín dụng ngắn hạn gắn liền với việc mua sắm tiêu
dùng của khách hàng. Và nếu là tín dụng trung, dài hạn thì hình thức trả nợ là trả
theo chuỗi niên khoản.
+Tín dụng bảo lãnh.
Có thể nói đây là một dịch vụ của ngân hàng vì ngân hàng không trực
tiếp xuất quỹ cho khách hàng sử dụng mà chỉ đưa ra các cam kết bảo lãnh cho
các khoản nợ của khách hàng, tạo điều kiện cho các khách hàng vay vốn ở đối
tác thứ ba. Ngân hàng cam kết sẽ trả thay các khoản nợ cho khách hàng nếu
khách hàng mất khả năng thanh toán.

ngành, nó đáp ứng được nhu cầu đầu tư, nhu cầu tiêu dùng, khuyến khích nhu
cầu tiêu dùng sản phẩm xã hội và đem lại sự tăng trưởng cho nền kinh tế.
2. Tín dụng đối với nền kinh tế thị trường.
Tín dụng ngân hàng có ý nghĩa vô cùng quan trọng cho toàn bộ nền kinh
tế, nó tạo ra khả năng tài trợ cho các ngành công nghiệp, thương nghiệp, nông
nghiệp... nó tạo ra khả năng tiêu dùng cho dân cư, khuyến khích nhu cầu tiêu
dùng sản phẩm từ đó tạo nên sự tăng trưởng mạnh mẽ cho nền kinh tế.
Trong các ngành sản xuất kinh doanh, từ khâu sản xuất, lưu thông đến
tiêu dùng đều có sự tham gia của tín dụng:
Trong sản xuất, tín dụng tài trợ cho qua trình đầu tư xây dựng các nhà
máy công xưởng, mua sắm máy móc trang thiết bị cho sản xuất, tín dụng tài trợ
cho các chi phí sản xuất kinh doanh như dự trữ nguyên vật liệu cho sản xuất,
tiền lương, tiền công... là những đầu vào không thể thiếu cho quá trình sản xuất.
Tín dụng không những duy trì khả năng sản xuất cho các doanh nghiệp mà còn
thúc đẩy quá trình sản xuất nhanh chóng nhờ sự tài trợ cho đầu tư xây dựng,
mua sắm trang thiết bị mới, đổi mới công nghệ.
Trong lưu thông hàng hoá, tín dụng tài trợ cho việc xây dựng kho tàng
bến bãi mua sắm phương tiện lưu thông tài trợ cho lượng dự trữ hàng hoá và các
khoản chí phí khác phát sinh trong quá trình kinh doanh.
Trong tiêu dùng nhờ các khoản tín dụng mà mong muốn mua sắm của
người tiêu dùng trở thành nhu cầu thực sự, tín dụng tạo ra khả năng chi trả cho
người tiêu dùng.
Nền kinh tế ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhu cầu vốn cho sản xuất,
tiêu dùng ngày càng cao do vậy vai trò của tín dụng ngân hàng cho sự phát triển
kinh tế xã hội rất to lớn.
Đối với nền kinh tế nước ta trong thời kỳ bao cấp, các doanh nghiệp sản
xuất kinh doanh là các doanh nghiệp nhà nước và các hợp tác xã được nhà nước
bao cấp toàn bộ vốn cho sản xuất kinh doanh, nhà nước chỉ định nguồn mua
nguyên vật liệu, bao tiêu sản phẩm và bù lỗ khi làm ăn không hiệu quả do đó
quan hệ tín dụng đã mất đi tính thực chất của nó.

1. Doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường.
Thực tiễn trên thế giới, nền kinh tế hàng hoá của bất kì một nước nào
cũng đều cần có sự quản lý của nhà nước, dù đó là nước phát triển, đang phát
triển hay kém phát triển, dù đó là nước xã hội chủ nghĩa hay nước tư bản chủ
nghĩa, vấn đề khác nhau chỉ là ở chỗ mức độ và hình thức can thiệp. Vai trò diều
tiết , đem lại sự cân bằng cho nền kinh tế của nhà nước là không thể thiếu. Nhà
nước có thể can thiệp vào nền kinh tế bằng nhiều công cụ vĩ mô khác nhau,
trong đó phải kể đến công cụ vật chất của khu vực kinh tế nhà nước bao gồm
nhiều công ty độc quyền nhà nước, chiếm giữ các ngành kinh tế then chốt, mũi
nhọn mà nhà nước đầu tư 100% vốn hay chiếm giữ một tỷ lệ vốn chi phối thông
qua chế độ tham dự.
a. Định nghĩa doanh nghiệp nhà nước