ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 8 HỌC KÌ I
I.Tiếng Viêt:
1.Công dụng của dấu câu
2. Từ vựng:
a,Cấp độ khái quát nghóa của tư ø
- Một từ có nghóa rộng khi phạm vi nghóa của từ ngữ đó được bao hàm nghóa của một số từ ngữ khác
VD : Cá có ngóa rông hơn cá thu, cá heo.
- Một từ có nghóa hẹp khi phạm vi nghóa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi nghóa của 1 từ ngữ khác
VD :Chợ Bến Thành có nghóa hẹp hơn chợ.
- Tính chất rộng , hẹp của nghóa từ ngữ là tương đối vì nó phụ thuộc vào phạm vi nghóa của từ.
VD : Từ cây có nghóa hẹp hơn từ thực vật nhưng rộng hơn nghóa của từ cây xoài.
b, Trường từ vựng : Trường từ vựng là tập hợp tất cả các từ có ít nhất một nét chung về nghóa .
VD : tàu , xe, thuyền , máy bay cùng trường tư vựng về phương tiện giao thông
c, Từ tượng hình , từ tượng thanh
- Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh , dáng vẻ , hoạt động , trạng thái của sự vật ( VD:lom khom, phấp phới)
- Từ tượng thanh là từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên , của con người (VD: ríu rít, ào ào)
d, Từ đòa phương và biệt ngữ xã hội
- Từ đòa phương là từ ngữ chỉ sử dụng ở một hoặc một số đòa phương nhất đònh (VD : bắp , trái , vô …)
- Biệt ngữ xh là những từ ngữ chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội ( VD tầng lớp học sinh:ngỗng , gậy …)
e, Nói quá : Là biện phát tu từ phóng đại mức độ quy mô tính chất của sự vật , hiện tượng được miêu tả để
nhấn mạnh , gây ấn tượng , tăng sức biểu cảm (VD :Nhanh như cắt )
g, Nói giảm nói tránh : Là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhò , uyển chuyển , tránh gây cảm giác
quá đau buồn , ghê sợ , nặng nề ; tránh thô tục , thiếu lòch sự
VD : Chò ấy không còn trẻ lắm
3.Ngữ pháp
Dấu câu Công dụng
1.Dấu chấm Dùng để kết thúc câu trần thuật
2.Dấu chấm hỏi Kết thúc câu nghi vấn
3.Dấu chấm than Kết thúc câu cầu khiến hoặc cảm thán.
4.Dấu phẩy Phân cách các thành phần và bộ phận của câu.
5.Dấu chấm lửng - Biểu thò bộ phận chưa liệt kê hết

tạo là một cụm C-V, nó được xem là một câu đơn.(VD : Gío thổi , mây bay , hoa nở)
- Quan hệ giữa các vế trong câu ghép :Quan hệ bổ sung , nối tiếp , nguyên nhân – kết qủa (Vì trời mưa nên
đường lầy lội)û , tương phản (Mùa hè nhưng trời không nóng lắm)
II. Văn bản:
a.Văn bản truyện kí Việt Nam **
Tác phẩm,
tác giả
Thể
loại
PTBĐ Nội dung Nghệ thuật
Tôi đi học
(Thanh Tònh)
(1911-1988)
Truyện
ngắn
Tự sự-
miêu tả-
biểu
cảm
- Những kỉ niệm trong
sáng về ngày đầu tiên
được đến trường đi học
-Tự sự kết hợp trữ tình ; kể chuyện kết
hợp với miêu tả và biểu cảm.
-Những hình ảnh so sánh mới mẻ và gợi
cảm
Trong lòng mẹ
(Trích “ Những
ngày thơ ấu”)
Nguyên Hồng

-Ca ngợi những phẩm chất
cao q và sức mạnh quật
khởi tiềm tàng, mạnh mẽ
của chò Dậu.
-Ngòi bút hiện thực khoẻ khoắn, giàu
tinh thần lạc quan
- Xây dựng tình huống truyện bất ngờ,
có cao trào và giải quyết hợp lí
-Xây dựng miêu tả nhân vật chủ yếu
qua ngôn ngữ, và hành động, trong thế
tương phản với các nhân vật khác
Lão Hạc
(Trích truyện
ngắn lão Hạc )
Nam Cao
Truyện
ngắn
Tự sự
( Xen
trữ tình)
- Số phận đau thương và
phẩm chất cao q của
người nông dân cùng khổ
trong xã hội Việt Nam
trước cách mạng tháng
tám. Thái độ trân trọng
của tác giả với họ.
- Tài năng khắc hoạ nhân vật rất cụ
thể, sinh động, đặc biệt là miêu tả và
phân tích diễn biến tâm lí số phận nhân

bằng những lí lẽ và dẫn
chứng cụ thể , sinh động ,
gần gũi và hiển nhiên để
cảnh báo mọi người
Bài toán dân
số
Theo Thái An
báo GD & TĐ số
28,1995
Dân số thế giới và Việt Nam tăng rất
nhanh. Dân số tăng nhanh kìm hãm sự phát
triển kinh tế vì vậy hạn chế gia tăng dân số
là đòi hỏi tất yếu của sự phát triển loài
người .
Từ câu chuyện bài toán dân
số cổ hạt thóc , tác giả đưa
ra các con số buộc người
ngẫm đọc phải liên tưởng và
suy
C, Văn bản thơ
Tác phẩm Tác giả Thể loại Nội dung
Vào nhà ngục
Quảng Đông
cảm tác
Phan Bội Châu
( 1867-1940)
Thất ngôn
bát cú
Khí phách kiên cường bất khuất và phong thái ung dung ,
đường hoàng vượt lên trên cảnh tù ngục của nhà chí só yêu

Cô bé bán
diêm
An đéc – xen
( 1805-1875)
Đan mạch
Truyện
cổ tích
Lòng thương cảm sâu sắc đối với
1 em bé Đan Mạch bất hạnh ,
chết cóng bên đường trong đêm
giao thừa
Kể chuyện cổ tích rất hấp dẫn ,
đan xen hiện thực và mộng ảo ,
tình tiết diễn biến hợp lí
Đánh
nhau với
cối xay
gió
Xéc- van -téc
( 1547-1616)
Tây Ban Nha
Tiểu
thuyết
Sự tương phản về mọi mặt giữa 2
nhân vật Đôn Ki- hô- tê và Xan
–trô Pan –xa . Cả 2 đều có những
mặt tốt , đáng q bên cạnh
những đểm đáng trách , đáng
cười biểu hiện trong chiến công
đánh cối xay gió.

Liên xô cũ thầy giáo Đuy – sen thời thơ ấu
của tác giả
ngòi bút đậm chất hội hoạ
III. Tập làm văn:
1. Văn tự sự (xen miêu tả biểu cảm)
a. Dàn ý:
* Mở bài: Giới thiệu chung về câu chuyện, tên truyện, văn bản cần tự sợ.
* Thân bài:Kể theo trình tự câu chuyện, theo diễn biến của truyện có kết hợp miêu tả, biểu cảm.
* Kết bài: Đánh giá, cảm nhận về câu chuyện, mẫu truyện.
b. Đề luyện tập:
- Hãy kể lại kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
- Kể về một lền em mắc khuyết điểm khiến thầy cô giáo buồn.
- Kể lại truyện Lão Hạc hoặc đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ”
2. Văn thuyết minh:
Thuyết minh đồ vật
a, Dàn bài:
* Mở bài: giới thiệu tên, vai trò của đối tượng cần thuyết minh
*Thân bài:
- Trình bày nguồn gốc lich sử hình thành nếu có.
- Nêu công dụng, ý nghóa
- Thuyết minh cấu tạo, nguyên lí hoạt động.
- Hướng dẫn cách sử dụng bảo quản.
* Kết bài: ý nghóa trong hiên tại và tương lai.
b, Đề luyện tập: Thuyết minh về cái phích nước ( bút bi, bàn là, áo dài, kính đeo mắt)
Thuyết minh tác phẩm văn học
a, Dàn bài:
* Mở bài: Giới thiệu chung về tác phẩm, tác giả.
* Thân bài:
- Thuyết minh về thể loại, hoàn cảnh sáng tác
- Thuyết minh về các yếu tố trong tác phẩm( nội dung, nhân vật, cốt truyên,nghệ thuật…)