MỤC LỤC
Nội dung trang
I. PHẦN MỞ ĐẦU..................................................................................................................................................................2
I.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI...........................................................................................................................................2
I.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU..................................................................................................................................4
I.3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU : ...............................................................................................................................4
I.4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:..............................................................................................................................4
I.5. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU : ............................................................................................................................4
I.6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU : ..................................................................................................................................4
I.7. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU : ......................................................................................................................5
I.8. GIẢ THIẾT KHOA HỌC : ...................................................................................................................................5
I.9. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI : ..........................................................................................................................................5
II. NỘI DUNG ĐỀ TÀI..........................................................................................................................................................7
II.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN :..............................................................................................................................................7
II.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN :........................................................................................................................................10
II.3. VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU...................................................................................................................................12
II.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.................................................................................................................................28
II.5. BÀI HỌC KINH NGHIỆM :..............................................................................................................................30
III. PHẦN KẾT LUẬN.........................................................................................................................................................31
PHẦN PHỤ LỤC.................................................................................................................................................................33
TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................................................................................33
Trang 1

I. PHẦN MỞ ĐẦU.
I.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng tích cực hóa được đặt ra do
yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển năng lực cho
đất nước trong giai đoạn những năm đầu thế kỷ XXI. Quan điểm chỉ đạo đổi mới
giáo dục đã được thể hiện rõ trong các văn bản pháp quy của nhà nước như : Chỉ thị
30/1998/CT-TTg, Chỉ thị 14/2001/CT-TTg của Thủ tướng chính phủ, Nghị quyết
40/2000/QH10 của Quốc hội, Chiến lược phát triển giáo dục và Luận giáo dục (sửa

Trong chương trình Hoá học THCS có rất nhiều dạng bài tập. Trong đó dạng
bài tập xác định loại muối tạo thành là một trong những dạng bài tập tương đối khó.
Học sinh vẫn còn nhiều bỡ ngỡ khi giải các bài tập này có thể nói là học sinh không
giải được.
Tôi luôn trăn trở phải làm thế nào để làm sao để nâng cao được chất lượng
dạy và học. Muốn nâng cao chất lượng dạy học thì “Thầy phải dạy tốt, trò phải học
tốt”
Trường THCS Mạc Đĩnh Chi là nơi tôi dạy. Khả năng nắm bắt, tư duy của
các em còn hạn chế đặc biệt về các môn tự nhiên như : Toán, Vật lí, Hoá học đòi hỏi
tư duy cao. Do đó việc giải bài tập Hoá học nói chung đạt hiệu quả chưa cao và kĩ
năng giải bài tập hoá học xác định loại muối tạo thành nói riêng còn thấp. Do đó đã
ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của các em. Trên cơ sở đó tôi đã dành
thời gian nghiên cứu chương trình Hoá học THCS tìm hiểu và phân loại các dạng
bài tập tính theo phương trình hoá học, một mặt nâng cao chuyên môn của mình,
mặt khác có thể giúp các em học tốt môn hóa học. Đây chính là lí do mà tôi chọn
nội dung của đề tài này: “Rèn kĩ năng xác định loại muối tạo thành theo phương
pháp định lượng cho học sinh ở trường trung học cơ sở”
Trang 3

I.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Với mục đích nhằm nâng cao kiến thức cho học sinh, đòi hỏi ở người giáo
viên phải sáng tạo tìm tòi và có sự vận dụng kết hợp với tốn học để phát triển năng
lực tư duy cao hơn cho các em từ những bài tốn hố học cơ bản của SGK, từ đó
giúp các em hứng thú học tập bộ mơn Hố học.
Từ việc nghiên cứu vận dụng thực hiện, bản thân tơi tự đúc rút ra những kinh
nghiệm, biện pháp hay để có thể vận dụng cho những năm học sau.
I.3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU :
Nghiên cứu thực tiễn cơ sở vật chất nhà trường, gia đình, xã hội.
Nghiên cứu về Rèn kĩ năng giải bài tập xác định loại muối tạo thành theo
phương pháp định lượng cho học sinh ở trường trung học cơ sở.

I.9. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI :
- Phần mở đầu
+ Lí do chọn đề tài
+ Mục đích nghiên cứu
+ Nhiệm vụ nghiên cứu
+ Đối tượng nghiên cứu
+ Khách thể nghiên cứu
+ Phạm vi nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu
+ Giả thiết khoa học
+ Cấu trúc đề tài
- Phần nội dung
+ Cơ sở lí luận
+ Cơ sở thực tiễn
+ Kết quả đạt được
+ Bài học kinh nghiệm
- Phần kết luận
Trang 5

- Tài liệu tham khảo
Trang 6

II. NỘI DUNG ĐỀ TÀI.
II.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN :
II.1.1 Phương pháp dạy học được hiểu như thế nào ?
Nói tóm tắt thì phương pháp dạy học là cách thức hoạt động của giáo viên
trong việc chỉ đạo, tổ chức hoạt động của học sinh nhằm đạt được mục tiêu dạy
học.
Trong phương pháp dạy học cần nắm vững các mối quan hệ sau :
II.1.1.1 Quan hệ giữa dạy và học :

khối lượng kiến thức ngay lập tức mà phải quan tâm dạy cho trẻ phương pháp
học ngay từ bậc tiểu học, càng lên bậc học cao hơn càng được chú trọng và nâng
cao dần khối lượng kiến thức.
Trong phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học. Nếu rèn luyện
cho người học có được phương pháp, kỹ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ tạo
cho họ lòng ham học, khơi dạy nội lực vốn có trong mỗi con người, kết quả học
tập sẽ được nhân lên gấp bội.
Vì vậy ngày nay, người ta nhấn mạnh mọi hoạt động học trong quá trình
dạy - học, nỗ lực tạo ra sự chuyển biến từ học tập thụ động sang học tập chủ
động, đặt vấn đề phát triển tự học ngay trong trường phổ thông, không chỉ tự học
ở nhà sau bài học trên lớp mà tự học cả trong tiết học có sự hướng dẫn trực tiếp
của thầy.
Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác. Trong một lớp
học mà trình độ kiến thức, tư duy của học sinh không đồng đều tuyệt đối thì khi
áp dụng phương pháp tích cực buộc phải chấp nhận sự phân hoá về cường độ,

Trang 8
tiến độ hoàn thành nhiệm vụ học tập, nhất là bài học được thiết kế thành một
chuỗi công tác độc lập.
Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò. Trong dạy học việc
đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận định hiện trạng học và điều
chỉnh hoạt động học của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định thực trạng
học và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy.
Trước đây thường quan niệm giáo viên giữ độc quyền đánh giá học sinh.
Trong phương pháp tích cực, giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển kỹ
năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học, liên quan đến điều này, giáo viên cần
tạo điều kiện thuận lợi để học sinh được tham gia đánh giá lẫn nhau - tự đánh giá
đúng và điều chỉnh hoạt động kịp thời là một năng lực rất cần cho sự thành đạt
trong cuộc sống mà nhà trường cần trang bị cho học sinh.
Theo hướng phát triển các phương pháp tích cực để đào tạo những con

sinh.
Xuất phát từ nhiệm vụ đào tạo của nhà trường là đào tạo thế hệ trẻ cho đất
nước phát triển toàn diện về mọi mặt. Xuất phát từ nguyên lí của giáo dục “học
phải đi đôi với hành”. Vì vậy trong quá trình dạy học tôi luôn chú trọng cung cấp
đầy đủ chính xác kiến thức cho học sinh. Tuy nhiên trình độ kiến thức kĩ năng
từng đối tượng học sinh trong lớp không giống nhau do đó tôi đã tiến hành khảo
sát chất lượng học sinh ngay từ đầu năm học, để từ đó phân loại đối tượng học
sinh để tìm ra những phương án tối ưu sao cho phù hợp với từng đối tượng học
sinh.

Trang 10
Khi chuẩn bị thực hiện đề tài qua quá trình nghiên cứu, tôi nhận thấy việc
giải bài tập tính theo phương trình Hoá học của học sinh là rất yếu. Đa số học
sinh cho rằng hoá học là môn khó học, các em rất sợ và hầu như rất ít học sinh
nắm vững kiến thức cũng như kỹ năng hoá học. Vì thế các em rất thụ động trong
các tiết học và không hứng thú bộ môn này, ngoài ra nhà trường còn thiếu nhiều
trang thiết bị, hoá chất để phục vụ cho việc học tập của học sinh. Địa bàn nông
thôn rộng lớn, nhà dân thưa thớt nên việc trao đổi lẫn nhau trong học tập là rất
khó khăn.
II.2.3 Chuẩn bị vận dụng đề tài.
Để áp dụng các phương pháp trong dạy học tôi đã thực hiện một số khâu
quan trọng sau:
Xác định mục tiêu, dự đoán những tình huống có thể xảy ra trong quá
trình rèn luyện kỹ năng giải bài tập dạng xác định lượng muối tạo thành tính theo
phương trình Hoá học.
Tìm hiểu tình hình học sinh, tạo niềm tin cho học sinh về khả năng hoạt
động tìm tòi của các em, đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ cho học sinh để các em chủ
động sẵn sàng tham gia các hoạt động một cách tích cực, tự giác và sáng tạo.
Chuẩn bị đồ dùng dạy học : Trong phương pháp rèn kĩ năng giải bài tập
dạng xác định lượng muối tạo thành tính theo phương trình hoá học chủ yếu dựa

Giả sử có phản ứng : aA + bB
 →
cC + dD
(trong đó a, b, c, d là các hệ số cân bằng ; A, B, C, D là các công thức hóa
học).
Thì việc tìm chất dư được tiến hành như sau :
1. Lập tỉ số :
a
n
A)(
so sánh với
b
n
B)(

Trang 12
2. Suy ra chất có tỉ số lớn hơn là chất dư. Việc tính theo phương trình phản
ứng dự vào số mol chất phản ứng hết.
Học sinh nắm chắc phương pháp trên vì những bài tập mà cả hai chất tham
gia đều biết số mol thì thường có một chất còn dư sau phản ứng có như vậy thì
khi đưa bài tập xác định loại muối tạo thành vào học sinh mới vận dụng được.
II.3.1.3. Học sinh biết cách giải bài tập hỗn hợp
1. Đặt ẩn cho số mol từng chất trong hỗn hợp
2. Viết phương trình hóa học xảy ra
3. Tìm các phương trình đại số liên lạc giữa ẩn với các dữ kiện đề cho
4. Giải phương trình hoặc hệ phương trình để tìm nghiệm của ẩn
- Giải hệ phương trình bằng phương pháp cộng đại số.
- Giải hệ phương trình bằng phương pháp thế.
- Giải hệ phương trình bằng máy tính bỏ túi
5. Từ nghiệm của ẩn ta tính toán theo yêu cầu của đề.

+ H
2
O ( 1)
Hoặc : RO
2
+ MOH
 →
MHRO
3
(2)
Đặt k =
oxit
kiêm
n
n
thì kết quả tạo muối như sau :
+ k
2
≥
: Tạo muối trung hòa, oxit phản ứng hết thì phản ứng theo (1)
+ k
1
≤
: Tạo muối axit, kiềm phản ứng hết thì phản ứng theo (2)
+ 1 < k < 2 : Tạo cả hai muối và phản ứng vừa đủ thì tính theo cả 2 phản
ứng (1) và (2).
Ví dụ 1: Bài toán 1: Cho 2,24 lít CO
2
( đktc ) hấp thụ vào 300ml dung
dịch NaOH 2M thì thu được dung dịch muối Na

O
( mol ) 1 2 1
Ban đầu : 0,1 0,6
Phản ứng : 0,1 0,2 0,1
Sau phản ứng : 0 0,4 0,1
Vậy sau phản ứng NaOH còn dư 0,4 mol
)(6,101061,0
32
gamxm
CONa
==

Trang 14