Kinh Nghiệm :
TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP TRONG
GIẢNG DẠY
LỊCH SỬ KHỐI 6
A. PHẦN MỞ ĐẦU :
I. Lý do chọn đề tài :
Môn lòch sử là môn có nhiều sự kiện, hiện tượng vì vậy trò chơi học
tập sẽ làm cho tiết dạy nhẹ nhàng sinh động.
Đặc điểm của học sinh lớp 6 là rất năng động nên sử dụng trò chơi
học tập sẽ làm cho học sinh ham thích học môn lòch sử.
Thực hiện tốt việc tổ chức trò chơi học tập lòch sử cho học sinh vừa
phát huy tính tích cực, chủ động,hứng thú trong học tập vừa rèn luyện kó
năng lòch sử cho học sinh. Từ đó giúp học sinh tự bổ sung kiến thức cho
mình.
Chọn đề tài “Trò chơi học tập lich sử” khi giảng dạy lòch sử 6 tôi
muốn nêu lên một số kinh nghiệm về việc tổ chức trò chơi học tập lòch sử
lớp 6 mà tôi đã thực hiện từ năm 2003-2004, nhằm nâng cao hơn nữa chất
lượng học tập bộ môn sử khối 6, giúp các em ham thích học lòch sử và có
được một số kó năng cơ bản về lòch sử.
Bản thân là giáo viên dạy môn lòch sử tôi nhận thấy việc tổ chức trò
chơi học tập giúp học sinh dễ hiểu nội dung bài học, dễ khắc sâu kiến thức,
nắm được một số kó năng lòch sử. Đồng thời làm cho tiết học sinh động hơn,
học sinh ham thích học hơn.
II. Đối tượng đề tài :
Đối tượng của đề tài là học sinh khối lớp 6.
Đề tài này được áp dụng qua việc giảng dạy và học tập bộ môn lòch
sử khối 6.
III. Nhiệm vụ đề tài :Đề tài này nhằm nêu lên phương pháp tổ chức trò
chơi học tập lòch sử cho học sinh khối 6. Với phương pháp này giúp học sinh
dễ hiểu, dễ khắc sâu các kiến thức lòch sử và góp phần rèn luyện kó năng
lòch sử cho học sinh. Đồng thời làm cho tiết học sinh động hơn.
Câu 2 : Tại sao bạn không thích học môn lòch sử ? (chọn câu phù hợp
với các em)
a. Vì môn lòch sử có nhiều sự kiện, hiện tượng khó nhớ.
b. Vì môn lòch sử là một môn học khô khan.
c. Vì môn lòch sử là một môn học thuộc lòng.
d. Giáo viên dạy không lôi cuốn.
Câu 3 : Bạn có thích học lòch sử qua hình thức tổ chức trò chơi học tập
hay không ?(chọn câu phù hợp với các em)
a. Rất thích.
b. Thích.
c. Không thích.
Câu 4 : Tại sao bạn thích học lòch sử dưới hình thức trò chơi học tập?
(chọn câu phù hợp với các em)
a. Dễ hiểu và nhớ lâu nội dung bài học.
b. Lớp học sinh động.
c. Được thưởng điểm.
d. Được rèn luyện kó năng nhiều hơn.
3
2. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm học tập của học sinh : ( Tôi tiến hành
nghiên cứu ở 4 lớp khối 6 năm học năm học 2002 – 2003, năm học 2003 –
2004, năm học 2004 – 2005, năm học 2005 - 2006 với các câu hỏi dưới đây) :
Câu 1 : Dựa vào nội dung bài học, em hãy vẽ sơ đồ nhà nước thời An
Dương Vương ? (Giáo viên cho học sinh làm tại lớp)
Câu 2 : Quan sát hình 26 (vòng tay, khuyên tai đá) em thấy có những
loại hiện vật nào ? Em có nhận xét gì về những hiện vật đó ? Việc tìm thấy
những đồ trang sức nói trên trong các di chỉ khảo cổ có ý nghóa như thế nào ?
(Giáo viên cho học sinh làm tại lớp)
Câu 3 : Em hãy điền những kí hiệu thích hợp lên lược đồ cuộc khởi
nghóa Hai Bà Trưng để thể hiện diễn biến của cuộc khởi nghóa Hai Bà
Trưng? (Giáo viên cho học sinh làm tại lớp)
tranh ảnh, biết diễn đạt nội dung bài học.
- 79% học sinh hứng thú học tập lòch sử.
Để khắc phục vấn đề trên tôi đã áp dụng phương pháp “Tổ chức trò
chơi học tập”nhằm hình thành một số kó năng lòch sử như rèn luyện tính tư
duy độc lập, kó năng sử dụng lược đồ, bản đồ, vẽ sử dụng sơ đồ, bảng thống
kê, rèn kó năng diễn đạt, rèn luyện phương pháp khai thác nội dung tranh
ảnh, lược đồ, bảng đồ và tạo sự hứng thú học tập lòch sử cho sinh.
NỘI DUNG KINH NGHIỆM :
NỘI DUNG KINH NGHIỆM :
I. Vì sao cần phải sự dụng trò chơi học tập khi dạy môn Lòch sử ?
Trò chơi học tập phù hợp với khả năng và tâm lí lứa tuổi học sinh lớp
6.
Tiết học nhẹ nhàng, sinh động.
Học sinh thích học hơn và nhớ bài lâu hơn.
Hình thành kó năng lòch sử cho học sinh.
Không khí lớp học vui tươi, thoải mái.
Giúp giáo viên thay đổi hình thức dạy học.
Tạo mối quan hệ giáo viên và học sinh gần gũi hơn.
II. Một số điều cần lưu ý khi sử dụng trò chơi :
Chọn trò chơi phù hợp với mục tiêu bài :
Trò chơi hái hoa thực hiện cho nhiều loại bài.
Trò chơi tiếp sức, đóng vai thường áp dụng cho những bài học
nói về cuộc kháng chiến.
Trò chơi ai nhanh hơn thường áp dụng cho những bài thiết lập sơ
đồ, bảng thống kê.
Trò chơi khám phá thường áp dụng cho những loại bài có sử
dụng tranh ảnh, lược đồ, bản đồ.
Trò chơi giải ô chữ thường áp dụng cho những bài tổng kết.
Chọn trò chơi phù hợp với kó năng cần rèn luyện cho học sinh :
Trò chơi hái hoa, giải ô chữ giúp rèn luyện tính tư duy độc lập
tập lòch sử của bản thân tôi từ dễ đến khó .
6
A1.TRÒ CHƠI HÁI HOA
Bài áp dụng :
Bài 6 : VĂN HÓA CỔ ĐẠI
1. Mục đích áp dụng : Kiểm tra bài cũ (giúp rèn luyện tính tư duy độc
lập cho học sinh).
2. Quá trình tổ chức :
a.Chuẩn bò của giáo viên :
Trước giờ chơi giáo viên chuẩn bò chậu cây và gắn hoa lên cây.
Giáo viên chuẩn bò câu hỏi cụ thể ghi trên các hoa. Lưu ý hoa ở đây
là hoa giấy nên tạo sự đa dạng về chủng loại, màu sắc hoa cho hấp dẫn.
b.Tiến hành trên lớp :
Bước 1 :
- Giáo viên đặt chậu cây có gắn hoa ở giữa lớp khi bắt đầu trò
chơi.
- Giáo viên gọi ngẫu nhiên hai em lên thực hiện trò chơi.
Bước 2 :
-Hai em bốc thăm giành quyền ưu tiên :
+ Tự chọn một bông hoa rồi đọc cho cả lớp nghe câu hỏi.
+ Suy nghó và trả lời trước lớp yêu cầu của câu hỏi, điểm tối đa
của mỗi em là 10 điểm.
- Hai em có thể bổ sung cho nhau nếu đúng thì được thưởng
thêm 1 điểm.
-Thang điểm cho mỗi bông hoa là 2.5điểm.
NỘI DUNG CÁC CÂU HỎI TRÊN CÁC BÔNG HOA LÀ : (Em hãy
chọn câu trả lời đúng nhất cho các câu hỏi sau đây)
Câu 1 : Chữ tượng hình là phát minh của :
cái.
c.Tìm ra lửa. d.Phát minh ra thuốc súng .
Em chọn câu b là câu trả lời cuối cùng của em.
Câu 8 : Em rút ra kết luận gì sau khi tìm hiểu những thành tựu văn hoá
thời cổ đại ?
a.Con người đã tạo ra những thành tựu văn hoá phong phú ,đa
dạng .
b.Con người có khả năng trí tuệ to lớn.
c.Đó là nền tảng của văn minh nhân loại sau này.
d.Tất cả các câu trên đều đúng.
Em chọn câu d là câu trả lời cuối cùng của em.
Bước 3 : Giáo viên nhận xét, đánh giá ghi điểm.
A2. TRÒ CHƠI HÁI HOA
Bài áp dụng :
Bài 11 : NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ XÃ HỘI
1. Mục đích áp dụng : Củng cố bài (giúp rèn luyện tính tư duy độc lập
cho học sinh).
2. Quá trình tổ chức :
a. Chuẩn bò của giáo viên :
- Trước giờ chơi giáo viên chuẩn bò chậu cây và gắn hoa lên
cây.
- Giáo viên chuẩn bò câu hỏi cụ thể ghi trên các hoa. Lưu ý hoa
ở đây là hoa giấy nên tạo sự đa dạng về chủng loại, màu sắc hoa
cho hấp dẫn.
b. Tiến hành trên lớp :
Bước 1 :
- Giáo viên đặt chậu cây có gắn hoa ở giữa lớp khi bắt đầu trò
chơi.
Câu 3 : Nền văn hoá Đông Sơn phát triển ở khu vực nào ?
a.Tây Nam Bộ . b. Nam Trung Bộ.
c. Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. d. Nam Trung Bộ và Tây Nam Bộ.
Em chọn câu c là câu trả lời cuối cùng của em.
Câu 4 : Người đứng đầu một thò tộc gọi là gì ?
a.Già làng. b.Thò trưởng. c.Tù trưởng. d.Vua.
Em chọn câu a là câu trả lời cuối cùng của em.
Câu 5 : Sự phân công lao động có tác dụng như thế nào đối với đời
sống xã hội ?
a. Nguyên nhân thúc đẩy sản xuất phát triển.
b . Làm cho con người ngày càng sống rời rạc nhau.
c. Làm cho xã hội phát triển lệch về nghề nông.
d. Làm cho chế độ mẫu hệ phát triển.
9
Em chọn câu a là câu trả lời cuối cùng của em.
Câu 6 : Đặc điểm nào sau đây không phải là đặc điểm của chế độ phụ
hệ ?
a.Người cha làm chủ gia đình.
b.Người phụ nữ có vò trí thấp trong gia đình .
c.Con cái phải theo cha .
d.Người phụ nữ có quyền hành trong gia đình .
Em chọn câu d là câu trả lời cuối cùng của em.
Câu 7 : Từ thế kỉ VIII TCN, trên đất nước ta đã hình thành những nền
văn hoá nào ?
a. Sơn Vi-Phùng Nguyên - Hoà Bình .
b. Hoà Bình-Bắc Sơn-Quỳnh Văn
c .Óc Eo-SaHuỳnh – Đông Sơn.
d. Bắc Sơn – Quỳnh Văn-Núi Đọ.
Em chọn câu c là câu trả lời cuối cùng của em.
Câu 8 : Vào thời Đông Sơn, nguyên liệu chủ yếu để chế tạo công cụ đồ
- Giáo viên làm người dẫn chương trình.
- Em nào thể hiện hay nhất sẽ được giáo viên thưởng điểm.
Bước 2: Giáo viên điều khiển trò chơi theo thứ tự sau :
Người dẫn chương trình : “Cuối thế kỉ II, đứng trước sự nổi dậy của
nhân dân Âu Lạc, Thứ Sử Giao Châu là Giả Tông hỏi người dân Âu Lạc”.
Giả Tông “tại sao các ngươi hay “phản loạn”.
Người dân Âu Lạc trả lời “Phú liễm quá nặng ,trăm họ xác xơ”.
Người dẫn chương trinh “Giả Tông buộc phải tạm chấp nhận”.
Giả Tông nói “vậy ta tạm thời tha miễn các khoản lao dòch cho các ngươi
với điều kiện là các ngươi không được phản loạn nửa.”
Bước 3: Sau khi 2 bạn hoàn thành phần thi các cổ động
viên nhận xét, đánh giá kết quả.
Bước 4: Giáo viên nhận xét rút kinh nghiệm về diễn xuất,
mức độ chính xác của lời thoại, công bố kết quả chung cuộc.
B2.TRÒ CHƠI ĐÓNG VAI
(vua Ngô, Tiết Tổng, người dân Âu Lạc, Bà Triệu)
Bài áp dụng :
Bài 20 :TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ (GIỮ A THẾ
KỈ I – GIỮA THẾ KỈ VI)
Hoạt động 4 : Cuộc khởi nghóa Bà Triệu (Năm 248)
1. Mục đích áp dụng : Củng cố bài ( giúp rèn kó năng diễn đạt cho học
sinh).
2. Quá trình tổ chức :
a. Chuẩn bò của giáo viên .
Giáo viên chuẩn bò kòch bản.
Giáo viên chuẩn bò phiếu đánh giá để phát cho các cổ động viên với 2 câu
hỏi sau :
- Theo em, bạn nào thể hiện hay nhất ở cả 2 mặt diễn xuất và nội
dung
viên nhận xét, đánh giá kết quả.
Bước 4: Giáo viên nhận xét rút kinh nghiệm về diễn xuất,
mức độ chính xác của lời thoại, công bố kết quả chung cuộc.
C1. TRÒ CHƠI AI NHANH HƠN
Bài áp dụng :
Bài 12 : NƯỚC VĂN LANG
Hoạt động 3 : Nhà nước Văn Lang được tổ chức như thế nào ?
1. Mục đích áp dụng : Củng cố bài (giúp các em rèn kó năng hình
thành sơ đồ nhà nước Văn Lang).
2. Quá trình tổ chức :
a.Chuẩn bò của giáo viên :
- Giáo viên chuẩn bò trước 4 sơ đồ trống (vẽ trên 4 tờ giấy
Crôki) như hình dưới đây :
12
(a)
-
-
-
Giáo viên chuẩn bò phần nội dung cơ quan nhà nước được
viết thành từng ô chữ (viết rời ngoài giấy Crôki) có dán keo
2 mặt như sau :
(a)
(b)
(c)
(d) (15 bộ)
(e)
(f)
(g)