BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
===========o0o===========

PHẠM ĐỨC THỌ

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM KỸ THUẬT
CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

HÀ NỘI - 2012


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
===========o0o===========

PHẠM ĐỨC THỌ

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM KỸ THUẬT
CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
CHUYÊN SÂU: SƯ PHẠM KỸ THUẬT TIN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. TRẦN VIỆT DŨNG


1.4. Quy định về đạo đức nhà giáo ......................................................................17


1.4.1. Phẩm chất chính trị .............................................................................17
1.4.2. Đạo đức nghề nghiệp ...........................................................................18
1.4.3. Lối sống, tác phong .............................................................................18
1.5. Các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên ....................................19
1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ giảng viên ...........................22
1.6.1. Công tác tuyển dụng ............................................................................22
1.6.2. Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên ..................................22
1.6.3. Công tác kiểm tra, đánh giá.................................................................23
1.6.4. Cơ chế, chính sách sử dụng đội ngũ giảng viên ....................................23
1.6.5. Các yếu tố khác ...................................................................................24
1.7. Tác ®éng cđa sù ph¸t triĨn Kinh tÕ - X· héi đến hoạt động chuyên môn của
Trường Đại học Y Thái Bình........................................................................25
1.7.1. Nhu cầu của xà hội về nguồn nhân lực y tÕ..........................................25
1.7.2. Sù ph¸t triĨn c¸c lÜnh vùc Kinh tÕ - XÃ hội, Khoa học công nghệ đang tác
động đến hoạt động chuyên môn của Nhà trường ..........................................25
1.7.3. Các chính sách chiến lược phát triển của Nhà nước tác động đến những
lĩnh vực chuyên môn của trường ....................................................................26
Kết luận chương i........................................................................................29
Chương II. Thực trạng đội ngũ gv trường đh y tb .......................30
2.1 Những chặng đường xây dựng và phát triển của trường ĐH Y TB.................30
2.2 Thực trang đội ngũ giảng viên trường Đại học Y Thái Bình ..........................34
2.2.1 Một số đặc điểm chính của Trường Đại học Y Thái Bình. .....................34
2.2.2 Đội ngũ giảng viên trường Đại học Y Thái Bình....................................35
2.3 Phân tích chất lượng đội ngũ giảng viên trường Đại học Y Thái Bình ...........40
2.3.1. Phương pháp phân tích........................................................................40
2.3.2.Phân tích thưc trạng đội ngũ giảng viên Trường Đại học Y Thái Bình...40
2.3.3. Nhận xét chung về đội ngũ giảng viên Trường Đại học Y Thái Bình.....46

3.5.1. Mục tiêu ..............................................................................................82
3.5.2. Nội dung giải pháp..............................................................................83


3.5.3. Tỉ chøc thùc hiƯn ................................................................................83
KÕt ln ...........................................................................................................85
Tµi liƯu tham kh¶o .....................................................................................86
Phơ lơc..............................................................................................................88


Lời cảm ơn
Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới Ban giám hiệu, Viện
sau đại học, các giảng viên Viện Sư phạm kỹ thuật, các giảng viên Khoa Công nghệ
thông tin đà tận tình giảng dạy, chỉ dẫn cho tôi trong hai năm học tập và nghiên cứu.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần
Việt Dũng, người thầy đà tận tâm, nhiệt tình hướng dẫn trong suốt quá trình làm
luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Bộ môn Toán-Tin và các đồng
nghiệp Trường Đại học Y Thái Bình đà động viên, tạo điều kiện giúp đỡ tôi rất
nhiều trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Và lời biết ơn sau cùng tôi muốn gửi tới gia đình tôi, gia đình đà luôn luôn
sát cánh bên tôi, cổ vũ và động viên tôi hoàn thành tốt luận văn này.
Mặc dù đà rất cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, kính
mong nhận được sự thông cảm, những ý kiến dóng góp quý báu của các thầy, cô và
các bạn.
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả

Phạm Đức Thọ


Viết đầy đủ

1

CNH HĐH

Công nghiệp hóa Hiện đại hóa

2

CSVC

Cơ sở vật chất

3

ĐH Y TB

Đại học Y Thái Bình

4

ĐTBD

Đào tạo bồi dưỡng

5

GD&ĐT


Tổ chức cán bộ

11

TCVN

Tiên chuẩn Việt Nam

12

SV

Sinh viên

3


Danh mục các bảng, sơ đồ

T
T

Tên

Nội dung

Tr

1


5

Bảng 2.3

Thống kê tuổi đời của giảng viên Trường ĐH Y TB.

38

6

Bảng 2.4

Thâm niên công tác của đội ngũ GV Trường ĐH Y TB.

39

7

Bảng 2.5

Thống kê chức danh cán bộ giảng dạy Trường ĐH Y TB.

40

8

Bảng 2.6

9


Tổng hợp ®¸nh gi¸ tõ c¸c BƯnh viƯn cã sư dơng Sinh viên
của trường sau khi tốt nghiệp.
Tổng hợp kết quả đánh giá về sự phù hợp giữa công việc
của GV với ngành nghề được đào tạo trường ĐH Y TB

4

42
43
44
44
45
46
47
47
48
49


18 Bảng 2.16

19 Bảng 2.17
20 Sơ đồ 2.2
21 Bảng 2.18

22 Bảng 2.19

23 Bảng 2.20

24 Bảng 2.21

kiểm tra, đánh giá giảng viên tr­êng §H Y TB.

5

49
51
53
55
58
59
60
62
68
72
80
82


Lời nói đầu

1. Lý do chọn đề tài
Nền kinh tế n­íc ta ®ang héi nhËp víi nỊn kinh tÕ khu vực và quốc tế bằng
việc ra nhập tổ chức thương mại quốc tế (WTO) vào năm 2006 và với mục tiêu đưa
nước ta trở thành nước công nghiệp vào năm 2020. Vấn đề phát triển nguồn nhân lực
là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững. Trong đó giáo dục và đào tạo
là con đường quan träng nhÊt trong viƯc ph¸t huy ngn lùc con ng­êi
Trong lý luận và thực tiễn, đội ngũ giảng viên luôn được xem là lực lượng cốt
cán của sự nghiệp phát triển giáo dục, là một trong những nhân tố quan trọng nhất
quyết định nâng cao chất lượng giáo dục. Nghị quyết hội nghị Ban chấp hành Trung
ương 2 khóa VIII đà xác định giảng viên là nhân tổ quyết định chất lượng giáo


4. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng một số phương pháp sau: Phương pháp nghiên cứu lý luận.
Phương pháp điều tra khảo sát. Phương pháp phân tích - tổng hợp. Phương pháp
chuyên gia. Phương pháp thống kê xử lý số liệu.

5. Những đóng góp của luận văn
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về đặc điểm của nghề dạy học, phương pháp đánh
giá chất lượng và nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ giảng viên.
- Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ giảng viên và những nhân
tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ giảng viên trường ĐH Y TB.
- Đưa ra một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường ĐH Y
TB.

6. Kết cấu của luận văn
Tên đề tài: Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng
viên trường Đại học Y Thái Bình.
Bố cục: Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gåm cã 3 ch­¬ng.
Ch­¬ng I: C¬ së lý ln vỊ chất lượng đội ngũ giảng viên
Chương II: Phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ GV Trường ĐH Y TB
Chương III: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Trường
ĐH Y TB.

7


Chương I
Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ giảng viên.
1.1.Nghề dạy học và các yếu tố cơ bản đối với nghề dạy học
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản

chuyên môn để người lao động làm tốt hơn những công việc đang làm.
1.1.2. Nghề dạy học và vai trò của người giáo viên
Dạy học là một nghề trong xà hội
Ngày xưa dạy học chưa được coi là một nghề thực sự, người thầy còn kiêm cả
những công việc khác để kiếm sống. Nhưng ngày nay, dạy học đà được coi là một
nghề như các nghề khác trong xà hội. Tuy nhiên nghề dạy học là một nghề rất phức
tạp, bởi đối tượng tác động đến là con người, còn công cụ lao động là tri thức, kỹ
năng, kỹ xảo, thái độ nghề nghiệp. Ngoài ra, người dạy muốn có kết quả tốt thì
ngoài các công cụ lao động trên người dạy phải có kỹ năng để truyền thụ những tri
thức đó. Sản phẩm của dạy học là con người, do đó nghề dạy học không được phép
có phế phẩm, bởi vì phế phẩm của nghề này sẽ là những con người có nhân cách
kém, sẽ là hậu quả mà không phải người này gánh chịu mà là cả xà hội phải gánh
chịu. Bởi vậy, nghề dạy học là một nghề rất khó khăn và phức tạp.
Trong những năm gần đây, cùng với sự hội nhập thì giáo dục, đào tạo cũng
dần hội nhập với các nước trong khu vực và thế giới. Đó là lý do để cho ngành giáo
dục, đào tạo của chúng ta có những bước phát triển đáng kể. Cũng chung với sự phát
triển đó thì dần dần vai trò và vị trí của người giáo viên cũng được nhận thức một
cách đúng đắn hơn. Công tác tuyển chọn, bồi dưỡng, đào tạo giáo viên cũng được
chú trọng hơn.
Vai trò của giáo viên trong công tác giảng dạy
Trước yêu cầu đổi mới sự nghiệp giáo dục, đào tạo bằng việc áp dụng các
phương pháp giảng dạy hiện đại, phát huy tính chủ động của người học thì nhà
trường phải tích cực chủ động đổi mới trong dạy học.
Người thầy, không đơn thuần là người truyền thụ kiến thức mà phải là người
thiết kế, điều khiển người học tự giác, chủ động và tích cực trong học tập. Vai trò
của người thầy như một chất xúc tác tạo cho sự tư duy sáng tạo được hình thành và
phát triển trong người học. Qua đó chóng ta cã thĨ thÊy ng­êi thÇy cã mét sè vai trò
cơ bản sau.

9

trong thực tế rất đa dạng và phức tạp, vì vậy chức năng của người giáo viên phải tổ
chức và điều khiển các hoạt động giáo dục, hoạt động dạy học để hướng tới mục tiêu

10


hình thành nhân cách cho người học sao cho có thể nghiên cứu khoa học, bồi dưỡng
và tự bồi dưỡng. Trong xà hội hiện đại những biến đổi nhanh chóng về khoa học kỹ
thuật và công nghệ đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên học hỏi và tiếp cận để
mở rộng vốn tri thức, nâng cao năng lực nghề nghiƯp, tÝch l kinh nghiƯm vµ øng
dơng tiÕn bé kü thuật trong lĩnh vực chuyên môn của mình.

1.2. Khái niệm cơ bản về chất lượng và quản lý chất lượng
1.2.1. Khái niệm về chất lượng
Chất lượng là một phạm trù phức tạp mà con người thường hay gặp trong các
lĩnh vực hoạt động của mình. Ngày nay người ta thường nói nhiều về việc nâng cao
chất lượng Vậy chất lượng là gì?
ĐÃ có rất nhiều định nghĩa về chất lượng, từ định nghĩa truyền thống đến các
định nghĩa mang tính chiến lược và có cách hiểu đầy đủ hơn. Các định nghĩa mang
tính truyền thống của chất lượng thường mô tả chất lượng như một cái gì đó được
xây dựng tốt đẹp và sẽ được tồn tại trong một thời gian dài. Tuy nhiên cùng với thời
gian thì định nghĩa về chất lượng ngày càng mang tính chiến lược hơn. Chất lượng
không phải là tình trạng sản xuất mà nó là một quá trình. Dưới đây chúng ta xem xét
một vài quan điểm về chất lượng.
* Chất lượng là cái làm nên phẩm chất, giá trị của sự vật hoặc là cái tạo
nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia [3, 331]
* Theo ISO 8402 (1994) Chất lượng là một tập hợp các đặc tính của một
thực thể tạo cho thực thể đó khả năng làm thoả mÃn nhu cầu đà nêu ra hoặc nhu
cầu tiềm ẩn [4,30]
Trên đây là một số định nghĩa tiêu biểu về chất lượng. Mỗi định nghĩa được

khổ một hệ thống chất lượng. [17, tr 44]
- Theo TCVN 5914 - 1994 Quản lý chất lượng toàn diện là cách quản lý
một tổ chức tập trung vào chất lượng, dựa vào sự tham gia của tất cả các thành viên
của nó, nhằm đạt được sự thành công lâu dài nhờ việc thoả mÃn khách hàng và đem
lại lợi ích cho các thành viên của tổ chức đó và cho xà hội". [17, tr 47]
Như vậy mỗi định nghĩa về quản lý chất lượng ở trên đều dựa vào những mục
đích xem xét khác nhau nhưng tất cả đều giống nhau ở chỗ thể hiện quản lý chất
lượng là hệ thống các biện pháp nhằm đảm bảo chất lượng thoả mÃn nhu cầu thị
trường với chi phí thấp nhất, đạt hiệu quả kinh tế cao nhất được tiến hành trong tất
cả các giai đoạn từ thiết kế, sản xuất cho đến phân phối, sử dụng sản phẩm.

12


1.2.3 Quan niệm về chất lượng đào tạo
Chất lượng đào tạo luôn là vấn đề quan trọng nhất của tất cả các nhà trường.
Việc phấn đấu nâng cao chất lượng đào tạo đặc biệt là nâng cao chất lượng đội ngũ
giảng viên bao giờ cũng được xem là nhiệm vụ quan trọng nhất của bất kỳ cơ sở đào
tạo nào. Trong giáo dục đào tạo chất lượng là một khái niệm khó định nghĩa, khó
xác định, khó đo lường. Dưới đây là một số quan điểm khác nhau về chất lượng đào
tạo.
* Chất lượng đào tạo được đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu đào tạo
đà đề ra đối với chương trình đào tạo [10, tr 31]).
* Chất lượng đào tạo là kết quả của quá trình đào tạo được phản ánh ở các
đặc trưng về phẩm chất, giá trị nhân cách và giá trị sức lao động hay năng lực hành
nghề của người tốt nghiệp tương ứng với mục tiêu, chương trình đào tạo theo các
ngành nghề cụ thể. [4, 37]).
* Chất lượng đào tạo được đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu đào tạo
đà đề ra đối với một chương trình đào tạo.[14,55]
Ngày nay, vẫn còn những cách hiểu khác nhau về khái niệm chất


Nhu cầu xà hội

Kết quả đào tạo
Nhu cầu xà hội
Kết quả đào tạo khớp với mục tiêu
đào tạo Đạt chất lượng trong
Hình 1.1 Sơ đồ quan niệm về chất lượng đào tạo [4, tr45]

1.3.Các yếu tố tác động đến chất lượng giảng dạy
1.3.1. Đối tượng và mục tiêu đào tạo
Để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, một trong những công việc đầu tiên
quan trọng là nhà trường nói chung và giảng viên nói riêng phải xác định được đối
tượng của mình là ai và mục tiêu của họ là gì? Ví dụ như.
- Với học viên là bác sỹ chúng ta phải xác định họ cần gì và chúng ta phải tạo
nền móng gì cho họ.
- Với học viên là những bác sỹ đà có kinh nghiệm thì chúng ta phải cố gắng
giải quyết được những thắc mắc thực tÕ cđa hä, biÕt vËn dơng tõ lý thut sang thực
tế sao cho hợp lý trong khuân khổ môn học, chuyên đề và khả năng cho phép.

14


- Với học viên đi học bồi dưỡng hay học chuyên đề họ đa phần là những cán
bộ chủ chốt, cán bộ nguồn thì làm sao giảng dạy phải gắn liền với thực tế, bài giảng
phong phú và khai thác được sự chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, sau đó giảng viên sẽ
tổng kết và đưa ra lý luận chung nhất và phù hợp.
Nghị quyết 142 của Bộ Chính trị nêu Đối với từng loại cán bộ được đào tạo,
phải xác định rõ mục tiêu cần đạt được, nhiệm vụ và vị trí công tác của họ sau này.
Mục tiêu đào tạo là mô hình về mẫu người của một ngành học cụ thể mà


-

Cử nhân diều dưỡng

-

Y học dự phòng

-

Y học cổ truyền

-

Dược sỹ

Các môn học ở Trường được chia thành.
- Các môn cơ bản. Là những môn học mà tất cả hay hầu hết các ngành học
đều phải học và thường với nội dung, khối lượng như nhau. Những môn học này có
tác dụng hình thành ở người học các hiểu biết cơ bản.
- Các môn cơ sở. Là những môn cung cấp nội dung là nền tảng cho chuyên
ngành đào tạo.
- Các môn học chuyên ngành. Là những môn cung cấp các nội dung trực tiếp
hình thành những hiểu biết, năng lực và phẩm chất thuộc về các công việc chuyên
môn.
Bên cạnh đó đối với mỗi hệ có trương trình đào tạo phù hợp. Với hệ dài hạn
thì đảm bảo cho các em nắm chắc kiến thức cơ bản và theo kịp sự thay đổi của tình
hình thực tế. Còn đối với hệ liên thông thì phải giúp họ nhận thức lại, bổ xung cái
mới để nâng cao tay nghề vận dụng phù hợp với ngành của mình

viên. Học viên tiếp thu được, hăng hái tích cực trong quá trình học là giảng viên đÃ
rất thành công. Chính vì vậy việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên là rất quan
trọng và cũng là công việc thường xuyên được nhà trường thực hiện.
Bên cạnh đó công tác nghiên cứu khoa học là vô cùng quan trọng và phải
được tất cả các giảng viên tích cực tham gia nghiên cứu. Coi nghiên cứu là nơi để
giảng viên có thể học hỏi kiến thức, trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp và
đặc biệt là nâng cao trình độ chuyên môn.
Chất lượng của đội ngũ giảng viên là sự phản ánh trực tiếp của chất lượng
giáo dục bởi Giảng viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục.

1.4. Quy định về đạo đức nhà giáo
1.4.1. Phẩm chất chính trị
Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp
luật của Nhà nước; thi hành nhiệm vụ theo đúng quy định của pháp luËt. Kh«ng

17


ngừng học tập, rèn luyện nâng cao trình độ lý luận chính trị để vận dụng vào hoạt
động giảng dạy, giáo dục và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành nghiêm sự điều động, phân công của tổ
chức; có ý thức tập thể, phấn đấu vì lợi ích chung.
Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia các hoạt động
chính trị, xà hội.
1.4.2. Đạo đức nghề nghiệp
Tâm huyết với nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà giáo; có
tinh thần đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công
tác; có lòng nhân ái, bao dung, độ lượng, đối xử hoà nhà với người học, đồng
nghiệp; sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người
học, đồng nghiệp và cộng đồng.


1.5. Các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên
Có thể nói, để nhận biết đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên là một việc
làm rất khó, chất lượng dạy học của một người giảng viên được đánh giá không
những dựa trên kết quả lao động đạt được mà còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố
khác như: yếu tố người học, nội dung chương trình, cơ sở vật chất, môi trường...
Căn cứ theo Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học ban hành kèm
theo Quyết định 65/2007/QĐ- BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, qua tham khảo
xin đưa ra các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên đó là. Phẩm chất
chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, khả năng
ngoại ngữ, tin học và khả năng nghiên cứu khoa học.
a. Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp
Người dạy học là người định hướng giá trị cho người học và cả thế hệ trẻ, cho
đời này và cho mai sau, vì vậy người làm nghề dạy học phải luôn thể hiện mình là
một người có nhân cách với phẩm chất đạo đức tốt đẹp nhất. Vì thế người thầy phải
có đạo đức trong sáng, lập trường tư tưởng vững vàng, có trình độ giác ngộ chính trị
cao và có lòng yêu nghề nghiệp sâu sắc vì họ đứng ở vị trí xà hội đặc biệt, được cả
xà hội tôn vinh là một nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý. Họ cần phải thể

19