viện đại học mở Hà Nội
khoa sau đại học

*******
nguyễn việt hà một số giải pháp nâng cao chất lợng
đội ngũ giảng viên cao đẳng nghề của
trờng đào tạo, bồi dỡng cán bộ
công thơng trung ơngChuyên ngành : quản trị kinh doanh
m số : 60.34.05
luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanhNgời hớng dẫn khoa học: Pgs.ts. đinh thị ngọc quyên

Hà Nội - 2012

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn của PGS.TS Đinh Thị Ngọc Quyên.
Các số liệu, tài liệu nêu ra trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính
khách quan, khoa học. Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Hà Nội, ngày 30 tháng 12 năm 2012
Tác giả luận văn
Nguyễn Việt Hà
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIẢNG
VIÊN 5
1.1. Khái niệm cơ bản về chất lượng 5
1.1.1. Khái niệm về chất lượng 5
1.1.2. Khái niệm và các tiêu chí đánh giá chất lượng giảng viên 6
1.1.2.1. Lĩnh vực thứ nhất: Giảng dạy 8
1.1.2.2. Lĩnh vực thứ hai: Nghiên cứu khoa học 10
1.1.2.3. Lĩnh vực thứ ba: Phục vụ xã hội/cộng đồng 11
1.1.3. Một số phương pháp đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên 16
1.1.3.1. Phương pháp phân tích tổng hợp 16
1.1.3.2. Phương pháp điều tra khảo sát 17
1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ giảng viên 17
1.1.4.1. Nhân tố bên trong 17
1.1.4.2. Nhân tố bên ngoài 21

tạo của giảng viên 45
2.2.1.5.Kết quả nghiên cứu khoa học 47
2.3. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng đội ngũ giảng viên 49
2.3.1. Nhân tố bên trong 49
2.3.1.1. Chính sách thu hút nhân lực 49
2.3.1.2. Tiêu chuẩn tuyển dụng: 50
2.3.1.3. Quy trình tuyển dụng 51
2.3.2. Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên 53
2.3.2.1. Quy mô và các loại hình đào tạo, bồi dưỡng 53
2.3.2.2. Kinh phí đào tạo 54 2.3.2.3. Kết quả về đào tạo giảng viên 55
2.3.2.4. Đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên 55
2.3.3. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật của nhà trường 58
2.3.4. Chính sách đãi ngộ 59
2.3.5. Nhân tố bên ngoài 60
2.4. Đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ giảng viên của nhà trường 63
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 68
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI
NGŨ GIẢNG VIÊN CAO ĐẲNG NGHỀ CỦA TRƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI
DƯỠNG CÁN BỘ CÔNG THƯƠNG TRUNG ƯƠNG 69
3.1. Phương hướng, mục tiêu phát triển của nhà trường đến năm 2020 69
3.1.2 Phương hướng 69
3.1.2. Mục tiêu 69
3.2. Định hướng và giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên cao đẳng
nghề 70
3.2.1. Những định hướng phát triển đội ngũ giảng viên 70
3.2.2. Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Trường Đào
tạo, bồi dưỡng Cán bộ Công Thương Trung ương 73

Trường ĐT, BD Cán bộ CTTW: Trường Đào tạo, Bồi dưỡng Cán bộ Công
thương Trung ương
TMĐT : Thương mại điện tử
SV : Sinh viên DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng
Bảng 2.1. Cơ cấu chuyên ngành và đối tượng đào tạo của Trường 38
Bảng 2.2: Số lượng đào tạo theo ngành đào tạo( 2008 – 2011) 41
Bảng 2.3: Chất lượng đào tạo các hệ(năm học 2008- 2009 đến năm học
2010- 2011) 42
Bảng 2.4. Cơ cấu giảng viên theo Khoa (năm học 2008- 2011) 43
Bảng 2.5. Cơ cấu đội ngũ giảng viên trực tiếp giảng dạy 44
Bảng 2.6: Cơ cấu giảng viên theo học hàm, học vị và chức danh 45
Bảng 2.7. Mức độ phù hợp giữa ngành nghề đào tạo và bố trí công việc 46
Bảng 2.8. Số lượng đề tài NCKH( 2008- 2011) 47
Bảng 2.9: Lý do hạn chế giảng viên không tham gia NCHK 48
Bảng 2.10: Số lượng giảng viên được đào tạo mới 55
Bảng 2.11: Đánh giá về nguyên nhân dẫn tới hạn chế việc học tập nâng
cao trình độ của giảng viên 57
Bảng 2.12 : Thu nhập bình quân tháng của giảng viên 59
Bảng 2.13. Kết quả của sinh viên tốt nghiệp các Khoa năm học 2009-
2010 64
Bảng 3.1. So sánh thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác
tuyển dụng 80
Bảng 3.2: So sánh thực trạng và đề xuất giải pháp về công tác đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ giảng viên Trường Đào tạo, bồi dưỡng 97
Sơ đồ
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức đào tạo 34

cơ chế chính sách và thiết lập mối liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp với
các cơ sở đào tạo” [15,216]. Trong lĩnh vực giáo dục đội ngũ giảng viên là
lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quyết định trong việc biến mục tiêu giáo dục
thành hiện thực, quyết định hiệu quả và chất lượng giáo dục. Muốn nâng cao
chất lượng giáo dục thì một trong các khâu then chốt là phải “nâng cao chất
2

lượng đội ngũ giảng viên” của nhà trường.
Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự
nghiệp dạy nghề đã được phục hồi, ổn định và có bước phát triển, đáp ứng tốt
hơn nhu cầu nhân lực kỹ thuật của thị trường lao động. Tuy nhiên, dạy nghề
vẫn còn nhiều khó khăn, tồn tại, bức xúc và là mối quan tâm của toàn xã hội.
Do thiếu quy hoạch hệ thống đào tạo nghề, cho nên đào tạo nghề hiện nay hầu
như là tự phát, cơ cấu ngành nghề và dạy nghề mất cân đối, phân tán, chưa
gắn kết với nhu cầu thực tế, không đáp ứng nhu cầu chuyển dịch kinh tế.
Thực tế đặt ra cho công tác dạy nghề phải không ngừng nâng cao chất lượng
đào tạo. Nâng cao chất lượng đào tạo nghề như là một tất yếu khách quan,
một yêu cầu hết sức cấp thiết. Nó không những ảnh hưởng trực tiếp đến chất
lượng nguồn nhân lực mà còn ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu CNH,
HĐH đất nước. Nâng cao chất lượng đào tạo nghề tức là phải nâng cao chất
lượng các yếu tố đảm bảo chất lượng đào tạo.
Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công thương Trung ương thuộc loại
hình Học viện, Nhà trường của các bộ ngành. Nhà trường là đơn vị sự nghiệp
trực thuộc Bộ Công Thương, hoạt động trên phạm vi cả nước trong lĩnh vực
đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ngành công thương, nghiên cứu khoa học công
nghiệp và thương mại, và đào tạo hệ cao đẳng nghề. Từ khi thành lập cho đến
nay, Nhà trường luôn phấn đấu hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được bộ
ngành giao phó trong mọi thời kỳ phát triển. Nhà trường luôn quan tâm đến
việc tăng cường quản lý hoạt động dạy học để không ngừng nâng cao chất
lượng giáo dục – đào tạo.

- Phương pháp điều tra- khảo sát
- Phương pháp phân tích hệ thống
5. Những đóng góp khoa học dự kiến của đề tài
- Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ giảng viên và những
4

nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ giảng viên trường Đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ Công thương Trung ương.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng
viên trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công thương Trung ương đến năm
2020.
5

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN

1.1. Khái niệm cơ bản về chất lượng
1.1.1. Khái niệm về chất lượng
Chất lượng là một phạm trù phức tạp mà con người thường hay gặp
trong các lĩnh vực hoạt động của mình. Ngày nay người ta thường nói nhiều
về việc “nâng cao chất lượng”. Vậy chất lượng là gì?
Đã có rất nhiều định nghĩa về chất lượng, từ định nghĩa truyền thống
đến các định nghĩa mang tính chiến lược và có cách hiểu đầy đủ hơn. Các
định nghĩa mang tính truyền thống của chất lượng thường mô tả chất lượng
như một cái gì đó được xây dựng tốt đẹp và sẽ dược tồn tại trong một thời
gian dài. Tuy nhiên cùng với thời gian thì định nghĩa về chất lượng ngày
càng mang tính chiến lược hơn. Chất lượng không phải là tình trạng sản xuất
mà nó là một quá trình. Dưới đây chúng ta xem xét một vài quan điểm về
chất lượng.
- Chất lượng là “cái làm nên phẩm chất, giá trị của sự vật” hoặc là

chương trình, cơ sở vật chất, đáp ứng được yêu cầu của người sử dụng lao
động….

Đánh giá năng lực của giảng viên (sau đây gọi là đánh giá giảng
viên) luôn là chủ đề được nhiều người quan tâm trong thời gian vừa qua và nó
đặc biệt được bàn luận sôi nổi trong nhiều diễn đàn khoa học ở nước ta trong
thời gian gần đây, khi mà vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo giáo dục đại
học rất được quan tâm nhằm đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế. Đánh giá
giảng viên là công việc được tiến hành thường xuyên ở các trường đại học
Việt Nam. Tuy nhiên, trong thực tế việc đánh giá giảng viên hiện nay của
chúng ta được cho là hình thức, thiếu khách quan và đôi khi chưa chính xác
7

[1]. Do vậy, trong một chừng mực nào đó đánh giá giảng viên đã không mang
lại nhiều tác dụng mà đôi khi nó còn kìm hãm sự phấn đấu vươn lên của đội
ngũ giảng viên. Sự thiếu chính xác

và khách quan của việc đánh giá thể hiện ở
việc chưa có một bộ chuẩn để đánh giá và đồng thời đi kèm với nó là các tiêu
chí cũng như bộ công cụ để đánh giá chất lượng công việc của mỗi giảng
viên. Vì thế, việc cần có bộ chuẩn của giảng viên cũng như các tiêu chí đánh
giá giảng viên là vấn đề rất quan trọng hiện nay.
Bài viết này xin đưa ra một tiêu chí để đánh giá hoạt động giáo dục
toàn diện của giảng viên trên cơ sở tham khảo các tiêu chí đánh giá giảng viên
của một số trường đại học ở Mỹ, Úc, Canada [2-4] trong thời gian vừa qua.
Một trong những luận điểm quan trọng nhất của việc đánh giá chất lượng giáo
dục đại học nói chung và đánh giá giảng viên nói riêng đó là đánh giá như thế
nào? Có những cơ sở khoa học gì để đánh giá? phương pháp và công cụ gì có
thể dùng để đánh giá? Điều này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng bởi chỉ khi
chúng ta có những tiêu chí đánh giá dựa trên những công cụ được thiết kế

kỹ năng phân tích và qua đó họ có thể phát triển suy nghĩ của riêng mình. Do
đó, để đánh giá đầy đủ năng lực của giảng viên trong lĩnh vực giảng dạy cần
có những tiêu chí đánh giá bao quát toàn bộ những yêu cầu về hoạt động
giảng dạy đối với mỗi giảng viên. Các tiêu chí đó là:
Năng lực 1: Thành tích trong giảng dạy
Tiêu chí 1: Những ấn phẩm về giáo dục như phản biện các bài báo của
đồng nghiệp, tham gia viết sách, xây dựng bài giảng qua các băng Video, đĩa
CD.
Tiêu chí 2: Trình bày báo cáo về lĩnh vực giáo dục: Trình bày báo cáo
tại các hội nghị quốc tế, báo cáo viên cho các hội nghị.
Tiêu chí 3: Số các giải thưởng về giáo dục được nhận, kể cả trong và
9

ngoài nước.
Năng lực 2: Số lượng và chất lượng giảng dạy
Tiêu chí 1: Luôn có những sáng kiến đổi mới trong giảng dạy thể hiện
ở việc áp dụng các kỹ năng giảng dạy mới, sử dụng các phương pháp kiếm tra
đánh giá mới phù hợp với trình độ của sinh viên. Tham gia tích cực vào các
chương trình bồi dưỡng phát triển chuyên môn, tham gia giảng dạy hệ sau đại
học, tham gia hướng dẫn luận văn, luận án cho học viên cao học, nghiên cứu
sinh.
Tiêu chí 2: Tham gia vào việc xây dựng, phát triển các chương trình
đào tạo, có ý thức tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia để không ngừng nâng
cao trình độ giảng dạy.
Tiêu chí 3: Tham gia vào việc đánh giá sinh viên, đặc biệt là việc tham
gia vào các hội đồng chấm khóa luận, luận văn hoặc luận án.
Năng lực 3: Hiệu quả trong giảng dạy
Tiêu chí 1: Thiết kế và trình bày bài giảng phù hợp với trình độ kiến
thức của của sinh viên cho mỗi môn học.
Tiêu chí 2: Cung cấp cho sinh viên kiến thức mới, cập nhật. Tạo điều

các hoạt động sáng tạo của giảng viên. Tuy nhiên, một số chỉ báo dưới đây có
thể dùng để đánh giá chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng
viên các trường đại học.
Năng lực 1: Các công trình nghiên cứu khoa học được công bố
Tiêu chí 1: Số lượng và chất lượng các ấn phẩm được xuất bản trong
các tạp chí khoa học (đặc biệt là danh tiếng của các tạp chí) hoặc các hội nghị
khoa học ở trong và ngoài nước liên quan đến các công trình nghiên cứu.
Tiêu chí 2: Việc phát triển và tìm tòi các kỹ năng và quy trình nghiên
cứu mới.
11

Tiêu chí 3: Kết quả nghiên cứu được áp dụng vào thực tiễn, vào giảng
dạy (những nội dung nghiên cứu được áp dụng như là những ý tưởng mới
hoặc những sáng kiến quan trọng cho công việc).
Năng lực 2: Số lượng sách và tài liệu tham khảo được xuất bản/sử
dụng
Tiêu chí 1: Sách và các công trình nghiên cứu chuyên khảo.
Tiêu chí 2: Số lượng các chương viết trong sách và hoặc đánh giá về
các bài báo. Tiêu chí 3: Báo cáo về hoạt các hoạt động học thuật/kỹ năng
nghiên cứu.
Năng lực 3: Tham gia vào các hoạt động nghiên cứu khoa học
Tiêu chí 1: Số lượng các đề tài, dự án, các công trình nghiên cứu khoa
học tham gia.
Tiêu chí 2: Vai trò làm chủ nhiệm các đề tài/dự án nghiên cứu khoa
học.
Tiêu chí 3: Hướng dẫn, bồi dưỡng các nhà khoa học trẻ.
Năng lực 4: Tham gia các hội nghị/hội thảo
Tiêu chí 1: Tham gia với vai trò là người thuyết trình cho các hội
nghị/hội thảo trong và ngoài nước.
Tiêu chí 2: Tham gia giảng dạy và nghiên cứu khoa học với các trường

Tiêu chí 1: Tham gia vào Hội đồng xem xét, lựa chọn xét duyệt giải
thưởng.
Tiêu chí 2: Tham gia vào việc tổ chức hội nghị, hội thảo.
Tiêu chí 3: Tham gia vào Hội đồng thẩm định/biên tập các bài báo cho
các tạp chí khoa học/hội nghị, hội thảo/đề cương cho các đề tài dự án tài trợ.
Năng lực 3: Phục vụ xã hội/cộng đồng
Tiêu chí 1: Đầu tư thời gian/trí tuệ cho các hoạt động của các tổ chức
13

xã hội ở các địa phương.
Tiêu chí 2: Giúp đỡ các nhà khoa học của các địa phương thực hiện các
đề tài, dự án và hướng dẫn các nhà khoa học trẻ của các địa phương tiếp cận
với những thành tựu về giáo dục và khoa học mới.
Tiêu chí 3: Tham gia vào các hoạt động từ thiện
.
Căn cứ theo Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học ban hành
kèm theo Quyết đinh 65/2007/QĐ- BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, căn
cứ điều lệ trường cao đẳng nghề kèm theo Quyết định số 02/2007/QĐ-
BLĐTBXH của Bộ trưởng Bộ LĐ- TB&XH, qua tham khảo xin đưa ra một
số tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên đó là: phẩm chất chính trị,
phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm,đủ sức khỏe theo
yêu cầu của nghề nghiệp, lý lịch bản thân rõ ràng, khả năng ngoại ngữ, tin học
và khả năng nghiên cứu khoa học.
*Về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp
Người dạy học là người định hướng giá trị cho người học ở nhiều thế
hệ, cho hiện tại và cho tương lai, vì vậy người làm nghề dạy học phải luôn thể
hiện mình là một người có nhân cách với phẩm chất đạo đức tốt đẹp nhất. Vì
thế người Thầy phải có đạo đức trong sáng, lập trường tư tưởng vững vàng,
có trình độ giác ngộ chính trị cao và có lòng yêu nghề nghiệp sâu sắc vì họ
đứng ở vị trí xã hội đặc biệt, được cả xã hội tôn vinh là một nghề cao quý nhất

thân, có khả năng phân tích, giải thích và hiểu được tâm lý học sinh, sinh viên
trên cơ sở khoa học. Từ đó lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp để đạt
được chất lượng và hiệu quả.
*Về trình độ ngoại ngữ và tin học
Ngoại ngữ và tin học là những yêu cầu không thể thiếu đối với giảng
viên trong thời đại hội nhập ngày nay, giúp ích rất nhiều cho bản thân các nhà
15

giáo trong việc tìm hiểu, nghiên cứu các vấn đề lý luận, các vấn đề chuyên
môn và cả các vấn đề xã hội, thế giới. Tin học và ngoại ngữ có ảnh hưởng
trực tiếp đến chất lượng giảng viên trong các trường cao đẳng nghề, cao đẳng
và đại học nói chung, vì vậy trong quá trình tuyền dụng yêu cầu về ngoại ngữ
và tin học cũng là một trong những tiêu chí được tổ chức quan tâm.
Thời đại ngày nay khoa học công nghệ và thông tin đang phát triển
mạnh như vũ bão, tri thức loài người ngày một tăng cao. Kết quả của sự bùng
nổ trên đã làm thay đổi nền giáo dục đào tạo của nước ta: chuyển từ việc lấy
dạy làm trọng tâm sang lấy học làm trọng tâm; từ chú trọng dạy kiến thức- kỹ
năng đang chú trọng dạy năng lực. Điều đó cũng đặt ra cho sự nghiệp giáo
dục đào tạo nhiều thách thức mới gay gắt, trong đó việc đào tạo và bồi dưỡng
trình độ tin học, ngoại ngữ của giảng viên.
Trong điều kiện bùng nổ thông tin và khoa học kỹ thuật, người giảng
viên cao đẳng nghề cũng rất cần thiết phải có trình độ ngoại ngữ để đủ khả
năng sử dụng tài liệu mới về thiết bị khai thác, vận hành thành thạo các thiết
bị phục vụ cho dạy học. Ngoại ngữ giúp cho giảng viên có khả năng giao lưu
quốc tế để học hỏi những kinh nghiệm về giảng dạy.
*Năng lực nghiên cứu khoa học
Đối với một nhà trường luôn có hai nhiệm vụ cơ bản là giảng dạy và
nghiên cứu khoa học (NCKH) là một công việc không thể thiếu đối với giảng
viên các trường vì NCKH vừa là đóng góp cho xã hội vừa là yếu tố quan
trọng để người giảng viên nâng cao trình độ năng lực, nghiệp vụ cũng như

hình thành đối tượng nghiên cứu bộ phận, một nhiệm vụ nghiên cứu và tổng
hợp vai trò quan trọng thuộc về khả năng liên kết các kết quả cụ thể từ sự
phân tích, khả năng trừu tượng, khái quát nắm bắt được mặt định tính từ rất
nhiều khía cạnh định lượng khác nhau trong nghiên cứu khoa học.
17

1.1.3.2. Phương pháp điều tra khảo sát
Điều tra với tư cách là một phương pháp nghiên cứu dùng khá phổ biến
trong nhiều lĩnh vực khoa học- xã hội. Nếu như công việc điều tra sử dụng
nhiều phương pháp khác nhau như phỏng vấn, xét hỏi, quan sát, tìm kiếm
thì phương pháp điều tra dùng trong nghiên cứu khoa học là sử dụng các câu
hỏi đặt ra cho một tập hợp đối tượng người cần thu thập ý kiến của họ về một
vấn đề nào đó cần nghiên cứu, tìm hiểu. Tùy thuộc vào mục đích, nội dung và
đối tương để điều tra mà có nhiều loại hình điều tra: phiếu điều tra, câu hỏi
phỏng vấn
Trong nghiên cứu chất lượng đội ngũ giảng viên, đối tượng điều tra khá
đa dạng, có thể bao gồm các nhà quản lý giáo dục các cấp, các chuyên gia,
giảng viên, sinh viên, các doanh nghiệp Phạm vi các vấn đề điều tra cũng
khá rộng rãi, từ các vấn đề tổ chức, quản lý, chính đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ
giảng viên, giảng viên đến tuyển chọn, đánh giá sử dụng lao động
Thông thường có hai loại phiếu điều tra cơ bản: điều tra thăm dò ý kiến
và điều tra thu thập các số liệu thực trạng. Chọn mẫu điều tra là một khâu
quan trọng trong quá trình điều tra khảo sát. Chọn mẫu thường sử dụng các
phương pháp: chọn mẫu ngẫu nhiên, chọn mẫu máy móc, chọn phân loại
1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ giảng viên
1.1.4.1. Nhân tố bên trong
*Công tác tuyển dụng
Tuyển dụng lao động là quá trình thu hút, nghiên cứu, lựa chọn và
quyết định tiếp nhận một cá nhân vào một vị trí của tổ chức. Quá trình tuyển
dụng chính là một sự thích ứng giữa hai mảng cung và cầu trên thị trường lao