CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT VĨ MÔ NỀN
KINH TẾ THỊ TRƯẤNG CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
I. Các giải pháp tăng thu ngân sách nhà nước :
Ở đây ta chỉ đề cập đến giải pháp tăng thu thuế vì thuế là yếu tố quan trọng
quyết định quy mô ngân sách nhà nước
Muốn có dược những chính sách thuế đúng đắn thì chúng ta cần phải đưa ra
các vấn đề liên quan đến cải cách hệ thống thuế.
Một là: Mức độ méo mó liên quan đến mức thuế xuất cận biên. Do đó càn
phải thiết kế một hệ thống thuế với thuế xuất cận biên thấp.
Hai là: Tránh thuế liên quan đến tính chất luỹ tiến của chế độ thuế và đánh
thuế vốn, cụ thể là đánh thuế các loại thu nhập khác nhau từ vốn tới các thuế xuất
khác nhau. Việc giảm thuế xuất cận biên sẽ làm giảm động cơ chốn thuế và tránh
thuế. Giảm hoặc bỏ ưu đải thuế thu nhập có thể làm giảm động cơ và khả năng
trung gian thuế.
Ba là tính phức tạp của luật thuế do nhiều nguyên nhân giống nhau gây ra
hiện tượng tránh thuế. Ví dụ như khi các loại thu nhập khác nhau bị đánh thuế
khác nhau, các cá nhân sẽ cố để thu nhập của họ được ưu đãi nhất. Đây dường như
là qui tắc chung. Việc xác định những vấn đề trong lĩnh vực thuế một cách rõ ràng
của luật thuế trên thực tế còn khó khăn so với lý thuyết. Ngoài việc làm cho luật
thuế ít luỹ tiến hơn và ít công bằng hơn vì một số người có khả năng lợi dụng các
mưu mẹo trốn thuế và tránh thuế hơn là nhưng người khác, việc tránh thuế và trốn
thuế còn gây ra những phi hiệu quả rất quan trọng. Không chỉ những chi phí liên
quan đến việc thiết kế và thực hiện chế độ này như lệ phí nộp cho các kế toán viên,
luật sư mà còn có những thiệt hại, mất mát do những méo mó trong phân phối lại
các nguồn lực không đúng chỗ cho mưu mẹo tránh thuế gây ra. Ví dụ: che chở thuế
cho các ngành dầu khí sẽ làm cho đầu tư đổ dồn vào các ngành này.
Một lập luận hoàn toàn khác lại nghiêng về các loại thuế đơn giản, trực tiếp:
thuế tốt là thuế có đặc tính cho phép người ta biết được nó rơi vào ai và ai chịu
thuế đó. Bởi vì gánh nặng thuế có thể chuyển hoặc cho người tiêu dùng hoặc cho
cổ đông, do đó thuế thu nhập công ty là thuế rất tồi.
Những nguyên tắc chung mà ta đã nêu thường đối lập với các nguyên tắc
những loại thuế trong từng khu vực, trong từng dạng đang hoạt động kinh doanh,
các biện pháp quản lý đối tượng, quản lý doanh số.
Các biện pháp cải tiến hành thu và chống thất thu thuế của ngành thuế đã đề ra
là:
- Thực hiện bằng được quy trình quản lý các đối tượng nộp thuế.
+ Bộ phận quản lý các đối tượng nộp thuế.
+ Bộ phận tính thuế và phát hành thông báo thuế.
+ Bộ phận kiểm tra giám sát lẫn nhau trong quá trình quản lý thu nộp thuế.
- Củng cố và nâng cao tinh thần trách nhiệm, nghiệp vụ chuyên môn cho các
cán bộ chuyên quản các doanh nghiệp để thu thuế có hiệu quả.
- Đồng thời nắm bắt được những khó khăn vướng mắc trong quản lý kinh
doanh, trong thực hiện các luật thuế của các đơn vị để có kiến nghị tháo gỡ khó
khăn giúp sản xuất phát triển.
- Làm tốt công tác đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn, đạo đức kinh tế
với các cán bộ thuế, dần dần đưa khoa học công nghệ vào việc quản lý thuế ở các
cấp. Đặc biệt chú ý tới những cán bộ chủ chốt, những cán bộ nào không đáp ứng
được những yêu cầu trong giai đoạn mới thì phải cương quyết thay thế. Việc lên
hoặc xuống hoặc luân chuyển phải trở thành bình thường để không ngừng đổi mới.
Tạo ra một đội ngũ cán bộ có phẩm chất đạo đức tốt, giỏi về chuyên môn nghiệp
vụ.
- Riêng đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài:
+ Phối hợp với cơ quan liên quan nắm toàn bộ dự án đầu tư trên địa bàn và
một số đã đi vào hoạt động, số đã hết thời hạn ưu đãi miễn thuế, nắm rõ diện tích
đất sử dụng, thời hạn sử dụng của từng dự án để tính và thu đủ các khoản thuế phát
sinh, các khoản tiền thuê đất, mặt nước, mặt biển...
+ Quản lý chặt chẽ các hoạt động đầu tư, các dạng kinh doanh, các thủ đoạn chốn
thuế như là: nâng giá đầu vào, hạ giá bán sản phẩm, chuyển lợi nhuận về nước
dưới dạng xuất khẩu, chuyển giá hoặc chuyển đối tác mà thực chất là bán cổ phần
để có biện pháp thu thích hợp chống thất thu có hiệu quả.
+ Thực hiện việc kiểm tra, việc kê khai nộp thuế theo đúng quy định về thuế
thiết bị công nghệ và kỹ thuật tạo đIều kiện cho tái đầu tư , đầu tư chiều sâu cho
quá trình sán xuất nâng cao hiệu qủa kinh doanh, theo thống kê của nghành thuế
cho thấy mức thu thuế trong khu vực đầu tư nưốc ngoài phát triến nhanh, đạt và
vượt nước kế hoạch hàng năm, mặc dù khâu quản lý thuế ở khu vực này chưa chặt
chẽ .