NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI DÂN ĐỐI VỚI VIỆC BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN NGHỀ
DỆT THỔ CẨM TRUYỀN THỐNG.
Chúng ta biết rằng nhận thức là một thành tố không thể thiếu trong cấu trúc
thái độ. Có quá trình nhận thức, hiểu biết về đối tượng thì chủ thể mới có thái độ
đối với đối tượng đó. Như vậy, để thấy được thái độ đối với nghề dệt thổ cẩm
truyền thống của người dân thì phải tìm hiểu nhận thức của họ về vấn đề này.
1.1.Nhận thức của người dân về nghề
Vấn đề này được nhóm nghiên cứu khai thác thông qua câu hỏi 1 trong bảng
hỏi
- Xin ông bà cho biết địa phương có nghề dệt thổ cẩm truyền thống hay
không?
Vơí 2 phương án trả lời là Có hoặc Không
Tuy nhiên trong quá trình điều tra, chúng tôi đã sử dụng hàng loạt các câu hỏi
khác nhau:
- Xin ông bà cho biết nghề nào là nghề truyền thống của địa phương?
- Xin ông bà cho biết nghề dệt thổ cẩm có phải là nghề truyền thống của dân
tộc mình hay không?
Và các câu trả lời chúng tôi thu được đều thống nhất ý kiến: 100% cho rằng
nghề dệt thổ cẩm là nghề truyền thống của địa phương và nó có từ rất lâu rồi.
“là nghề truyền thống, nghề của dân tộc mình đấy”- cô Đinh thị Thình ở bản
Lè.
“đây là một nghề truyền thống của làng chứ, nghề này được cha ông để lại,
truyền từ đời này sang đời khác, bất kỳ cô gái nào khi lớn lên đều phải học nghề
này thì mới lấy chồng được, đó là phong tục của chúng tôi mà”- cô Xiềng- phó chủ
tịch hội phụ nữ phường Trung Tâm
Như vậy, có thể thấy người dân ở đây nhận thức rất rõ ràng về sự tồn tại của
nghề dệt thổ cẩm ở địa phương mình với tư cách là một nghề truyền thống. Kết quả
này cũng được chứng minh theo số liệu của câu hỏi 2b với nội dung cụ thể là”lý do
các gia đình làm nghề dệt thổ cẩm”. Với 25/30 gia đình làm nghề câu trả lời được
cụ thể hoá ở biểu đồ sau.
Biểu đồ 1: lý do lựa chọn nghề dệt thổ cẩm.
sống cá nhân và cộng đồng.
Để tìm hiểu vấn đề này, chúng tôi đã sử dụng câu hỏi 6 trong phần bảng hỏi:
Theo ông bà nghề dệt thổ cẩm có ý nghĩa gì đối với cá nhân và cộng động?
Với các phương án trả lời đưa ra lựa chọn:
+ Giải quyết việc làm cho người dân địa phương
+ Phục vụ nhu câù trong gia đình
+ Giao lưu văn hoá và phát triển kinh tế
` + Giúp người dân tăng thu nhập , ổn định cuộc sống
+ Góp phần phát triển du lịch địa phương
+ Giữ gìn lối sống và bản sắc riêng của người dân nơi đây
Câu hỏi này cho phép chúng tôi có được đánh giá sâu sắc hơn mức độ nhận
thức của người dân về tầm quan trọng của nghề. Tuy nhiên, trong quá trình phỏng
vấn, chúng tôi có thay đổi hình thức của câu hỏi đối với từng đối tượng khác nhau:
-Xin cô cho biết nghề này có góp phần tạo thêm việc làm cho người lao động
không ạ?
- Chị có nghĩ rằng nhờ có nghề này tạo ra các sản phẩm thổ cẩm đặc sắc mà việc
phát triển du lịch của địa phương sẽ đạt hiệu quả hơn không ạ?
- Cuộc sống và thu nhập của gia đình chú có gì thay đổi so với trước khi làm nghề
này không ạ?
Với những câu trả lời thu được, nhóm nghiên cứu đã tập hợp lại thành bảng số liệu
được mô hình hoá trong biểu đồ:
Biểu đồ 2. ý nghĩa của nghề dệt thổ cẩm đối với cá nhân và cộng đồng.
Ghi chú :
1. Giải quyết việc làm cho người dân.
2. Phục vụ nhu cầu trong gia đình.
3. Giúp người dân tăng thu nhập, ổn định cuộc sống.
1. Giao lưu văn hoá và phát triển kinh tế với các vùng khác.
2. Góp phần phát triển du lịch địa phương.
6. Gìn giữ lối sống và bản sắc riêng của người dân nơi đây.
Nhìn vào đây có thể thấy rằng nghề dệt thổ cẩm có ý nghĩa và vai trò quan
4. do bắt chước mọi ngời.
Qua đây, có thể thấy người dân nhận thức rất rõ sản phẩm thổ cẩm được sử
dụng trong đời sống là do truyền thống(76,7%) do tín ngưỡng(60%) còn chỉ có
10% lựa chọn do đẹp, mát mẻ và 20% là do bắt chước mọi người. Điều này không
phủ nhận giá trị thẩm mỹ của loại sản phẩm thổ cẩm mà thực chất thể hiện ngươì
dân ý thức rất rõ về ý nghĩa cuả loại sản phẩm này cũng như giá trị văn hoá, nét
bản sắc và truyền thống của nó trong đời sống dân tộc mình. Đây cũng là lý do họ
có nhận thức đúng đắn về vai trò và tầm quan trọng của nghề.
1.3. Nhận thức của người dân đối với việc bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ
cẩm truyền thống
Trên cơ sở có sự nhận thức về nghề cũng như về vai trò tầm quan trọng của
nghề, người dân đã có nhận thức về việc bảo tồn và phát triển nghề ở địa phương.
Để tìm hiểu vấn đề này, chúng tôi sử dụng các câu hỏi 8-10-11.
Câu hỏi 8 trong cấu trúc bảng hỏi: Ông bà đánh giá như thế nào về việc bảo tồn và
phát triển nghề dệt thổ cẩm ở địa phương hiện nay?
Với các phương án trả lời chúng tôi thu được như sau:
Phương án
trả lời
Gia đình có làm nghề Gia đình không làm nghề
Số lượng % Số lượng %
R ất quan trọng 15/25 60 1/5 20
Quan tr ọng 10/25 40 2/5 40
Í t quan tr ọng 0 0 1/5 20
Bình th ư ờng 0 0 0 0
Không quan t ọng 0 0 1/5 20
Nhìn vào bảng số liệu trên ,có thể thấy các gia đình làm nghề có nhận thức
rất tốt về việc bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm ở địa phương. 60% số người
được hỏi cho rằng việc làm này là rất quan trọng, 40% cho rằng nó quan trọng, cần
thiết và không ai đánh giá là ít quan trọng, không quan trọng hay bình thường. Đây
là một kết quả đáng mừng và cũng là tất yếu, khi mà với việc nhận thức đúng đắn