TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU Thái độ đối với việc bảo tồn và phát
triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người dân Bản Pakết và Bản Lè
I. VÀI NÉT VỀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU.

Khách thể (mẫu) nghiên cứu của đề tài là 30 người thuộc đồng bào dân tộc
Thái ở 2 bản: Bản Pakết và bản Lè thuộc Phường Trung Tâm – Thị xã Nghĩa Lộ –
Tỉnh Yên Bái trong đó số lượng cụ thể là 27 nữ và 3 nam. 30 khách thể này thuộc
30 hộ gia đình khác nhau, được chọn lựa ngẫu nhiên từ hơn 160 hộ gia đình của hai
bản trên . Trong số 30 khách thể này thì có 25 người là gia đình làm nghề dệt thổ
cảm và 5 người gia đình không làm nghề này. Việc xác định mẫu ở cả những gia
đình làm nghề và gia đình không làm nghề là để người viết thu được những số liệu
nhiều chiều về thái độ của họ đối với nghề và việc bảo tồn và phát triển nghề.
+ Về lứa tuổi: 30 khách thể đều thuộc lứa tuổi từ 15 đến 40.
+ Về trình độ văn hoá: hầu hết họ chỉ có trình độ THCS, số lượng khách thể
có trình độ PTTH rất thấp (3/30 = 10%) và không ai có trình độ đại học.
+ Tất cả các khách thể đều thuộc gia đình làm nghề nông nhưng trong đó có
3 người theo nghề buôn bán song song bên cạnh nghề nông của gia đìnhvà mặt
hàng buôn bán chính của họ là sản phẩm thổ cẩm.
Hầu hết các khách thể mà đề tài nghiên cứu là phụ nữ Thái nên đối với họ,
dệt thổ cẩm là công việc được coi là mang tính truyền thống. Dù hiện tại có làm
nghề hay không làm nghề thì họ vẫn nhận thức được sự tồn tại của nghề này tại địa
phương là từ rất lâu đời rồi. Tuy vậy, do trình độ nhận thức hạn chế – như mặt
bằng chung của dân trí địa phương – và sự không đồng đều nên họ có những hiểu
biết khác nhau về vai trò và ý nghĩa của nghề, của việc phát triển nghề hiện nay.
Việc tiến hành điều tra ở mẫu nghiên cứu được nhóm thực hiện chủ yếu theo
phương thức phỏng vấn sâu, sử dụng các câu hỏi linh hoạt khác nhau nhưng có
cùng một nội dung sao cho phù hợp với từng đối tượng mẫu. Sau khi thu thập
thông tin, nhóm nghiên cứu dựa trên các câu hỏi cùng nội dung ấy để xây dung
thành bộ câu hỏi chuẩn được tập hợp làm phiếu điều tra. Trên thực tế, mỗi câu hỏi
của phiếu điều tra đã được nhóm nghiên cứu sử dụng triển khai theo nhiều hình
thức, cách đặt vấn đề, cách hỏi khác nhau nhưng đều hướng vào một nội dung

thái độ: Nhận thức – xúc cảm, tình cảm – hành vi.
* Phần nhận thức: Để tìm hiểu nhận thức của khách thể đối với vấn đề bảo tồn và
phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống, nhóm nghiên cứu tiến hành xem xét các
khía cạnh sau.
- Nhận thức của người dân đối với nghề dệt thổ cẩm của dân tộc mình: về xuất xứ
nghề, quá trình tồn tại và phát triển nghề.
- Nhận thức của người dân đối với vai trò và tầm quan trọng của nghề trong đời
sống cá nhân và cộng đồng.
- Nhận thức của người dân đối với việc bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm
truyền thống
* Phần xúc cảm – tình cảm: Trong phần này nhóm nghiên cứu đi sâu vào tìm hiểu
các khía cạnh sau:
- Xúc cảm, tình cảm của người dân đối với nghề dệt thổ cẩm.
Xúc cảm, tình cảm của người dân trước thái độ lãnh đạm của giới trẻ với nghề dệt
thổ cẩm
- Xúc cảm, tình cảm của người dân đổi với việc bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ
cẩm truyền thống.
* Phần hành vi: Thành tố hành vi trong cấu trúc thái độ được phân tích chủ yếu
theo các tiêu chí sau:
- Sự tham gia hoạt động sản xuát nghề dệt thổ cẩm của người dân.
- Hành vi tiêu dùng sản phẩm vải thổ cẩm của người dân.
- Hành vi tham gia vào việc bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm của người dân.
Như vậy, thực trạng “Thái độ đối với việc bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm
của người dân bản Pakết và bản Lè – Phường Trung Tâm – Thị xã Nghĩa Lộ –
Tỉnh Yên Bái” sẽ được tổng hợp trên cơ sở thu thập ý kiến, phân tích và đánh giá
về ba mặt cơ bản: Nhận thức – xúc cảm, tình cảm – hành vi. Trong cấu trúc bảng
hỏi và trong nội dung cụ thể của phỏng vấn sâu, mỗi thành tố của cấu trúc thái độ
sẽ được làm rõ theo từng vấn đề khác nhau thể hiện ở những câu hỏi khác nhau.
Điều này sẽ giúp nhóm nghiên cứu thu được các ý kiến số liệu thực tế, chính xác,
khách quan và đầy đủ nhất.

tiết. Tuy nhiên, với tinh thần làm việc nghiên cứu nghiêm túc có trách nhiệm cũng
như sự giúp đỡ tận tình của các giáo viên có mặt trong đoàn thực tập, các giáo viên
hướng dẫn, các bạn thuộc các nhóm đề tài khác nhau và đặc biệt là sự giúp đỡ
đóng góp ý kiến rất tận tình của các đồng chí lãnh đạo địa phương và bà con dân
tộc thái ở địa bàn thực tập nên đề tài của chúng em đã hoàn thành đúng chương
trình. Chắc chắn nó chưa thể hoàn toàn hoàn thiện nhưng chúng em hi vọng nó sẽ
góp phần nào đó vào việc nghiên cứu và kiến nghị về vấn dề bảo tồn và phát triển
nghề dệt thổ cẩm ở thị xã Nghĩa Lộ nói riêng và nền văn hoá Việt Nam nói chung.
Bởi nói cho cùng, đây chính là một trong những giá trị truyền thống làm nên bản
sắc văn hoá Việt Nam hàng nghìn năm nay.