ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Sáng kiến kinh nghiệm
Sử dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng
giáo án điện tử môn vật lý THCS
phần 1. đặt vấn đề
Việc dạy học bộ môn vật lí ở trờng THCS, giáo viên giảng dạy rất khó khăn trong
việc chuẩn bị, hớng dẫn, quản lí học sinh khi làm thí nghiệm, có tiết học yêu cầu phải
tiến hành tới 3 thí nghiệm. Ngoài ra còn một số thí nghiệm tiến hành khó thành công
hoặc không đợc làm vì tính chất độc hại của nó. Vì vậy việc tiếp thu kiến thức của các
em bị hạn chế, nhiều vấn đề còn mơ hồ, cha thể hiểu bản chất của sự việc, hiện tợng khi
giáo viên diễn giảng.
Ngày nay, khi công nghệ thông tin càng phát triển thì việc ứng dụng công nghệ
thông tin vào tất cả các lĩnh vực là một điều tất yếu. Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo,
công nghệ thông tin đã đợc ứng dụng vào các nhà trờng trong việc giảng dạy, học tập.
Tuy nhiên so với nhu cầu thực tiễn hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin trong
giáo dục còn hạn chế, vì vậy các nhà trờng phải không ngừng đầu t, bồi dỡng, cải tiến
để nâng cao chất lợng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Chúng ta
không nên bằng lòng với những gì có sẵn mà lĩnh vực công nghệ thông tin mang lại,
chúng ta nên biết cách tận dụng nó, khai thác nó và biến nó thành công cụ hiệu quả cho
công việc giảng dạy.
Đối với giáo dục và đào tạo công nghệ thông tin có tác dụng mạnh mẽ, bổ xung
cho các phơng pháp giảng dạy và học tập. Công nghệ thông tin là phơng tiện để tiến tới
xã hội học tập. Mặt khác giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng trong việc thúc
đẩy sự phát triển của công nghệ thông tin qua việc cung cấp nguồn nhân lực cho công
nghệ thông tin. Bộ giáo dục và đào tạo cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
thông tin trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học xem công
nghệ thông tin nh là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phơng pháp giảng dạy,
học tập ở tất cả các môn.
Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ giáo dục - Đào tạo, Sở giáo dục Đào tạo Phú thọ,
Phòng Giáo dục - Đào tạo Lâm Thao, bản thân tôi nhận thức đợc rằng việc ứng dụng

- Môn vật lí có những khả năng to lớn trong việc rèn luyện cho học sinh t duy lôgic
và t duy biện chứng, hình thành ở họ niềm tin về bản chất khoa học của các hiện tợng tự
nhiên cũng nh khả năng nhận thức của con ngời, khả năng ứng dụng khoa học để đẩy
mạnh sản xuất, cải thiện đời sống.
- Trong thời đại ngày nay, trớc sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật và công
nghệ thông tin, làn sóng vĩ đại của công nghệ đang ảnh hởng lớn đến đời sống xã hội
của con ngời về mọi mặt từ kinh tế đến văn hoá. Sự bùng nổ về thông tin đặt ra nhu cầu
về tiếp nhận thông tin và giải quyết vấn đề của con ngời ngày nay càng phải nâng cao
không ngừng và đáp ứng kịp với yêu cầu của thời đại. Do vậy, việc đào tạo ra những con
ngời có năng lực, có trình độ nhận thức cao đang là mục tiêu hàng đầu của nhân loại
trong thế kỉ XXI.
- Xu thế chung là đa giáo dục trở thành quốc sách hàng đầu, thành lĩnh vực đợc nhiều
quốc gia chú trọng đầu t. Đại hội lần thứ VII (1991) của Đảng Cộng sản Việt Nam
khẳng định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu đồng thời đã vạch ra phơng hớng
chung để đổi mới sự nghiệp giáo dục. Từ thực tiễn kinh tế xã hội của đất nớc thời kì
đổi mới, Đảng và nhà nớc ta đã xác định nhiệm vụ của giáo dục là nhằm nâng cao
dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài xây dựng những con ngời mới năng động
sáng tạo về mục tiêu đào tạo là hình thành thế hệ trẻ phát triển toàn diện: nhà trờng
đào tạo thế hệ trẻ theo hớng toàn diện và có năng lực chuyên môn sâu, có tri thức và khả
năng tự tạo việc làm trong nền kinh tế nhiều thành phần(Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ
VII).
- Cùng với những cuộc cải cách toàn diện về kinh tế, xã hội yêu cầu cải cách giáo dục
cũng đã đợc đặt ra. Ngời ta đề cập nhiều đến chất lợng giáo dục, đến chơng trình sách
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 2 Trờng THCS Cao Xá
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
giáo khoa cho các cấp, đến đổi mới phơng pháp dạy học. Trớc thực tiễn mới của giáo
dục quốc tế và giáo dục trong nớc, công cuộc cải cách sách giáo khoa vẫn tiếp tục đợc
bộ Giáo dục - Đào tạo tiến hành đặc biệt là việc kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức


- Từ năm học 2008 Bộ Giáo dục và đào tạo đã phát động phong trào đa ứng dụng
công nghệ thông tin vào giảng dạy và quản lí giáo dục, từ đó đến nay việc chỉ đạo ứng
dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy của trờng THCS Cao Xá đợc coi là việc làm
thờng xuyên, theo Quyết định số 698/QĐ - TTg ngày 01/6/2009 của Thủ tớng
Chính phủ về việc phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển nguồn nhân lực
công nghệ thông tin đến năm 2015và định hớng đến năm 2020. Chỉ thị số
55/2008/CT BGDĐT ngày 30/9/2008 của Bộ trởng BGD&ĐT về tăng cờng giảng
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 3 Trờng THCS Cao Xá
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
dạy, đào tào và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008
2012.
- Năm học 2010 2011, Trờng đã tổ chức cho 134 em học sinh lớp 6 + 9 học
ngoại khoá tin học và 208 học sinh lớp 7 + 8 học môn tự chọn tin học. Bồi dỡng
cho 14 em học sinh lớp 9 giải toán qua mạng.

- Vào đầu năm học 2010-2011 nhà trờng tiếp tục đầu t thêm 4 máy vi tính cho các tổ
chuyên môn nhằm tạo điều kiện cho giáo viên tự nâng cao việc ứng dụng công nghệ
thông tin vào bài giảng đạt hiệu quả cao nhất.
- Qua việc tiếp cận công nghệ thông tin tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi các bạn
đồng nghiệp cũng nh tìm hiểu về công nghệ thông tin. Đặc biệt là làm thế nào để ứng
dụng trong dạy học bộ môn vật lí có hiệu quả.
- Dới sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục - Đào tạo, sự tin tởng của Ban giám hiệu nhà tr-
ờng tôi đã mạnh dạn và cố gắng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Do vậy
trong năm học vừa qua, nhà trờng cũng nh bộ môn tôi phụ trách đã đạt kết quả cao.
II. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
1. Tên của sáng kiến:
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn, giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS.

- Trên thế giới ứng dụng công nghệ thông tin vào giáo dục đã trở thành mối u tiên
của nhiều nớc.
- Vào đầu năm 2008, tình cờ tôi tiếp cận với phần mềm Violet là công cụ giúp cho
giáo viên tự xây dựng đợc bài giảng trên máy tính một cách hiệu quả và nhanh chóng,
tôi đã bắt tay vào việc soạn bài giảng trên máy tính. Đặc biệt với 3 lần sinh hoạt chuyên
môn liên trờng gần đây, tôi đã mạnh dạn đa bài giảng Violet lên trình chiếu, qua trao
đổi, thảo luận, rút kinh nghiệm với các đồng nghiệp của ba trờng bạn: Vĩnh Lại, Tứ Xã,
Sơn Dơng. các đồng nghiệp đều đánh giá cao về ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn
giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS. Điều đó là một động viên lớn cho tôi, thôi thúc
tôi đi sâu nghiên cứu và đa ra sáng kiến kinh nghiệm này.
1.Giới thiệu phần mềm viôlet:

- Violet l ph n mm công c giúp cho giáo viên có th t xây dng c các b i
ging trên máy tính mt cách nhanh chóng v hi u qu. So vi các công c khác, Violet
chú trng hn trong vic to ra các b i gi ng có âm thanh, hình nh, chuyn ng v
tng tác... rt phù hp vi hc sinh t tiu hc n THPT.
- Tng t phn mm Powerpoint, Violet có y các chc nng cơ bản dùng
to các trang ni dung b i gi ng nh: cho phép nhp các d liu vn bn, công thc,
các file d liu multimedia (hình nh, âm thanh, phim, hot hình Flash...), sau ó lp
ghép các d liu, sp xp th t, cn chnh hình nh, to các hiu ng chuyn ng v
bin i.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 5 Trờng THCS Cao Xá
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
- Riêng i vi vic x lý nhng d liu multimedia, Violet t ra mnh hn so vi
Powerpoint, ví d nh cho phép th hin v iu khin các file Flash hoc cho phép
thao tác quy trình chy các on phim v.v...
- Violet cng có các module công c cho son tho vn bn nhiu nh dng (Rich
Text Format). Ngo i ra, Violet cũng cung c p sn nhiu mu b i t p chun thng

hng dn thớ nghim lp mch in, trong cỏc chng trỡnh Vt lý v Cụng ngh.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 6 Trờng THCS Cao Xá
øng dông phÇn mÒm vi«let trong so¹n gi¶ng gi¸o ¸n ®iÖn tö m«n vËt lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
- Để sử dụng công cụ thiết kế mạch điện, ở cửa sổ soạn thảo, click nút “Công
cụ”, chọn “Thiết kế mạch điện”. Màn hình soạn thảo mạch điện sẽ xuất hiện như sau:
Đặc biệt, với ưu thế về đồ họa, công cụ này hỗ trợ các hình ảnh thiết bị điện vô
cùng sinh động để thay thế cho các ký hiệu thiết bị thông thường. Vì vậy, tùy từng
mục đích sử dụng, người soạn có thể sử dụng hình ảnh hoặc ký hiệu để cho phù hợp,
vừa đảm bảo tính sư phạm, vừa làm cho bài giảng sinh động hấp dẫn.
Theo như hai hình trên, công cụ thiết kế mạch điện bao gồm: Công cụ chính
(Di chuyển đối tượng, Nối dây, Xoay đối tượng sang trái, Xoay đối tượng sang phải),
Các đối tượng (Nguồn xoay chiều, Nguồn một chiều, Điện trở, Biến trở, Cuộn cảm,
Tụ điện, Vôn kế, Ămpe kế, Công tắc, Bóng đèn).
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Gi¸o viªn: Ph¹m Hång §« Trang 7 Trêng THCS Cao X¸
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Nu ch mun v mch in n gin nh trong SGK thỡ chỳng ta s dng cỏc
ký hiu bng cỏch click vo th Ký hiu. Cũn nu mun cú nhng hỡnh nh ging
tht to ra mt bi ging sinh ng, hp dn, ta click vo th Hỡnh nh.
2. ứng dụng phần mềm viôlet trong dạy học bộ môn vật lí THCS.
2.1. Trực quan hoá;
- Biểu diễn thông tin có tính cấu trúc dới dạng có thể nhìn thấy đợc.
- Tăng cờng khả năng t duy của học sinh khi tiếp nhận với những tri thức trừu t-
ợng nh hoạt động của động cơ đốt trong:
- Giáo viên đa ra mô hình cấu tạo của động cơ đốt trong cho học sinh quan sát,
dùng chuột đa vào từng bộ phận cho học sinh nêu tên , nhiệm vụ.
- Nhờ công nghệ thông tin mà khi đa ra mô hình giáo viên có thể phóng to,thu nhỏ,

Hàng ngang thứ chín là chữ : lực cân bằng
Từ ở hàng dọc : Công cơ học
- Tạo tình huống có vấn đề bằng các đoạn phim ngắn, kích thích tính tò của học
sinh, đặt ra nhiệm vụ theo dõi bài học để giải quyết tình huống.
Ví dụ 2. Bài 40: Hiện tợng khúc xạ ánh sáng (SGK Vật lí9)
Ví dụ 3. Bài 9: áp suất khí quyển (SGK Vật lí 8)

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 10 Trờng THCS Cao Xá
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
- Trong quá trình dạy có thể có những hình ảnh động mang tính hài hớc liên quan
đến bài học nhằm giải toả tâm lí căng thẳng trong giờ học.
Ví dụ nh đoạn phim trợt băng ( Cân bằng lực), đua ô tô do quán tính trên đờng cong
mà xe bị văng sát ra hàng rào bảo vệ để khán giả đứng bên ngoài hàng rào phải một
phen hú vía.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 11 Trờng THCS Cao Xá
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Hoặc đoạn phim nhân viên y tế chạy vào cấp cứu một cầu thủ bóng đá đang bị đau
trên sân cỏ, do chạy quá nhanh đến nơi dừng lại không kịp bị trợt chân (do quán tính,
thêm ma sát trợt mà hai chân của nhân viên y tế lại thúc tiếp vào bụng của cầu thủ đang
bị đau nằm lăn lộn trên sân cỏ).
2.3. Quản lí và sử lí thông tin:
- Khi làm việc trên máy tính học sinh có cơ hội để đọc, thực hành trên máy tính
và thu thập dữ liệu, rèn luyện t duy.
Ví dụ 1. Bài 5: Sự cân bằng lực Quán tính (SGK Vật lí 8)
Học sinh chọn phơng án đúng trong câu hỏi: Ô tô đang chuyển động đột ngột dừng

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 14 Trờng THCS Cao Xá
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
- Cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác với nhiều hình thức khác nhau.
- Giáo viên có thể quản lí tài liệu một cách có trật tự và theo ý muốn của mình, tra cứu
và lấy thông tin rất nhanh.
2.4 Điều chỉnh quá trình hoạt động học tập.
2. 5. Mô hình hoá.
- không phải mọi quá trình vật lí xảy ra trong tự nhiên đều dễ dàng quan sát, có
những hiện tợng, quá trình vật lí không thể quan sát bình thờng, có quá trình xảy ra
nhanh, có quá trình sẩy ra chậm, có đối tợng quan sát rất nhỏ
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 15 Trờng THCS Cao Xá
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
- Vì vậy trong dạy học cần phải phóng đại, làm nhanh, làm chậm các quá trình đó,
do đó phải có mô hình và máy tính can thiệp. Nh hoạt động của nguyên tử, phân tử, từ
trờng, điện trờng, vật ném xiên, ném ngang các quá trình này rất cần mô hình ảo và sự
trợ giúp của máy tính.
Ví dụ 1 Bài 48: Mắt ( SGK Vật lí 9).
Ví dụ 2. Bài 9: áp suất khí quyển (SGK Vật lí 8).
Ví dụ 3. Bài 4: Biểu diễn lực (SGK Vật lí8) và bài 7: Tìm hiểu kết quả tác dụng
của lực (SGK Vật li 6).
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo viên: Phạm Hồng Đô Trang 16 Trờng THCS Cao Xá
ứng dụng phần mềm viôlet trong soạn giảng giáo án điện tử môn vật lý THCS
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Học sinh đợc quan sát quá trình rơi của quả bóng với sự biến dạng của nó khi tiếp
xúc với nền nhà trớc khi nảy lên.